سه شنبه ۳۰ آبان ۱۳۹۶ / Tuesday, 21 November, 2017

بنان؛ استاد بی بدیل آواز ایران


بنان؛ استاد بی بدیل آواز ایران
بنان در اردیبهشت سال ۱۲۹۰ شمسی در تهران متولد شد. وی هشتمین فرزند كریم خان بنان الدوله نوری است، ضمن آنكه مادر بنان برادر زاده ناصر الدین شاه بود. محیط زندگی خانوادگی بنان برای پرورش ذوق و استعداد هنری وی كاملاً آماده بود، چهار پیانو و یك ارگ وسایل مناسبی بودند تا غلامحسین كوچك بتواند با آنها ذوق خود را به وسیله استعدادش بروز بدهد و به علم موسیقی آگاه شود؛ ضمن آنكه مادر غلامحسین دستی در نواختن پیانو داشت و خاله اش «نی» می زد و خواهرانش نزد مرتضی خان نی داود تار مشق می كردند. از این گذشته منزل پدر غلامحسین خاستگاه هنرمندان بزرگ تاریخ موسیقی آن زمان بود از جمله حسینقلی، میرزا عبدالله، درویش خان، رضا قلی خان و ضیاءالذاكرین و مرتضی خان نی داود، كه هرازگاهی در منزل بنان الدوله مجلسی بر پا می كردند و بالطبع غلامحسین كوچك گوشش به نوای موسیقی ملی و نوای ساز و آواز الفت آشنا می شد. استعداد او در موسیقی ضمن شنیدن و در تماس بودن با بزرگان موسیقی نخست با نواختن ارگ منزلشان آشكار شد. بنان بر اثر علاقه توانست قطعه های ساده ای را با این ساز بنوازد و مورد تشویق قرار گیرد. موسیقی در حقیقت بخشی از دلمشغولی های خانوادگی بنان بود: از خواهران، خاله و دوستان پدرش گرفته تا پدرش كه صدایی خوش داشت و به گوشه های آواز ایرانی وارد بود و از موسیقی لذت می برد. غلامحسین بنان می گوید:«ما یك دستگاه فونوگراف (ضبط صوت استوانه ای) در منزل داشتیم كه آواز پدرم روی آن ضبط شده بود. هر وقت تنها بودم این دستگاه را به كار می انداختم و عیناً صدای پدرم را تقلید می كردم. من از صدای پدرم فوق العاده لذت می بردم و امروز كه بدان می اندیشم پیش خود می گویم :«اگر مقتضیات زمان اجازه می داد، پدرم در عوض احراز مقام ولایت یك استان، مسلماً به مقام والای هنری نایل می گشت.» چنانكه خواهران بنان نزد مرتضی خان نی داود به فراگیری تار مشغول بودند، بنان نیز با وجود كمی سن در كلاس خواهرانش حاضر می شد و بعضی مواقع كه خواهرانش گوشه ها را فراموش می كردند وی گوشه ها را برای ایشان زمزمه می كرد، غلامحسین در گوشة اطاق می نشست و به تعالیم معلم توجه می كرد و همین كه خواهرانش از درس گرفتن فارغ می شدند و معلم از خانه می رفت وی با صدایی خوش همان گوشه ها را می خواند. بنان در سن یازده سالگی اولین درس آواز را از مرتضی خان نی داود گرفت، در حقیقت می توان گفت كه بنان توسط نی داود استاد چیره دست تار كشف شد. اولین كسی كه هنر بنان و آتیه درخشانش را حدس زد، نی داود بود. مجالست با این هنرمند برجسته سهم قابل توجهی در پیشرفت بنان داشته است. بنان در سال های بعد، ضمن ادامه تحصیل از سن ۱۳ سالگی به لحاظ صدای خوشی كه داشت نزد اساتیدی چون ضیاءالذاكرین و ناصر سیف به آموختن ردیف های ایرانی پرداخت. از آنجایی كه ضیاء الذاكرین از اولین استادان بنان بود هر وقت كه نامش در صحبت های بنان می آمد با احترام زیاد از او یاد می كرد. ضیاء الذاكرین در فن آواز مهارتی بسزا داشته و مردی متقی و پرهیزكار بود و بیانی جذاب و صدایی مطلوب و محضری گرم داشته است. بنان رموز خوانندگی