پنج شنبه ۳ اسفند ۱۳۹۶ / Thursday, 22 February, 2018

آهنگساز میهن خواه


البته در بسیاری از اوقات به شوپن همچون یك آهنگساز میانه رو و محافظه كار نگریسته می شود و این در حالی است كه در جای جای آثارش و گونه نگاهش به عناصر ملودی، هارمونی و غیر، شیوه ای انقلابی كه تا پیش از آن هیچ گاه سابقه نداشته، یافت می شود. ولی طبق آنچه كه بسیاری از موسیقی دانان آماتور یا حتی حرفه ای و همین طور مردم عادی تصور می كنند، معمای شوپن را می بایست در ذیل كلماتی نظیر آهنگساز رمانتیك و پراحساس لهستانی حل شده، فرض كنیم. این به راستی یك بی انصافی تمام عیار است.شوپن یك شخصیت سیاسی بود. نه از آن جهت كه در امور سیاسی كشور دخالت می كرده و دارای نفوذ بوده، بلكه از آن جهت كه رخدادهای سیاسی را كاملاً و با دقت دنبال می كرده و جریاناتی كه در سرنوشت وطنش موثر بوده به شدت در ذهن او موثر می افتادند. او در درجه اول یك لهستانی است اما به مرور زمان و به موازات سالیان زندگی در پاریس و در ارتباط با فرهنگ فرانسوی خصلت های این مرز و بوم را نیاز تا حدی جذب كرد. به تعبیری روشن تر او یك لهستانی _ فرانسوی است كه با تمام این وجود نفوذ هنر او هیچ مرزی را نمی شناسد و در دل هر فرهنگی و از هر سرزمینی به راحتی جذب می شود. او در واقع همچون خط واصلی است بین سنت اروپای شرقی و تجدد اروپایی غربی.از بعد اجرای موسیقی باید گفت كه شوپن یك ویرتوئوز بود. یكی از بزرگترین پیانیست های زمان خود. تمامی اسناد مكتوب و نقل قول ها از معاصران شوپن گویای آنند كه شوپن با همان درخششی كه تصنیف می كرد، پیانو نیز می نواخت. در گام هایی كه می نواخت تك تك نت ها همچون دانه های مروارید می درخشیدند. در نزد او تكنیك نوازندگی به غایت خود رسیده بود. در كیفیت صدای سازش شیوه ای آوازی طنین افكن بود و نوایی چنان روحانی از سازش برمی خاست كه ساز پیانو در این میان به كلی فراموش می شد. در شیوه اجرای نوانس او فورتیسیمورا بسیار قدرتمند و پیانیسیمورا در نهایت ظرافت می نواخت. او در حین نوازندگی بسان فرشته ای می مانست كه افسونگری می كند. در حین نوازندگی سرشار از متانت، جسارت و اغواگری بود. لحظاتی پیش می آمد كه كلاویه پیانو در بیان اندیشه های والایش ناتوان می گشتند، شاید او به چیزی فراتر از یك ساز موسیقی نیاز داشت. گاهی شیوه پیانو نواختن او معجزه ای را یادآوری می شود كه پاگانی نی یا ویولنش می كرد.در مورد دست های شوپن می توان گفت كه به رغم ظریف و نحیف بودنشان، دارای انعطاف پذیری فوق العاده ای بودند. چه كسی می تواند به جز شوپن با آن دست هایش تصنیف گر اتود مشهور در «دوماژور» باشد؟ اتودی كه دست هایی با انعطاف پذیری مافوق طبیعی می طلبد. این توصیف بارها و بارها نقل شده كه دست های شوپن در هنگام نواختن پیانو تقریباً یك سوم سطح كلاویه های پیانو را می پوشاند. خصوصیات ظاهری شوپن چندان با خصیصه های موسیقایی قطعاتش مغایرت نداشت. او روحیه ای حساس و گوشه گیر داشت. بینی عقابی بزرگش همواره موجب رنجش و سرخوردگی او می شد. اندام او همچون دست هایش نحیف اما انعطاف پذیر بود.