سه شنبه ۳۱ اردیبهشت ۱۳۹۲ ◊ Tuesday, 21 May, 2013
صفحه اصلی / بررسی جایگاه تحقیق، پژوهش و مطالعه در قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران

 گزارش ویژه
» اسپانسر "انتخاباتی" مشایی مشخص شدجوان
اسپانسر "انتخاباتی" مشایی مشخص شد
یک موسسه مالی و اعتباری در گام اول مبلغ ۵۰ میلیارد ریال به ستاد انتخاباتی مشایی کمک کرد.
» فصل‌الخطاب ما رهبری است نه شورای‌نگهبانقانون
فصل‌الخطاب ما رهبری است نه شورای‌نگهبان
آقای مشایی جواب این پرسش را قبلا داده‌اند که ما فصل‌الخطابی به نام ولایت داریم و تمام مشکلات ما با ولایت حل می‌شود. بن‌بست‌ها با ولایت حل می‌شود، این نشانه اعتقاد مشایی به ولایت فقیه است. شورای نگهبان تنها تصمیم...
» رانت، فساد مالی - اداریشبکه ایران
رانت، فساد مالی - اداری
امروزه تقریباً متخصصان اقتصاد توسعه اجماع دارند که کشورهای جنوب که به تولید مواد خام وابسته‌اند نه به تولید، اولاً کشورهایی رانتی هستند که درآمد موادخام را گزینشی در جامعه‌ خود تقسیم می‌کنند و ثانیاً وضعیت...
» بودجه نفتی خواسته کیستشبکه ایران
بودجه نفتی خواسته کیست
عقیده برخی از کارشناسان بر این است که درآمد نفت باید به‌طور مستقیم در اختیار توسعه صنعت نفت و گاز کشور قرار گیرد زیرا در افق 1404 به 500 میلیارد دلار و در 50 سال آینده به 2 هزار میلیارد دلار سرمایه‌گذاری نیازمندیم تا بتوانیم...
» پنبه تحلیل BBC زده شد!تسنیم
پنبه تحلیل BBC زده شد!
خبرگزاری تسنیم: هنوز قلم نگارنده بنگاه خبرپراکنی انگلیس خشک نشده بود که اعلام خبر کناره گیری دکتر باقری لنکرانی به نفع دکتر سعید جلیلی، پنبه تحلیل بی بی سی را زد.
» حرکت پارتیزانی مشایی!فرارو
حرکت پارتیزانی مشایی!
» ایرانی‌ها به کدام سیاست رأی می‌دهند؟/ سیاست "سازش"...شریان
ایرانی‌ها به کدام سیاست رأی می‌دهند؟/ سیاست "سازش" عملکرد بهتری داشت یا "مقاومت" + تصاویر
آیا با طرح سازش مشکلات اقتصادی و تحریم‌ها پایان می‌پذیرند؟ آیا مقاومت جواب می‌دهد؟ تجربه استفاده از این دو طرح چه چیزی را نشان می‌دهد؟ حال کدام نظریه درست است؟
» فردای بعد از تایید و رد صلاحیت‌هانامه
فردای بعد از تایید و رد صلاحیت‌ها
» مناظره سلیمی‌نمین و حق‌شناسخبرنامه دانشجویان
مناظره سلیمی‌نمین و حق‌شناس
» فروختن خاک خیانت است، چرا می فروشید؟ به چه کسی؟خبر آنلاین
فروختن خاک خیانت است، چرا می فروشید؟ به چه کسی؟
محیط زیست - پروفسور پرویز کردوانی
» رشد تا پنج برابری قیمت داروتابناک
رشد تا پنج برابری قیمت دارو
پیش‌بینی و حدس و گمان از نتیجه بررسی صلاحیت نامزدهای انتخابات دوره یازدهم ریاست جمهوری، پس گرفتن غیرمنتظره شکایت یکی از شاکیان پرونده کهریزک از مرتضوی و مشکلات دارو مهمترین اخبار امروز روزنامه‌های کشور...
» حیرت تاریخی انتخابات/ روغن ریخته نذر جلیلیالف
حیرت تاریخی انتخابات/ روغن ریخته نذر جلیلی
این روزهای انتخابات تاریخی است. هیچ دوره ای از انتخابات روزهائی چنین سرد و بی رونق را بچشم ندیده است. همه در حیرت اند. تا ساعاتی دیگر شاید فضای انتخابات جان دوباره بگیرد و ستادها فعال شوند.
» چه کسانی از فیلتر شورای نگهبان عبور می‌کنند؟/...خبرنامه دانشجویان
چه کسانی از فیلتر شورای نگهبان عبور می‌کنند؟/ روز عمل به قانون
در طی روزهای گذشته گمانه زنی های بسیاری در خصوص رد یا تایید صلاحیت های چهره های مختلف به گوش رسیده است. شاید از همین نظر بود که برخی از چهره هایی که به نظر مصمم در انتخبات بودند اعلام انصراف کردند تا لااقل اگر حدسیاتشان...
» برداشت از صندوق توسعه بدون‌ اجازه‌ مجلسالف
برداشت از صندوق توسعه بدون‌ اجازه‌ مجلس
» رواج بیکاری پنهان در بین شاغلانالف
رواج بیکاری پنهان در بین شاغلان
» "سازش" یا "مقاومت"؛ کدام سیاست کارگشاست؟تسنیم
"سازش" یا "مقاومت"؛ کدام سیاست کارگشاست؟
خبرگزاری تسنیم: پس از پیروزی انقلاب اسلامی، رؤسای جمهور با دیدگاه‌های مخالف بر سر کار آمدند و هر کدام سیاست خاص خود را پیش رو گرفتند؛ و مردم سیاست‌های مختلف را تجربه کردند.
» کواکبیان: صبر کنید تا تأیید صلاحیت هاشمی و به...خبر آنلاین
کواکبیان: صبر کنید تا تأیید صلاحیت هاشمی و به تاریخ پیوستن مشایی را ببینید
انتخابات - فارس نوشت:
» چه کسی صلاحیت دارد؟آخرین
چه کسی صلاحیت دارد؟
» چرا ثبت نام می کنند؛چرا انصراف می دهند؟افکار
چرا ثبت نام می کنند؛چرا انصراف می دهند؟
انصراف در دقیقه ۹۰ راز دیگری هم دارد که در همین تصمیمگیری لحظه آخر نهفته است و چه بسا می تواند اعلام نظر تلخ شورای نگهبان را منتفی کند، به هر حال رد شدن در آزمون احراز صلاحیت می تواند در آینده به پاشنه آشیل مردان...
» ناگفته های علی‌احمدی‌ از دولت احمدی نژادتابناک
ناگفته های علی‌احمدی‌ از دولت احمدی نژاد