و لطایف تلفیق شعر و موسیقی را از این خواننده توانا و دانشمند آموخته است و به سبب علاقه مفرطی كه به خوانندگی داشت در فرصت های مقتضی به تعزیه و مجلس روضه خوانی می رفت و از صدای گرم خوانندگان مذهبی و واعظان استفاده می برد. وی بعد از ضیاءالذاكرین نزد ناصرسیف تعلیم گرفت. در سال های بعد از طریق مجالست با هنرمندان و شنیدن صفحات اساتید وقت (مانند طاهرزاده و اقبال السلطان) بیشتر با این هنر مأنوس شد. بنان به ردیف موسیقی ایرانی وارد بود و در تلفیق شعر و موسیقی آوازی حسن سلیقه و مهارت داشت. او وزن قطعه را به درستی رعایت می كرد و دارای گوش دقیق بود و در مركب خوانی برنامه هایی اجرا كرد. طنین صدای او مردانه، گرم و پخته بود كه شنونده را تحت تأثیر قرار می داد. بنان به حالات و اجرای قطعات سنجیده ساخت استادان آهنگساز ایرانی واقف بود و با حسن اجرای آن قطعات، آثاری پایدار از خود باقی نهاد. بنان در كار آواز هوشمند بود و نوآوری و ابتكار وی غیر قابل انكار است. جنس صدای بنان یا كیفیت صدا و یا به قول فرانسویان تمبر (Timbre) یا زنگ صدایش سخت زیبا و دلنشین بود. وی در استفاده از تحریر و غلت ها، پیرو سبك ادیب بوده ولی بر خلاف ادیب برای شعری كه همراه آواز می خواند ارزشی معادل ارزش لحن قائل بود. بنان نخستین خواننده ای بود كه در آواز ایرانی از صدای«فوسه» یا صوت ساختگی استفاده كرده است. همچنین اولین كسی بود كه تا آن زمان به پاره ای از هجاها ارتعاش خاص داد و برخی از سیلاب ها را با «نوانس» و حالتی كه اهل موسیقی به آن كرشندو (CERSCENDO) می گویند ادا كرد. بهترین نمونه آن آواز دیلمان است كه ویژگی از نوانس ضعیف به قوی رفتن در آن به روشنی احساس می شود. قدرت خلاقیت بنان به گونه ای بود كه اگر چندین سه گاه و یا ماهور را می خواند، حتی یكی از آنها شبیه به هم نبود. زیرا هنگام اجرای برنامه از هنر خلاق خویش یاری می جست و برحسب مورد و مفهوم غزل، آن را ارائه می كرد. اساساً نوای بنان به مناسبت حال و هوای شعر، غمگین یا شادمانه می شد. اشعار عاشقانه، عرفانی خطابی و شكوه آمیز، هر یك به مناسبت موضوع، با نوای بنان تغییرآهنگ می یافت. همه كار های بنان حاكی از آن است كه وی معمولاً اول شعر را می فهمید و بعد اجرا می كرد. به خاطر رعایت این اصل گاهی پیش می آمد كه با سرپرست برنامه ها و رهبران اركستر اختلاف پیدا كند. صدای بنان به اصطلاح موسیقی شناسان، عاری از زاویه بود و معمولاً صدا در اختیار و خدمت بنان بود و تارهای صوتی كاملاً همانگونه كه او می خواست حركت می كردند و تحریرهای ویژه خود را با آگاهی كامل ادا می كرد و به خاطر این ویژگی لطف صدای بنان دوچندان می شد كه به خاطر این لطافت به مخملی شهرت یافت. از ویژگی های دیگر صوت و قریحه استاد بنان، بداعت او در«مركب خوانی» بود، یعنی به خاطر تسلط كامل او بر دستگاه ها می توانست به آسانی از دستگاهی به دستگاه دیگر و یا از آهنگی به آهنگی دیگر وارد شود و بازگردد. در شرایطی كه دستگاه های ایرانی اكثراً وجوه اشتراك كمی دارند. شیوه خوانندگی بنان در موسیقی ایرانی نقطه عطفی از آواز جدید ایرانی بوده است كه به جرأت می توان گفت كه وی سبكی مخصوص به خود داشته و صاحب سبك بوده كه باید به نام «سبك بنان» نامیده شود.
