چهارشنبه ۲۹ خرداد ۱۳۹۲ ◊ Wednesday, 19 June, 2013
صفحه اصلی / آشنایی با گیاه اشنان و خصوصیات آن

 گزارش ویژه
» از روحانی اعتدال سیاسی از شما کاهش فشارهای اقتصادیدیپلماسی ایرانی
از روحانی اعتدال سیاسی از شما کاهش فشارهای اقتصادی
با روی کار آمدن حسن روحانی، به نظر می رسد سرانجام شریک مذاکره از راه رسیده است.روحانی می تواند اجماع ایجاد کند. او دیپلماتی کارآزموده است که غرب را می شناسد.
» آقای شمقدری، پیش از پس دادن سینما، لطفاً خاکبرداری…تابناک
آقای شمقدری، پیش از پس دادن سینما، لطفاً خاکبرداری کنید!
سینما در چهار سال گذشته به نقطه‌ای رسیده که دیگر نمی‌توان از شمقدری و دوستانش که برخی‌شان به وضع بدی این حوزه را ترک کردند، انتظار بهبود اوضاع باشند و تنها در این ماه‌های پایانی که پروژه های سینمای دولتی…
» خسته از خودسری های رئیس جمهوردیپلماسی ایرانی
خسته از خودسری های رئیس جمهور
جاوید قربان‌اوغلی،‌ مدیرکل پیشین آفریقای وزارت امور خارجه در گفتگوی خود با دیپلماسی ایرانی تاکید می کند که محمدمرسی چه در انتصاب های داخلی و چه در عرصه سیاست خارجی منافع اخوان المسلمین را دربرمی گیرد
» تهران دچار آلزایمر شده است!صراط
تهران دچار آلزایمر شده است!
انتخاب شهردار آینده تهران، ریاست اصلاح طلبان بر شورای چهار ، پیگیری هزینه های فاقد سند در شهرداری، تقدیراز تلاشهای بیادی در پیگیری مسائل مالی شهرداری و.. از موضوعاتی بود که در نشست خبری احمد مسجد جامعی…
» اوباما باید به روحانی نامه بنویسدتابناک
اوباما باید به روحانی نامه بنویسد
اولین نشست خبری رئیس جمهور جدید ایران و پاسخ‌های وی به سوالاتی مشخص مورد توجه رسانه‌های غربی قرار گرفته است. المانیتور به بررسی راه استفاده از فرصت ایجاد شده برای توافق با ایران پرداخته است
» چه کسی صاحبخانه ایران می‌شود؟فرارو
چه کسی صاحبخانه ایران می‌شود؟
کمتر از دو ماه دیگر مسئول جدید صندلی چهارساله وزارت راه و شهرسازی دولت یازدهم به عنوان دهمین وزیر مسکن انتخاب می‌شود که چشم و گوش‌های زیادی منتظر تعیین برنامه‌های اوست.
