یکشنبه ۲ اردیبهشت ۱۳۹۷ / Sunday, 22 April, 2018

نجات‌ از غمناکی‌


نجات‌ از غمناکی‌
تازگی‌ و جذابیت‌ آلبوم‌ نیاز، نه‌ تنها در تلفیق‌ موسیقی‌ محلی‌، فولكلوریك‌ و عناصر موسیقی‌ سنتی‌ ایران‌، هند و تركیه‌ با موسیقی‌ الكترونیك‌ نهفته‌، بلكه‌ همچنین‌ در استفاده‌ از اشعار كلاسیك‌ فارسی‌ و اردو مضاعف‌ شده‌ است‌.اعظم‌ علی‌ خواننده‌ نیاز كه‌ تاكنون‌ چندین‌ آلبوم‌ آكوستیك‌ منتشر كرده‌ در ایران‌ متولد شده‌، اما در سن‌ چهار سالگی‌ به‌ همراه‌ خانواده‌، ایران‌ را به‌ مقصد هند ترك‌ كرده‌ و در سال‌ ۱۹۸۵ هم‌ راهی‌ امریكا شده‌ است‌. شروع‌ كار اعظم‌ در عرصه‌ موسیقی‌ اگرچه‌ با آموختن‌ نوازندگی‌ سنتور بود، اما بعد از مدتی‌ حس‌ كرد كه‌ این‌ ساز آنطور كه‌ باید و شاید بیانگر اندیشه‌ و احساساتش‌ نیست‌ و به‌ همین‌ خاطر راهی‌ تازه‌ در پیش‌ گرفت‌ و به‌ آواز رو آورد. او به‌ خبرنگار دویچه‌ وله‌ می‌گوید: «صدای‌ سنتور و آموختن‌ آن‌ را خیلی‌ دوست‌ داشتم‌، ولی‌ بعد از چند سال‌ احساس‌ كردم‌ كه‌ نمی‌توانم‌ با سنتور آن‌ چیزی‌ را كه‌ درونم‌ وجود دارد، بیان‌ كنم‌. برای‌ من‌ صدا خیلی‌ چیز عجیبی‌ است‌. چون‌، اگر صدا نبود من‌ و شما نمی‌ توانستیم‌ با هم‌ صحبت‌ بكنیم‌، اگر صدا نبود نمی‌ توانستیم‌ دعا كنیم‌ و با خدای‌ خودمان‌ صحبت‌ كنیم‌. خب‌، با ساز هم‌ می‌ شود با خدا راز و نیاز كرد، من‌ خودم‌ را واقعا به‌ عنوان‌ یك‌ خواننده‌ نمی‌ شناسم‌. همیشه‌ احساس‌ می‌ كردم‌ كه‌ صدا هم‌ نوعی‌ ساز است‌. بیشتر كارهایم‌، تمام‌ سی‌دی‌ های‌ قبلی‌ ام‌، یعنی‌ در آن‌ چهار آلبومی‌ كه‌ انتشار دادم‌، از صدایم‌ به‌ عنوان‌ یك‌ ساز استفاده‌ كردم‌.»بدیهی‌ است‌ كه‌ می‌ توان‌ صدا را هم‌ یك‌ ساز تلقی‌ كرد، اما شكی‌ نیست‌ كه‌ صدا و آواز رابطه‌ و پیوندی‌ تنگاتنگ‌ و عمیق‌ با زبان‌ دارند. حس‌ خود اعظم‌ نسبت‌ به‌ زبان‌ مادری‌ چیست‌، هرچه‌ باشد در ایران‌ به‌ دنیا آمده‌، در هند بزرگ‌ شده‌ و بعد هم‌ به‌ امریكا مهاجرت‌ كرده‌؟ «من‌ واقعا زبان‌ مادری‌ ندارم‌. شاید جواب‌ احمقانه‌ یی‌ باشد، ولی‌ فارسی‌ ام‌ قوی‌ نیست‌، هندی‌ ام‌ زیاد قوی‌ نیست‌ و با اینكه‌ انگلیسی‌ ام‌ از هر دو قوی‌ تر است‌، ولی‌ آن‌ را زبان‌ مادری‌ ام‌ نمی‌دانم‌.»
گامهای‌ اول‌ در راه‌ تهیه‌ آلبوم‌ «نیاز»آشنایی‌ رامین‌ و اعظم‌ به‌ سالها پیش‌ برمی‌ گردد و هر دوی‌ آنها مدتها در صدد انجام‌ پروژه‌ یی‌ مشترك‌ بودند، اما به‌ گفته‌ رامین‌ هیچ‌ یك‌ آن‌ فرصت‌ و آرامش‌ لازم‌ را نداشتند تا اینكه‌ سرانجام‌ تصمیم‌ گرفتند كه‌ عزم‌ خود را جزم‌ كنند. اعظم‌ كه‌ در فكر انجام‌ كاری‌ تازه‌ بود، پروژه‌ یی‌ در چارچوب‌ موسیقی‌ فولكلور و موسیقی‌ الكترونیك‌ را مطرح‌ كرد كه‌ این‌ پیشنهاد با استقبال‌ رامین‌ روبرو شد.
