نیازمندیها جستجو دیکشنری موسیقی مجله آخرین اخبار خلاصه رسانه‌ها کیوسک روزنامه عکس / فیلم لینکهای کاربران خبرنامه RSS
 
  شنبه ۲۸ اردیبهشت ۱۳۹۲ ◊ Saturday, 18 May, 2013
صفحه اصلی / فضاهای معماری بازار

 گزارش ویژه
» مردم حرکت بدن کاندیدا را هم تحلیل می‌کنندتابناک
مردم حرکت بدن کاندیدا را هم تحلیل می‌کنند
» سردار! از همین راه که آمدید برگردیدشبکه ایران
سردار! از همین راه که آمدید برگردید
سردار تا وقتی که برای اسلام سرش را بالای‌دار بفرستد ارزشمند است اما وقتی برای خوشایند کسی حرف زد، هر که باشد غیر خدا (و به تبع آن ولی خدا)، آن موقع سردار طاغوت است نه سردار اسلام و نه سردار ولی فقیه!
» پایان دوران طلایی "طلا"!فرارو
پایان دوران طلایی "طلا"!
پیشروی دلار و شتاب رونق اقتصادی در آمریکا، طلا را وادار به عقب نشینی 17 درصدی طی 5 ماه گذشته کرده است.		 » تولید، گرفتار بی‌سیاستیهمشهری
تولید، گرفتار بی‌سیاستی
فرزانه طهرانی: «در کشور ما به‌علت وابستگی به پول نفت گاهی از واردات برای کنترل یا به عبارت دیگر پایین نگه داشتن قیمت‌ها استفاده می‌شود و حتی فراتر از آن گاهی بی‌اختیار واردات از دست مسئولان نیز خارج می‌شود...
» اشتباهات اقتصادی دولت‌های رفسنجانی و احمدی‌نژادتابناک
اشتباهات اقتصادی دولت‌های رفسنجانی و احمدی‌نژاد
در حالی که صفحات سیاسی روزنامه‌ها در حال افزایش است، آینده اجرای قانون هدفمندی یارانه‌ها در پرتو واقعیات اقتصادی کشور و مصوبات مجلس در قالب قانون بودجه سال جاری مورد توجه روزنامه‌ها قرار گرفته است. شرایط...		 » طنز/ جشن تکلیف سیاسی!صراط
طنز/ جشن تکلیف سیاسی!
در برهه حساس کنونی، شرایط جالب شده است. نامزدها رفتارهای جالبی دارند. با هرکدامشان که حرف می‌زنند و می‌گویند چرا نامزد شدید؟ می‌گوید: احساس تکلیف کردم. کم‌کم دارم شک می‌کنم که 24 خرداد 1392 قرار است انتخابات...
» رمزگشایی یک دیدار خصوصیصراط
رمزگشایی یک دیدار خصوصی
اگر چه برخی تحلیلگران تصور می‌کردند دیدار یک ماه پیش سران آلمان و انگلیس می‌تواند گامی در راستای هم‌پیمانی برلین-لندن در حل بحران‌های اقتصادی و سیاسی اتحادیه اروپا باشد اما گذشت زمان نشان می‌دهد این تصور...		 » جریان انحرافی کی و چگونه متولد شد؟عصرایران
جریان انحرافی کی و چگونه متولد شد؟
وقتی ولی فقیهی که پیش روی ملت ایران حاضر است و تاکید می‌کند کسی از رای من در انتخابات ریاست جمهوری خبر ندارد، چه دلیلی داشت علمای طراز اول در صدد کشف رای امام زمان (عج) در انتخابات ریاست جمهوری برآیند...
» تخلیه انرژی قیمت مسکن؟فرارو
تخلیه انرژی قیمت مسکن؟
معاون امور مسکن وزارت راه‌وشهرسازی برخلاف آنچه این روزها هر دو طرف معامله در بازار مسکن نسبت به ایام بعد از انتخابات تصور می‌کنند، معتقد است: انرژی قیمت مسکن بعد از رشد سال گذشته، هم‌اکنون تخلیه شده و...		 » سخنان تامل برانگیز چهره نزدیک به مشاییفردا
سخنان تامل برانگیز چهره نزدیک به مشایی
"رهبری تنها درباره کشورهای اسلامی صحبت می‌کند احمدی‌نژاد درباره جهان!"
» روایت رفیق‌دوست از اختلاس 123میلیاردی برادرشفرارو
روایت رفیق‌دوست از اختلاس 123میلیاردی برادرش
» تفاوت کشورهای ثروتمند و فقیر در چیست؟عصرایران
تفاوت کشورهای ثروتمند و فقیر در چیست؟
دکتر عباس حاتمی
» همه اقدامات "علی اکبر" برای "اکبر"صراط
همه اقدامات "علی اکبر" برای "اکبر"
علی اکبر ولایتی که در انتخابات ریاست جمهوری 84 به نفع هاشمی رفسنجانی کنار رفته بود، اینک و 8 سال بعد از آن انتخابات با تناقضات متعددی دست و پنجه نرم می کند.		 » چرا آیت الله مصباح از بازنده حمایت می کند؟انتخاب
چرا آیت الله مصباح از بازنده حمایت می کند؟
» دولت شریک غیرقانونی تامین جتماعیالف
دولت شریک غیرقانونی تامین جتماعی
» آیا کهولت و پیری آیت الله، اتفاق بدی است؟ - مصطفی...انتخاب
آیا کهولت و پیری آیت الله، اتفاق بدی است؟ - مصطفی فقیهی
نگارنده به یاد می آورد که در یکی از دیدارهای پیش از عید با ایشان، آیت الله که در گرماگرم سخن در باب مسائل روز بود ناگهان تلفن دفترش به صدا درآمد، فرد تاثیرگذاری بود . محتوای صحبت هایش با او، پراهمیت و...
» موج جدید قراردادهای سفید در بازار کارالف
موج جدید قراردادهای سفید در بازار کار
» رویاهای اسرائیلی برای زلزله در ایرانتابناک
رویاهای اسرائیلی برای زلزله در ایران
همزمان با ادامه مباحث مربوط به برنامه هسته‌ای ایران، دانیل نیسمن کارشناس اسرائیلی در تحلیلی برای کریستین ساینس مونیتور از رویاهای خود در مورد زلزله در ایران می‌گوید. نیسمن، بلایای طبیعی را همردیف با جنگ...
» عباس عبدی: تا اطلاع بعدی از هرگونه اظهارنظر درباره...خبر آنلاین
عباس عبدی: تا اطلاع بعدی از هرگونه اظهارنظر درباره انتخابات خودداری می‌کنم
انتخابات - کیهان نوشت:		 » قم هم با هاشمی استآرمان
قم هم با هاشمی است


