سه شنبه ۲۹ آبان ۱۳۹۷ / Tuesday, 20 November, 2018

ترانه‌های‌ ماندگار ملت‌ ها


ترانه‌های‌ ماندگار ملت‌ ها
فولكلوریك‌ لفظ‌ انگلیسی‌ است‌ كه‌ از دو كلمه‌ «folk‌» در معنای‌ ملت‌ و «lore» به‌ معنای‌ علم‌ به‌ وجود آمده‌ است‌. اولین‌ كسی‌ كه‌ پس‌ از مطالعه‌ فراوان‌ به‌ این‌ واژه‌ لغت‌ فولكلور داد، آمبروازمورتن‌ بود. او این‌ لغت‌ را شامل‌ ادبیات‌ بومی‌ و آثار باستانی‌ می‌دانست‌. فولكلور در زبان‌ انگلیسی‌ به‌ معنی‌ عقاید و رسوم‌ و افسانه‌های‌ باستانی‌ و توده‌ شناسی‌ نوشته‌ شده‌ است‌. با وسعت‌ پیداكردن‌ آداب‌ و رسوم‌ مردم‌ در سرزمین‌هایشان‌، فولكلور هم‌ جنبه‌های‌ دیگری‌ در زندگی‌هایشان‌ پیدا كرد. به‌ صورتی‌ كه‌ در سنن‌ مردم‌، روانشناسی‌ عام‌ و ...موسیقی‌ نیز اؤراتی‌ از این‌ واژه‌ پیدا شد. تا اینكه‌ بعد از سالیان‌ بعد پژوهشگران‌ متوجه‌ شدند كه‌ تمام‌ علوم‌ به‌ صورت‌ محلی‌ و بومی‌ در ذات‌ مردم‌ هر سرزمین‌ یافت‌ می‌ شود. داستان‌ها و افسانه‌هایی‌ كه‌ از قدیم‌، نسل‌ به‌ نسل‌ به‌ فرزندان‌ می‌رسد. درمان‌های‌ بیماری‌ها از طریق‌ داروهای‌ دست‌ساز، كیمیاگری‌، حیوان‌شناسی‌، ستاره‌شناسی‌ همه‌ وهمه‌ از قبل‌ تجربه‌ شده‌ است‌ و امروز در كنار تمام‌ پیشرفت‌های‌ صنعتی‌، باقی‌ مانده‌ و از آن‌ استفاده‌ می‌شود.خلق‌ موسیقی‌ خاص‌ هر منطقه‌ مثل‌ نقاشی‌ كشیدن‌ روی‌ دیواره‌ غارها بوده‌ است‌. انگیزه‌یی‌ كه‌ باعث‌ شد در آن‌ دوران‌ پیدایش‌ هنر، مردم‌ بدوی‌ را به‌ كشیدن‌ طرح‌هایی‌ انتزاعی‌ و ساده‌ روی‌ دیواره‌ غارها بكشاند،نیازی‌ را به‌ وجود آورد كه‌ از تولید صداها با وسایل‌ خاص‌ به‌ نوعی‌ آرامش‌ یا هیجان‌ برسند. ضربه‌زدن‌ یك‌ چوب‌ روی‌ چوب‌ دیگر یا یك‌ ظرف‌ سفالی‌ یا سنگی‌، معنای‌ خاصی‌ را برداشت‌. همان‌گونه‌ كه‌ در نقاشی‌ها مردی‌ با یك‌ نیزه‌ به‌ دنبال‌ گراز وحشی‌ می‌دوید و نشان‌ آن‌ بود كه‌ برای‌ جنگیدن‌ با حیوانات‌ وحشی‌ و كشتن‌ آن‌ و خوردن‌ گوشتش‌ باید اینگونه‌ رفتاركرد تولید صداها هم‌ در آن‌ زمان‌ دلیل‌ خاصی‌ داشته‌ است‌. گاهی‌ از صداها برای‌ رقصیدن‌ استفاده‌ می‌شد، گاهی‌ دیگر برای‌ دوركردن‌ حیوانات‌ وحشی‌ یا انسان‌های‌ متجاوز به‌ حریم‌ شخصی‌شان‌.