استفاده‌ از دانسته‌ ها و تجربیات‌ گذشته‌ و میل‌ به‌ پیوند آنها با موسیقی‌ الكترونیك‌ انگیزه‌ یی‌ شد برای‌ آغاز كاری‌ تازه‌. رامین‌ كه‌ در نوازندگی‌ سازهای‌ زخمه‌یی‌ مختلف‌ از جمله‌ رباب‌، دیوان‌، باقلاما یا ساز گیتار تبحر دارد و پیوند موسیقی‌ مناطق‌ مختلف‌ مشرق‌ زمین‌ را در فعالیتهای‌ گذشته‌ اش‌ تجربه‌ كرده‌، در مورد پیوند سبكهای‌ مختلف‌ و استفاده‌ از سازهای‌ خاص‌ بویژه‌ باقلاما یا آلت‌ «ساز» در پروژه‌ «نیاز» می‌گوید: «در واقع‌ ما منطقه‌ خاصی‌ را مد نظر نداشتیم‌. از همه‌ سرزمین‌ ها الهام‌ گرفته‌ ایم‌ از موسیقی‌ ایرانی‌، هندی‌ و تركی‌ بهره‌ بردیم‌. استفاده‌ از «ساز (باقلاما)» یك‌ انتخاب‌ شخصی‌ است‌، بخاطر اینكه‌ این‌ سازی‌ است‌ كه‌ من‌ خیلی‌ به‌ آن‌ دلبسته‌ ام‌ و زیاد از آن‌ استفاده‌ می‌ كنم‌. هم‌ می‌ شود موسیقی‌ تركی‌ زد و هم‌ موسیقی‌ كردی‌ و هم‌ می‌ شود مقام‌ های‌ موسیقی‌ ایرانی‌ را روی‌ آن‌ اجرا كرد و به‌ نظر من‌ سازی‌ است‌ كه‌ كاربردش‌ در موسیقی‌ ایرانی‌ بیشتر جنبه‌ شخصی‌ دارد. از هدفهای‌ شخصی‌ من‌ این‌ است‌ كه‌ آن‌ را بیشتر به‌ كار ببرم‌ تا در موسیقی‌ بیشتر معرفی‌ شود.»و اعظم‌ هم‌ درباره‌ علاقه‌ و دلبستگی‌اش‌ به‌ موسیقی‌ فولكلور و محلی‌ متذكر می‌ شود: « گاهی‌ موسیقی‌ سنتی‌، یك‌ خرده‌ زیادی‌ برای‌ من‌ غمناك‌ است‌ و چیزی‌ كه‌ در موسیقی‌ هندی‌ می‌ بینم‌ یعنی‌ شاید از این‌ لحاظ‌ كه‌ رابطه‌ من‌ با موسیقی‌ هندی‌ نزدیكتر است‌ این‌ است‌ كه‌ موسیقی‌ هندی‌ خیلی‌ غمناك‌ است‌، اما همیشه‌ یك‌ راه‌ حل‌ پیدا می‌ شود. یك‌ نجاتی‌ آن‌ آخرش‌ هست‌، ولی‌ در موسیقی‌ سنتی‌ ایرانی‌ این‌ نجات‌ را من‌ هیچ‌وقت‌ پیدا نمی‌ كنم‌. البته‌ توی‌ موسیقی‌ محلی‌ این‌ را می‌ توانم‌ پیدا كنم‌. چون‌ با اینكه‌ غمناك‌ است‌، ولی‌ تاثیرش‌ این‌ است‌ كه‌ آزادی‌ یا نجاتی‌ از آن‌ غم‌ پیدا می‌ كنی‌.»رامین‌ درباره‌ چگونگی‌ برداشتن‌ گام‌ های‌ اول‌ در ساخت‌ قطعات‌ آلبوم‌ می‌ گوید: «برای‌ نمونه‌ موتیویی‌ ضبط‌ می‌ كردم‌، بعد این‌ را می‌ دادم‌ به‌ اعظم‌ واعظم‌ كه‌ ملودی‌ های‌ شعرهایش‌ را خودش‌ درآورده‌، اینها را می‌نوشت‌، می‌ آورد می‌ داد به‌ من‌ و من‌ قسمت‌ های‌ سازی‌ اش‌ را تنظیم‌ می‌ كردم‌. بعد باز با همدیگر ایده‌ ها را ردوبدل‌ می‌كردیم‌. در انتخاب‌ اشعار هم‌ برقرار بود. شعرهای‌ اردو انتخاب‌ اعظم‌ است‌ و شعرهای‌ فارسی‌ گزیده‌ هر دوی‌ ما» ناگفته‌ نماند كه‌ برای‌ رامین‌ ساختن‌ آهنگ‌ و كار روی‌ اشعار اردو یكی‌ از تجربه‌ های‌ تازه‌ و جذاب‌ این‌ همكاری‌ نزدیك‌ بود: «خب‌، من‌ تا به‌ حال‌ با اشعار اردو كار نكرده‌ بودیم‌ و این‌ یك‌ امتیاز بسیار مثبتی‌ بود كه‌ اعظم‌ آورد و ایده‌ اش‌ از اعظم‌ بود كه‌ از اشعار اردو استفاده‌ بكنیم‌ و من‌ خیلی‌ پسندیدم‌. چون‌ تا به‌ حال‌ چیزی‌ كه‌ توی‌ موسیقی‌ ها به‌ عنوان‌ موسیقی‌ تلفیقی‌ صحبت‌اش‌ می‌شود بویژه‌ در حومه‌ ایران‌ و خاورمیانه‌ بیشتر انگیزه‌ در این‌ است‌ كه‌ این‌ آمیختگی‌ از طریق‌ ریتم‌ و ملودی‌ باشد، ولی‌ از طریق‌ كلام‌ خیلی‌ كم‌ انجام‌ شده‌. برای‌ من‌ این‌ یك‌ كشف‌ تازه‌ بود و اینكه‌ اولا، چقدر زبان‌ اردو به‌ زبان‌ فارسی‌ نزدیك‌ است‌. به‌ هر حال‌ این‌ چیزی‌ است‌ كه‌ می‌ دانی‌، ولی‌ تا وارد كار نشوی‌ هیچ‌وقت‌ دقیق‌ به‌ آن‌ پی‌ نمی‌بری‌ و برای‌ من‌ این‌ مساله‌ بسیار آموزنده‌ بود.»