   » فرهنگ   » فرهنگ عامهٔ مردم ایران   » بازارهای ایرانی   • فضاهای معماری بازار


فضاهاى معمارى بازار

   ◊ تیمچه
   ◊ حجره
   ◊ فضاهای خدماتی
   ◊ فضاهای عمومی
   ◊ قیصریه
   ◊ کاروانسرا
  حجره
دکان يا حجره مهم‌ترين و در عين حال ساده‌ترين و کوچک‌ترين عنصر و فضاى بازار است. تعدادى حجره به‌صورت خطى در دو سوى معبر تشکيل يک راسته بازار را مى‌دهند.
حجره‌ها در طبقه همکف نقش مغازه و عرضهٔ کالا را داشته و حجره‌هاى واقع در طبقهٔ فوقانى در بازارهاى دو طبقه، محل دفتر کار و فضاى ادارى و در برخى مواقع به‌عنوان کارگاه استفاده مى‌شده است. برخى حجره‌ها به تنهائى نقش کارگاه و در عين حال عرضهٔ کالا را ايفاء مى‌کردند.
در برخى حجره‌ها فضائى به نام صندوقخانه در انتهاء حجره از فضاى اصلى جدا مى‌شده است.
  کاروانسرا
مهم‌ترين فضاى معمارى در بازارها، کاروانسرا است. کاروانسرا فضائى درون‌گرا با حياط مرکزى بودند که حجره‌هائى در چهار سوى آن در يک يا دو طبقه قرار داشت. در برخى کاروانسراها فضاهائى خدماتى از جلمه انبار در طبقه زير همکف داشتند.
در کارونسرا حجره‌هاى طبقه همکف بيشتر جنبهٔ تجارى يا کارگاهى داشته و حجره‌هاى طبقه فوقانى جنبه ادارى و دفترى و گاه‌ کارگاهى داشته است.
کاروانسراها شهرى، محل عرضهٔ کالا بوده و برخى کاروانسراها که به مرکز شهر و مسجد جامعه نزديک بودند، معتبرتر و جايگاه بازرگانان ثروتمند بودند. اما کاروانسراهاى نزديک دروازهٔ شهرها مخصوص عرضهٔ کالاهاى ارزان قيمت بودند.
در کاروانسراهاى برون شهرى، فضاى وسيعى مخصوص اصطبل بوده که در پشت حجره‌ها ساخته مى‌شده و مخصوص اقامت موقت کاروان‌ها بوده است.
در شهرهاى بزرگ حجره‌هائى در يک پا چند کاروانسرا مخصوص اقامت مسافران بوده است. به‌دليل سهولت رفت وآمد در کاروانسراهاى بزرگ، بيش از يک در داشتند. اينگونه کاروانسراها رونق بيشترى داشتند.
  تيمچه
تيمچه به معنى کاروانسراى کوچک بوده است. در دوره‌هاى معاصر به‌ کاروانسراها يا سراهاى کوچک و سرپوشيده گفته مى‌شود. فضاى تيمچه‌ها نسبت به کاروانسراها از لحاظ اقتصادى گرانتر بوده و براى عرضه اجناس ارزان قيمت استفاده نمى‌شده است. از جمله تيمچه‌ها مى‌توان به سرا و تيمچهٔ امير در تبريز، سرا و تيمچهٔ حاج‌رضا در قزوين، تيمچه نو در کاشان، تيمچه مظفريه در تبريز اشاره کرد.
  قيصريه