ترانه‌های‌ محلی‌ اولین‌ پایه‌ تجربی‌ موسیقی‌ در هر كشور هستند، غم‌ها، شادی‌ها، افسانه‌ها، جنگ‌ها و پیروزی‌ و شكست‌شان‌ و قهرمانان‌ و شخصیت‌های‌ برجسته‌ از دید مردم‌ در موسیقی‌ راه‌یافتند و هر كدام‌ را دارای‌ ارزش‌ خاصی‌ كردند. قصه‌ها و عادات‌ و عقاید قدیمی‌ میان‌ مردم‌ یا دسته‌یی‌ خاص‌ از این‌ توده‌ كه‌ مردم‌ بومی‌ یك‌ سرزمین‌ محسوب‌ می‌شوند نوایی‌ را به‌ وجود می‌ آورند كه‌ مختا آن‌ منطقه‌ است‌ و موسیقی‌ محلی‌ یا فولكلور می‌ شود. موسیقی‌ در یك‌ كشور را می‌توان‌ در نغمه‌های‌ بومی‌ و محلی‌ آن‌ سرزمین‌ دید. البته‌ این‌ به‌ آن‌ معنا نیست‌ كه‌ یك‌ ملت‌ تنها نغمه‌های‌ محلی‌ دارند و هیچ‌گاه‌ از آن‌ دور نمی‌شوند. درست‌ است‌ كه‌ موسیقی‌ محلی‌ یك‌ سرزمین‌ زبان‌ و روحیه‌ یك‌ ملت‌ است‌ ولی‌ امروز با پیشرفت‌ صنعت‌ و ماشینیزم‌ بسیاری‌ از عقاید قدیمی‌ و حتی‌ ترانه‌های‌ محلی‌ به‌ باد فراموشی‌ سپرده‌ شدند. در سراسر جهان‌، هر نژادی‌ موسیقی‌ محلی‌ دارد. حتی‌ دورافتاده‌ترین‌ اقوام‌ هم‌ از این‌ هنر سود برده‌ و ترانه‌ های‌ محلی‌ و عامیانه‌ درونشان‌ را سینه‌ به‌ سینه‌ ؤبت‌ كرده‌اند. پایه‌های‌ اصلی‌ و ستون‌ حقیقی‌ تمام‌ مكاتب‌ ملی‌ در جهان‌ بر مبنای‌ موسیقی‌ محلی‌ آنان‌ استوار است‌. همان‌طور كه‌ چگونگی‌ گوش‌ دادن‌ به‌ موسیقی‌ و تجزیه‌ و تحلیل‌ و حتی‌ تفكیك‌ كردن‌ فاصله‌های‌ صوتی‌ آن‌ كاملا به‌ آشنایی‌ افراد با فرهنگ‌ و زبان‌ بومی‌ محل‌ تحریر موسیقی‌ بستگی‌ دارد یعنی‌ آن‌گونه‌ كه‌ نوزاد پس‌ از تولد به‌ آموختن‌ زبان‌ مادریش‌ می‌پردازد نغمه‌های‌ بومی‌ را توسط‌ مادر و مادربزرگش‌ می‌شنود و از حفظ‌ می‌كند. او در مقابل‌ تمام‌ نغمه‌های‌ بومی‌ و كودكیش‌ واكنش‌ مثبت‌ از خود نشان‌ می‌ دهد ولی‌ در برابر تمام‌ نغمه‌های‌ فرهنگ‌ بیگانه‌ حالت‌ دفاعی‌ می‌گیرد. نغمه‌های‌ محلی‌ مطابق‌ با فرهنگ‌ بومی‌ شخا و برایش‌ قابل‌ درك‌ است‌ و نیمی‌ از وجود خود او است‌. موسیقی‌ بیانگر و توصیف‌كننده‌ روحیات‌ و احساسات‌ و ذوق‌ هر قوم‌ و درمان‌ آن‌ سرزمین‌ است‌ آب‌ وهوای‌ آن‌ منطقه‌ و موقعیت‌ جغرافیایی‌ و شرایط‌ اجتماعی‌ و آداب‌ و رسوم‌ و گاهی‌ مواقع‌ حتی‌ در موسیقی‌ بومی‌ بازتاب‌ دارد. پس‌ تمام‌ عوامل‌ موجود در یك‌ منطقه‌ اؤری‌ انكارناپذیر در به‌وجود آمدن‌ موسیقی‌ بومی‌ دارد موسیقی‌ كه‌ ترجمه‌یی‌ است‌ از تخیلات‌ و تراوش‌های‌ روحی‌ و ذهنی‌ مردم‌، طبق‌ شرایط‌ هر سرزمین‌ ساخته‌ می‌ شود و نسبت‌ به‌ كشورهای‌ دیگر متمایز می‌شود.هر گروه‌ و جمعیتی‌ طبق‌ نیاز و اهدافشان‌ به‌ ایجاد زبان‌ و حروف‌ ویژه‌یی‌ مبادرت‌ می‌ورزند كه‌ با توجه‌ به‌ مفهوم‌ آن‌ زبان‌، اندیشه‌ها و اعتقادشان‌ را منتقل‌ می‌كنند.
موسیقی‌ درهر قوم‌ هم‌ اینگونه‌ عمل‌ می‌كند، موسیقی‌ زاده‌ مردم‌ و نماینده‌ خواسته‌ها، آرزوها و پدیده‌های‌ گوناگون‌ آنها است‌ و عواملی‌ مثل‌ اوضاع‌ جغرافیایی‌، آب‌ و هوایی‌، طبیعی‌، طرز آداب‌ و رسوم‌ و اعتقادات‌ و اندیشه‌ها،دین‌ و مذهب‌ و نیازمندی‌های‌ زندگی‌ مادی‌ و مشكلات‌ اجتماعی‌ و افسانه‌ ها و اسطوره‌ها در آن‌ نقش‌ دارند. لحن‌ در هر موسیقی‌ بستگی‌ به‌ زبان‌ و لهجه‌های‌ یك‌ سرزمین‌ دارد. مثلا در ایران‌، ما مناطق‌ زیادی‌ داریم‌ كه‌ هر كدام‌ به‌ یك‌ لهجه‌ و زبان‌های‌ گوناگون‌ صحبت‌ می‌كنند. لرها، كردها، ترك‌ها