یكی از ویژگی های بارز شوپن اهمیتی است كه او برای مد روز قائل بود. او در انتخاب لباس بسیار وسواس به خرج می داد و تمایل داشت هنگام حضور در محافل هنری به خصوص پاریس چیزی از اشراف كم نداشته باشد. او در هنگام معاشرت بسیار متشخص ظاهر می شد و همنشینی با اشراف را همواره به موسیقیدانان ترجیح می داد. حتی در موسیقی شوپن لحظاتی وجود دارد كه به وضوح شخصیت اشرافی آهنگساز را لو می دهند.در مورد نحوه اجرای پیانیست های دیگر از آثار شوپن می توان اذعان كرد كه خود آهنگساز به لیست بسیار علاقه داشت. شوپن در جایی گفته است كه «من به آثار خود هنگامی كه آنها را لیست می نوازد، عشق می ورزم.» با این وجود بعید است كه لیست توانسته باشد به گوهر درونی موسیقی شوپن آن طور كه باید و تماماً دست یابد. یكی از بحث انگیزترین اجراهایی كه از شوپن صورت گرفته، توسط آنتون روبنشتاین بزرگ نواخته شده است. نظارت ضد و نقیض در رابطه با اجرای روبنشتاین بسیار گفته می شود. عده ای اجرای روبنشتاین را كاملاً منحرف می پندارند اما بعضی از نزدیكان شوپن اعتراف كردند كه در اجرای روبنشتاین لطیفه آسمانی شوپن به خوبی دریافت و نمایان شده است و از آن پس گمان نمی رود كه هیچ موجود زمینی دیگر به توفیق چنین اجرایی دست یابد. حتی اجرایی كه توسط «توزیگ» كه به راستی به شوپن عشق می ورزید، صورت گرفته نیز برای بسیاری از حاضران سئوال برانگیز بوده است. فراموش نكنیم كه «توزیگ» كسی بود كه شاید بیش از هر كس دیگر قطعات شوپن را مطالعه می كرد و گاهی قسمت هایی از آثار استاد را بازنویسی می كرد.از جمله آهنگسازان بعدی كه بسیار به شوپن وامدارند و از او تاثیر گرفته اند، می توان به برامز، اسكریابین و راخمانینف اشاره كرد. راخمانینف خود شخصاً از اجراكنندگان برجسته آثار شوپن بود. او در اجرای شوپن شیوه ای كاملاً شخصی را پیش گرفت كه در عین حال این شیوه بسیار شوپنی نیز هست. البته گاهی در اجرای او رنگ روسی بر طبیعت لهستانی موسیقی سایه انداخته است. اسكریابین نیز همچون راخمانینف از شیوه بهره گیری شوپن از ساز پیانو و تولید سایه روشن های نامحدود و نیز تكنیك منحصر به فردی كه در بسیاری از آثاری همچون شرزوها دیده می شود، زیاد استفاده می كند. برامز البته از لحاظ صدادهی بیش از آنكه تحت تاثیر شوپن باشد، در زیر سلطه بتهوون و باخ قرار دارد اما در بعضی لحظات موسیقی دوران جوانی اش خصلتی شرقی كه بی شك از تاثیرات شوپن است، دیده می شود.علت مرگ شوپن بی شك بیماری سل بود. او مدت های مدیدی با این بیماری دست و پنجه نرم كرد. حتی اضطراب ناشی از این مرض ظاهراً در وجود شوپن كاملاً ریشه دوانده بود تا جایی كه شوپن در وصیتنامه خود تقاضا كرده است كه پس از مرگش جسد او را كالبدشكافی كنند تا مبادا زنده در گور دفن نشود.شوپن در پاریس دفن شد اما قلبش را به لهستان آوردند و در كلیسایی به خاك سپردند. عشق به میهن حتی پس از مرگ باقی است و شوپن یكی از میهن خواهانی بود كه عمق این گرایشش را تنها با چشم بصیرت در آثار ماندگارش می توان درك كرد.
جیمز هانكر
ترجمه و تلخیص: مسعود رحمت آبادی


