چهارشنبه ۲ اسفند ۱۳۹۶ / Wednesday, 21 February, 2018

کارمینا بورانا مویه بر زخم های سرنوشت


کارمینا بورانا مویه بر زخم های سرنوشت
تا چند سال كسی نمی دانست بخشی از موسیقی فیلم «طالع نحس» كه عظمتی ستودنی دارد، متعلق به «كارل ارف» است نه آهنگساز فیلم. خیلی های دیگر آن را به عنوان اپرایی می شناختند كه یكی از بزرگان موسیقی كلاسیك تصنیفش كرده است.اما «كارمینا بورانا» مهم ترین ساخته «كارل ارف» آهنگساز آلمانی است كه حالا بر آموزش موسیقی به كودكان «ارف» نام او را گذاشته اند. چرا كه او در سال ۱۹۴۲ همراه «دروتی گانثر» مدرسه ای برای ژیمناستیك، موسیقی و حركات موزون راه انداخت و شیوه هایی برای آموزش موسیقی به كودكان ابداع كرد كه در آن از صدای خود بچه ها و ساز های بسیار ساده شده، استفاده می شد.«كارل ارف» ۱۰ جولای ۱۸۹۵ در مونیخ به دنیا آمد و ۲۹ مارس ۱۹۸۲ در همین شهر از دنیا رفت. او از سال ۱۹۳۰ تا ۱۹۳۳ رهبری انجمن باخ مونیخ را برعهده داشت. برای این انجمن آثاری از موسیقی كهن تهیه می كرد. ارف در سال ۱۹۳۵ با «كارمینا بورانا» كه در حقیقت دست نوشته ای بسیار قدیمی بود شامل ۲۰۰ شعر كهن از یك صومعه در آلمان، آشنا شد. اصل این دست نوشته به گفته پژوهشگران مربوط به قرن سیزدهم و شعر های آن مربوط به یكی دو قرن قبل از آن است. در آن قرون شاعران جوانی زندگی می كردند كه به سرودن شعر های هجو می پرداختند و فساد كلیسا، دولت شهر های قرون وسطایی و رفتار حقارت بار آدم ها را به سخره می گرفتند. «كارمینا بورانا» هم شامل مجموعه شعر هایی به همین مضمون است كه احتمالاً توسط چند كشیش در آن دوران گردآوری شده است. «كارل ارف» هنگام رویارویی با این اثر تاریخی دست به گزینشی دقیق از آن زد و ۲۴ قطعه برای ساخت كانتانت كارمینا بورانا برگزید كه در سه بخش با عنوان های «در بهاران، در سبزه زاران»، «در میخانه» و «بارگاه عشق، بلانشفلور و هلنا» گنجانده شده اند. پس از كر نیرومند اثر كه در آغاز شنیده می شود، قطعه ای نواخته می شود با شعری كه مطلعش این است: «من بر زخم های سرنوشت مویه می كنم.» كارمینا بورانا فقط به عنوان اپرایی كه برای اركستر ساخته شده، نبود بلكه در قالب یك اثر هنری خلق شد كه می تواند در اپرا، باله و تصویر سازی به كار گرفته شود. این اثر تكان دهنده كه كر و صدای ساز های ضربی تا مدت ها در گوش مخاطب آن زنگ می زند، در سال ۱۹۳۷ برای اولین بار توسط خود كارل ارف در فرانكفورت به صحنه رفت و خیلی بعدتر آوازه اش در آلمان و خارج از مرز های این كشور پیچیده و سال ها بعد اركستر های بسیاری آن را به اجرا درآوردند. سی دی اجرا های جیمز لوین و آندره پره ون و اویگن یوخوم از شركت دویچه گرامافون، اجرای یوجین ارماندی از شركت سونی و اجرای آنتال دوراتی از شركت RCA در ایران موجود است و اركستر سمفونیك تهران هم آن را به رهبری شهرداد روحانی چند بار به اجرا درآورده است. قبل از اینكه اصل اثر به گوش مخاطب عام برسد، كل آن برای او آشنا است چرا كه گوشه هایی از «كارمینا بورانا» را در كارهای تبلیغاتی و فیلم ها شنیده است. خیلی از مخاطبان ایرانی فكر می كنند اجرای كرال این اثر صرفاً شامل آوا هایی است كه گروه كر آن را می سراید، بدون اینكه معنایی خاص داشته باشد، اما گروه كر همراه هم شعری را می خوانند كه مضمونی معنوی دارد و همان دست نوشته های كهن به دست آمده در قرن سیزدهم است. شعر درباره انسان، خشم، شادی، غم و ناتوانی، عشق، لذت و سرنوشت محتوم اوست.مرثیه و پندنامه ای است كه به انسان دلداری می دهد و او را غمگین و گاه خشمگین می كند از آرزو هایش سخن می گوید، او را به اوج می برد و با همان سرعت به زمین می كوبد، آنجا كه می گوید: «چونان كشتی بی ناخدایی به این سو و آ ن سو كشیده می شوم / یا كه چون پرنده سبكبال گمشده ای در مسیر آسمان ها سرگردانم/ هیچ زنجیری نتواند كه مرا پای در بند سازد/ هیچ قفل و كلیدی به زندانم در نتواند افكند / من در پی همانندان خویشم و به شروران و منحرفان خواهم پیوست.»