و ... از این‌ نمونه‌ در كشورمان‌ به‌ وفور دیده‌ می‌شود و هر كدام‌ طبق‌ سنن‌ و آداب‌ و رسوم‌ و حتی‌ نیازشان‌،موسیقی‌ محلی‌ و ترانه‌های‌ بومی‌ با لهجه‌ و زبان‌ خود دارند كه‌ همه‌ آنها جزو موسیقی‌ فولكلور یك‌ سرزمین‌ محسوب‌ می‌شوندو تمام‌ آنها از ویژگی‌ هنری‌ خاصی‌ برخوردارند. ذوق‌ و قریحه‌ و احساس‌ میان‌ قوم‌ها معیارهای‌ مشخا و مشتركی‌ هستند كه‌ بیان‌كننده‌ احساسات‌ و عواطف‌ مردمی‌ و گاه‌ دلاوری‌ های‌ گذشته‌ یك‌ منطقه‌ است‌. پس‌ در این‌ صوت‌ می‌توان‌ گفت‌ كه‌ مایه‌ اصلی‌ موسیقی‌ یك‌ كشور را نغمه‌های‌ محلی‌ آن‌ تشكیل‌ می‌دهد و باید موسیقی‌ یك‌ سرزمین‌ را بر اساس‌ موسیقی‌ محلی‌ و ترانه‌های‌ قدیمی‌ آن‌ جست‌وجو كنیم‌. ترانه‌ و آواز مهمترین‌ قسمت‌ و گونه‌ یك‌ موسیقی‌ است‌ كه‌ معرفی‌كننده‌ و بیانگر فرهنگ‌ و خلق‌ و خو در روحیه‌ خاص‌ و ویژه‌ هر قوم‌ و ملتی‌ است‌ و با اینكه‌ از نظر بین‌المللی‌ در سطح‌ پایین‌تری‌ از موسیقی‌ سازی‌ و موسیقی‌ جهانی‌ قرار دارد ولی‌ نشان‌ از قدرت‌ و بالابودن‌ یك‌ فرهنگ‌ است‌ و روحیه‌ و عواطف‌ و احساسات‌ مردم‌ یك‌ سرزمین‌ را بیان‌ می‌كند. متاسفانه‌ در جوامع‌ سرمایه‌داری‌ به‌ دلیل‌ صنعتی‌شدن‌ روزافزون‌ و ماشینی‌شدن‌ همه‌چیز، هر قومی‌ روبه‌ نابودی‌ است‌ و كشورهای‌ سرمایه‌دار و استعمارگر تمام‌ تلاششان‌ را می‌كنند تا فرهنگ‌ بومی‌ بقیه‌ كشورها را به‌ نابودی‌ و انهدام‌ بكشانند.آنها می‌خواهند با پاك‌ كردن‌ هنر قدیمی‌ یك‌ سرزمین‌ در پی‌ احیای‌ هنری‌ باشند كه‌ تامین‌كننده‌ منافعشان‌ باشد. آنها به‌ هنر واقعی‌ ملحق‌ و هنر دروغین‌ را به‌ این‌ سرزمین‌ها تزریق‌ می‌كنند.آنها برای‌ اینكه‌ ذهن‌ مردم‌ را از قهرمانان‌ ملی‌ خود دور كنند با ایجاد خرافه‌ و فرهنگ‌ وحشی‌ آنان‌ را از استقلال‌ انسانی‌ و ارزشهای‌ ملی‌ و بومی‌شان‌ دور می‌كنند و با وارد كردن‌ و تبلیغ‌ و ترویج‌ فرهنگ‌ بیگانه‌ مثل‌ موسیقی‌های‌ ساختگی‌، سرمایه‌های‌ فرهنگی‌ بومی‌ را از ملت‌ها می‌گیرند.به‌ این‌ دلیل‌ است‌ كه‌ باید دولت‌ها و حكومت‌ها به‌ گسترش‌ و نمایاندن‌ هنرهای‌ محلی‌ و قومی‌ خود بپردازند.پرورش‌ ذهن‌ و آموزش‌ كودكان‌ از بدو تولد و یاددادن‌ ارزشها و قالبهای‌ فرهنگی‌ ویژه‌ سرزمینشان‌ نوع‌ نگاهشان‌ را به‌ هنر واقعی‌ و قومی‌ عوض‌ می‌كند. اگر تمام‌ جوانان‌ بدانند كه‌ هر سرزمین‌ برای‌ خود موسیقی‌ قومی‌ خاصی‌ دارد و طبق‌ فریادهای‌ خاص‌ آن‌ منطقه‌ ترانه‌یی‌ ساخته‌ شده‌ و از شیوه‌ زندگی‌ و قهرمانان‌ آن‌ دیار صحبت‌ می‌كند، دیگر حاضر نمی‌شوند كه‌ تاریخ‌ سرزمینشان‌ را با نمایشات‌ مبتذل‌ كشورهای‌ غربی‌ یكی‌ كنند و هنر حقیقی‌ را آن‌ می‌دانند كه‌ از وجود مردم‌ خودشان‌ تراوش‌ كرده‌ است‌.مثلا اگر بدانیم‌ كه‌ موسیقی‌ قومی‌مان‌ نشان‌ از تاریخ‌ باستانی‌ و اساطیری‌ سرزمین‌مان‌ دارد یا مثلا موسیقی‌ غم‌انگیز و سوزناك‌ بلوچستان‌ گویای‌ غم‌ و درد درونی‌ مردان‌ و زنان‌ آن‌ دوران‌ است‌ و لالایی‌ برای‌ بزرگ‌شدن‌ كودكان‌ است‌ تا آنان‌ را با تمام‌ مشكلات‌ و روحیات‌ و احساساتشان‌ آشنا كنند پس‌ با ارزش‌ دادن‌ به‌ فرهنگ‌ بومی‌ هیچ‌گاه‌ موسیقی‌ عنصر جدایی‌ناپذیری‌ از جامعه‌ نمی‌شود و نابودی‌ آن‌ محال‌ و غیرممكن‌ است‌ دیگر نمی‌توان‌ زبان‌ و احساساتشان‌ را تسخیر كرد و به‌ نابودی‌ كشاند.