بررسی جایگاه تحقیق، پژوهش و مطالعه در قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران

ضرورت و لزوم توجه به امر تحقیق، پژوهش، مطالعه و کتاب خوانی و نیز نقش و تأثیر آن در پیشرفت و تعالی جامعه و کشور بر کسی پوشیره نیست. بر این اساس، همواره موضوع تحقیق و مطالعه در قالب قوانین متعددی مورد توجه و تأکید قانونگذاران ایران قرار گرفته است که از آن جمله می توان به قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران و قانون برنامهٔ سوم توسعهٔ اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی اشاره کرد. همچنین در قانون بودجهٔ سالیانهٔ کل کشور نیز همه ساله ردیف بودجه ای مشخص برای امر پژوهش و مطالعه در کشور اختصاص می یابد. از سوی دیگر قانونگذاران ایران با تصویب قوانین مختلفی، حمایتهای قانونی خاصی را برای محققان، پژهشگران و نوآوران عرصهٔ علم و فن و هنر پیش بینی نموده و بر حفظ حقوق معنوی آنان تأکید نموده اند.۱ بنابر آنچه گفته شد ، بررسی مسألهٔ مطالعه و پژوهش از منظر حقوقی به دلیل تنوع قوانین و مقررات ، دارای ابعاد گسترده ای می باشد؛ با این وجود در این مقاله فقط سعی ما بر این است که موضوع تحقیق، مطالعه و جایگاه آن در قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران بیشتر مورد مطالعه و بررسی قرار گیرد.
ویژگیهای قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران
قانون اساسی از نظر اهمیت و اعتبار، در رأس سلسله مراتب قواعد حقوقی و مقررات هر جامعه قرار دارد و بدین سبب«ام القوانین» نامیده می شود. برتری منطقی قانون اساسی نسبت به دیگر مقررات در این است که سایر قوانین باید در چارچوب اصول قانون اساسی وضع شوند و از حدود آن تجاوز نکنند.۲دیگر ویژگی و امتیاز قانون اساسی این است که از عقیده و ارزشهای حاکم بر جامعهٔ خود الهام گرفته و متناسب با فرهنگ و نیازهای جامعه بوده و شامل یکسری اطول و قواعد کلی و بنیادی می باشد؛ بطور کلی باید گفت قانون اساسی به امور جزئی نمی پردازد . با توجه به این ویژگیها بدیهی و روشن است که در قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران نسبت به موضوع تحقیق و مطالعه ، بصورت کلی توجه شده و تبیین جزئیات این موضوع به دیگر قانونها واگذار شده است.
تحقیق و مطالعه در اصول قانون اساسی
همان گونه که گفته شد، قانون اساسی بصورت کلی و در اصول متعددی به مسألهٔ مهم مطالعه، پژوهش، نوآوری و خلاقیت اشاره نموده است که در اینجا به بیان آنها می پردازیم:
۱- در بند «الف» و «ب» اصل دوم قانون اساسی آمده است:«جمهوری اسلامی نظامی است بر پایه ایمان به …. که از راه :الف) اجتهاد مستمر فقهای جامع الشرائط بر اساس کتاب و سنت معصومین(ع) ب) استفاده از علوم و فنون و تجارب پیشرفتهٔ بشری و تلاش در پیشبرد آنها…» بدیهی و مسلم است که اجتهاد مستمر و استفاده از علوم و فنون و تجارب جز در سایهٔ مطالعه و تحقیق امکان نداشته و نخواهد داشت.
۲- بند دوم و چهارم اصل سوم قانون اساسی مقرر می دارد:
«بند دوم- بالا بردن سطح آگاهیهای عمومی در همه زمینه ها با استفاده صحیح از مطبوعات و رسانه های گروهی و وسائل دیگر…بند چهارم- تقویت روح بررسی و تتبع و ابتکار در تمامی زمینه های علمی، فنی، فرهنگی از طریق تأسیس مراکز تحقیق و تشویق محققان…»
مطابق اصل سوم، دولت جمهوری اسلامی ایران موظف شده است که همه امکانات خود را برای نیل به این امور به کار بندد. بنابراین یکی از وظایف اصلی مسؤولان حکومت اسلامی، افزایش سطح معلومات عمومی مردم و تقویت امر تحقیق و تشویق پژوهشگران عنوان شده است.
۳- اصل بیست و چهارم قانون اساسی در بیان آزادی مطبوعات می گوید: « نشریات و مطبوعات در بیان مطالب آزادند مگر آنکه مخل به مبانی اسلام یا حقوق عمومی باشد…»