مطالب مرتبط

صدابرداری و چینش سازها


صدابرداری و چینش سازها
سالهایی که صدابرداری صحنه ای مطرح و بعدها که سیستم های صوتی پیچیده تری ابداع شد، تا به امروز که یکی از مجهزترین سامانه های صوتی و صدابرداری با کیفیت دیجیتال در تالار وحدت نصب و راه اندازی شده است، صدابرداری و رساندن صدایی مطلوب و مورد نظر آهنگساز همه گاه محل نزاع میان آهنگسازان و صدابرداران بوده است. اگر بخشی از این نزاع را طبیعی بدانیم، بخشی دیگر حاصل کمبود تجربه در نحوه چینش آنسامبل سازهای ایرانی است. به تعبیر دقیق تر آنچه تاکنون درباره نوع و نحوه قرار گرفتن سازهای ایرانی در یک کنسرت (در کنار هم) مشاهده شده است، حاصل اموری تجربی است، تا علمی و البته این تجربه ها از سوی برخی از آهنگسازانی صورت گرفته است که خوشبختانه کارنامه ای درخشان در استفاده از آنسامبل سازهای ایرانی دارند. پرویز مشکاتیان از جمله این افراد است که توانسته ضمن افزودن صداهای تازه ای به موسیقی ایرانی، تجربه های تازه ای در چینش ساز در صحنه برای رسیدن به مطلوبترین صدا برای شنونده دست یابد. این کار البته نیازمند شناخت دقیق از میکروفون، جایگاه میکروفون در صحنه است. چنین ویژگی را خوانندگان نامی نیز دارا هستند، برای نمونه درمیان خوانندگان علاوه بر استاد شجریان که به میکروفون بسیار آشنایند و در زمان خواندن اوج و فرودهای آوازی، فاصله خود با میکروفون را در وضعیتی قرار می دهند که هم صدابردار احساس لذت کند و هم شنونده، شهرام ناظری، سراج و مختاباد نیز از چنین ذهن حرفه ای برخوردارند و می دانند فاصله خود با میکروفون را چگونه تنظیم کنند که بیشترین مطلوبیت را داشته باشد.
این نکات را نوشته ایم تا به یکی از موارد در اختتامیه جشنواره امسال بپردازیم که ارکستر موسیقی سنتی است. این ارکستر حاصل زحمات محمد جلیل عندلیبی است که ذوق و قریحه ای خوب و گوش نواز در ملودی پردازی و نیز سازبندی موسیقی ایرانی دارد، اما صدایی که آن شب از این ارکستر به گوش می رسید، آن چیزی نبود که شنونده انتظار داشت و این مشکل بیش از آنکه به نحوه سازبندی کار بازگردد، به نحوه چینش ساز در صحنه راجع بود.
در این گروه سه دف نواز حضور داشتند که درست در پشت سازی چون نی قرار گرفته بودند که صدای آن بر خلاف صدای پرهیمنه دف ظریف است، به همین دلیل صدای دفها به نوعی صدای نی را در ارکستر تحت الشعاع قرار و به اصطلاح اهل موسیقی آن را خفه کرده بود. این درحالی است که در کارهای جناب مشکاتیان ( ضمن آنکه ایشان از یک دف در ارکستری ۲۰ نفره استفاده می کرد ) این ساز به همراه تمبک در گوشه قرار می گرفت تا سازهای دیگر تحت الشعاع صدای این ساز قرار نگیرد.در هر حال با توجه به اینکه سازبندی موسیقی ایرانی قانونی نوشته شده و مدون ندارد، پس بهتر است به تجربه های دیگران و به خصوص در زمینه صدابرداری به مشورت با صدابرداران کارکشته ( که خوشبختانه در جشنواره امسال هم از دو تن از این صدابرداران پیشکسوت استفاده شده بود ) بپردازند تا مطلوب ترین صدا به گوش شنونده برسد. حیف است این همه زحمتی که صرف می شود (به خصوص از سوی چهره ای همانند جناب عندلیبی) با برخی ایرادات این چنین جزیی هدر رود و نتیجه مطلوب خود را به بار نیاورد.