شخصیت اجتماعی و صفات بنان
استاد بنان در خانواده ای مرفه و اصیل و اهل هنر پرورش یافته بود، با طبقات تحصیلكرده ایران رفت و آمد داشت و به همین مناسبت از نظر اجتماعی هنرمندی ممتاز بود. وی هنرمندی با حزم و موقع شناس بود و به اقتضای موقعیت و مجلس سخن می گفت و آرمان و ایمان شخصی خودش را به خاطر شخصیت اجتماعی این و آن دگرگون نمی كرد. به آثار هنری علاقه ای مفرط داشت. شیفته نقاشی و شیدای شعر بود. بنان در سال ۱۳۱۵ به سمت بایگان در اداره كل كشاورزی استخدام شد و بعد از چندی به شركت ایران بار در اهواز رفت و سال ۱۳۲۲ به تهران آمد و منشی مخصوص وزیر خواربار شد و بعد از تغییر كابینه به اداره كل غله و نان منتقل شد و در سال۱۳۳۲ بنا به پیشنهاد آقای خالقی، در اداره كل هنر های زیبا استخدام شد و به عنوان معلم آواز هنرستان موسیقی ملی مشغول خدمت شد. وی در سال ۱۳۳۶ در یك حادثه اتومبیل مجروح شد و چشم راست خود را در این حادثه از دست داد و برای مصون ماندن چشم دیگرش به اروپا مسافرت كرد و مورد درمان قرار گرفت. بنان هنر خود را بازاری نكرد و قدر شناخت، از سودجویی و فریب و دورویی بهره ای نداشت و برای به چنگ آوردن مال و موقعیت هنرش را دستمایه قرار نداد، زیرا به جز هنر و اصالت هنر خویش به چیزی نمی اندیشید. چون به ابدیت هنر خود فكر می كرد و به همین خاطر به آرزویش رسید كه می گفت : من تشنه ابدیتم و آرزو داشتم هنرم ابدی بود...
بنان و كار با استادان
علینقی وزیری یكی دو سال پیش از شهریور۱۳۲۰ غلامحسین بنان را شناخت و او را به سبب استعداد و قریحه ای كه داشت، به معاونت خود در مدرسه موسیقی، یعنی روح الله خالقی، معرفی كرد. بنان با استادان و هنرمندان نام آوری چون موسی معروفی، روح الله خالقی، جواد معروفی، مرتضی محجوبی، نصرالله زرین پنجه، اكبر محسنی و علی تجویدی همكاری مستمر داشت. به استناد نظرات استادان موسیقی می توان گفت كه بنان بیشترین تأثیر را از ابوالحسن صبا گرفت و وی برای او به عنوان یك استاد بزرگ موسیقی احترام بسیار قائل بود، در آثار آوازی بنان می توان تأثیرپذیری از ابوالحسن صبا را كاملاً دریافت، زیرا بسیاری از اجرا های به جا مانده از بنان، ردیف های صبا كه برای ویلون نوشته شده است، شنیده می شود. بنان كار را با استاد وزیری آغاز كرد، با تصنیف زیبایی در «راك ماهور» كه از شاهكار های موسیقی ما و از نظر اركستراسیون بسیار زیباست. بعد از وزیری وی كار هنری خود را با شادروان روح الله خالقی و با غزل «سالها دل طلب جام جم از ما می كرد» از حافظ ادامه داد. این اثر خود از كار های بسیار شایسته بنان است كه در سه گاه اجرا شده و در حقیقت بنان با صدای زیبایش جلوه خاصی به آثار وزیری و خالقی بخشیده است.
بنان و رادیو
بنان در سال ۱۳۲۱ خوانندگی رادیو را آغاز كرد. در برنامه های رادیو مربوط به همان سال آواز بنان با همراهی ساز هنرمندانی چون حسین سنجری(تار) شنیده می شد و تا سال های پیرامون۱۳۴۰ با اركستر شماره یك رادیو و اركستر گل های رادیو همكاری داشت. با تأسیس برنامه گلها در نیمه اول دهه ۱۳۳۰ توسط داود پیرنیا، بنان از پایه های اصلی این برنامه بود و در برنامه های بسیاری از قبیل «گل های جاویدان»، «گل های رنگارنگ»، «برگ سبز»، «یك شاخه گل» و... هنرش را نشان داد. در این سالها كه اوج كار و شهرت بنان بود او ساخته های آهنگسازان بسیاری را اجرا كرد كه قبلاً ذكر آنها رفت. بنان همچنین در اركستر ملی به تدریس آواز مشغول بود.