با توجه به این اصل قانون اساسی می توان گفت آزادی نشریات و مطبوعات و گسترش کمی و کیفی آنها بویژه نشریات پژوهشی و علمی، می تواند نقش بسیار مهمی در توسعهٔ فرهنگ مطالعه و تحقیق در جامعه ایفا نماید.
۴- اصل سی ام قانون اساسی دولت را موظف نموده است تا وسایل آموزش و پرورش رایگان را برای همهٔ ملت تا پایان دوره متوسطه فراهم سازد و وسایل تحصیلات عالی را تا سر حد خودکفایی کشور بطور رایگان گسترش دهد. بدیهی است بی سوادی و کم سوادی اقشار مختلف جامعه، مهمترین مانع در راه گسترش امر مطالعه و تحقیق و کتابخوانی است بنابراین اولین و مؤثرترین اقدام جهت گسترش روحیه تحقیق، مطالعه، کتاب خوانی، مبارزه با بی سوادی و ارتقاء سطح دانش و سواد آحاد مردم بویژه نونهالان جامعه اسلامی است.
۵- بند اول و سوم اصل چهل و سوم قانون اساسی مقرر داشته است که اقتصاد جمهوری اسلامی ایران باید به گونه ای باشد که نیازهای اساسی مردم از جمله نیاز به آموزش و پرورش تأمین گردد؛ همچنین تنظیم برنامهٔ نظام اقتصادی کشور از نظر شکل و محتوا و ساعت کار به گونه ای باشد که هر فرد علاوه بر تلاش شغلی ، فرصت کافی برای خود سازی معنوی ، سیاسی و اجتماعی و شرکت فعال در رهبری کشور و افزایش مهارت و ابتکار را داشته باشد. به جرأت می توان ادعا کرد که شاید یکی از اصلی ترین عوامل کاهش انگیزه و روحیه افراد به امر مطالعه، پژوهش ، ابتکار و خلاقیت، عدم تحقق این اصل قانون اساسی است که مشکلات اقتصادی متعددی از قبیل : بیکاری، فقر، گرانی، تبعیض و… را به دنبال دارد. بنابراین لازم است که برنامه ها و سیاستهای اقتصادی نظام بر پایه و مبنای اصل چهل و سوم قانون اساسی پایه ریزی و استوار گردد تا افراد جامعه بتوانند فرصت کافی و انگیزهٔ لازم را برای انجام تحقیق و افزایش مهارت و ابتکار داشته باشند.
۶- اصل یکصد و چهل و یکم قانون اساسی ، کارکنان دولت را از داشتن بیش از یک شغل دولتی ممنوع کرده است ولیکن در ذیل همین اصل آمده که سمتهای آموزشی در دانشگاهها و مؤسسات تحقیقاتی از این حکم مستثنی است. به نظر می رسد استثناء شدن اشتغال به سمتهای آموزشی و پژوهشی از این حکم ، خود نشان دهندهٔ جایگاه رفیع علم و تحقیق و مطالعه در قانون اساسی و در حقیقت بیان کننده ضرورت و نیاز دستگاههای اجرایی کشور به موضوع تحقیق و مطالعه و ابتکار است؛ به این معنا که حتی در مقام اجرایی نیز، دوری و بی نیازی از تحقیق و مطالعه مفهومی ندارد و همهٔ افراد به پژوهش، مطالعه و کتاب خوانی احتیاج دارند.
نتیجه گیری
از بررسی و مطالعه اصول مختلف قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران استنباط می شود که:
الف- یکی از راههای نیل به اهدف نظام جمهوری اسلامی در قانون اساسی۳ استفاده از علوم و فنون و تجارب دیگران بیان گردیده که این مهم جز در گرو توسعه و رونق امر تحقیق و مطالعه در کشور ممکن نخواهد شد.
ب- گسترش تحقیق و مطالعه در کشور و حمایت و تشویق پژوهشگران و مبتکران و پدیدآورندگان آثار، جزء وظایف حتمی دولت جمهوری اسلامی ایران گذاشته شده و دولت موظف است به اینکه همه امکانات و تواناییهای خود را برای نیل به این امر مقدس به کار بندد.
ج- دولت موظف است به اینکه با تنظیم برنامهٔ نظام اقتصادی صحیح ، موانع و محدودیتهای اقتصادی موجود در جامعه را به منظور افزایش انگیزه و روحیهٔ تحقیق و ابتکار ، برطرف سازد.
د- متوجه کردن مسؤولان اجرایی کشور به این حقیقت که همه نیازمند به تحقیق و مطالعه هستند و هیچ امری نمی تواند مانع کار علمی و پژوهشی باشد.
هـ - قانون اساسی به گسترش مراکز علمی و تحقیقاتی و رونق مجله های علمی و پژوهشی نیز توجه کرده است.

