یکشنبه ۲۸ بهمن ۱۳۹۷ / Sunday, 17 February, 2019

از پردیس‌های کهن تا پردیس‌های امروزی ایران


از پردیس‌های کهن تا پردیس‌های امروزی ایران
زنوفون(گزنوفون) از سرداران به نام یونان بود که همراه شمار زیادی از مزدوران یونانی در سپاه کوروش کوچک وارد شد تا برادرش، ارتخشتر(اردشیر)، را از بین ببرند و کوروش را به جای او بنشانند. با این همه، سپاه کوروش کوچک شکست سختی خورد و یونانی‌ها به ناچار به سوی سرزمین مادری خود فرار کردند. زنفون سرگذشت همراه با دشواری آنان را در کتابی به نام آناباسیس به نگارش درآورده که در ایران به لشکرکشی ده‌هزار تن شناخته می‌شود. او کتاب دیگری نیز به نام اکونومیکوس نوشته و در آن به گوشه‌هایی از آداب و فرهنگ و تمدن ایرانیان اشاره کرده است. از جمله، شرح می‌دهد:
کوروش لیزاندر را به تماشای باغ خود در سارد برد. لیزاندر از دیدن زیبایی درخت‌ها، نظم و دقت فاصله‌های آن‌ها و مستقیم بودن ردیف‌ها و زاویه‌ها و رایحه‌های معطر و گوناگونی که هنگام گردش به مشامش می‌رسید، زبان به تحسین و تمجید گشود. اما زمانی که مهمان از خبرگی و مهارت و دقت باغبان در اندازه‌گیری دم زد، کوروش با غرور جواب داد که همه‌ی اندازه‌گیری‌ها و نقشه‌کشی‌ها کار خود اوست و حتی برخی درخت‌ها را خود او کاشته است.
زنوفون چنین ادامه می‌دهد: لیزاندر که به کوروش می‌نگریست و از زیبایی و عطر لباس‌هایش و جلال و شکوه گردن‌بند و النگو و جواهرهای دیگر او سخن می‌راند، ناگهان خروش برآورد و گفت:"کوروش چه می‌گویی؟ راستی برخی از این درخت‌ها را به دست خودت کاشته‌ای؟" کوروش گفت:"آری چنین است و هرگز در زمان سلامت سر سفره‌ی غذا نمی‌نشینم، مگر آن‌که سخت در کاری جنگی یا کشاورزی کوشیده باشم."
● چند نکته‌ی جزیره ای
۱. واژه‌ی پارادایس(Paradise) که اکنون در زبان‌های اروپایی برای بهشت به کار می‌رود، از واژه‌ی پردیس گرفته شده که از راه کتاب‌های زنوفون به آن زبان‌ها راه یافته است. در زبان عربی نیز به صورت فردوس پذیرفته شده و حتی در قرآن نیز آمده است.
۲. اکنون جای این پرسش است که کدام یک از پردیس‌ها(یا پارک‌ها)یی که در شهرهای ایران ساخته شده یا در حال ساخت است، با توصیفی که زنوفون از یک پردیس کهن ایرانی آورده سازگار است؟ این گونه پردیس‌ها را در کدام کشورها می‌توان یافت؟
۳. غربی‌ها از داستان فرار یونانی‌های که از ایرانیان شکست خوردند و در راه بازگشت به خاک خود به غارت شهرها و مردمان ‌پرداختند، با عبارت "حماسه‌ی ده‌هزار تن" یاد می‌کنند. اما برخی از ما ایرانی‌ها، افتخارهای دیروز و امروز خود را با تعبیرهای ناروا کوچک و بی‌ارزش نشان می‌دهیم.

منبع:
جان بری، آرتور و همکاران. میراث ایران. ترجمه‌ی احمدبیرشک و همکاران. انتشارات علمی و فرهنگی، چاپ سوم ۱۳۸۴