» ضرورت نیاز اجتماع به روابط عمومیقانون
ضرورت نیاز اجتماع به روابط عمومی
نیاز اجتماع به روابط عمومی امروزه از دانش و هنر روابط عمومی به عنوان یک نهاد شبه مدنی در جهت تسهیل ارتباطات دو طرفه بین دولت و آحاد مردم یاد می شود و با پیچیده تر شدن نظام اجتماعی بر ضرورت، گسترش و توسعه…
» کارشکنی هسته‌ای روسیه در مقابل رئیس‌جمهور جدید…تابناک
کارشکنی هسته‌ای روسیه در مقابل رئیس‌جمهور جدید ایران
در حالی که چند روز بیشتر از انتخاب رئیس جمهور جدید ایران نگذشته و در شرایطی که حسن روحانی روز گذشته به صراحت از حقوق هسته ای ایران دفاع کرد، دولت روسیه مدعی شده ایران آماده تعلیق غنی سازی 20 درصدی است.…
» با این شور و نشاط اجتماعی چه باید کرد؟تابناک
با این شور و نشاط اجتماعی چه باید کرد؟
یکی از نتایج مشارکت گسترده مردم در انتخابات ریاست جمهوری و اعلام نتایج انتخابات، ایجاد شور و نشاط اجتماعی بود که مورد اشاره رئیس جمهور منتخب در اولین نشست رسانه‌ای وی هم قرار گرفت. به نظر شما با این شور…
» مراقب خودی‌های نخودی و گاه بی‌خودی باشیدفرارو
مراقب خودی‌های نخودی و گاه بی‌خودی باشید
» حوادث ترکیه، درسی برای مدیریت شهریشهرخبر
حوادث ترکیه، درسی برای مدیریت شهری
در روزهای اخیر رسانه های جمعی اخبار مختلفی را از اعتراضات جوانان و فعالان مدنی شهر زیبای استانبول منعکس می کنند. این اعتراضات از نگاه نویسنده این سطور که بیش از 10سال است در حوزه ارزیابی تأثیرات اجتماعی…
» ایران و عربستان در دوران پسا احمدی‌نژاد؟!فرارو
ایران و عربستان در دوران پسا احمدی‌نژاد؟!
«آقای روحانی از آنجا که خط مشی سیاست خارجی آقای هاشمی و خاتمی را دنبال می کند به نظر می رسد اظهار نظر اخیر ایشان مبنی بر بهبود روابط با عربستان می تواند گام مثبتی تلقی شود؛ اما به نظر می رسد این امر بسیار…
» درخواست عجیب حماس از سید حسن نصرالله!تابناک
درخواست عجیب حماس از سید حسن نصرالله!
در پی پیروزی های اخیر نیروهای ارتش سوریه در منطقه راهبردی «القصیر» که با کمک و پشتیبانی حزب الله انجام گرفت، چند تن از نیروهای نظامی حماس که مشغول نبرد به همراه شورشیان سوری بودند، از سوی حزب الله دستگیر…
» بلقیس، زخم‌خورده دکل‌های برق و خیش‌های کشاورزانشهرخبر
بلقیس، زخم‌خورده دکل‌های برق و خیش‌های کشاورزان
گرمای سوزان آفتاب حتی در این ساعت صبح، ماندن در فضای باز را مشکل کرده است اما باید دوباره به دیدن شهر تاریخی بلقیس برویم. بعد از ورود به هسته مرکزی شهر اسفراین، همان چهارراه 22 بهمن، به‌دنبال سرویس مناسبی…
» خبرنگار ، ‌پاپاراتزی نیستخبر آنلاین
خبرنگار ، ‌پاپاراتزی نیست
.
» برنده نزاع خودروسازان و محیط‌زیست کیست؟ / خریدار،…شبکه ایران
برنده نزاع خودروسازان و محیط‌زیست کیست؟ / خریدار، قربانی همیشگی
با نزدیک شدن به پایان خرداد زمان عرضه بنزین یورو ۴ در جایگاه‌های سوخت تهران فرا می رسد که اگر چه خبرها حکایت از عقب ماندگی خودروسازان در ارتقای خودروهای خود به استاندارد مدنظر دارد اما یک گام به جلو تلقی…
» هنر ملک خصوصی نیست!شهرخبر
هنر ملک خصوصی نیست!
من یک کاری را هرگز انجام ندادم؛ اینکه به دفتر سینمایی یا تلویزیونی بروم و تست بازیگری بدهم، چون تئاتر را دوست داشتم و در آن بازی می‌کردم، ترجیح دادم بدون هیچ کمکی تلاشم را انجام دهم و رشد کنم. این اتفاق…
» دولت جدید از آسیب‌های اجتماعی «خط قرمز» نسازدقانون
دولت جدید از آسیب‌های اجتماعی «خط قرمز» نسازد
یک وزیر باید در زمینه آسیب‌های اجتماعی تلاش کرده و پاسخگوی مجلس باشد. وزارت کشور و نیروی انتظامی و قوه قضاییه نمی توانند در این زمینه پاسخ بدهند، باید یک وزارت یا یک سازمان اجتماعی با اقتدار عهده دار کار…
» برگزاری «نشست ماهانه هنرمندان موسیقی»شهرخبر
برگزاری «نشست ماهانه هنرمندان موسیقی»
«نشست ماهانه هنرمندان موسیقی» با حضور هنرمندان و پیشکسوتان موسیقی چهارشنبه 29 خرداد ساعت 18 در فرهنگ سرای ارسباران برگزار می شود.