مشكلات‌ و جذابیت‌ های‌ پیوند موسیقی‌ فولكلور و آكوستیك‌ با موسیقی‌ الكترونیك‌اعظم‌ و رامین‌ هر دو تجربه‌ های‌ زیادی‌ در زمینه‌ موسیقی‌ آكوستیك‌ داشتند و هر یك‌ در چارچوب‌ فعالیت‌ های‌ مختلف‌، چندین‌ آلبوم‌ منتشر كردند. به‌ همین‌ خاطر، برداشتن‌ گامی‌ در راه‌ پیوند موسیقی‌ فولكلور و موسیقی‌ الكترونیك‌، تجربه‌ یی‌ جدید و دشوار و در عین‌ حال‌ جذاب‌ بود. اعظم‌ در این‌باره‌ می‌ گوید: «من‌ موسیقی‌ الكترونیك‌ خیلی‌ گوش‌ می‌كردم‌. در واقع‌ بیشتر از رامین‌. مشكلی‌ كه‌ من‌ همیشه‌ با موسیقی‌ الكترونیك‌ داشته‌ ام‌، این‌ است‌ كه‌ آن‌ حسی‌ را كه‌ موسیقی‌ آكوستیك‌ دارد، از دست‌ می‌ دهد. چون‌ عناصری‌ هستند كه‌ به‌ هم‌ وصل‌ شده‌ اند و انسان‌ حس‌ نمی‌كند كه‌ كسی‌ نشسته‌ و دارد ساز می‌ زند. یك‌ كولاژاست‌. یعنی‌ این‌ را می‌ گذارند روی‌ آن‌. با هم‌ ساخته‌ نمی‌ شوند. من‌ خیلی‌ دلم‌ می‌ خواست‌ كاری‌ بكنیم‌ كه‌ آن‌ حس‌ را هنوز داشته‌ باشد، با اینكه‌ موسیقی‌ الكترونیك‌ هست‌، هنوز آدم‌ احساس‌ می‌كند كه‌ نوازنده‌ یی‌ واقعا دارد ساز می‌ زند.»رامین‌ هم‌ كه‌ برای‌ اولین‌ بار طعم‌ كار با موسیقی‌ الكترونیك‌ را چشیده‌، از تجربه‌ یی‌ مثبت‌ می‌گوید، تجربه‌ یی‌ كه‌ البته‌ مشكلات‌ و پیچیدگی‌ های‌ خاص‌ خود را داشت‌:« خب‌، مثبت‌ بود. در این‌ شكی‌ نیست‌. برای‌ من‌ حداقل‌ اول‌ كار مشكل‌ بود، چون‌ من‌ تجربه‌ یی‌ در این‌ زمینه‌ نداشتم‌. از لحاظ‌ گوش‌ هم‌ همین‌طور. اصولا من‌ زیاد موسیقی‌ الكترونیك‌ گوش‌ نمی‌ كردم‌. دست‌ كم‌ مثل‌ یك‌ خریدار گوش‌ نمی‌ كردم‌، مثل‌ یك‌ مصرف‌ كننده‌ گوش‌ می‌ كردم‌، و این‌ اولین‌ باری‌ بود كه‌ مجبور بودم‌ وقتی‌ موسیقی‌ الكترونیك‌ گوش‌ كنم‌، مثل‌ خریدار گوش‌ كنم‌ و ببینم‌ كه‌ در كنارش‌ چی‌كار می‌ توانم‌ بكنم‌. از لحاظ‌ تكنیكی‌ اولش‌ خیلی‌ مشكل‌ بود كه‌ پی‌ ببرم‌ چه‌ چیزهایی‌ ممكن‌ است‌ و چه‌ چیزهایی‌ ممكن‌ نیست‌، چون‌ مقدار حجم‌ صوتی‌ یی‌ كه‌ صداهای‌ الكترونیك‌ دارند زیادند و مثلا نوع‌ ضبط‌ سازها هم‌ حتی‌ تغییر می‌ كرد.»به‌ گفته‌ رامین‌، ایده‌ های‌ او و اعظم‌ مشترك‌ بود، قطعات‌ را می‌ نوشتند، ساختن‌ ملودیها و ضبط‌ های‌ آكوستیك‌ اش‌ انجام‌ می‌ شد. در مرحله‌ بعدی‌ كارمن‌ ریتزو (یكی‌ از چهره‌ های‌ شناخته‌ شده‌ موسیقی‌ الكترونیك‌ و نامزد دریافت‌ جایزه‌ Grammy) صدای‌ الكترونیك‌ را به‌ آن‌ اضافه‌ می‌ كرد و بعد برمی‌گشت‌ دست‌ این‌دو و آنها هم‌ دوباره‌ چیزهایی‌ به‌ آن‌ اضافه‌ می‌كردند. به‌ عبارتی‌ این‌ فایلها تمام‌ مدت‌ رد و بدل‌ می‌ شد. و اگر چه‌ قطعات‌ بر اساس‌ صدای‌ الكترونیك‌ ساخته‌ نشد، اما رامین‌ و اعظم‌ در هنگام‌ نوشتن‌ و ساختن‌ آگاه‌ بودند كه‌ این‌ صدا بعدا به‌ آن‌ اضافه‌ می‌ شود.