عادل جهان آرای


منبع : خبرگزاری آفتاب

مطالب مرتبط

کلمات در حال جستجو
محدودیت رفت و آمد , پردازش و بازیافت , انبار عراق , پودر کیک , صلح افغانستان , کارورزی، مهارت آموزی، فنی و حرفه‌ای، محیط کسب و کار , پناه جویان , اداره نظام وظیفه , دریزد , تبعیض و تعصب , شهروند فداکار , فناوری های نوین , حرف ها , عدالت و توسعه , هفدهمین جشنواره , کمک داور , رییس دادگستری استان کرمان , واحد آموزشی , فیروزه جعفری , تعیین تکلیف اموال توقیفی , مایک اشلی , جهان علم , هنر و رسانه , حوزه های علمیه خواهران , افزایش ایمنی , عروسک چینی بابا , محسن سمیعی , میهمان نوازی ایرانیان , 30 اردیبهشت 96 , روزهای سالم تهران , خدماتدهی , سوخو 24 ام , آنزیم سلولی , فرماندار شهرستان ملارد , ترواش قلم , برجام توافق هسته ای , سازمان ثبت اسناد و کتابخانه ملی جنوب شرق , نامگذاری ها , دربی پرسپولیس , ناتاشا امیری , قطعنامه روز قدس , مرتضی ملکیان , استان حدیده یمن , سرفه های جدید , فلایت چک , فئو , خسارت به مساجد , بهارخوانی , یگان روسی , گوشت گوسفندی ,

برخی از مطالبی که کاربران هم اکنون در حال خواندن آن هستند
روابط سیاسی , کوددهی ذرت , شب من دام خورشید است گوئی زلف یار است این , ابیات‌پراکنده از مثنوی بحر هزج , پرکاری پاراتیروئید , مثنویات , نمایه‌های خاک , رسانه‌های گروهی , ایل راه كوه سفید، بروجن و فارسان , کنفدراسیون صنایع سنگاپور (S.C.I) (Singapore Confedration of Industries) , خونریزی , تعیین وقت جلسهٔ آینده , پاتوژنز , بده آن مرد ترش را قدحی ای شه شیرین , یافته‌های آزمایشگاهی , پیدا شدن روح القدس بصورت آدمی بر مریم بوقت برهنگی و ... , دكان داود، سرپل‌ذهاب , منوچهر مطیعی تهرانی , تشخیص , خویشاوندی رضاعی ,

برخی منابع مهم خبری
rooziato.com روزیاتو , aftabeyazd.ir روزنامه آفتاب یزد , hamshahrilinks.org روزنامه همشهری , otaghkhabar24.ir اتاق خبر 24 , dana.ir دانا , rooyeshnews.com رویش , https: سخت افزار مگ , kayhan.ir روزنامه کیهان , itanalyze.com آی تی آنالیز , modeonline.ir مدآنلاین , afkarnews.ir افکار نیوز , eranico.com ارانیکو , khabarkhodro.com خودرو , aecinema.ir هنر و تجربه , jamnews.ir جام نیوز , smtnews.ir روزنامه صمت , baharnews.ir بهارنیوز , khorasannews.com روزنامه خراسان , tejarat.donya-e-eqtesad.com تجارت فردا , shafaf.ir شفاف , khabarsport.com خبر ورزشی , musicema.com موسیقی ما , nasle-farda.ir روزنامه نسل فردا , ilna.ir ایلنا , boursenews.ir بورس نیوز , yjc.ir باشگاه خبرنگاران , tabnak.ir تابناک , ibna.ir خبرگزاری کتاب ایران , vatanemrooz.ir روزنامه وطن امروز , hhnews.ir حوزه هنری ,

وبگردی
پس‌لرزه سياسی
پس‌لرزه سياسی - سياسي‌اش كردند. زود رفتند سراغ مسكن مهر... خدا لعنت كند معاول اول رييس‌جمهوري، آقاي جهانگيري را... نخستين تخم لق سياسي را ايشان گذاشت و زود در جلسه اقتصاد مقاومتي اعلام كرد مسكن مهر... اصلا چه ربطي دارد؟
نخستین فیلم از زلزله ایلام
نخستین فیلم از زلزله ایلام - شدت زلزله۵.۳ ریشتری ایلام از دید دوربین یکی از فروشگاه ها را مشاهده می کنید.