» بنفش می‌مانید اگر این کبودی‌ها را مرهم باشیدتابناک
بنفش می‌مانید اگر این کبودی‌ها را مرهم باشید
فرشته هاشمی

آشنایی با گیاه اشنان و خصوصیات آن

آشنایی با گیاه اشنان و خصوصیات آناشنان درختچه ای است پایا ، چند ساله ، دارای انشعابات فرعی متعدد ، ساقه های ترد ، سفید رنگ و بر روی آن برگ های استوانه ای کم و بیش کشیده و دراز گوشتی و آب دار قرار می گیرند. برگ های متقابل ضخیم که از نوعی کرک های غده ای با راسی که دارای یک سعدل بسیار بزرگ هستند ، پوشیده شده اند . این سلول ها پر از آب و شیره ی واکوئولی غنی از املاح و اسید اگزالیک می باشند.
این پوشش کرکی به هنگام خشکی هوا همانند اندام ذخیره ی آب عمل نموده و بعد از اینکه آب خود را از دست دادند ، خشک و دوباره به صورت آردی شکل و سفید خام ، تمام سطح ساقه و برگ ها را می پوشانند.
گل های اشنان منفرد ، منظم و در هنگام رسیدن میوه در قاعده خشک و کاغذین می شوند . اشنان متعلق به خانواده اسفناجیان (chenpodiaceae) است.
● پراکنش جغرافیایی:
رویشگاه های نسبتاً گسترده اشنان در اکثر شوره زارهای نواحی بیابانی جهان مشاهده می شوند. پراکنش جغرافیایی درختچه در کشورهای حوزه ی خلیج فارس مانند قطر ، بحرین ،کویت و ... و هم چنین بخش وسیعی از اراضی شور بیابان های جنوبی مانند سیستان و بلوچستان ، زاهدان تا نواحی مرکزی ، از جمله یزد ، کرمان ، فارس ، اصفهان ، تهران و سمنان تا نواحی شمال و شمال شرقی ، نظیر دامغان ، شاهرود، سبزوار ، خراسان و حتی حاشیه ی دریاچه ی ارومیه گسترش یافته است. اشنان از جمله گیاهان بارز شوره زارهای کشورمحسوب شده که حتی شوری بالای ۴۰ میلی موس را نیز به راحتی تحمل می کند. این درختچه از لحاظ حفاظت خاک ، مخصوصا در نواحی شور و قلیایی ، نقش تعیین کننده ای ایفا می کند.
در اثر ترسیب ماسه های روان در لابه لای شاخه و برگ های اشنان ، ایجاد تپه های نبکائی (nebeka) شده که شکل گیری این تپه ها عامل بسیار مهمی در ترسیب ماسه های روان و مهار طوفان های شنی می باشد. مراتع اشنان خیز عرصه های بیابانی کشور و به ویژه بیابان های مرکزی کشور ، به عنوان یکی از مراتع بارز اراضی خشک محسوب می شوند.
سر شاخه های گیاه اشنان توسط دام های بزرگ مانند شتر تعلیف شده و به همین دلیل ، مراتع اشنان خیز ، چراگاه بسیار مناسب برای پرورش شتر به شمار می آید. در ریختارهای گیاهی (formations) اشنان، سایر گونه های گیاهی شورپسند مانند : علف شور (salsolasp) ، خارشتر ، جغجغک و anabasissp و گز به عنوان گونه های همراه موجب تنوع زیستی اجتماعات گیاهی اشنان می شوند.
