سه شنبه ۲۳ مرداد ۱۳۹۷ / Tuesday, 14 August, 2018

شکوهمند و پر راز


شکوهمند و پر راز
در این‌ محل‌ دو طاق‌ وجود دارد كه‌ ارتفاع‌ یكی‌ با دیگری‌ تفاوت‌ دارد. طاق‌ بزرگتر با شصت‌ متر ارتفاع‌ و پنجاه‌ متر عرض‌، دارای‌ آرایش‌ بیشتری‌ است‌ ونقش‌ و نگارهای‌ حك‌ شده‌ در آن‌ بسیار ظریف‌ و در نهایت‌ مهارت‌ ساخته‌ شده‌ است‌.در طاق‌ كوچكتر دو نقش‌ كه‌ دارای‌ كتیبه‌یی‌ به‌ خط‌ پهلوی‌ است‌، نقوش‌ كمتری‌ وجود دارد. در قسمت‌ شرقی‌ این‌ دو طاق‌ كتیبه‌ برجسته‌یی‌ دیده‌ می‌شود كه‌ از روزگار ساسانیان‌ باقی‌ مانده‌ است‌. در خارج‌ طاق‌، روی‌ سنگ‌ بالای‌ قوس‌ آن‌، چهره‌ دو فرشته‌ حجاری‌ شده‌ كه‌ تاجی‌ را با دستهای‌ خود از دو طرف‌ گرفته‌اند. دیواره‌ عقب‌ نیز دو طبقه‌ دارد. در قسمت‌ تحتانی‌ صورت‌ سواره‌یی‌ حجاری‌ شده‌ كه‌ نیزه‌ در دست‌ و زره‌ بر تن‌ دارد. در طبقه‌ فوقانی‌ صورت‌ سه‌ نفر دیگر مشاهده‌ می‌شود كه‌ معلوم‌ است‌ نفر وسط‌ آنها پادشاه‌ است‌ و در دو طرفش‌ نقوش‌ برجسته‌یی‌ است‌ كه‌ میدان‌ شكار را نشان‌ می‌دهد. در دیوار سمت‌ غربی‌ تصویر پادشاهی‌ حك‌ شده‌ كه‌ در قایقی‌ نشسته‌ و گرازی‌ را با تیر شكار كرده‌ است‌ و چند مطرب‌ مشغول‌ نواختن‌ ساز هستند، از طرف‌ دیگر جمعی‌ به‌ كندن‌ پوست‌ شكارها مشغولند. نقوش‌ تمام‌ نشده‌ طرف‌ راست‌، شكارگاه‌ آهورا نشان‌ می‌دهد كه‌ شاه‌ بر اسب‌ سوار است‌ و چند نفر از اهل‌ حرم‌ در طرف‌ راست‌ بر تختی‌ نشسته‌اند.
باید گفت‌ نقش‌هایی‌ كه‌ در طاق‌ كوچك‌ حجاری‌ شده‌ به‌ اهمیت‌ نقش‌های‌ طاق‌ بزرگ‌ نیست‌ و گفته‌ می‌شود كه‌ این‌ كتیبه‌ها در زمان‌ بهرام‌ پسر شاپور حجاری‌ شده‌ است‌.
نقش‌ دیواره‌ راست‌ این‌ طاق‌ چهره‌ شاه‌ را نشان‌ می‌دهد كه‌ پا بر روی‌ سینه‌ اسیری‌ گذاشته‌ است‌، مرحوم‌ محمد حسن‌ خان‌ صنیع‌الدوله‌ در مرآت‌البلدان‌ می‌گوید: «طاق‌ بستان‌ عبارت‌ است‌ از دو ایوان‌ و طاق‌ متصل‌ به‌ هم‌، در كوهی‌ كه‌ حد شمالی‌ صحرای‌ كرمانشاهان‌ و به‌ عبارت‌ دیگر در دنباله‌ كوه‌ بیستون‌ و مسافت‌ آن‌ تا شهر كرمانشاهان‌ كمتر از دو فرسخ‌ كه‌ در قسمت‌ شرقی‌ این‌ شهر واقع‌ است‌.»