وبگردی
بار دیگر زیر گرفتن ماموران پلیس با ماشین سواری توسط دراویش
بار دیگر زیر گرفتن ماموران پلیس با ماشین سواری توسط دراویش - باز هم زیر گرفتن ماموران امنیتی و نیروی انتظامی توسط یک ماشین دیگر سواری توسط اراذل خیابان گلستان هفتم
حمله با اتوبوس به مأموران پلیس در پاسداران
حمله با اتوبوس به مأموران پلیس در پاسداران - کی از دراویش گنابادی با اتوبوس به مردم و مأموران پلیس در خیابان پاسداران تهران / گفته میشود تعداد شهدای ناجا در حمله آشوبگران فرقه ضاله گنابادی و حامیان نورعلی تابنده به ۴ تن رسیده است.
لحظه مواجهه وزیر راه با خانواده قربانیان سانحه هواپیمای
لحظه مواجهه وزیر راه با خانواده قربانیان سانحه هواپیمای - به دنبال سقوط هواپیمای تهران-یاسوج ویدیو لحظه مواجه خانواده های جانباختگان را با وزیر مشاهده می کنید.
حمله با چاقو به یک راننده سر پارک خودرو
حمله با چاقو به یک راننده سر پارک خودرو - تصاویری دردناک از حمله مرد موتور سوار با چاقو به یک مرد راننده در حضور همسر و فرزندش در شهرستان داراب استان فارس را در ویدئوی زیر می بینید. به نظر میرسد این اتفاق در پی جرو بحثی بر سر پارک کردن وسایل نقلیه روی داده است!
اگر «عدم رویارویی با حریفان اسرائیلی» آرمان ماست چرا پنهانی و دزدکی؟
اگر «عدم رویارویی با حریفان اسرائیلی» آرمان ماست چرا پنهانی و دزدکی؟ - آنچه مشخص است جمهوری اسلامی ایران باید تصمیم مشخص و درستی درباره سیاست عدم رویارویی با ورزشکاران رژیم صهیونیستی بگیرد. دیگر نمی‌توان با این روش تعقیب و گریزی با این مسئله برخورد کرد. دیگر نمی‌توان ورزشکاران را از مقابله با کشتی‌گیران اسرائیلی باز داشت و در برابر رسانه‌های جهانی گفت به خاطر مصدومیت در میدان حاضر نمی‌شویم و در داخل جشن بگیریم که ما عزت‌مان را حفظ کردیم و...
بدل ایرانی آنجلینا جولی رونمایی شد !
بدل ایرانی آنجلینا جولی رونمایی شد ! - شب گذشته مراسم اکران فیلم بلوک 9 خروجی 2 به کارگردانی علیرضا امینی و تهیه کنندگی محمدرضا شریفی نیا و نیز فیلم شاخ کرگدن در پردیس سینمایی ملت برگزار گردید.
اظهارات جنجالی احمدی نژاد در مقابل دادگاه
اظهارات جنجالی احمدی نژاد در مقابل دادگاه - سخنرانی پرحاشیه احمدی نژاد در مقابل دادگاه بقایی
    دلتنگی
    وقتی شب ها و روزها از هم سبقت می گیرند تا نکند یکی از دیگری طولانی تر شود اما روزگار برای تو چون گردونه ثابتی باشد که گاه چرخش هایش نیز تکراری است وقتی احساس کنی صفحه زندگیت عکسی …