● موارد استفاده ی گیاه:
۱) تعلیف دام : این گیاه از نظر خوشخوراکی ارزش کمی داشته و بیشتر مورد علاقه ی شتر می باشد. بز و گوسفند از اندام های خشک گیاه به مقدار کم مورد استفاده قرار می دهد.
۲) استحصال کلیاب : در اثر سوزاندن ساقه و برگ این گیاه املاح موجود در گیاه به صورت خاکستر یا تخته سنگ بی شکل بای می ماندکه موارد مصرف متعددی دارد.
۳) شستشوی لباس : تهیه ی پودر از شاخه و برگ جهت شستشوی لباس (که در ایام گذشته مرسوم بوده است)
۴) جهت سوخت و تهیه ی زغال: که حدودا در سه دهه گذشته مصرف بالای داشته است.
۵) مصارف دارویی : برطرف کردن آبله مرغان ، ضد عفونی کننده ، جهت بیماری های پوستی مانند سوریازیس ، برص و ... .
● کلیاب محصولی از گیاه اشنان
کلیاب به مواد قلیایی و توده های خاکستر حاصل از سوزاندن اندام های هوای برخی از گیاهان شورپسند مانند اشنان، آنابازیس و تعدادی از گونه های علف شور که به صورت تخته سنگ هایی بی شکل گفته می شود.
کلیاب برگرفته از نام قلیا است . اغلب به رنگ قهوه ای تیره و شبیه به سنگ های آذرین است . چنانچه کلیاب در محل مرطوب قرار گیرد به واسطه جذب آب توسط مواد جاذب رطوبت و مواد قلیایی ، سطح توده خاکستر را پوشش سفید رنگی فرا می گیرد که اصطلاحا کلیاب شورزده گفته می شود. در اثر حل شدن مواد قلیایی در آب ، آب به رنگ سبز ملایم در می آید .
برای استفاده از ترکیبات قلیایی کلیاب در مرکز صنعتی ابتدا توده های بی شکل کلیاب را پودر نموده و بعد درون آب می ریزند تا سطح تماس خاکستر با آب زیادتر شود . مرغوبیت کلیاب به تند و تیز بودن بوی حاصل از تماس چند قطره آب بر روی کلیاب دارد و چنانچه بوی شبیه زرنیخ استشمام شد نشان دهنده مرغوبیت بالای کلیاب است .
به استناد آزمایشات انجام گرفته در زمینه ی تجزیه مواد معدنی کلیاب ، عمده ترکیبات آن شامل کربنات های سدیم و پتاسیم می باشد. هم چنین عناصر موجود در آن شامل: میزان ازت ۳۵درصد ، فسفر ppm ۲ درصد ، پتاس ۲۵/۴ درصد ، کربن ۴ درصد و مواد آلی ۷ درصد گزارش شده است.
براساس تحقیقات انجام شده پیرامون میزان تولید کلیاب به طور متوسط به ازای هر متر مربع تاج پوشش گیاه اشنان ، بسته به نوع بوته و سن گیاه (شادابی و طراوت آن ) معمولا بین ۹۰ تا ۱۸۰ گرم کلیاب استحصال می گردد. به عبارت دیگر در هر هکتار از رویشگاه های اشنان معمولا بین ۲۵ تا ۵۰ کیلو گرم کلیاب استحصال می گردد. این ماده صنعتی ، در مراکز صنعتی از جمله صابون سازی ، سفالگری ، شیشه سازی ، شستشوی نخ های ابریشم و تیزآبی کردن برخی از مواد خشکبار (مانند آلوچه و کشمش) مورد استفاده قرار می گرفته است.