منبع : جزیره دانش

مطالب مرتبط

بازگشت چهارشنبه سوری به افغانستان

بازگشت چهارشنبه سوری به افغانستان
▪جنگ جشنهای باستانی را کم رنگ کرد
واپسین سه شنبه سال خورشیدی به نام چهارشنبه سوری یاد می شود. در این شب، جوانان آتش می افروزند، از روی آن می پرند و در اطرافش شادمانی می کنند و این مراسم، تا پاسی از شب ادامه دارد.
مردم برخی از مناطق افغانستان، به ویژه ولایات غربی این کشور، در گذشته ها چهارشنبه سوری را گرامی می داشتند، اما این سنت با گذشت زمان در این کشور کم رنگ شد.
▪چهارشنبه سوری از آریانا تا افغانستان
اگرچه نام چهارشنبه سوری و مراسمی که در شب پیش از آن برگزار می شود، زیاد برای مردم افغانستان کنونی آشنا نیست، اما شواهد تاریخی زیادی وجود دارد که این سنت باستانی، همچون جشن نوروز و شب یلدا، پیش از آنکه باشندگان آریانای کهن با مرزهای سیاسی امروزی از هم جدا شوند، در میان مردم افغانستان نیز تجلیل می شده است.
عبدالغنی نیکسیر، نویسنده و پژوهشگر افغان، می گوید که چهارشنبه سوری هم، همانند دیگر مراسم نوروزی، از آریانای کهن (گستره ایران، افغانستان و تاجیکستان) به افغانستان کنونی رسیده است.
او می گوید: "در افغانستان قدیم، رسم و رواجهای نوروزی همیشه وجود داشته و مردم با سرور و شادمانی از نوروز و جوانب خوشایند آن، مانند چهارشنبه سوری، با برگزاری مراسمی، تجلیل می کردند".
آقای نیکسیر می گوید: "پیش از آنکه به تاریخ برگردیم و نشانه های این سنت را در لابلای اسناد تاریخی جستجو کنیم، خود او به یاد می آورد که دهها سال پیش، مردم مناطق غربی افغانستان به ویژه هرات، چنین مراسمی را در شب واپسین چهارشنبه سال، برگزار می کردند."
▪شادمانی دختران دم بخت در چهارشنبه سوری
آقای نیکسیر معتقد است که جشن شبانه چهارشنبه سوری، بیشتر در میان زنان و دختران دم بخت رایج بوده و هست.
او می گوید: " معمولاً دختران و زنان، در شب آخرین چهارشنبه سال، آتش می افروختند، از روی آتش می پریدند و با گفتن جمله سرخی تو از من، زردی من از تو، بدبختی را به آتش حواله می کردند و سرخ رویی آتش را به خود جلب می کردند."
آقای نیکسیر می افزاید: " همچنین دختران دم بخت که در آرزوی ازدواج بودند، در کنار آتش بازی، کوزه آبی را از بام به کوچه می انداختند، تا با این کار، مشکلات و بدختیهای سال گذشته را از وجود خود دور کنند و سال خوشایندی را آغاز کنند".▪
جنگ جشنهای باستانی را کم رنگ کرد
در سالهای جنگ که بزرگترین اندیشه افغانها، نگهداری جان و رسیدن به حاشیه ای امن بود، یادبود خوشیهای پیشین و سنتهای باستانی مانند مراسم چهارشنبه سوری هم، کم کم از ذهن این مردم جنگزده رخت بربست و منحصر شد به مناطق هم مرز با ایران، به ویژه هرات.
طالبان که شش تا هفت سال در افغانستان حکومت می کردند، با هرگونه مراسمی که به باور آنها "غیراسلامی بود"، از جمله سنتهای نوروز و پیرامون آن، مخالفت می کردند.
▪"جشن آتش پرستان"
بنیادگرایان این گروه، سنتهای نوروزی را، آداب و رسومی از آن زرتشتیان (به گفته آنها: آتش پرستان) می دانستند و باور داشتند که هرکس در نوروز، لباس نو بپوشد یا به کسی شادباش بگوید، از دایره اسلام بیرون است و کافر می شود.
آنها سالنمای هجری قمری را در افغانستان جایگزین سالنمای خورشیدی کردند تا دیگر نوروز و ماه حمل (فروردین باستانی) آغاز سال نباشد.
در چنین جوی که حتی تبریک گفتن سال نو هم کفر محسوب می شد، دیگر هیچ کس به خود جرات نمی داد، به گونه پنهانی هم که شده، آتش بیفروزد و به بهانه چهارشنبه سوری شادمانی کند.
آهسته آهسته، این رسم، در هرات هم به فراموشی سپرده شد و در پشت مرزهای غربی کشور، باقی ماند.
▪بهانه ای برای شادمانی
اکنون، چند سالی است که سنت چهارشنبه سوری در میان جوانان افغان، به ویژه کسانی که سالهای جنگ را در ایران به سر برده اند، در حال زنده شدن است.
به باور برخی از جوانان افغان که در جنگ و آوارگی بزرگ شده اند، چهارشنبه سوری و هر مناسبت شاد دیگر، حتی اگر مربوط به گذشته ها باشد، می تواند بهانه ای باشد برای شاد بودن و فراموش کردن سالهای دود و باروت.
ستار سعیدی