فهرست منابع
۱- قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران
۲- قانون برنامه سوم توسعه اقتصاری، اجتماعی و فرهنگی جمهوری اسلامی ایران
۳- قانون حمایت از حقوق مؤلفان و مصنفان و هنرمندان مصوب ۱۳۴۸
پی نوشتها:
۱ از قبیل قانون حمایت از حقوق مؤلفان و مصنفان و هنرمندان مصوب سال ۱۳۴۸
۲ اصول ۷۱-۷۲و۱۳۸ قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران
۳ این اهداف به موجب ذیل اصل دوم قانون اساسی عبارتند از :تأمین قسط و عدل – استقلال سیاسی، اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی- همبستگی ملی
محمود صوفی آبادی




◊  قانون دیوان عدالت اداری
◊  نگرشی فقهی و مقدماتی به پیش نویش قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران
◊  اصول منطقی حاکم بر تفسیر قانون‌اساسی
◊  ضرورت‌های شکل‌گیری نظام جامع اطلاع‌رسانی در دستگاه قضایی
◊  دستگاه قضایی ، رهاوردها و بایسته ها
◊  قانون مبارزه با مواد مخدر
◊  اقسام ضرر در تعاریف کنوانسیون
◊  برنامه جامع توسعه تجارت الکترونیکی
◊  نقدی بر قانون اصلاح ماده ۱۸ اصلاحی ق.ت.د.ع.ا. و آیین نامه اجرایی آن
◊  چرا مقدار دیه در ماه‏های حرام، بیشتر می‏شود؟

جستجو : اطلاعات عمومی
وجود تمامی لغات در عبارت مورد جستجو     وجود هر یک از لغات در عبارت مورد جستجو   
مطابق دقیق عبارت


 
   در ساخت مجله تصویری شهر خود مشارکت کنید   
خانه های قدیمی 1
تپه تفريحي عباس آباد
غار فَقِرقا ، مَهاباد
ماهی گیر -چابهار