منبع : روزنامه شرق

مطالب مرتبط

به موسیقی چه نیازی داریم؟


موسیقی اکسیژن روان است و با تنفس آن روان آدمی تازه و شاداب و پر طراوت می شود و به سوی تعادل و تکامل پیش می رود. همان طور که جسم ما به تغذیه نیاز دارد تا به زیستن ادامه دهد و انرژی لازم برای تداوم بقا را کسب کند، روان ما نیز برای ادامه زیستن به تغذیه نیاز دارد، و هنر یکی از مناسب ترین، مغذی ترین، سالم ترین و انرژی زا ترین غذاهای روان آدمی است. و در میان هنرها شاید همگانی ترین هنر که هر کس به روش خاص و متناسب با ذوق و سلیقه خود از آن استفاده می کند، موسیقی است. به تعبیری می توان گفت که موسیقی نان و شراب روان است، و سرچشمه آبی گوارا ست برای فرو نشاندن عطش های روانی انسان. اما برای من همان طور که گفتم موسیقی ضروری تر از این هاست و در حکم هوای سرشار از اکسیژن است که بدون آن زندگی برایم متصور نیست. برای من آن موسیقی ارجمند و گرانقدر است و به آن عشق می ورزم که حامل پیامی فکری یا حسی و عاطفی باشد و اندیشه ای یا ایده ای یا حسی و عاطفه ای انسانی را بیان کند یا به توصیف چیزی زیبا و والا بپردازد، با این برداشت بر این باورم که موسیقی کلاسیک مهم ترین عرصه بیان اندیشه ها و ایده ها و اصلی ترین حوزه تجلی عاطفه های عمیق انسانی و توصیف طبیعت و زیبایی های جهان بیرون و درون انسان است و به این دلیل است که من به این موسیقی و آثار متفکران بزرگ آن- مانند بتهوون، چایکوفسکی، سیبلیوس، وردی، دورژاک و شوستاکویچ- عشق می ورزم و روانم نغمه های جاودانه آن را چون اکسیژن تنفس می کند.

قدرت شگفت انگیز موسیقی کلاسیک در بیان اندیشه ها و عاطفه ها و توصیف جهان درون و بیرون از کجا سرچشمه می گیرد؟ این قدرت و قابلیت را باید محصول تکامل پانصد ساله این موسیقی - از اوایل سده شانزده میلادی تا امروز- دانست. در این دوره طولانی، موسیقی کلاسیک خالق هزاران سنت و دستاورد به شکل تکنیک ها و متدهای علمی و راه و روش های اصولی شده و میراث گرانقدری از خود به جا گذاشته است و سبک های گوناگون و رنگارنگ بسیار به وجود آورده است. و تمام این سنت ها، سبک ها و میراث گرانقدر این موسیقی ابزارهای بسیار قوی و توانمندی به آن بخشیده است که آن را توانا به بیان ژرف ترین و پیچیده ترین عاطفه ها و اندیشه ها- از جمله اندیشه های فلسفی و عرفانی و اجتماعی، و عاطفه ها و هیجان هایی چون عشق و نفرت، شادی و اندوه، ترس و بی باکی و مانند این ها- ساخته است.

موسیقی کلاسیک در طول دوران تکامل پانصد ساله خود از چند دوره مهم تاریخی گذشته است که اصلی ترین آن ها عبارتند از دوره های باروک- کلاسیک- رمانتیک- نوکلاسیک- امپرسیونیک- رمانتیک ملی گرایانه- نو رمانتیک و مدرن. هر کدام از این دوره ها دارای سبک های خاص و ویژگی های منحصر به فردی بوده که آن را از سایر دوره ها مشخص می نموده است. و البته در کنار این دوره های اصلی، دوره های فرعی بینابینی و ترکیبی بسیار و هم چنین سبک های محلی و منطقه ای متنوعی نیز در مناطق مختلف جهان پا به عرصه وجود نهاده است. موسیقی کلاسیک در حوزه علمی دانش های گوناگونی به وجود آورده است، از جمله دانش های هارمونی- کنترپوان- کمپوزیسیون، دولوپمان، اکسپوزیسون و ... با استفاده از این دانش ها آهنگسازانی نابغه چون ویوالدی، رامو، باخ، هندل، گلوک، هایدن، موتسارت، بتهوون، شوبرت، شومان، لیست، شوپن، برلیوز، مندلسون، واگنر، برامس، وردی، پوچینی، سن سان، بیزه، چایکوفسکی، ریمسکی کورساکف، راخمانینف، گریگ، دورژاک، سیبلیوس، دفایا، دبوسی، راول، بروکنر، مالر، ریشارد اشتراوس، شوستاکوویچ و ده ها آهنگساز نامدار دیگر توانسته اند آثار ابدی و فنا ناپذیری بیافرینند که بیانگر ژرف ترین اندیشه ها و حس ها، و پیچیده ترین عاطفه ها و هیجان های انسانی باشد.