البته‌ میزان‌ استفاده‌ از موسیقی‌ الكترونیك‌ در همه‌ قطعات‌ به‌ یك‌ اندازه‌ نیست‌. برای‌ نمونه‌ در قطعه‌ شكار كه‌ ترانه‌ محلی‌ خراسانی‌ با ریتم‌ ۶ و۸ است‌، به‌ شكلی‌ محدود از موسیقی‌ الكترونیك‌ استفاده‌ شده‌ كه‌ به‌ گفته‌ اعظم‌، این‌ مساله‌ تا اندازه‌یی‌ هم‌ از نامانوس‌ بودن‌ ریتم‌ قطعه‌ با ذهنیت‌ كارمن‌ سرچشمه‌ می‌ گرفت‌: «كارمن‌ اصلا نمی‌ دانست‌ با آن‌ چه‌ كار بكند. چون‌ ۶و۸ درآوردن‌ آن‌ برای‌ موسیقی‌ الكترونیك‌ خیلی‌ سخت‌ است‌. برای‌ همین‌ گفتیم‌ هرچه‌ ساده‌ تر نگهش‌ داریم‌ بهتر است‌. ولی‌ همان‌ یك‌ ذره‌ هم‌ كه‌ بهش‌ اضافه‌ می‌ كنیم‌، چیزهای‌ الكترونیك‌، آنقدر جا می‌ گیرد كه‌ واقعا خیلی‌ چیزها توی‌ آن‌ گم‌ می‌ شود، خیلی‌ چیزها.»ناگفته‌ نماند كه‌ در اجرای‌ این‌ قطعه‌ محلی‌ خراسانی‌ آرش‌ خلعتبری‌ هنرمند ایرانی‌ مقیم‌ فرانسه‌، از جمله‌ نوازندگی‌ سازهای‌ كوبه‌یی‌ را برعهده‌ داشته‌ است‌.«درموسیقی‌ الكترونیك‌ مقدار قدرتی‌ كه‌ در صدا وجود دارد خیلی‌ بیشتر است‌. برای‌ همین‌ یك‌جورهایی‌ مثل‌ رنگ‌ گذاری‌ روی‌ فیلم‌ می‌ ماند. شما امروز هیچ‌ فیلمی‌ را نمی‌بینید كه‌ رنگش‌ دست‌ نخورده‌ باشد از طریق‌ كامپیوتر. در موسیقی‌ هم‌ این‌ چیزی‌ است‌ كه‌ دیگر نمی‌ شود انكار كرد و خواهد ماند و دیگر قسمتی‌ از تاریخ‌ موسیقی‌ خواهد بود. این‌هم‌ همین‌ حالت‌ را دارد. وقتی‌ صداها در كامپیوتر اضافه‌ می‌ كنید و تغییرات‌ مختلفی‌ در آن‌ می‌ دهید، اینها همه‌ خاصیت‌ های‌ خودش‌ را دارد كه‌ به‌ موسیقی‌ آكوستیك‌ كمك‌ می‌كند. ما می‌ خواستیم‌ چیزی‌ بسازیم‌ كه‌ هم‌ آكوستیك‌ باشد و هم‌ الكترونیك‌.»البته‌ رسیدن‌ به‌ تعادل‌ و تناسب‌ یكی‌ از مشكلات‌ و دلمشغولی‌ها و در عین‌ حال‌ جذابیت‌های‌ پروژه‌ نیاز بود. به‌ گفته‌ اعظم‌، شاید موسیقی‌ الكترونیك‌ در آن‌ لحظه‌ كه‌ شنونده‌ برای‌ اولین‌ بار قطعات‌ نیاز را می‌شنود، بیش‌ از اندازه‌ به‌ گوش‌ برسد و برجسته‌ باشد، اما با شنیدن‌های‌ مكرر، عنصرهای‌ آكوستیك‌ قطعات‌ هر بار بیشتر به‌ گوش‌ می‌رسند و دقیقا این‌ حس‌ آكوستیك‌ از هر چیزی‌ مهمتر است‌: «كارمن‌ مدام‌ می‌ خواست‌ بیشتر الكترونیك‌ باشد و ما هم‌ مدام‌ می‌ خواستیم‌ بیشتر آكوستیك‌ اش‌ بكنیم‌ و چون‌ او به‌ آن‌طرف‌ می‌كشید و ما به‌ این‌ طرف‌ می‌كشیدیم‌ باعث‌ شد چیزی‌ بین‌ آن‌ دو اتفاق‌ بیفتد ما همین‌ كار را هم‌ می‌ خواستیم‌ بكنیم‌. چون‌ قبل‌ از هر چیز وقتی‌ آدم‌ به‌ این‌ آلبوم‌ گوش‌ می‌ دهد، در بخصوص‌ شنونده‌ های‌ موسیقی‌ آكوستیك‌، اول‌ از همه‌ عناصر الكترونیك‌ قطعات‌ را حس‌ می‌ كنند. چون‌ اینقدر قوی‌ است‌ كه‌ جای‌ همه‌ چیز را می‌گیرد، ولی‌ اگر بیشتر به‌ موسیقی‌ گوش‌ بدهی‌، دوسه‌ بار گوش‌ بدهی‌، صداهای‌ آكوستیك‌ هم‌ بخوبی‌ به‌ گوش‌ می‌رسند. همه‌ این‌ تجربه‌ را تا حالا داشته‌ اند، همه‌ به‌ ما گفته‌ اند كه‌ اول‌ فكر كردیم‌ زیادی‌ الكترونیك‌ است‌، بعد از دو سه‌ بار گوش‌ دادن‌ دیدیم‌ كه‌ واقعا آنجا مثلا سازهای‌ كوبه‌یی‌ زیاد استفاده‌ شده‌. خلاصه‌ اگر چندبار گوش‌ بدهی‌ خیلی‌ چیزها هست‌ كه‌ آكوستیك‌ است‌.»