قيصريه به فضائى گفته مى‌شده که از لحاظ خصوصيات معمارى به يک راستهٔ فرعى، دالان يا تيمچه و در مواردى به يک سرا شبيه بوده است. و غالباً به عرضهٔ کالاهاى گرانبها و منسوجات عالى اختصاص داشته است. در اصفهان نمونه‌هائى از اين نوع قيصريه‌ها وجود داشته است.
  فضاهاى خدماتى
در هر بازار دائمى و اصلى، شمارى فضاى خدماتى مانند آب انبار، اصطبل، انبار و مانند آن وجود داشته است. تعداد اين فضاها، موقعيت آنها در امتداد بازار به خصوصيات بازار بستگى داشته است.
  فضاهاى عمومى
فضاهاى عمومى شهر بيشتر در کنار راستهٔ اصلى بازار ساخته مى‌شد، زيرا بازارهاى اصلى شهر مهم‌ترين راه ارتباطى و عمومى شهر محسوب مى‌شوند.
مهم‌ترين بخش و عنصر اصلى يک بازار راستهٔ اصلى آن است، بادکان‌هاى واقع در دو سوى آن، که در شهرهاى بزرگ دو يا چند راستهٔ اصلى به‌صورت متوازى يا متقاطع پديد مى‌آمد.
در شهرهاى بزرگ و متوسط، افزودن بر راستهٔ اصلى، تعدادى راستهٔ فرعى به‌صورت موازى يا عمود بر راستهٔ اصلى پديد مى‌آمد که تعداد آن به رونق اقتصادى هر شهر بستگى داشت. معمولاً هر راسته فرعى به يک پيشه و صنف اختصاص مى‌يافت و کالاى خاصى در آن عرضه مى‌شد.
بازارهاى بزرگ داراى تعدادى دالان است که به شکل يک فضاى ارتباطى به شکل کوچه يا راسته‌اى کوچک مى‌باشند که در دو سوى آن تعدادى حجره قرار دارد.
محل تقاطع دو راستهٔ اصلى و مهم بازار را چهار سوق مى‌نامند. چهار سوى بزرگ بازار اصفهان و چهار سوى بزرگ بازار تهران، چهار سوى بزرگ بازار کرمان و چهار سوى بازار بخارا از نمونه‌هاى خوب باقيمانده به‌شمار مى‌آيند.
در کنار يا امتداد برخى بازارهاى مهم شهرى، يک ميدان وجود داشته است. سبزه ميدان در کنار بخشى از بازار تهران بود. همين‌طور ميدان گنجعليخان در کنار بازار کرمان، سبزه ميدان و ميدان امام (نقش‌جهان) اصفهان در کنار بازار بزرگ اصفهان نمونه‌هاى اين ميدان‌ها به‌شمار مى‌روند.
فضاى ارتباطى به شکل يک ميدانچه که از چهار يا سه طرف محصور و داراى فضاى ساخته شده است را جلوخان مى‌گويند. جلوخان به‌عنوان يک فضاى ورودى و محل تجمع استفاده مى‌شده است. جلوخان مسجد امام (شاه) در بازار تهران، جلوخان‌هاى مسجد‌النبى در بازار قزوين و جلوخان سر در قيصريه در بازار اصفهان از نمونه‌هاى باقيماندهٔ جلوخان‌هاى بازار به‌شمار مى‌آيند.




 
   در ساخت مجله تصویری شهر خود مشارکت کنید   
چشم‌انداز ارتفاعات ، چالوس
بهار شهر سامان
دختری از عشایر بختیاری