نویسنده: مهدی عاطف راد


وبگردی
ممنوعیت پروازهای «هواپیمایی آسمان» در اروپا
ممنوعیت پروازهای «هواپیمایی آسمان» در اروپا - پرواز تمام هواپیماهای «آسمان» در اروپا ممنوع است
استحاله! / بررسی نامه احمدی‌نژاد به رهبری
استحاله! / بررسی نامه احمدی‌نژاد به رهبری - دگرديسي‌هاي فراواني در ايران صورت گرفته‌است؛ اصولگرايان اصلاح‌طلب شده‌اند، تحول‌طلبان محافظه‌كار شده‌اند، مسئولان پاسخ ناكارآمدي‌هاي خود را از مردم مي‌خواهند و در تازه‌ترين نوع اين استحاله‌ها فردي كه بسياري مدعي هستند او برآمده از مهندسي انتخابات است با ارسال نامه به رهبرمعظم انقلاب درخواست برگزاري انتخاباتي آزاد، زودهنگام و به دور از مهندسي كرده‌است! محموداحمدي‌نژاد همان پديده خانمان براندازي كه براي…
سیف و بازی تکراری غیر مجازها !
سیف و بازی تکراری غیر مجازها ! - حرفهای تکرای بانک مرکزی در مورد صرافی ها و موسسات مالی غیر مجاز با یک جستجوی ساده در اینترنت.
مصاحبه دختری که با ریش به «آزادی» رفت با یورونیوز
مصاحبه دختری که با ریش به «آزادی» رفت با یورونیوز - فیلم - زهرا خوش نواز در گفتوگو با یورونیوز از مراحلی که برای آماده سازی ظاهرش طی کرد تا با چهره‌ای متفاوت وارد استادیوم شود گفت. او می‌گوید: «زمانی که از تونل گذر کردم و وارد ورزشگاه شدم و چشمانم به چمن ورزشگاه افتاد گریه‌ام گرفت.»
بار دیگر زیر گرفتن ماموران پلیس با ماشین سواری توسط دراویش
بار دیگر زیر گرفتن ماموران پلیس با ماشین سواری توسط دراویش - باز هم زیر گرفتن ماموران امنیتی و نیروی انتظامی توسط یک ماشین دیگر سواری توسط اراذل خیابان گلستان هفتم
حمله با اتوبوس به مأموران پلیس در پاسداران
حمله با اتوبوس به مأموران پلیس در پاسداران - کی از دراویش گنابادی با اتوبوس به مردم و مأموران پلیس در خیابان پاسداران تهران / گفته میشود تعداد شهدای ناجا در حمله آشوبگران فرقه ضاله گنابادی و حامیان نورعلی تابنده به ۴ تن رسیده است.
لحظه مواجهه وزیر راه با خانواده قربانیان سانحه هواپیمای
لحظه مواجهه وزیر راه با خانواده قربانیان سانحه هواپیمای - به دنبال سقوط هواپیمای تهران-یاسوج ویدیو لحظه مواجه خانواده های جانباختگان را با وزیر مشاهده می کنید.
حمله با چاقو به یک راننده سر پارک خودرو
حمله با چاقو به یک راننده سر پارک خودرو - تصاویری دردناک از حمله مرد موتور سوار با چاقو به یک مرد راننده در حضور همسر و فرزندش در شهرستان داراب استان فارس را در ویدئوی زیر می بینید. به نظر میرسد این اتفاق در پی جرو بحثی بر سر پارک کردن وسایل نقلیه روی داده است!
اگر «عدم رویارویی با حریفان اسرائیلی» آرمان ماست چرا پنهانی و دزدکی؟
اگر «عدم رویارویی با حریفان اسرائیلی» آرمان ماست چرا پنهانی و دزدکی؟ - آنچه مشخص است جمهوری اسلامی ایران باید تصمیم مشخص و درستی درباره سیاست عدم رویارویی با ورزشکاران رژیم صهیونیستی بگیرد. دیگر نمی‌توان با این روش تعقیب و گریزی با این مسئله برخورد کرد. دیگر نمی‌توان ورزشکاران را از مقابله با کشتی‌گیران اسرائیلی باز داشت و در برابر رسانه‌های جهانی گفت به خاطر مصدومیت در میدان حاضر نمی‌شویم و در داخل جشن بگیریم که ما عزت‌مان را حفظ کردیم و...
بدل ایرانی آنجلینا جولی رونمایی شد !
بدل ایرانی آنجلینا جولی رونمایی شد ! - شب گذشته مراسم اکران فیلم بلوک 9 خروجی 2 به کارگردانی علیرضا امینی و تهیه کنندگی محمدرضا شریفی نیا و نیز فیلم شاخ کرگدن در پردیس سینمایی ملت برگزار گردید.
اظهارات جنجالی احمدی نژاد در مقابل دادگاه
اظهارات جنجالی احمدی نژاد در مقابل دادگاه - سخنرانی پرحاشیه احمدی نژاد در مقابل دادگاه بقایی
    توانگری
    خدا را وادار نکنید که چیزی به شما بدهد تنها ذهنتان را به روی دریافت آن توانگری بگشایید که خدا از ازل به شما وعده داده است میزان آرامش تندرستی و رفاه مالی زندگیتان میزان توانگری …