آلبوم‌ نیاز فقط‌ از قطعات‌ باكلام‌ تشكیل‌ نشده‌ و رامین‌ سعی‌ داشته‌ كه‌ با گنجاندن‌ قطعاتی‌ بی‌ كلام‌ به‌ شنونده‌ فرصت‌ تنفس‌ و استراحت‌ بدهد. در قطعه‌ بی‌ كلام‌ «آرزو» به‌ خصوص‌ سوال‌ و جواب‌ سازهای‌ مختلف‌ بسیار شنیدنی‌ و جذاب‌ است‌، اما آیا این‌ رد و بدل‌ شدن‌ بین‌ موسیقی‌ آكوستیك‌ و موسیقی‌ الكترونیك‌ هم‌ ممكن‌ است‌؟ رامین‌ در پاسخ‌ این‌ پرسش‌ می‌گوید:«متاسفانه‌ عناصر الكترونیك‌ جنبه‌ ملودیك‌ ندارند و اتفاقا یكی‌ از حسن‌ های‌ موسیقی‌ شرقی‌ تكاملی‌ است‌ كه‌ در ملودی‌ در آن‌ به‌وجود آمده‌. برای‌ همین‌ برای‌ من‌ قسمت‌ الكترونیك‌ مثل‌ یك‌ زیربنای‌ بسیار قوی‌ است‌، ولی‌ ملودی‌ نیست‌ و تا بخواهی‌ كاربردی‌ ملودی‌ از آن‌ داشته‌ باشی‌، مبتذل‌ می‌ شود. اما برای‌ رنگ‌ آمیزی‌ و ساختن‌ ریتم‌ و پایه‌ بسیار كمك‌ می‌ كند. از این‌ لحاظ‌ مكالمه‌ یی‌ میان‌ این‌ دو موسیقی‌ ایجاد می‌ شود، ولی‌ از لحاظ‌ ملودیك‌، می‌ توان‌ گفت‌ اصلا نمی‌شود.»رامین‌، درباره‌ نقش‌ ذهنیت‌ موزیسینها در چنین‌ همكاری‌ هایی‌ می‌گوید: «بالاخره‌ برخورد یك‌ ذهنیت‌ از یك‌ برداشت‌ از فرهنگ‌ خیلی‌ مهم‌ است‌. مخصوصا استفاده‌ صدای‌ الكترونیك‌ خیلی‌ سریع‌ می‌ تواند یك‌ كار را مبتذل‌ كند، ولی‌ علتی‌ كه‌ به‌ نظر مبتذل‌ می‌ آید به‌ خاطر این‌ است‌ كه‌ آن‌ شناخت‌ و یا كاربردش‌ در آن‌ فرهنگ‌ برای‌ آن‌ شخا آشنا نیست‌. درست‌ به‌ همان‌ صورت‌ كه‌ من‌ اگر این‌ را معكوس‌ بكنم‌: مثل‌ یك‌ گروه‌ «راك‌ اند رول‌» می‌ماند كه‌ در ایران‌ شاید دارد كار می‌ كند و به‌نظر خودش‌ دارد خیلی‌ كار راك‌ قشنگی‌ می‌ كند، ولی‌ اگر آن‌ كار راك‌ یا آن‌ گیتاریست‌ را بگذاریم‌ پیش‌ كسی‌ كه‌ در دنیای‌ غرب‌ یا در امریكا یا در اروپا دارد كار راك‌ می‌ كند، فرضا برمی‌ گردد و می‌ گوید كه‌ آقا اصلا این‌ كار یا طرز برخوردت‌ با این‌ موسیقی‌ كاملا اشتباه‌ است‌. بخاطر اینكه‌ ذهنیت‌ و زمینه‌ اش‌ را نداشته‌، آن‌ موسیقی‌ را زندگی‌ نكرده‌ كه‌ بتواند برداشت‌ شخصی‌ اش‌ را داشته‌ باشد و در كارش‌ انعكاس‌ پیدا كند. برای‌ همین‌ برای‌ یك‌ شخا غربی‌ هم‌، مثل‌ كارمن‌، كه‌ داشت‌ كار می‌ كرد، در واقع‌ یك‌ جورهایی‌ ما نور چشم‌ اش‌ بودیم‌ كه‌ می‌ توانستیم‌ بگوییم‌، از این‌ جهت‌ برو یا از این‌ جهت‌ نرو، مثلا این‌ معنی‌ می‌ دهد در كاربرد این‌ نوع‌ موسیقی‌ یا نمی‌ دهد. برای‌ همین‌ كشمكش‌ زیاد بود.»در اینجا باید نكته‌ دیگری‌ را نیز در نظر داشت‌ و آن‌ اینكه‌ ممكن‌ است‌ در فرهنگهای‌ مختلف‌، كاربرد و برداشتی‌ متفاوت‌ از موسیقی‌ الكترونیك‌ وجود داشته‌ باشد، چون‌ موسیقی‌ هم‌ به‌ نوعی‌، آیینه‌ جامعه‌ است‌: «موسیقی‌ انعكاسی‌ است‌ هم‌ از جامعه‌ و هم‌ از فضا. انعكاسی‌ از جامعه‌ است‌. چون‌ بالاخره‌ یك‌ صداهایی‌ هست‌ كه‌ شما می‌ شنوید، نوع‌ تمپوی‌ سرعت‌ زندگی‌، صداهای‌ ماشین‌ هایی‌ كه‌ می‌ شنوید، همه‌ اینها یك‌جورهایی‌ و یك‌ مقداری‌ ذهنیت‌ آدم‌ را آماده‌ می‌ كند، ولی‌ خود فضایی‌ هم‌ كه‌ شما در آن‌ زندگی‌ می‌ كنید انعكاسی‌ توی‌ موسیقی‌ دارد. توی‌ فضای‌ ایران‌ صداهای‌ الكترونیك‌ فقط‌ و فقط‌ در موسیقی‌ پاپ‌ استفاده‌ شده‌. برای‌ همین‌ در وهله‌ اول‌، خیلی‌ امكان‌ دارد كه‌ آن‌ را مساوی‌ با موسیقی‌ پاپ‌ ببینند. یعنی‌ چیزی‌ كه‌ فقط‌ در آنجا به‌ كار گرفته‌ شده‌، خب‌، مردم‌ هم‌ گوششان‌ اینجوری‌ عادت‌ كرده‌ و كاربردش‌ را محدود می‌ بینند و نوع‌ رنگ‌ آمیزی‌ موجود در اؤر را نمی‌ بینند. این‌ مثل‌ رنگین‌ كمانی‌ می‌ ماند كه‌ اگر شما رنگی‌ از آن‌ را بردارید، خب‌، یك‌ رنگ‌ و یك‌ شكل‌ دیگری‌ دارد.»در این‌ چارچوب‌، اعظم‌ هم‌ به‌ نكته‌یی‌ دیگر اشاره‌ می‌كند كه‌ كمبود آن‌ در ایران‌ محسوس‌ است‌ و آن‌ لزوم‌ همكاری‌ بیشتر بین‌ موزیسین‌های‌ عرصه‌ ها و سبكهای‌ مختلف‌ و مخصوصا همكاری‌ استادان‌ موسیقی‌ سنتی‌ با جوانهایی‌ كه‌ در سبكهای‌ دیگر فعالیت‌ دارند: «خیلی‌ دلم‌ می‌ خواست‌ كه‌ كاری‌ بكنیم‌ كه‌ واقعا برای‌ خودم‌ هم‌ جدید باشد، من‌ در هندوستان‌ بزرگ‌ شده‌ ام‌ و در موسیقی‌ هندی‌ و تا اندازه‌ یی‌ هم‌ عربی‌ این‌ اتفاق‌ افتاده‌. بین‌ موسیقی‌ پاپ‌ و سنتی‌ هزار نوع‌ موسیقی‌ دیگر هست‌. برای‌ نمونه‌ گروهی‌ است‌ متشكل‌ از دو پسر جوان‌ را می‌شناسم‌ كه‌ كارهای‌ الكترونیك‌ ح‌.ب‌ انجام‌ می‌ دهند، یعنی‌ واقعا یكی‌ از بهترین‌ ها هستند كه‌ از هند می‌ آیند. در اجرا و تهیه‌ آلبوم‌ این‌ دو برای‌ نمونه‌ استاد سلطان‌ خان‌ كه‌ واقعا یكی‌ از بهترین‌ سارنگی‌ نوازان‌ هندوستان‌ است‌ و همچنین‌ دختر راوی‌ شانكار همكاری‌ داشتند. دلم‌ می‌ خواست‌ استادهای‌ ما هم‌ این‌ كار را می‌ كردند. بیشتر با جوانها می‌ آمدند و تجربه‌ می‌ كردند.»
پیوند زبان‌های‌ اردو و فارسی‌ در آلبوم‌ «نیاز»
قطعات‌ آلبوم‌ نیاز به‌ زبانهای‌ فارسی‌ و اردو اجرا شده‌ اند كه‌ البته‌ در قطعه‌ غزل‌ كه‌ اولین‌ قطعه‌ آلبوم‌ هم‌ هست‌، نه‌ تنها موسیقی‌ كه‌ اشعار كلاسیك‌ اردو و فارسی‌ هم‌ به‌ هم‌ پیوند داده‌ شده‌ اند. «راستش‌ آهنگ‌ «غزل‌» را بخاطر دوزبانه‌ بودنش‌ در اول‌ آلبوم‌ گذاشتیم‌، چون‌ همیشه‌ آهنگ‌ اول‌ نمایانگر بقیه‌ آلبوم‌ است‌ و او چون‌ دوزبانه‌ است‌، خیلی‌ مناسب‌ بود كه‌ آن‌ را انتخاب‌ كنیم‌. ترتیب‌ بقیه‌ قطعات‌ بیشتر بر حسب‌ تونالیته‌ انتخاب‌ شده‌. نكته‌ دیگری‌ كه‌ در آلبوم‌ نیاز به‌ چشم‌ می‌خورد، استفاده‌ نكردن‌ از سازهای‌ بادی‌ مثل‌ نی‌ است‌ كه‌ نوای‌ آن‌ با حال‌ و هوای‌ موسیقی‌ عرفانی‌ و اشعار كلاسیك‌ همخوانی‌ و هماهنگی‌ دارد. مساله‌ دیگر اینكه‌ بیشتر شعرهای‌ فارسی‌ آلبوم‌ نیاز از مولوی‌ است‌. آیا آشنایی‌ مردم‌ با اشعار كلاسیك‌ می‌تواند برقراری‌ رابطه‌ با موسیقی‌ را آسانتر كند؟ رامین‌ معتقد است‌: «نه‌، من‌ فكر می‌ كنم‌ كه‌ برعكس‌ است‌. لااقل‌ نیت‌ ما برعكس‌ بوده‌. ما نیت‌ مان‌ بر این‌ بود كه‌ این‌ موسیقی‌ پلی‌ بشود برای‌ آن‌ نسلی‌ كه‌ با آن‌ اشعار عرفانی‌ آشنایی‌ ندارد، شاید بخواهد با آنها آشنایی‌ بیشتری‌ پیدا بكند و پیامی‌ كه‌ در اینها نهفته‌ است‌، چه‌ از لحاظ‌ سوالهایی‌ كه‌ پیش‌ می‌ كشند برای‌ زندگی‌ و برخورد و چه‌ راه‌ حلهایی‌ كه‌ عنوان‌ می‌ كنند، برایشان‌ جایگزین‌ آن‌ كمبود عرفانی‌ بشود كه‌ در دنیای‌ امروز وجود دارد.» در هر حال‌ شكی‌ نیست‌ كه‌ موسیقی‌ به‌ آدمها چه‌ به‌ عنوان‌ موزیسین‌ و چه‌ به‌ عنوان‌ شنونده‌، می‌تواند در كشف‌ هویت‌ و ریشه‌ ها كمك‌ كند:
«این‌ را هم‌ از تجربه‌ شخصی‌ می‌ گویم‌ در خارج‌ از ایران‌ نسلی‌ كه‌ الان‌ به‌ كنسرت‌ می‌آید تقریبا دیگر كم‌ و بیش‌ بسختی‌ فارسی‌ صحبت‌ می‌ كنند، ولی‌ در كنسرتی‌ كه‌ چندی‌ پیش‌ در لس‌ آنجلس‌ داشتیم‌، پسری‌ آمد جلو و گفت‌ كه‌ مثلا من‌ با موسیقی‌ آكسیوم‌ و موسیقی‌ شما بزرگ‌ شده‌ ام‌. گفت‌ برای‌ من‌ یك‌ لیست‌ بفرستید از تمام‌ آهنگسازهای‌ ایرانی‌ كه‌ من‌ باید با آنها آشنا بشوم‌. می‌ بینم‌ الان‌ تبدیل‌ شده‌ ام‌ به‌ یك‌ پل‌. برای‌ یك‌ بچه‌ یی‌ كه‌ اینجا بزرگ‌ شده‌، هیچ‌ رابطه‌ یی‌ ندارد و از تمام‌ آهنگسازها و اساتیدی‌ كه‌ در ایران‌ كار كرده‌ اند هیچ‌ شناختی‌ ندارد، علاقه‌مند شده‌ كه‌ آشنا بشود. كار من‌ سنتی‌ نیست‌، ولی‌ به‌ هرحال‌ پلی‌ است‌ كه‌ استفاده‌ می‌ كند تا خود را به‌ فرهنگ‌ خود نزدیك‌ تر كند.»


منبع : روزنامه اعتماد

مطالب مرتبط

خلیج فارس ؛ قصیده ای به بلندای تاریخ

فراخوان روزنامه «جام جم» درست مصادف با روزهایی است که در سال گذشته ، فاجعه بم باز هم باعث واکنش اهالی موسیقی این دیار و برپایی برنامه هایی تحت عنوان سوگواره بم آن هم با حضور تمامی استادان موسیقی ایران بود. حالا هم موضوع خلیج فارس و پیشنهاد «جام جم» آن هم در شرایطی که تمامی هنرمندان صاحب نام این عرصه در چنین روزهایی مشغله های فراوانی دارند ، با استقبال مواجه شده است ؛ اما در این بین دغدغه هایی هم وجود دارد.
این روزها غروب
دغدغه های موسیقیدان البته شنیدنی است.
بسیاری از چهره های سرشناس عرصه موسیقی که بخشی از آثار موسیقایی ماندگار ایران را خلق کرده اند ، معتقدند باید سیاستگذاران عرصه موسیقی در تمامی مراکز تصمیم گیری ، دست به دست هم بدهند و طرح جامع و کاملی را برای این موضوع تدوین کنند. پرهیز از کارهای بی مسمی و دهن پرکن ، حرف زدن به جای عمل کردن ، موضوعی و زمان مند کردن چنین اقدامی ، از جمله مواردی است که جامعه موسیقی نسبت به آن هشدار می دهند. گروههای آماتور یا نیمه حرفه ای نیز در تماسهایی که این روزها با «جام جم» گرفته اند ، ضمن اعلام آمادگی خود برای قرار گرفتن در کنار استادان معتقد هستند ، کار ساخت و اجرای این پروژه - که می تواند در تمامی زمینه ها از جمله موسیقی کلاسیک ، سنتی و پاپ به تولید آثار درخور توجهی منجر شود - باید به عهده استادان مسلم و صاحب سبک هر حوزه باشد ؛ چراکه با نام خلیج فارس دیگر نمی شود شوخی کرد و هر فعالیت بی مسمی را به جای یک کار ماندگار نشاند. این موضوع به اعتقاد بسیاری ، اگرچه می تواند در جشنواره ها مطرح شود ، اما برای ماندگاری نیاز به نگاهی غیرکلیشه ای و فارغ از قید زمان دارد. به هر حال ، این روزها باید حرفهای اهالی موسیقی را شنید ، بر روی آن تامل کرد و دست به گزینش راهکارهای بهتر زد. مسوولان ما اگرچه از آمادگی خود سخن گفته اند ، اما باید این آمادگی را در عمل هم نشان دهند.

