چهارشنبه ۳۰ آبان ۱۳۹۷ / Wednesday, 21 November, 2018

شادی و اثرات آن در بهداشت روان


شادی و اثرات آن در بهداشت روان
شادی جزیی از مجموعه احساس ها و رفتارهایی مثل ترس، خشم، محبت، نفرت، حسد، اندوه و غم است. به چه علت شاد می شویم؛ هرگاه انسان به خواسته خودش برسد و به چیزهایی که مورد علاقه اش است دست پیدا کند، در آن فرد حالتی از سرور و وجد به وجود می آید که به آن حالت شادی گفته می شود. حال این خواسته ها ممکن است برای بعضی ها مال، قدرت، نفوذ داشتن، موفقیت در زمینه های مختلف زندگی، چون دستیابی به علم یا افزایش ایمان باشد.
بنابراین شادی هم می تواند منشاء درونی و هم منشاء بیرونی داشته باشد که حاصل آن شادابی است یعنی تغییراتی در دو بعد روانی و جسمانی دارد؛ تغییرات در بعد روانی باعث بالا رفتن روحیه می شود و روحیه بالا، حرکت بدن را افزایش می دهد. و بالعکس حرکات بدنی (ورزش یا کار) اگر افزایش پیدا کند، روحیه فرد بالا می رود و تقویت می شود.
کسی که شاداب است، روحیه اش بالاست و عکس آن نیز صادق است یعنی افراد افسرده، حال و رمق حرکت ندارند چون شاد نیستند. اکثریت مردم در واقع به نوعی عادت کرده اند که با ابزار و امکانات بیرونی خودشان را شاد کنند. به عبارت دیگر این افراد فکر می کنند اگر این امکانات و شرایط را داشته باشند یا به آنها برسند، شاد خواهند شد. البته درست است که ابزار و امکانات بیرونی می توانند شادی آفرین باشند اما یک اشکال عمده در این نوع شادی وجود دارد. کسانی که عادت کرده اند فقط با امکانات بیرونی شاد شوند، با توجه به احتمال تغییر این شرایط و امکانات، احتمال تغییر روحیه وجود دارد. تجربه نشان داده است نگاه این گونه آدم ها به خودشان و زندگی سطحی است و اعتماد به نفس شان هم وابسته به امکانات بیرونی است، یعنی دیگران یا مادیات را مایه خوشبختی یا بدبختی خود می دانند،حالات و روحیه شان دائماً در حال تغییر است، وقتی چیزی را از دست می دهند افسرده می شوند و زمان شادی شان کوتاه خواهد بود. از همه خطرناک تر کسانی هستند که برای شاد شدن به دنبال استفاده از ابزار خطرناک می روند مثل مواد افیونی یا روانگردان، که علاوه بر مصنوعی بودن شادی و کوتاه بودن عمر شادی شان، جان خود را به خطر می اندازند و همین طور شرایط خطرناکی را برای دیگران به وجود می آورند.
اما برعکس کسانی که مشکلات خود را به نحوی درک و راه حل آن را پیدا کرده اند، تصمیم گرفته و اقدام کردند و آنجایی که مشکل حل نشده، با جان و دل آن را پذیرفته اند و چیز دیگری را جایگزین کاستی های خود کردند. اینها افرادی هستند که از درون شاد هستند و با توسل به استعدادها و توانایی های خدادادی درون شان شاد می شوند. نگاه این افراد به خودشان، دنیا و اطرافیان مثبت است و اصالتاً شاد هستند و بر اثر تغییرات پیرامون آن، شادی اصیل را از دست نمی دهند و برای شاد شدن نیازی به ابزارهای مادی و بیرونی ندارند و شادی آنها بادوام تر است و با روحیه بالا زندگی می کنند.
برای اینکه شادی را در درون خود ایجاد کنیم، باید خود را آن طور که هستیم، ببینیم، نکات مثبت و منفی خود را بشناسیم و برای برطرف کردن نکات منفی آن تلاش کنیم. نتایج چنین تلاشی باعث شادی و تقویت آن در نهایت شادابی خواهد بود. داستان پیوست می تواند باعث شود ما بیشتر از رشته های خود لذت ببریم و باعث شادی درون ما شود.