به‌ اعتقاد این‌ نویسنده‌، حجار طاق‌ بستان‌ یك‌ معمار یونانی‌ بوده‌ و به‌ علت‌ اینكه‌ نمای‌ ساختمان‌ هیچ‌ نسبتی‌ به‌ حجاری‌های‌ داخل‌ طاق‌ ندارد و از این‌ قبیل‌ صورت‌ حجاری‌ شده‌ در اغلب‌ معابد و ساختمانهای‌ قدیم‌ یونان‌ دیده‌ می‌شود.گفته‌ می‌شود وقتی‌ عربها به‌ ایران‌ حمله‌ كردند، این‌ یادگار بزرگ‌ را ناقا كردند. اما هنوز هم‌ بسیاری‌ از حجارها از این‌ حجاری‌ متحیر می‌شوند. زیرا با كمال‌ دقت‌ موهای‌ یال‌ و دم‌ اسب‌ و حلقه‌های‌ زره‌ سوار حجاری‌ شده‌، به‌ اعتقاد برخی‌، این‌ سوار، رستم‌ است‌ اما برخی‌ دیگر بر این‌ باورند كه‌ سوار، خسروپرویز است‌. بالای‌ سر سوار سه‌ صورت‌ دیگر نقش‌ شده‌ اگرچه‌ این‌ سه‌ صورت‌ محو شده‌ و چیزی‌ جز خطوط‌ و حدود آنها معلوم‌ نیست‌ ولی‌ باز چیزی‌ كه‌ پدیدار می‌شود این‌ است‌ كه‌ لباس‌ شخا وسطی‌ مرصع‌ به‌ مروارید و كمربندی‌ از چهار رشته‌ مروارید و بند شمشیرش‌ نیز مروارید است‌ و از جواهر و زینتی‌ كه‌ در سروبر دارد و تركیب‌ هلالی‌ كه‌ بالای‌ تاج‌ اوست‌ و زلفهای‌ بلند كه‌ بر شانه‌هایش‌ آویخته‌ و قد بلندتر بودن‌ از دو نفر دیگر مشخا می‌كند كه‌ این‌ صورت‌، صورت‌ پادشاه‌ است‌.
شخصی‌ كه‌ در طرف‌ چپ‌ او ایستاده‌ است‌، یك‌ دست‌ او نیز وصل‌ به‌ این‌ تاج‌ است‌، لباس‌ او نسبت‌ به‌ نفر اول‌ بسیار ساده‌تر است‌ و صورتش‌ را نیز عربها در حمله‌ خود درهم‌ شكسته‌اند. از وضع‌ لباس‌ او معلوم‌ می‌شود كه‌ این‌ صورت‌، متعلق‌ به‌ زنی‌ بوده‌ است‌. شخا سومی‌ نیز به‌ سر تاجی‌ دارد، موهای‌ بلند به‌ شانه‌ او آویخته‌، جبه‌ بلندی‌ به‌ دوش‌ اوست‌ شبیه‌ به‌ جبه‌های‌ یونانی‌ و در هر دو دستش‌ كاسه‌یی‌ دارد اما كاسه‌ در دست‌ چپ‌ او معلق‌ است‌ مثل‌ اینكه‌ بخواهد به‌ كسی‌ شراب‌ بدهد و اینكه‌ آب‌ از كاسه‌ جاری‌ باشد. در دیوارهای‌ این‌ طاق‌ بزرگ‌، صورت‌ شكارگاه‌هایی‌ رسم‌ شده‌ است‌. در یك‌ سمت‌ در باتلاقی‌، شكارگاهی‌ حجاری‌ شده‌ كه‌ صید ماهی‌ و شكار مرغابی‌ و گراز انجام‌ می‌شود.
قایق‌ زیادی‌ در این‌ باتلاق‌ دیده‌ می‌شود و گویی‌ كسانی‌ كه‌ در این‌ قایق‌ نشسته‌اند، گروهی‌ زن‌ هستند. در مقابل‌ این‌ شكارگاه‌ بحری‌، شكارگاه‌ بری‌ است‌ كه‌ شكارچی‌ها برخی‌ بر فیل‌ و بعضی‌ دیگر بر اسب‌ سوارند و در پی‌ آهوها می‌دوند تا آنها را شكار كنند.