وقتی‌ به‌ صورت‌ تفنن‌ و یك‌ سرگرمی‌ به‌ آن‌ نگاه‌ نكنند، می‌دانند كه‌ بی‌دلیل‌ به‌ وجود نیامده‌ و پشت‌ پرده‌ تمامی‌ این‌ فرهنگ‌ها، هزاران‌ هزار ذوق‌ هنری‌ خوابیده‌ است‌. شاید به‌ همین‌ دلیل‌ است‌ كه‌ بیشتر این‌ فرهنگ‌ و آداب‌ و رسوم‌ و ترانه‌های‌ محلی‌ و موسیقی‌ بومی‌ در روستاییان‌ از بین‌ نمی‌رود.مثلا در موسیقی‌ بومی‌ خراسان‌، وجود نقاره‌ زنان‌ در مكان‌ مقدس‌ ضریح‌ امام‌ رضا موجب‌ افزایش‌ ذوق‌ زیارت‌ می‌شود.یا در مراسم‌ تعزیه‌ و شبیه‌خوانی‌ وجود سازها و خواندن‌ اشعاری‌ كه‌ از قدیم‌ نسل‌ به‌ نسل‌ در سینه‌ها باقی‌ مانده‌ است‌ به‌ عزاداری‌ جلال‌ و شكوه‌ خاصی‌ می‌دهد، درد مصیبت‌ زیادتر می‌شود و بیشتر در اذهان‌ عمومی‌ باقی‌ می‌ماند.یا درویشان‌ و صوفیان‌ كه‌ در خانقاه‌ها موسیقی‌ و رقا را نوعی‌ حالت‌ عرفانی‌ می‌دانند و استفاده‌ از ساز دف‌ با یك‌ ریتم‌ خاص‌ و ایجاد حركاتی‌ كه‌ به‌ آن‌ خلسه‌ می‌گویند، آنان‌ را به‌ عرفان‌ و مریدشان‌ نزدیك‌ می‌كند.یا در شمال‌ ایران‌، ترانه‌یی‌ برای‌ كودكان‌ خوانده‌ می‌شود كه‌ لالایی‌ مادران‌ برای‌ خوابیدن‌ دلبندشان‌ است‌. این‌ ترانه‌ها به‌ عنوان‌ نمونه‌ ویژه‌یی‌ از موسیقی‌ فولكلور منطقه‌یی‌ از ایران‌ است‌ . سمبلی‌ از عطوفت‌ مادران‌ و عشق‌ به‌ خانواده‌ است‌.
در میان‌ تمام‌ ترانه‌های‌ محلی‌، تعدادی‌ از آنها، امروزه‌ برای‌ موسیقیدانان‌ الهام‌بخش‌ آهنگ‌های‌ جدید است‌ كه‌ ریشه‌ در موسیقی‌ بومی‌ سرزمینشان‌ دارد.از این‌ گذشته‌ در میان‌ ملت‌ها، سرزمین‌هایی‌ كه‌ از نظر موقعیت‌ جغرافیایی‌ با دیگر مناطق‌ فاصله‌ دارند، كمتر مورد هجوم‌ و تاخت‌ و تاز بیگانگان‌ قرار می‌گیرند و هنر بومی‌ و قومی‌شان‌ از دست‌ اشرار و استعمارگران‌ در امان‌ می‌مانند.این‌ عوامل‌ حتی‌ در نوع‌ موسیقی‌ فولكلوریك‌ منطقه‌ تاثیر دارد. وجود سرزمین‌های‌ هموار و صاف‌ كه‌ بارها مورد هجوم‌ دشمنان‌ قرار می‌گیرد بر روی‌ هنر منطقه‌ تاؤیر می‌گذارد. مثلا در سیستان‌ و بلوچستان‌ به‌ دلیل‌ تهاجم‌های‌ زیاد راهزنان‌، ما با موسیقی‌ سوزناك‌ و غمناكی‌ روبرو می‌شویم‌ اما منطقه‌ دیگر كه‌ در كوهستان‌ و راه‌های‌ صعب‌العبور قرار دارد و از یورش‌ بیگانگان‌ در امان‌ بوده‌ با موسیقی‌ شاد و پرتحرك‌ همراه‌ است‌.یا در مناطقی‌ كه‌ آب‌ و هوا به‌ صورت‌ معتدل‌ است‌ و طبیعت‌ و زیبایی‌ و آسمان‌ آبی‌ و جنگلهای‌ سرسبز وجود دارد موسیقی‌ با پایكوبی‌ و رقا همراه‌ است‌ اما در مناطق‌ كویری‌ و دور از آب‌، در میان‌ آفتاب‌ سوزان‌ و توفان‌های‌ شن‌ موسیقی‌ غمناك‌ و دور از جنب‌ و جوش‌ وجود دارد. تمام‌ نغمه‌هایی‌ كه‌ متعلق‌ به‌ یك‌ سرزمین‌ است‌ و بیانگر احساسات‌ و آرزوهای‌ آنها است‌ و برخاسته‌ از خواسته‌های‌ روحی‌ و آرمانهای‌ پرشور قلبی‌شان‌، گاهی‌ به‌ صورت‌ گروهی‌ زمزمه‌ می‌شود و در شرایطی‌ دیگر سراینده‌ كه‌ یك‌ نفر بوده‌ با صدایی‌ زیبا آن‌ را می‌خوانده‌ و گروهی‌ تكرار می‌كردند.تمام‌ این‌ ترانه‌ها كه‌ زاده‌ زندگی‌ عملی‌ و تفكرات‌ یك‌ ملت‌ بوده‌ از جهان‌بینی‌ ساده‌ و بی‌آلایشی‌ سرچشمه‌ می‌گیرد، صمیمی‌، ساده‌ و زنده‌ و واقع‌گرا است‌، این‌ ترانه‌های‌ محلی‌ در حافظه‌ مردم‌ زندگی‌ می‌كند.