هما معارف
کارشناس ارشد آموزش سلامت

منبع : روزنامه اعتماد

مطالب مرتبط

روان‌شناسی شادی

روان‌شناسی شادی
● شادی
لازم نیست ثابت شود که بیشتر انسان‌ها و شاید همهٔ آنان می‌خواهند شاد باشند. اگرچه گاهی گفته می‌شود که مفهوم شادی، مبهم و اسرارآمیز است، اما واضح است که بیشتر مردم به‌خوبی می‌دانند شادی چیست. در زمینه‌یابی‌ها، مردم ”شاید“ را عبارت از بودن در حالت خوشحالی و سرور یا دیگر هیجان‌های مثبت و یا راضی بودن از زندگی خود دانسته‌اند.
فهرستی از رایج‌ترین منبع‌های شادی عبارتند از: خوردن، فعالیت‌های اجتماعی، تمرین و ورزش، موفقیت و تأیید اجتماعی، استفاده از مهارت‌ها، موسیقی و دیگر هنرها، مذهب، محیط و طبیعت، استراحت و آرامش. البته این‌ها تنها چیزهائی نیستند که باعث سرور و شادمانی می‌شوند، بلکه رایج‌ترین علت‌ها به شمار می‌روند.
● خشنودی
”خشنودی“ یکی از اجزاء شادی است. لذت، بخش هیجانی و خشنودی، بخش شناختی شادی محسوب می‌شود. در برخی از موارد، ”خشنودی“ همبستگی بالائی با ویژگی‌های عینی زندگی افراد ندارد. برای نمونه، درآمد بالا، تأثیر بسیار بالائی در خشنودی ندارد. مهم‌ترین بعدهای خشنودی از نظر مردم عبارت‌اند از: زندگی درون خانواده، ثروت، استانداردهای زندگی و استانداردهای اجتماعی، ارتباط‌های اجتماعی، مسکن، بهداشت، سلامتی و کار.
● شوخی و خنده
شوخی کردن با استفاده از روش‌های مختلف، منبع مهم شادی است. خنده، بیان عاطفهٔ مثبت است؛ اما ”شوخی“ تأثیری عالی روی خلق و شادی دارد و ضمن تأثیر مثبت و شادی‌بخش، رویدادهای استرس‌زا را نیز کم‌خطر می‌سازد.
شوخی یک پدیده و مهارت اجتماعی است که مردم را قادر می‌سازد تا تنش‌های خود را تخلیه کرده و همبستگی خود را افزایش دهند.
● رابطه‌های اجتماعی
رابطه‌های اجتماعی، اثر بسیار زیادی بر شادی و جنبه‌های دیگر سلامتی دارد و شاید بزرگ‌ترین علتِ آن باشد. شواهد، حاکی از آن است که ازدواج و زندگی خانوادگی، مهمترین اثر را بر رضایت و شادمانی دارد. با دوستان بودن نه‌تنها برای جوان‌ترها، بلکه برای افراد مسن نیز مفید است. برخی فایده‌های با دوستان بودن، ممکن است ناشی از فعالیت‌های لذت‌بخشی باشد که آنان برای یکدیگر انجام می‌دهند یا خود در آن مشارکت می‌کنند. حمایت اجتماعی دوستان نیز بر سلامتی جسمی و روانی اثر می‌گذارد و منجر به کاهش افسردگی می‌شود.
● عشق و ازدواج
عاشق شدن به‌عنوان قوی‌ترین منبع هیجان مثبت محسوب می‌شود. بسیاری از مطالعه‌ها نشان داده‌اند که افراد متأهل، شادتر از افراد مجرد هستند؛ البته قدرت اثربخشی ازدواج بر شادی در طول زمان، کاهش می‌یابد. شاید به این دلیل که مجردها از فرصت‌های دیگر سود می‌برند؛ در صورتی‌که بیشتر افراد متأهل، نگران طلاق هستند؛ بنابراین کیفیت ازدواج، اهمیت بسیاری دارد.
● کار و اشتغال
بیشتر افراد در هنگام اشتغال به کار، خوشحال‌تر و از لحاظ سلامت جسمی و روانی در وضع بهتری قرار دارند. حقوق، رضایت شغلی را البته نه خیلی زیاد، افزایش می‌دهد؛ کاری که ویژگی‌هائی مانند کاربرد مهارت‌ها، استقلال و تنوع مهارت دارد، منجر به رضایت شغلی بیشتری می‌شود.