بواسطه وفور مواد شیمیایی ، امروزه کمتر از کلیاب جهت امور صنعتی استفاده می گردد. با این وجود در برخی از مراکز صنعتی بواسطه ی عدم جایگزینی مواد شیمیایی مانند مرکز ابریشم کشی ، هنوز از این ماده استفاده می گردد.
تا دو دهه قبل از پودر شاخه و برگ های اشنان به عنوان ماده پاک کننده جهت شستشوی البسه و پارچه های نخی به طور سنتی استفاده می شده است. بالا بودن هزینه های کارگری جهت پودر کردن کلیاب و حل کردن پودر در آب یکی از موانع اصلی و مهمی به شمار می رود که امروزه کمتر از کلیاب استفاده شود. با این حال هنوز در کارگاه های ابریشم کشی جهت عمل آوری نخ های ابریشم و تمیز کردن کلاف های نخ از پودر خاکستر کلیاب استفاده می شود. در اثر جوشاندن نخ ها در پاتیل های آب جوش حاوی مواد کلیابی، کیفیت رنگ پذیری نخ ها بالا رفته و مرحله تثبیت رنگ در مراحل رنگ رزی براق انجام می گیرد.
● نحوه بهره برداری از گیاه اشنان و تهیه کلیاب :
ابتدا توسط بیل یا داسِ تیز ، شاخه های بوته را از فاصله نزدیک (۱۰-۱۵ سانتی متر) به یقه گیاه مورد هرس قرار می دهند. بدین شکل که شاخه های آب دار و سنگین را با پا یا بیل می خوابانند و به علت ترد بودن شاخه ها می شکند و با بیل قطع می کنند. سپس شاخه های قطع شده را در اطراف بوته جمع آوری می کنند .
سپس به مدت دو روز به حال خود گذاشته تا برگ های آب دار قسمتی از آب خود را از دست بدهد. پس از طی شدن مدت مذکور بوته ها به علت از دست دادن آب خود ، ظاهر چروکیده به خود می گیرند . به وسیله چنگک بوته ها را جمع آوری و کپه می نمایند و با وسایل نقلیه به یک نقطه که معمولا در مرکز بوته های کنده شده است حمل و جهت سوزاندن آماده می کنند. سپس گودالی به عمق ۱۰ تا ۱۵ سانتی متر و به قطر ۲ تا ۳ متر - بستگی به مقدار و حجم بوته - حفر می نمایند و مقداری از بوته ها ی کنده شده را داخل گودال ریخته و آتش می زنند . بوته ها ی کنده شده به صورت تدریجی بر روی آتش ریخته می شود. در هنگام سوزاندن بوته ها دود سفید رنگ بسیار غلیظی و پیوسته بر فراز منطقه عملیات نمایان است . به طوری که از کیلومترها دود دیده می شود . علت ایجاد دود سفید رنگ و غلیظ این است که بر اثر ریختن مداوم شاخه و برگ ها سوختن ناقص صورت می گیرد. در اثر سوزاندن گیاه تقریباً تمام مواد آلی موجود در گیاه سوخته و تنها مواد معدنی به صورت مایعی سیال به درون گودال جاری می شود و پس از سرد شدن به کلیاب تبدیل می شوند.
تهیه کنندگان : فرزانه فخره – سمانه محمدی
فصلنامه سیمای پژوهش



جستجو : اطلاعات عمومی
وجود تمامی لغات در عبارت مورد جستجو     وجود هر یک از لغات در عبارت مورد جستجو   
مطابق دقیق عبارت


 
   در ساخت مجله تصویری شهر خود مشارکت کنید   
دره “توبیرون” در فاصله حدود 20 کیومتری از شهر در مسیری چند کیلومتری در بخش سردشت قبل از رسیدن به منطقه تنگه سرا در شمال دزفول واقع است.
برجسته‌ کاریهای کاخ باغچه جوق ، ماکو
خانه تاریخی معظمی- گلپایگان
سنگ نگاره های ماقبل تاریخ -منطقه تیمره گلپایگان