و طی‌ سده‌ها سینه‌ به‌ سینه‌ و سن‌ به‌ سن‌ منتقل‌ می‌شود.حفاظت‌ ازگذشته‌ یك‌ ملت‌ كه‌ بیان‌ كننده‌ خاطرات‌، توصیف‌كننده‌ رنجها و تساوی‌ها و مبارزات‌ و بزرگداشت‌ قهرمانان‌ و بازتاب‌ عواطف‌ و احساسات‌ یك‌ ملت‌ است‌ در نگهداری‌ فرهنگ‌ و جلوگیری‌ از نفوذ بیگانگان‌ نمود دارد. پاسداری‌ از گذشته‌ یك‌ ملت‌ بزرگترین‌ هدف‌ هر قوم‌ است‌.موسیقی‌ محلی‌، تاریخ‌ نسلهای‌ گذشته‌ قومی‌ را با ساز و آواز بازگو و به‌ نسل‌های‌ آینده‌ منتقل‌ می‌كند. این‌ سرگذشتی‌ است‌ كه‌ بعدها به‌ مرحله‌ داوری‌ و قضاوت‌ گذاشته‌ می‌شود.

مریم‌ عبدالهی‌


منبع : روزنامه اعتماد

مطالب مرتبط

هر ساعت یک کنسرت

هر ساعت یک کنسرت
● نگاهی به فعالیت های موسسه پژوهش های تطبیقی آكوستیك، موسیقی
پاریس، سال ۱۹۶۹ زمان اتمام بزرگترین پروژه فرهنگی هنری فرانسه: «مركز ملی هنر و فرهنگ ژرژ پمپیدو» اثری تا آن زمان منحصر به فرد كه به وسیله دو تن از معماران جوان اروپایی یعنی رنزو پیانو و ریچارد راجرز طراحی و ساخته شد. مركز ژرژ پمپیدو واجد خصوصیاتی كاملا استثنایی است. كانونی چند منظوره كه شامل موزه ملی هنرهای مدرن، مركز طراحی صنعتی، اداره توسعه فرهنگی و دو ارگان مهم دیگر یعنی كتابخانه عمومی مرجع و موسسه پژوهش های تطبیقی آكوستیك موسیقی IRCAM است.
ژرژ پمپیدو رئیس جمهوری وقت فرانسه پس از بنیانگذاری موسسه پژوهش های تطبیقی، مدیریت آن را به پیر بولز آهنگساز و مولف پیشروی فرانسوی سپرد. اندیشه ابتدایی بولز در موسسه، گسترش پژوهش در زمینه منابع نوین صوتی، آموزش آزاد و كمك به شكوفایی نسل جوان آهنگساز بود.
با اینكه اصول فكری بولز در زمینه موسیقی بسیار غیرمنعطف و بنیاد محور به نظر می رسید اما او توانست با بهره گیری از مشاورین و آهنگسازان خط واحد فكری خود را منعطف تر ساخته و كاربری موسسه و حیطه های فعالیت كار گروه های تخصصی را افزایش دهد.
دوران مدیریت بولز دوران رویدادهای بزرگ موسیقی در موسسه بود. كنسرت های آهنگسازانی چون لوئیجی نونو، لیگتی، تریستان موری و ژرارگریسی، زایش موسیقی اسپكترال، كشف منابع جدید صوتی، پژوهش و طراحی روش های نوین آموزش، نگاه بنیادین به اجرا Performance پیوند دو مقوله علم و موسیقی و تاسیس آنسامبل های پیشرفته ای چون «Intercontemporain» از مهمترین رخدادهای آن زمان است.
تمامی این جهش ها، موسسه تحت سرپرستی بولز را تبدیل به یكی از مهمترین كانون های پژوهشی آموزشی در سطح جهان كرد و هنوز هم این مركز برای بسیاری از هنرمندان و دانش پژوهان نمونه اتوپیای هنری در جهان مدرن است.از دهه ۸۰ و با ورود نرم افزارهای رایانه ای به جهان موسیقی همكاری موسسه با نهادهای آكادمیك در زمینه طراحی برنامه های سایبر آكوستیك و سایبرسونیك شدت بیشتری گرفت.
در این دهه بیش از ۵۰ پروژه مشترك بین موسسه و نهادهایی چون وزارت علوم، ارتباطات و مخابرات Telecom و آژانس های فعال در زمینه زیست صوتی، پژوهش های شهری، ادیوسفر و كانون های آموزشی به انجام رسیده است.