فیلم | حجاب ورزشی نایکی یکی از ٢۵ اختراع مهم سال
فیلم | حجاب ورزشی نایکی یکی از ٢۵ اختراع مهم سال - فیلم - «مسابقه دادن با حجاب سخت است، اگر جنس لباس سنگین باشد باعث عرق کردن زیادی می شود؛ اگر زیادی سبک باشد ممکن است در طول مسابقه حجاب از سر بیفتد و اگر اشتباه بسته شود حس می کنید در حال خفه شدن هستید»... این ها اظهارات منال رستوم دونده مصری است که در فیس بوک گروه "ناجی حجاب" را راه اندازی کرده و نزدیک به نیم میلیون دنبال کننده دارد. او با طراحی های حجاب کمپانی نایک در مسابقات شرکت کرده است و این…
گریه مجری حین روایت دردناک جواد خیابانی از زلزله
گریه مجری حین روایت دردناک جواد خیابانی از زلزله - جواد خیابانی این روزها برای کمک به مصدومان حادثه زلزله کرمانشاه، در مناطق زلزله زده حضور دارد و در گفتگویی تلفنی با شبکه ورزش، در حالی که اشک می ریخت، یکی از خاطرات دردناک این حادثه را بازگو کرد. مجری برنامه نیز پس از شنیدن خاطره، با صدای بلند شروع به اشک ریختن کرد.
فیلم | توضیحات مهناز افشار درباره ماجرای واردات شیرخشک‌های فاسد توسط همسرش
فیلم | توضیحات مهناز افشار درباره ماجرای واردات شیرخشک‌های فاسد توسط همسرش - فیلم - مهناز افشار در نشستی با خبرنگاران درباره ماجرای واردات شیرخشک‌های فاسد از سوی همسرش گفت: من از شما درباره این موضوع پیگیرترم. صحبت های این بازیگر را در ویدئوی زیر بشنوید.
تصویری از ستونهای مسکن مهر
تصویری از ستونهای مسکن مهر - تصویری عجیب از ستون های مسکن مهر پس از زلزله را مشاهده می کنید. این تصویر صبح امروز پس از عملیات آوار برداری منتشر شد.
فیلم تلخ از لحظه خودکشی مرد آبادانی
فیلم تلخ از لحظه خودکشی مرد آبادانی - مرد آبادانی در اقدامی هولناک خودش را زیر خودروی سمند انداخت و به زندگی اش پایان داد.
مسکن‌مهر در اولین آزمون
مسکن‌مهر در اولین آزمون - واحدهای مسکونی مهر با ساکنانشان بی مهری کردند و به شکل گسترده ای در زلزله کرمانشاه، سرپل ذهاب،قصر شیرین و ایلام و ... تخریب شدند،این در حالی است که قدیمی ترین مسکن مهر در ایران هنوز 10 ساله نشده است.
فیلم تمرینات بدنسازی بهنوش طباطبایی
فیلم تمرینات بدنسازی بهنوش طباطبایی - بهنوش طباطبایی با انتشار این ویدیو در صفحه شخصی خود نوشت: یک هفته پر انرژى با تمرینات آمادگى جسمانى هر روزه
قشر متوسط - ازدواج سفید / قش پائین - تجاوز
قشر متوسط - ازدواج سفید / قش پائین - تجاوز - الان این ازدواج سفید بحرانی است که قشر متوسط دارد ایجاد می‌کند، بعد از آن ازدواج‌های ساندویچی است، یعنی رابطه جنسی ساندویچی. در ازدواج سفید طرفین چندمدت با هم هستند اما اگر قرار شد رابطه ... سر خیابان انجام شود، چه کسی می‌خواهد آن‌ها را بگیرد؟ چند نفر را می‌خواهند بگیرند؟ چند نفر را می‌خواهند اعدام کنند؟
تهران 1396 / تن فروشی در 10 سالگی برای 5 هزار تومان
تهران 1396 / تن فروشی در 10 سالگی برای 5 هزار تومان - فاطمه در 8 سالگی برای مدتی هر روز به بهانه بستنی و... به کارگاه چوب بری کشیده می‌شد و آنجا مورد تجاوز قرار می‌گرفت.