جالب‌ است‌ بدانید دو لوح‌ به‌ خط‌ پهلوی‌ در دو طرف‌، دو صورت‌ حجاری‌ شده‌ كه‌ در سمت‌ راست‌ شاپور دوم‌ معروف‌ به‌ذوالاكتاف‌ پسر هرمز دوم‌ و در طرف‌ چپ‌ نیز بهرام‌ پسر شاپور است‌. «سیلوستر دساسی‌» كه‌ از شرق‌شناسان‌ مشهور فرانسوی‌ است‌ و در خواندن‌ خط‌ پهلوی‌ مهارت‌ كامل‌ دارد این‌ خط‌ را خوانده‌ و ترجمه‌ كرده‌ و به‌ واسطه‌ ترجمه‌ او مشخا شده‌ كه‌ این‌ دو صورت‌ شبیه‌ شاپور ذوالاكتاف‌ و بهرام‌ پسر اوست‌ و یكی‌ از دو ترجمه‌ این‌ است‌: این‌ صورت‌ بنده‌ خدای‌ شاپور عزیز، شاهنشاه‌ ایران‌ و انیران‌ است‌ كه‌ از سلسله‌ آسمانی‌ پسر بنده‌ خدای‌ هرمز عزیز، شاهنشاه‌ ایران‌ و انیران‌ از سلسله‌ آسمانی‌ پسر بزرگ‌ شاهنشاه‌ نرسی‌ عزیز است‌.می‌گویند فرشی‌ از جواهر بر كف‌ طاق‌ بوده‌ كه‌ هنگام‌ حمله‌ اعراب‌ میان‌ فرماندهان‌ آنها تقسیم‌ شده‌ است‌. طاق‌ بستان‌ از دیرباز مورد حمله‌ مهاجمان‌ به‌ ایران‌ بوده‌ و در زمان‌ حضور نیروهای‌ روسی‌ و انگلیسی‌ خساراتی‌ به‌ آن‌ وارد شده‌ اما همچنان‌ شكوهمند و پرغرور است‌.
مورخان‌ و جغرافی‌نویسان‌ دوره‌ اسلامی‌ از طاق‌ بستان‌ با نام‌های‌ متفاوتی‌ یاد كرده‌اند بطوری‌ كه‌ ابن‌ فقیه‌ و ابن‌ رسته‌ این‌ مكان‌ را «شبدیز» و یاقوت‌ حموی‌ آن‌ را «قصر شیرین‌» نامیده‌ است‌. همچنین‌ حمدالله‌ مستوفی‌ از طاق‌ بستان‌ با نام‌ طاق‌ وسطام‌ نام‌ برده‌ است‌. اهالی‌ محل‌ نیز محوطه‌ را با نام‌ «طاق‌ وسان‌» و طاق‌ بستان‌ می‌شناسند زیرا «سان‌» در لفظ‌ محلی‌ به‌ معنی‌ سنگ‌ است‌ و به‌ این‌ ترتیب‌ طاق‌ وسان‌ یعنی‌ طاقی‌ كه‌ در سنگ‌ كنده‌ شده‌ باشد. در پایان‌ باید گفت‌ در خصوص‌ پیدایش‌ و زمان‌ ساخت‌ طاق‌ بستان‌ سه‌ نظریه‌ مختلف‌ وجود دارد: دیدگاه‌ اول‌ مربوط‌ به‌ قرن‌ چهارم‌ قبل‌ از میلاد است‌. دیدگاه‌ دیگری‌ می‌گوید كه‌ این‌ ایوان‌ در قرن‌ ششم‌ میلادی‌ ساخته‌ شده‌ است‌. محقق‌ دیگری‌ نیز معتقد است‌ كه‌ طاق‌ بستان‌ همراه‌ با نقوش‌ دیوار انتهای‌ آن‌ در زمان‌ پیروز یكم‌ ساخته‌ شده‌ است‌. ولی‌ صحنه‌های‌ شكارشاهی‌ در دیوارهای‌ جانبی‌ ایوان‌ متعلق‌ به‌ زمان‌ خسروی‌ دوم‌ است‌. امروزه‌ دیدگاه‌ سوم‌ در محافل‌ ایران‌ شناسی‌ طرفداران‌ بیشتری‌ دارد. در هر صورت‌ اگر در سفرهای‌ تابستانی‌تان‌ به‌ غرب‌ كشورمان‌ و بویژه‌ استان‌ كرمانشاه‌ سفر كردید حتما از بنای‌ طاق‌ بستان‌ بازدید كنید.