در ۱۹۹۲ و با ورود نگرش های غیرمحافظه كارانه لوران بایل به حوزه مدیریتی موسسه، همكاری بیشتری بین این نهاد با سایر نهادها به خصوص در زمینه كنسرت و كارگاه های اجرایی آغاز شد. تاسیس فستیوال آگورا Agora یكی از دستاوردهای این دوره از فعالیت های موسسه قلمداد می شود. مدیریت جدید با درك موقعیت و اهمیت شبكه وب مرحله قابل پیش بینی و نوینی از آموزش و پژوهش را آغاز كرد. روال و چشم اندازهای موسسه تا به امروز به جز در چند مورد تغییر چندانی نكرده است.
● گسترش پژوهش
موسسه تحت سرپرستی بولز با وجود آوردن كادرهای متخصص، پذیرای روش های گوناگون علمی جهت تاثیرگذاری بر موسیقی مدرن شد. فیزیك آكوستیك، فیزیك مكانیك، دانش رایانه ای و روانشناسی از جمله علومی بوده و هستند كه در تركیبی ویژه و فعال با موسیقی مرز بین عقل كاربردی و الهامات هنری را به طور نسبی از میان برداشتند. فعالیت ها و چشم انداز سالانه بخش پژوهش به وسیله كار گروه های تخصصی طراحی و به تیم های اجرایی واگذار می شود. هر تیم مسئولیت اجرایی كردن طرح ها و تطبیق آنها با روش های علمی را در راستای اهداف و اصول موسسه برعهده می گیرد. پژوهش در زمینه تولید برنامه های رایانه ای تجزیه و تحلیل تزهای پیشنهاد شده از وظایف این بخش است. گروه پژوهشی شامل بیش از ۸۰ پژوهشگر و آهنگساز، زیر نظر مسئول گروه فعالیت های تحقیقی ارسالی به موسسه را مورد مطالعه قرار می دهند.
▪ الف تیم آكوستیك و ادوات پردازش صوت
بخش فعالیت های آكوستیك به بررسی و طراحی رفتارهای صوتی محیطی و ادوات تولیدكننده صوت یا همان منابع تولید صدا می پردازد.
ترسیم عوامل نوسانی، لرزشی، پخش و انتشار صوت، طراحی سیستم های مد پردازش گر، طراحی و نمایش پتانسیل و وضعیت صدادهی ادوات نوین صوتی از جمله فعالیت های تیم آكوستیك هستند. یكی از پروژه های همیشگی این بخش آزمایش و مونیتورینگ پخش صوت در فضا، طراحی محیط های صوتی براساس پارامترهای طراحی شده، ارائه گزارش از آزمایشات در اتاق آكوستیك طراحی اودیوسفر و همكاری با پروژه های معماری است. مطالعه نوع انتشار و انتقال صوت در محیط های باز و بسته با بهره گیری از سیستم های فضاسازی مجازی از جمله فعالیت های این تیم است.
شبیه سازی آكوستیك یكی از مهمترین روش ها در آهنگسازی معاصر به حساب می آید. با شبیه سازی، آهنگساز می تواند بهترین روش چیدمان محیطی، تركیب بندی و مكان نگاری منابع صوتی را در كنسرت ها و پروژه های چند رسانه ای به دست آورد. اتاق آكوستیك و شبیه سازی اودیوسفر در زمینه های دیگر نیز كاربردهای فراوانی دارد. پژوهشگران آلودگی صوتی، صنایع اتومبیل سازی، رسانه های دیداری، شنیداری، علوم ارتباطات و مخابرات نیز از این بخش استفاده می كنند. در ۱۹۹۹ به سفارش وزارت فرهنگ، موسسه با تاسیس تیم تحقیقاتی طراحی صوتی یك پروژه جدید و طولانی مدت را در زمینه طراحی صوتی محیطی و چیدمان در فضاهای عمومی آغاز كرد.
▪ ب تیم آنالیز
این كارگروه با گسترش پژوهش در زمینه پردازش اصوات، تجزیه و تحلیل و روش های وابسته به آن به صورت بندی، فهرست نگاری نتایج شبیه سازی ها، تهیه گزارش از آزمایشات منابع صوتی و كنترل سیستم به گروه های دیگر یاری می رساند.
▪ ج واحد رایانه
این تیم، كارگروه ویژه ای است كه به تصویرسازی ساختارهای صوتی و موسیقایی پرداخته تا بدین وسیله مطالعه در زمینه طراحی صوت و ارتباط بین ماده و موسیقی به نحوی شكل پذیر و قابل مشاهده در دسترس آهنگسازان قرار گیرد. تیم با محاسبه و تصویرسازی ساختارهای صوتی موسیقایی در پروژه ای جدید به طراحی نرم افزارهای زبانی برای اجرا و آموزش می پردازد این برنامه ها هر سه ماه یك بار كامل تر می شود و در كارگاه های آموزشی موسسه مورد استفاده قرار می گیرد.
▪ د تیم پژوهش های تطبیقی
این كارگروه فعالیت های خود را بر ارتباط موسیقی آكوستیك با سایر علوم انسانی معطوف ساخته است. ارگونومی، روانشناسی، محیط زیست و علوم رسانه ای خبری از جمله علومی هستند كه در ارتباط با آكوستیك مورد پژوهش قرار می گیرند. تیم پژوهش های تطبیقی فعالیت های خود را در سه زمینه پیگیری می كند: پذیرش تزهای تطبیقی، تركیب و ساخت و پس از آن اجرا.
● آموزش
واحد آموزش موسسه در نوع خود و به واسطه نحوه و روش های آموزشی كم نظیر است. ایده های آموزشی بولز در زمینه تربیت نخبگان نه در كلاس های دانشگاهی و كنسرواتوارها بلكه در كارگاه های آموزشی، دوره های اجرا و در یك كلام در یك محیط باز به ظهور می رسید. با اینكه خود وی یك آكادمیسین نخبه بود اما راه ورود به جهان صوتی ایده ال را در تفكرات رسمی جست وجو نكرد.