وبگردی
زیر و روی "اصلاح ساختاری"
زیر و روی "اصلاح ساختاری" - احتمال بعدی این است که شاید هدف این است که نظام ریاست جمهوری کنار برود و مجددا جایگاه نخست وزیری احیا شود. در این حالت نخست وزیر هم به طبع توسط مجلس انتخاب می‌شود و شک نکنید حتی اگر الان با توجه به ترکیب مجلس دهم قرار بود نخست وزیر انتخاب شود، فردی مانند سعید جلیلی انتخاب می‌شد.
بازهم کپی بدون اجازه از یک برنامه آمریکایی / آیا مورد تمسخر دنیا قرار نمیگیریم !
بازهم کپی بدون اجازه از یک برنامه آمریکایی / آیا مورد تمسخر دنیا قرار نمیگیریم ! - همزمان با رونمایی از پوستر و تیزر جدیدترین برنامه احسان علیخانی، روز و ساعت پخش اولین قسمت از «عصرجدید» اعلام شد.
ادامه‌ی سکوت ضرغامی درباره‌ی انتقال آرشیو صداوسیما به شبکه من و تو
ادامه‌ی سکوت ضرغامی درباره‌ی انتقال آرشیو صداوسیما به شبکه من و تو - چند سالی است از جمله روزهای اخیر که با نزدیک شدن به مقاطعی از جمله دهه‌ی فجر، شبکه‌های تلویزیونی فارسی خارج کشور مانند بی‌بی‌سی و من‌وتو مستندهایی از زمان انقلاب پخش می‌کنند که جزو آرشیو صداوسیما بوده است ولی تا امروز مشخص نشده است که چطور و توسط چه کسانی به دست آنها رسیده است؟
اختتامیه سی و هفتمین جشنواره فیلم فجر
اختتامیه سی و هفتمین جشنواره فیلم فجر - مراسم اختتامیه سی و هفتمین جشنواره فیلم فجر شامگاه دوشنبه در برج میلاد برگزار شد.
جنجال شبیه‌سازی بیعت امام و همافران ارتش توسط علم‌الهدی در مشهد
جنجال شبیه‌سازی بیعت امام و همافران ارتش توسط علم‌الهدی در مشهد - دیدار و سلام نظامی فرماندهان نیروی هوایی ارتش به سیداحمد علم‌الهدی، امام جمعه مشهد انتقادهایی را در پی داشته است.
ویدئو / روش خرید قانونی کوه در لواسان !
ویدئو / روش خرید قانونی کوه در لواسان ! - ارتفاعات تهران از جمله لواسانات یکی از این مناطق است که به گفته امام جمعه این شهر به شکل جدی و گسترده‌ای با این مشکل دست به گریبان است و ظاهراً کمیسیون ماده ۱۰۰ قانون شهرداری محلی برای دور زدن قانون از سوی برخی افراد شده است.
ازدواج الهام حمیدی + تصاویر
ازدواج الهام حمیدی + تصاویر - الهام حمیدی بازیگر پرکار این روز‌های سینما و تلویزیون با انتشار عکسی در صفحه اینستاگرامش خبر ازدواجش را به صورت رسمی اعلام کرد اما هویت همسرش را فاش نکرد.
توهین بعیدی‌نژاد به شعور ملت ایران
توهین بعیدی‌نژاد به شعور ملت ایران - حمید بعیدی‌نژاد سفیر ایران در انگلیس توییتی را منتشر ساخت که با واکنش‌های بسیاری روبه‌رو شد. وی مدعی شده که در فهرست کشورهایی که در حفظ ارزش پول ملی در برابر دلار با بیشترین مشکلات مواجه شدند ایران با وجود فشارها و تحریم اقتصادی، عملکرد بهتری از کشورهایی چون ترکیه، برزیل، روسیه، آفریقای جنوبی و سوئد داشته است.
عکس/ کشف حجاب در تهران!
عکس/ کشف حجاب در تهران! - حجت الاسلام حمید رسایی عکسی در کنار یک زن بی حجاب از حضور در برنامه‌ای با عنوان «اعلام همبستگی با ملت ونزوئلا» در تهران منتشر کرده است.
ببینید یک مجری چقدر میتواند مزخرف بگوید !
ببینید یک مجری چقدر میتواند مزخرف بگوید ! - ژاپنی صحبت کردن جواد خیابانی