منبع : روزنامه اعتماد

مطالب مرتبط

سرای مشیر

سرای مشیر
سرای مشیر یا سرای گلشن از آثار دوره قاجاریه در شیراز است كه در انتهای جنوبی بازار وكیل در گوشه شرقی آن قرار گرفته است.
این سرا كه دارای طرح و نقشه ای دایره ای (هشت گوش) است، توسط میرزا ابوالحسن خان مشیرالملك احداث شده است.
سر در ورودی سرای مشیر، دارای دو طبقه كاشی كاری شده است كه چند لچكی نیز در آن قرار دارد. در بالای آن نیز، به جهت نورگیری حجره های طبقه دوم سرا، پنجره ای مشبك از آجر قرار گرفته است.
رخ بام نیز از قطعات سنگ یكپارچه تهیه شده است. در دو طرف نمای سردر ورودی، دو اسپره كاشی كاری شده وجود دارد و بالاتر از آن، مقرنس هایی از كاشی قرار گرفته است.
در زیر آن كتیبه ای كاشی كاری شده با زمینه لاجوردی و خط نستعلیق عبارت سرای گلشن بنای مرحمت پناه حاجی میرزا ابوالحسن خان مشیرالملك شیرازی را نشان می دهد. در پایین كتیبه، دو سنگ مرمری قرار گرفته كه بر روی آنها در سه سطر عبارتی در بیان اهداف تأسیس سرا، حجاری شده است و در پایان نیز تاریخ ۱۲۸۲ ه.ق قید شده است. در دو طرف این دو سنگ، دو حاشیه كاشی كاری مزین به شاخ و گل و برگ، قرار گرفته است.
دو پله از دو تخته سنگ یك پارچه، در ورودی این سرا به سوی دالان ورودی قرار دارد. در عرق چین سقف دالان ورودی ترنج هایی بر وری قطعات كاشی كاری وجود دارد. سرای مشیر دارای دو طبقه است كه كف پوش طبقه اول از قلوه سنگ و طبقه دوم سنگ و آجر است. در هر طبقه حجره هایی وجود دارد و در جلو حجره ها، ایوانی قرار گرفته است. حجره های طبقه دوم یكتو هستند و مرزهای لچكی های آن كاشی كاری شده است.
مدخل ورودی سرا، كاسه پوش بزرگی است كه به یك شاه تویزه تكیه كرده است.
حجره های طبقه یا اشكوب اول، تودرتو می باشد و به وسیله راهرویی به حیاط متصل می شوند. این حجره ها دارای درهای چوبی منبت و مشبكی هستند كه از چوب ساج ساخته شده اند.
سه رشته پلكان در سه ضلع مختلف طبقه اول را به طبقه دوم متصل می كند. طبقه یا اشكوب دوم در لبه ایوان دارای فخرمدین است.
این بنا خود به شكل هشت ضلعی است كه اتاق ها در هشت ضلع آن قرار گرفته است. در وسط حیاط نیز حوض بزرگ هشت ضلعی ای قرار دارد كه لبه و پاشویه آن از سنگ های مختلف یكپارچه ساخته شده است و در آن سه فواره وجود دارد. در چهار طرف این حوض، باغچه هایی قرار گرفته است و در آن درخت نارنج پرورش یافته است.