ایده های آموزشی وی بیشتر در پیدا كردن روش هایی برای عینیت بخشی، ایجاد حس مشاركت، پرورش ذهن های خلاق در زمینه پژوهش، آفرینش و امور اجرایی نوازندگی بود.در بسیاری از كارگاه های آموزشی چه در دوران مدیریت بولز چه بعد از آن سطح دانشجویان نه به وسیله آزمون ها بلكه به وسیله نظارت در حین یادگیری تعیین می شود. یكی از مهمترین اهداف و چشم اندازهای موسسه ایجاد مشاركت گروهی هنرجویان در پژوهش و آموزش روش های پژوهش و آنالیز گروهی مباحث تدریسی است.
تشكیل آنسامبل های موقت آموزشی برای آنالیز قطعات، درس گفتارهای آزاد و متداوم ، ارائه الگوهای جدید آموزشی دلالت بر گستردگی حیطه های آموزشی موسسه دارد. هر ساله تعدادی از آهنگسازان جوان با ثبت نام در برنامه های آزاد و كارگاه های آهنگسازی، الكتروآكوستیك، اودیوسفر، اصوات محیطی و نوازندگی شركت می كنند.
دوره هایی چون آموزش برنامه نویسی با گرایش صوت شناسی و موسیقی، طراحی صدا در راستای استفاده در آثار چند رسانه ای، مهندسی و مدیریت پروژه های موسیقایی و صوتی در جدول آموزشی موسسه قرار دارد. یكی از پروژه هایی كه حدود هفت سال از اجرای آن می گذرد برنامه «از دبستان تا دانشگاه» است. این برنامه كمك آموزشی هرساله تعداد زیادی از دانش آموزان و دانشجویان را تحت پوشش خود قرار می دهد. گروه آموزشی موسسه با طراحی دوره های فوق برنامه اكثر گروه های سنی را با فعالیت های صوتی موسیقایی موسسه آشنا و مقدماتی را به عنوان مطالب پایه در اختیار آنان قرار می دهد.
برنامه آموزشی «ATIAM» یكی از مهمترین برنامه های موسسه در زمینه مطالعات آكوستیك است كه در دو سطح عالی و فوق عالی تدریس می شود.این برنامه با مشاركت دانشگاه پاریس شش UPMC وزارت ارتباطات و موسسه پژوهش های تطبیقی در جهت پذیرش و آموزش آهنگسازان و محققانی است كه نیازمند فراگیری اصول علمی فیزیك آكوستیك در جهت ساخت آثار موسیقایی هستند. گروه تدریس پاریس شش طراحی و اجرای این دوره ها را برعهده دارد.كارگاه های اجرایی با نام «یك ساعت، یك كنسرت» از دیگر برنامه های بخش آموزش موسسه است.
● فعالیت های چند رسانه ای
سال ۱۹۹۵ آغاز نگرش های تلفیقی و ارائه آثار چند رسانه ای در موسسه بود. نگرش هایی كه در پی ایجاد فضایی برای بازتعریف تناسب بین موسیقی و سایر رسانه ها، به خصوص هنرهای بصری Visual است. پروژه های تلفیقی این موسسه اكثرا به صورت مشاركتی و چند جانبه تولید و اجرا می شود. اولین مجموعه از آثار چند رسانه ای موسسه، پروژه «مسنجر آلكس» و «تونلی زیر آتلانتیك» بود. پروژه مسنجر به مدت هفت ماه در نمایشگاه Cine Cite به نمایش درآمد. این برنامه حاصل كارگروهی «Cinqueiem Agence» و تیم های چند منظوره موسسه بود.
تركیبی سمعی و بصری با تاثیرات چند جانبه كه رابطه ای را بین یك چهره گرافیكی مجازی و بیننده برقرار می كرد. تكنیك های گرافیكی این پروژه به وسیله «Medialab» و ایستگاه موسیقی موسسه پژوهش های تطبیقی طراحی و اجرا شد. این پروژه اولین اجرا از ایده پردازش صدا، آوای انسانی و تصویر در جهت ارتباط مستقیم با مخاطب است كه با عملكردی براساس مكان نگاری و موقعیت سنجی مخاطب به وسیله حس گرهای اپتیكال و واكنش تصویری صوتی چهره مجازی صورت می پذیرد. همان طور كه اشاره شد تركیب، فضای صوتی و چیدمان منبع صدا براساس حركات بازدیدكننده تنظیم و پخش می شود. پارامترها، سطح و كیفیت تونالیته، نوع انتشار صوتی به وسیله مخاطب كنترل شده است.
ساخت اصوات در استودیوی موسسه صورت پذیرفته و پس از اصلاحات مورد نظر به چیدمان تصویری اضافه شده. پروژه مسنجر با ایجاد فضایی شبیه سازی شده سعی در تركیب، تشدید و كنترل اصوات به شكلی همزمان داشت. اگر مخاطب بی حركت می ایستاد سكانس صوتی به طنین پركاشن فلزی تبدیل می شد. حركت مخاطب باعث ایجاد صدای پردازش شده جزر و مد دریا می شد. در موسسه پژوهش های تطبیقی سالانه بین چهار تا شش پروژه چند رسانه ای به اجرا گذاشته می شود.