وبگردی
دادستانی که به قانون تمکین نکرد
دادستانی که به قانون تمکین نکرد - نکته دیگری که برای شخص من در ماجرای مرتضوی بسیار مهم‌تر از شرایط او در زندان است، عدم تمکین ایشان به قانون است. مرتضوی به عنوان یک دادستان و شخصیت‌های برجسته و بانفوذ قوه قضائیه حاضر نشد به قانون تمکین کند. حالا دیگر اهمیتی ندارد که مرتضوی در بند 241 باشد یا 309 یا چقدر به مرخصی بیاید، مهم این است که اتفاقات اخیر نشان داد که او هیچ پایبندی به قانون نداشته و ندارد
معنی و مفهوم "به ما این دختر خوشگل‌ها رو نشون بده"؟
معنی و مفهوم "به ما این دختر خوشگل‌ها رو نشون بده"؟ - بعد از انقلاب، به واسطه تنیده شدن حکومت و دین بسیاری از پست‌ها و سمت‌های سیاسی با هاله‌ای رو به رو شد که اجازه نمی‌داد صاحب آن منصب مورد نقد قرار بگیرد....
سومین روز جشنواره جهانی فیلم فجر
سومین روز جشنواره جهانی فیلم فجر - سی و ششمین جشنواره جهانی فیلم فجر از 30 فروردین با حضور فیلم سازانی از ایران و نمایندگانی ازسینمای 78 کشور جهان تا 7 اردیبهشت در پردیس سینمایی «چارسو» برگزار می شود.
سیلی زدن به «امید» مردم در پارک!
سیلی زدن به «امید» مردم در پارک! - کتک خوردن دختری که جز التماس دوستانش هیچ فریادرسی ندارد از یک پلیس زن عضو گشت ارشاد که ماموران مرد هم آنها را همراهی می کردند، آنقدر دردناک است که کمتر وجدان بیداری به آن واکنش نشان نداده است.
عصر ما - پرونده حضور زنان در ورزشگاه ها
عصر ما - پرونده حضور زنان در ورزشگاه ها - بررسی حضور زنان در ورزشگاه ها با حضور نرگس آبیار، لاله افتخاری، حمید رسایی، حجت الاسلام محسن غرویان و فائزه هاشمی.
حمله فیزیکی به بازیگر زن ایرانی در خیابان! / عکس
حمله فیزیکی به بازیگر زن ایرانی در خیابان! / عکس - بازیگر سریال "تعطیلات رویایی" از حمله افراد ناشناس به خود خبر داد. مریم معصومی، بازیگر سینما و تلویزیون مورد حمله افراد ناشناس قرار گرفت.
گفتگوی تلفنی با همسر مرتضوی / صوت
گفتگوی تلفنی با همسر مرتضوی / صوت - سعید مرتضوی که در روزهای گذشته خبری از او نبود و حتی سخنگوی دستگاه قضایی گفته بود حکم جلبش صادر شده اما گیرش نیاورده‌اند، به گفته همسرش در تهران است.
ارسطوی پایتخت با مونا فائض پور ازدواج کرد
ارسطوی پایتخت با مونا فائض پور ازدواج کرد - «احمد مهران فر» بازيگر نقش «ارسطو عامل» در سريال پايتخت ۵ در اینستاگرام خود از ازدواجش با «مونا فائض پور» خبر داد.
صحبت های جنجالی رییسی علیه روحانی
صحبت های جنجالی رییسی علیه روحانی - صحبت های جنجالی رییسی پیرامون استفاده روحانی از نام امام رضا در انتخابات
500 نفر محتوای نامه‌های پستی مردم را میخواندند و چک می‌کردند!
500 نفر محتوای نامه‌های پستی مردم را میخواندند و چک می‌کردند! - محمد غرضی می‌گوید: زمانی که به عنوان وزیر در وزارت حضور یافتم بیش از ۵۰۰ نفر را دیدم نامه‌هایی که از داخل به خارج و از خارج به داخل کشور ارسال می‌شدند را چک می‌کردند و به صورت سه شیفت فعالیت می‌کردند و نامه‌ها را می‌خواندند.
جنجال ویدیو دختر بازیگر روی کول بازیکن پرسپولیس!
جنجال ویدیو دختر بازیگر روی کول بازیکن پرسپولیس! - عکس و ویدیویی منتسب به ستاره پرسپولیس فرشاد احمدزاده و ترلان پروانه بازیگر سینما و تلویزیون در فضای مجازی منتشر شده است. عجب پاپراتزی‌هایی داریم!
دختر داعشی سریال پایتخت کیست ؟
دختر داعشی سریال پایتخت کیست ؟ - در قسمت های اخیر سریال پایتخت بازیگر جدیدی به جمع خانواده معمولی پیوسته است؛ نیلوفر رجایی فر نقش الیزابت را در سریال پایتخت ۵ ایفا می کند ؛ این بازیگر با جلب اعتماد سیروس مقدم این فرصت ط بازی در سریال پر طرفدار پایتخت را به دست آورد .
خانم ایرانی، عامل تیراندازی در مقر یوتیوب / فیلم
خانم ایرانی، عامل تیراندازی در مقر یوتیوب / فیلم - ویدیوهایی از نسیم نجفی اقدم در شبکه های اجتماعی به زبان های انگلیسی و فارسی موجود است که در آن ها وی از حذف ویدیوهای خود توسط یوتیوب شکایت دارد.
رقص کاوه مدنی یا کالای ایرانی؟
رقص کاوه مدنی یا کالای ایرانی؟ - بگذارید اینطور بپرسم: مگر کیروش، مربی تیم ملی فوتبال جمهوری اسلامی ایران عرق نمی‌خورد؟ نمی‌رقصد؟ مگر برانکو و شفر نمازشب می‌خوانند و روزه می‌گیرند و اصولگرا و ارزشی و انقلابی هستند؟!