كف پوش سرای مشیر، قطعات كوچك سنگ است. در ضلع شمالی این سرا، در فضای بسته هشت ضلعی، ساختمان هایی قرار گرفته كه دارای سقف مرتفعی است كه كاشی كاری و مقرنس كاری شده است. در وسط گنبد آن نیز، بادگیری وجود دارد كه در دهانه آن اشعاری مشتمل بر نام چهارده امام، با خط نستعلیق بر روی كاشی نگاشته شده است. این ساختمان مدتی در اختیار سازمان جلب سیاحان فارس قرار گرفت. آنها نیز در این محل قهوه خانه ای به سبك قهوه خانه های قدیمی احداث نمودند كه هم اینك از آن اثری نیست.
در ضلع جنوبی حیاط نیز تالار و اتاق هایی در بخش های بالا و پایین قرار دارد.
در ضلع شرقی و غربی حیاط، مغازه ها و راهروهایی وجود دارد كه در مغازه ها همگی ارسی های چوبی است كه با شیشه های رنگی تزیین شده است.
معماری این بنا، برگرفته از معماری كاروانسراهای صفوی است.
در زمان پهلوی به دستور فرح دیبا، كاشی های ریخته و درك های فرسوده و شكسته این بنا مرمت شد. این بنا با رنگ زرد و طرح های گلدانی معرف سبك اختلاط است كه در زمان قاجاریه رایج شده بود. سازمان میراث فرهنگی، این بنا را در سال ۱۳۴۷ ه.ش . با شماره ۴۲۴ به ثبت تاریخی رسانید.

وبگردی
تریلی در اهواز چپ کرد، مردم بارش را غارت کردند!
تریلی در اهواز چپ کرد، مردم بارش را غارت کردند! - یک تریلی در اهواز واژگون شد و مردم به جای کمک به راننده مصدوم بار تریلی را بردند
بازگشت گوگوش به ایران و نحوه برخورد با او در فرودگاه
بازگشت گوگوش به ایران و نحوه برخورد با او در فرودگاه - در ویدئوی زیر روایت فائقه آتشین (گوگوش) را از بازگشت به ایران بعد از انقلاب و نحوه برخورد پاسدار فرودگاه و دادستانی با او می شنوید. او این خاطرات را سال ۲۰۰۰ در تورنتوی کانادا روایت کرد.
ماجرای عکس متفاوت وزیر جوان و هشتگ‌های توییتری
ماجرای عکس متفاوت وزیر جوان و هشتگ‌های توییتری - نكته جالب در اين ميان، گستردگي و تنوع واكنش‌ها به پوشش «وزير جوان» بود. تا آن‌جا كه در ميان كاربران بودند گروهي كه اين پوشش را در حد «شق‌القمر» بالا برده و اين تفاوت ظاهري را نشانه‌اي از تفاوتي عميق در نوع نگاه آذري‌جهرمي تحليل كردند و در مقابل، طيفي نيز «وزير جوان» را به‌خاطر تلاش براي آنچه ازسوي اين كاربران نوعي «پوپوليسم» و «عوام‌فريبي» خوانده شد
اظهارات تند احمدی نژاد علیه روحانی و دولت!
اظهارات تند احمدی نژاد علیه روحانی و دولت! - محمود احمدی نژاد با انتشار پیام ویدیویی تندی علیه رئیس جمهور، وی را هم دست رئیس دو قوه دیگر نامید و خواستار کناره گیری حسن روحانی از مقام ریاست جمهوری شد.
فیلم | قرار نبود روحانیت در همه چیز اظهارنظر کند!
فیلم | قرار نبود روحانیت در همه چیز اظهارنظر کند! - فیلم - مدتی قبل حجت الاسلام زائری مهمان خبرآنلاین بود و در کافه خبر به بررسی مسایل فرهنگی و اجتماعی ایران و نقش روحانیت در جامعه پرداخت.
فیلم | چرا مردم مسئولین را مسخره می‌کنند؟
فیلم | چرا مردم مسئولین را مسخره می‌کنند؟ - فیلم - چرا مردم مسئولین را مسخره می‌کنند؟ پاسخ این سوال را در ویدئوی زیر ببینید.
فیلم سانسور شده خوانندگی سحر قریشی در یک برنامه
فیلم سانسور شده خوانندگی سحر قریشی در یک برنامه - سکانس سانسور شده مسابقه «13 شمالی» که در آن سحر قریشی ترانه های مشهور چند تن از خوانندگان را می خواند، ببینید. اولین قسمت این مسابقه در شبکه نمایش خانگی توزیع شده است.