با گذشت حدود ۴۰سال از تاسیس IRCAM این كانون علمی هنری توانسته است ایده های پی یر بولز، تریستان موری، جوشوا فاینبرگ و ژرار گریسی در زمینه گسترش منابع صوتی و پژوهش های كاربردی و خلاقیت آكوستیك را حفظ كند. این موسسه یكی از مصادیق بارز و نشان دهنده عمق ضرورت و نیاز هنر به پژوهش و ارتباطات میان موضوعی است.
موسسه پژوهش های تطبیقی و سایر نهادهای پژوهشی نه براساس ایده های «دستوری شده ای» چون جنبش نرم افزاری، نهضت تولید علم و كرسی های نظریه پردازی به فعالیت های خود ادامه می دهد و نه براساس كلام پردازی های هیجانی و خودشیفته وار ایدئولوژیك زمینه و بستر پژوهش های كاربردی و پایدار لیبرالیسم فرهنگی، انسان محوری و دموكراسی است. هیچ جامعه ای بدون درك و رسیدن به این مفاهیم قادر به گسترش پژوهش و كاربردی كردن آن به شكلی پایدار نخواهد بود.

وبگردی
(+18) اولین تصاویر از لحظه تکه تکه کردن جسد جمال خاشقجی
(+18) اولین تصاویر از لحظه تکه تکه کردن جسد جمال خاشقجی - با اینکه عوامل اطلاعاتی عربستان، پیش از آغاز عملیات بازداشت و قتل خاشقجی، دوربین‌های امنیتی را از کار انداختند، اما روز گذشته تصاویر زیر در شبکه‌های اجتماعی و همچنین برخی سایت‌های عربی مخالف رژیم سعودی منتشر شده است. هنوز مشخص نیست که این تصاویر، واقعاً مربوط به این جنایت است، یا اینکه آن را شبیه‌سازی و صحنه‌سازی کرده‌اند. و همینطور هیچ مرجع رسمی این تصاویر را تایید نکرده است.
فیلم/تغییر محسوس و عجیب ورزشگاه آزادی نسبت به بازی فینال آسیا!
فیلم/تغییر محسوس و عجیب ورزشگاه آزادی نسبت به بازی فینال آسیا! - پس از دیدار پرسپولیس و کاشیما، در اولین بازی برگزار شده در ورزشگاه آزادی تغییرات محسوس و عجیبی نسبت به دیدار فینال آسیا دیده می‌شود.
آتش فشان خاموش / خودروهای گران و بی‌کیفیتی که تحویل نخواهند شد
آتش فشان خاموش / خودروهای گران و بی‌کیفیتی که تحویل نخواهند شد - چرا خودرو سازان با وجود مشکلات عرضه بازهم پیش فروش می کنند؟
روایتی دردآور از تن‌فروشی زنان در خیابان‌های تهران
روایتی دردآور از تن‌فروشی زنان در خیابان‌های تهران - سه نفر کنار هم حوالی میدان مادر ایستاده‌اند. زنی قد بلند که موهایش زمینه نسکافه‌ای دارد به هر ماشینی که بلندتر بوق می‌زند نزدیک می‌شود و قیمت را آرام و به سرعت بیان می‌کند. او می‌گوید: «... صد هزار تومان، تو ماشین ۷۰ هزار تومان، گروپ ۳۰۰ هزار تومان و جا هم داریم»، جملات کوتاه و بی‌تفاوت بیان می‌شود. جلوتر دختر کم سن و سالی که شاید ۱۶ سال هم نداشته باشد، ایستاده و از سرما نوک بینی‌اش قرمز شده است، با…
اشراف متواضع!
اشراف متواضع! - افرادی هستند که در دروس زندگی میکنند اما ماشین زیر پایشان پراید است. افرادی که چند ده میلیون از جوجه‌مایه‌دارهای پدرریشو میگیرند که خوب تربیتشان کنند برای مدیر شدن در جمهوری اسلامی و بعد چند هفته در سال هم آنها را می‌برند اردوی جهادی تا از نزدیک ببینند فردا که به لطف جیب پدر در کنکور ترکاندند و مدرک معتبر گرفتند و مدیر شدند قرار است به چه بدبختهای مستضعفی که بخاطر پول نداشتن در آموزش و پرورش رایگان…
چالش جدید با نام «نوه آیت‌ا... یزدی»!
چالش جدید با نام «نوه آیت‌ا... یزدی»! - روز پنجشنبه تصویری در فضای مجازی منتشر شد که قابل تامل بود. زهرا تخشید نوه آیت‌ا... یزدی است که با انتشار تصویری که از دانشگاهش در نیویورک منتشر کرده بود، نوشت: «عکسی که دیروز عصر از دانشگاهم گرفتم با چراغ‌های همیشه روشنش».
روایت تجاوز عجیب به بازیگر لبنانی سریال «حوالی پاییز»
روایت تجاوز عجیب به بازیگر لبنانی سریال «حوالی پاییز» - ماجرای تجاوز به آن ماری سلامه، بازیگر زن عرب سریال تلویزیونی صدا و سیمای ایران.
عکس | همسر جدید نماینده سابق اردبیل در آمریکا
عکس | همسر جدید نماینده سابق اردبیل در آمریکا - «نورالدین پیرموذن» نماینده سابق اردبیل در مجلس شورای اسلامی که سالهاست در آمریکا زندگی می‌کند چند عکس از خود و همسر جدیدش را در اینستاگرام منتشر کرده است.