فیلم دو دختر اصفهانی لحظاتی قبل از خودکشی
فیلم دو دختر اصفهانی لحظاتی قبل از خودکشی - فیلم خودکشی دختر اصفهانی (جدید) | دو دختر اصفهانی در فیلمی که پیش از خودکشی ضبط کرده اند، با خوشحالی به سمت مرگ می شتابند. لحظاتی که آنها نزدیکان شان را خطاب قرار می دهند و خودشان را آرام و آهسته می رسانند به بلندترین ارتفاعی که برای خودکشی به ذهنشان آمده یعنی پل شهید چمران اصفهان و در این مسیر هیچ عاملی، هیچ دلیلی نیست که دست دلشان را بگیرد و پشیمان شان کند برای رفتن.
مجری : مسی شما را بعنوان نماینده ایران ! تحویل نگرفت
مجری : مسی شما را بعنوان نماینده ایران ! تحویل نگرفت - توضیحات رضا پرستش درمورد دیدار ناموفق با مسی! / ویدیو از آپارات
قهر مهدی فخیم زاده در برنامه زنده / رفتار عجیب مجری
قهر مهدی فخیم زاده در برنامه زنده / رفتار عجیب مجری - مهدی فخیم زاده مهمان شب گذشته مهمان برنامه زنده «سینما دو» بود که بعد از ارتباط تلفنی با لاله اسکندری و معطلی در استودیو، بعد از پخش آیتمی، بدون خداحافظی برنامه را ترک کرد. ویدیو از آپارات
در منزل بقایی ۷۰۳ سکه تمام بهار آزادی، ۱۸۴۲ نیم‌سکه، مبلغ ۲۱ میلیارد ریال وجه نقد ...
در منزل بقایی ۷۰۳ سکه تمام بهار آزادی، ۱۸۴۲ نیم‌سکه، مبلغ ۲۱ میلیارد ریال وجه نقد ... - زمانی که آقای بقایی در سازمان میراث فرهنگی مسئولیت داشتند چندین شرکت با نام‌های توسعه فناوری اطلاعات، میراث آریا، بهار سرزمین من، تور گردشگری ایران، کانون جهانگردی اتومبیلرانی ایران تأسیس کردند...
فیلم / مالباختگان ایران خودرو
فیلم / مالباختگان ایران خودرو - اعتراض جمعی از مالباختگان نمایندگی ایران‌ خودرو مقابل ساختمان اصلی وزارت صنعت امروز در حالی برای چندمین بار ادامه یافت که شرکت خودروساز با این ادعا که سهامدار نمایندگی، شرکت دیگری است، مسئولیت ماجرا را نمی‌پذیرد.
تصاویر جشن تولد احمدی نژاد
تصاویر جشن تولد احمدی نژاد - کیک تولد 61 سالگی احمدی نژاد که توسط طرفداران به خانه اش برده شد روی کیک نوشته شده: چه خوب شد که به دنیا آمدی و چه خوبتر که دنیای ما شدیدکتر جان تولدت مبارک.
انصافاً هیچ دولتى در شیرین كارى، خلاقیت اینا رو نداشت!
انصافاً هیچ دولتى در شیرین كارى، خلاقیت اینا رو نداشت! - امروز كه این عكسا رو دیدم، یهو دلم واسه كل ایل و تبارشون تنگ شد. انصافاً هیچ دولتى در شیرین كارى، خلاقیت اینا رو نداشت.
آشکارشدن ابعادجدیدی از تجاوز ناپدری به اهورا
آشکارشدن ابعادجدیدی از تجاوز ناپدری به اهورا - یکی از همسایه ها گفت: هنگامی که وارد خانه شدیم اهورا لخت مادرزاد بود و قاتل نیز در حالی که نیمه برهنه بود روی مبل نشسته بود. یکی دیگر از همسایه ها نیز گفت: اهورا را در حالی که از بینی، دهان و.... دچار خونریزی بود از خانه خارج کردیم.
پربازدیدها