عاشق شدن لیلای سریال پدر،داستانی کاملا واقعی!
عاشق شدن لیلای سریال پدر،داستانی کاملا واقعی! - روایت نازنین پیرکاری،مجری و تهیه کننده تلویزیون از عاشق شدن خود که داستان سریال پدر شد...
یک ژن خوب تازه: جان متاعی است که هر بی سروپایی دارد
یک ژن خوب تازه: جان متاعی است که هر بی سروپایی دارد - مهمترین بخش های سخنان او اینجاست که عنوان می کند: چه کسی در جریان انقلاب بوده؟ اگر یک عده ای جان دادند، یک عده ای هم این وسط پول دادند. او که گویا دستی در شعر هم دارد، سخن عجیب تری از آنچه پیش از این گفته بر زبان جاری می سازد و با به کار بردن این بیت که «جان چه باشد که نثار قدم دوست کنم *** این (جان) متاعی است که هر بی سروپایی دارد» ...
۳ یا ۶ ماه دیگر گفتگو‌های ایران و آمریکا شروع می‌شود
۳ یا ۶ ماه دیگر گفتگو‌های ایران و آمریکا شروع می‌شود - به گفته امیر احمدی، مقامات ایران موضعی گرفته‌اند که توجیه انجام مذاکرات بر سر توافق هسته‌ای را سخت می‌کند. آن‌ها در حال حاضر درباره مسائلی، از جمله یمن، و احتمالا بزودی درباره سوریه، گفتگو می‌کنند. بنابراین، به جای توافق هسته‌ای، آن‌ها به احتمال زیاد درباره سایر مسائل، بخصوص مسائل منطقه‌ای، گفتگو خواهند کرد.
ترامپ حتی به شلیک یک گلوله نیاز ندارد
ترامپ حتی به شلیک یک گلوله نیاز ندارد - برای آمریکا کم هزینه‌ترین استراتژی ادامه وضع موجود است. ترامپ در یک سال گذشته کاری کرد که ۳۰ میلیارد دلار دارایی ایران از کشور خارج شود. این پول به کشور‌هایی مثل ترکیه، گرجستان، ارمنستان، مالزی و ... که از ثبات و امنیت برخوردارند رفت و در این کشور‌ها سرمایه گذاری شد. همین موضوع کمر اقتصاد ایران را می‌شکند. در این یک سال دلار به نزدیک ۱۰ هزار تومان رسیده است. ترامپ حتی به شلیک یک گلوله نیاز ندارد. اگر…
سحر تبر چهره واقعی‌اش را آشکار کرد!
سحر تبر چهره واقعی‌اش را آشکار کرد! - سحر تبر سال گذشته برای اولین بار در رسانه‌های جهان دیده شد. گمانه زنی می‌شد که او برای شباهت پیدا کردن به آنجلینا جولی ۵۰ عمل جراحی داشته است. اما او در نهلایت شبیه شخصیت "عروس مرده" تیم برتون به نظر می‌رسید.
ترجیح می‌دهید کدام‌ زن همکار شوهر شما باشد!
ترجیح می‌دهید کدام‌ زن همکار شوهر شما باشد! - یک بنر تبلیغاتی که ظاهراً با هدف ترویج فرهنگ حجاب طراحی شده، سبب‌ساز واکنش‌های کاربران شبکه اجتماعی توییتر شده است. در این بنر، از رهگذران خواسته شده بین دو گزینه موجود، زنی چادری و زنی مانتویی، انتخاب کنند ترجیح می‌دهند کدام‌یک همکار همسرشان باشد!
فیلم قتل عجیب زن جوان توسط شوهرش در اسلامشهر!
فیلم قتل عجیب زن جوان توسط شوهرش در اسلامشهر! - در اتفاقی عجیب و غیر قابل باور فردی امروز به دلیل درخواست طلاق همسرش در خیابان اسلامشهر وی را با ضربات چاقو از پای درآورد، از سرنوشت این خانم اطلاع دقیقی در دست نیست.