بی‌کاری منبع عمدهٔ شاد نبودن است. این مشکل را می‌توان با کار داوطلبانه، ورزش یا فعالیت‌ تفریحی جدی، تاحدودی برطرف کرد. به‌طور متوسط، افراد بازنشسته از افراد شاغل، خوشحال‌ترند؛ اما طول عمر افرادی که به کار ادامه می‌دهند، بیشتر است.
● تفریح
تفریح شامل آن‌دسته از فعالیت‌هائی است که افراد در وقتِ آزاد انجام می‌دهند و از آن‌جا که افراد، آزادانه انتخاب می‌کنند، از آن لذت می‌برند؛ بنابراین همهٔ فعالیت‌های تفریحی می‌تواند سودمند باشد. برای نمونه ۱۰ دقیقه پیاده‌روی سریع، منجر به کاهش خستگی، انرژی بیشتر و کاهش تنش در دو ساعت بعدی می‌شود. بعد از یک ساعت تمرین جسمانی، تنش، افسردگی، خشم، خستگی و آشفتگی کاهش می‌یابد و فرد برای بقیهٔ روز و حتی گاهی روز بعد، احساس قدرت بیشتری خواهد داشت.
امروزه بسیاری از پزشکان و روان‌پزشکان، تمرین‌های بدنی را برای بیماران، به‌خصوص بیماران افسرده تجویز می‌کنند.
● ثروت و طبقهٔ اجتماعی
پول، طیف وسیعی از نیازها را برآورده می‌کند و در عین حال، به‌عنوان یک تکیه‌گاه و کنترل‌کنندهٔ رویدادها عمل می‌کند. در کشورهای پیشرفته، همبستگی ضعیفی بین ثروت و شادی وجود دارد؛ اما در کشورهای فقیرتر، این ارتباط قوی‌تر است.
طبقهٔ اجتماعی نیز شادی را تحت تأثیر قرار می‌دهد؛ به‌خصوص در کشورهائی که از نظر اجتماعی، طبقه‌بندی مشخصی وجود دارد. طبقهٔ اجتماعی به‌واسطهٔ ایجاد تفاوت در روش زندگی، تأثیر زیادی بر بهداشت جسمی و روانی دارد.
● شخصیت، سن و جنسیت
”شادکامی“ تاحدودی ارثی است و با برخی صفت‌های شخصیتی، پیوند دارد. یکی از مهمترین این صفت‌ها، ”برون‌گرائی“ است. به‌طور کلی، برون‌گرایان خوشحال‌تر از درون‌گرایان هستند؛ البته افراد شاد درون‌گرا نیز وجود دارند. ویژگی‌هائی از قبیل کنترل درونی، اعتقاد به کنترل وقایع آینده، خوش‌بینی، عزت‌نفس و هدف‌مند بودن در زندگی با شادکامی، همبستگی بسیار بالائی دارد. از طرفی، مشخص شده، افرادِ دارای اضطراب اجتماعی یا فاقد مهارت‌های اجتماعی، از بسیاری موقعیت‌هائی که دیگران لذت‌بخش می‌دانند، اجتناب می‌کنند.
رضایت و عاطفهٔ مثبت با افزایش سن، کمی افزایش می‌یابد و عاطفهٔ منفی با افزایش سن، کاهش یافته و این دو مورد در مردان بیشتر است.
تفاوت‌های جنسیتی در شادی، اندک است؛ اما زنان، کمی شادتر از مردان هستند؛ اگرچه احتمال افسردگی در آنان بیشتر است. زنان هر دو نوع عاطفهٔ مثبت و منفی را به‌طور قوی‌تری تجربه می‌کنند.
● مذهب
مذهب نیز اثرهای مثبتی بر سلامت جسم و روان دارد. دلیل‌های این تأثیر عبارتند از: حمایت اجتماعی ارائه شده از سوی گروه‌های مذهبی، قدرت باورها، اطمینان یا قاطعیت وجودی، اعتماد به زندگی پس از مرگ، فراهم کردن معنی و هدف زندگی و رابطه با خدا به‌عنوان نوعی رابطهٔ حمایتی.
● افزایش شادی
مطالعه‌ها نشان می‌دهد که خُلق‌های مثبت را می‌توان با تماشای فیلم، خواندن داستان، گوش کردن به موسیقی و سایر روش‌ها ایجاد کرد؛ اما طول مدت تغییر خُلق، طولانی نیست. ورزش و رویدادهای مثبت زندگی از قبیل ارتباط‌های اجتماعی، کار یا تفریح، تأثیر بیشتری دارند. البته فراوانی و شدت آنها حائز اهمیت است و اگر به‌طور منظم انجام شوند، به شادی و تغییرهای شخصیتی منجر می‌شوند. هم‌چنین موجب بهبود سلامت جسمی و روانی می‌گردند.

وبگردی
تهدید امنیتی جدید به نام پرایدساز
تهدید امنیتی جدید به نام پرایدساز - هشدار می‌دهم اگر تا دو هفته آینده با افزایش قیمت خودرو موافقت نشود تولید خودرو در جاده مخصوص کرج را متوقف می‌کنیم و سیل بیکاران روانه جامعه خواهند شد!
(+18) اولین تصاویر از لحظه تکه تکه کردن جسد جمال خاشقجی
(+18) اولین تصاویر از لحظه تکه تکه کردن جسد جمال خاشقجی - با اینکه عوامل اطلاعاتی عربستان، پیش از آغاز عملیات بازداشت و قتل خاشقجی، دوربین‌های امنیتی را از کار انداختند، اما روز گذشته تصاویر زیر در شبکه‌های اجتماعی و همچنین برخی سایت‌های عربی مخالف رژیم سعودی منتشر شده است. هنوز مشخص نیست که این تصاویر، واقعاً مربوط به این جنایت است، یا اینکه آن را شبیه‌سازی و صحنه‌سازی کرده‌اند. و همینطور هیچ مرجع رسمی این تصاویر را تایید نکرده است.
فیلم/تغییر محسوس و عجیب ورزشگاه آزادی نسبت به بازی فینال آسیا!
فیلم/تغییر محسوس و عجیب ورزشگاه آزادی نسبت به بازی فینال آسیا! - پس از دیدار پرسپولیس و کاشیما، در اولین بازی برگزار شده در ورزشگاه آزادی تغییرات محسوس و عجیبی نسبت به دیدار فینال آسیا دیده می‌شود.
آتش فشان خاموش / خودروهای گران و بی‌کیفیتی که تحویل نخواهند شد
آتش فشان خاموش / خودروهای گران و بی‌کیفیتی که تحویل نخواهند شد - چرا خودرو سازان با وجود مشکلات عرضه بازهم پیش فروش می کنند؟
روایتی دردآور از تن‌فروشی زنان در خیابان‌های تهران
روایتی دردآور از تن‌فروشی زنان در خیابان‌های تهران - سه نفر کنار هم حوالی میدان مادر ایستاده‌اند. زنی قد بلند که موهایش زمینه نسکافه‌ای دارد به هر ماشینی که بلندتر بوق می‌زند نزدیک می‌شود و قیمت را آرام و به سرعت بیان می‌کند. او می‌گوید: «... صد هزار تومان، تو ماشین ۷۰ هزار تومان، گروپ ۳۰۰ هزار تومان و جا هم داریم»، جملات کوتاه و بی‌تفاوت بیان می‌شود. جلوتر دختر کم سن و سالی که شاید ۱۶ سال هم نداشته باشد، ایستاده و از سرما نوک بینی‌اش قرمز شده است، با…
اشراف متواضع!
اشراف متواضع! - افرادی هستند که در دروس زندگی میکنند اما ماشین زیر پایشان پراید است. افرادی که چند ده میلیون از جوجه‌مایه‌دارهای پدرریشو میگیرند که خوب تربیتشان کنند برای مدیر شدن در جمهوری اسلامی و بعد چند هفته در سال هم آنها را می‌برند اردوی جهادی تا از نزدیک ببینند فردا که به لطف جیب پدر در کنکور ترکاندند و مدرک معتبر گرفتند و مدیر شدند قرار است به چه بدبختهای مستضعفی که بخاطر پول نداشتن در آموزش و پرورش رایگان…
چالش جدید با نام «نوه آیت‌ا... یزدی»!
چالش جدید با نام «نوه آیت‌ا... یزدی»! - روز پنجشنبه تصویری در فضای مجازی منتشر شد که قابل تامل بود. زهرا تخشید نوه آیت‌ا... یزدی است که با انتشار تصویری که از دانشگاهش در نیویورک منتشر کرده بود، نوشت: «عکسی که دیروز عصر از دانشگاهم گرفتم با چراغ‌های همیشه روشنش».
روایت تجاوز عجیب به بازیگر لبنانی سریال «حوالی پاییز»
روایت تجاوز عجیب به بازیگر لبنانی سریال «حوالی پاییز» - ماجرای تجاوز به آن ماری سلامه، بازیگر زن عرب سریال تلویزیونی صدا و سیمای ایران.
عکس | همسر جدید نماینده سابق اردبیل در آمریکا
عکس | همسر جدید نماینده سابق اردبیل در آمریکا - «نورالدین پیرموذن» نماینده سابق اردبیل در مجلس شورای اسلامی که سالهاست در آمریکا زندگی می‌کند چند عکس از خود و همسر جدیدش را در اینستاگرام منتشر کرده است.