سه شنبه ۲۶ تیر ۱۳۹۷ / Tuesday, 17 July, 2018

آهنگساز میهن خواه


البته در بسیاری از اوقات به شوپن همچون یك آهنگساز میانه رو و محافظه كار نگریسته می شود و این در حالی است كه در جای جای آثارش و گونه نگاهش به عناصر ملودی، هارمونی و غیر، شیوه ای انقلابی كه تا پیش از آن هیچ گاه سابقه نداشته، یافت می شود. ولی طبق آنچه كه بسیاری از موسیقی دانان آماتور یا حتی حرفه ای و همین طور مردم عادی تصور می كنند، معمای شوپن را می بایست در ذیل كلماتی نظیر آهنگساز رمانتیك و پراحساس لهستانی حل شده، فرض كنیم. این به راستی یك بی انصافی تمام عیار است.شوپن یك شخصیت سیاسی بود. نه از آن جهت كه در امور سیاسی كشور دخالت می كرده و دارای نفوذ بوده، بلكه از آن جهت كه رخدادهای سیاسی را كاملاً و با دقت دنبال می كرده و جریاناتی كه در سرنوشت وطنش موثر بوده به شدت در ذهن او موثر می افتادند. او در درجه اول یك لهستانی است اما به مرور زمان و به موازات سالیان زندگی در پاریس و در ارتباط با فرهنگ فرانسوی خصلت های این مرز و بوم را نیاز تا حدی جذب كرد. به تعبیری روشن تر او یك لهستانی _ فرانسوی است كه با تمام این وجود نفوذ هنر او هیچ مرزی را نمی شناسد و در دل هر فرهنگی و از هر سرزمینی به راحتی جذب می شود. او در واقع همچون خط واصلی است بین سنت اروپای شرقی و تجدد اروپایی غربی.از بعد اجرای موسیقی باید گفت كه شوپن یك ویرتوئوز بود. یكی از بزرگترین پیانیست های زمان خود. تمامی اسناد مكتوب و نقل قول ها از معاصران شوپن گویای آنند كه شوپن با همان درخششی كه تصنیف می كرد، پیانو نیز می نواخت. در گام هایی كه می نواخت تك تك نت ها همچون دانه های مروارید می درخشیدند. در نزد او تكنیك نوازندگی به غایت خود رسیده بود. در كیفیت صدای سازش شیوه ای آوازی طنین افكن بود و نوایی چنان روحانی از سازش برمی خاست كه ساز پیانو در این میان به كلی فراموش می شد. در شیوه اجرای نوانس او فورتیسیمورا بسیار قدرتمند و پیانیسیمورا در نهایت ظرافت می نواخت. او در حین نوازندگی بسان فرشته ای می مانست كه افسونگری می كند. در حین نوازندگی سرشار از متانت، جسارت و اغواگری بود. لحظاتی پیش می آمد كه كلاویه پیانو در بیان اندیشه های والایش ناتوان می گشتند، شاید او به چیزی فراتر از یك ساز موسیقی نیاز داشت. گاهی شیوه پیانو نواختن او معجزه ای را یادآوری می شود كه پاگانی نی یا ویولنش می كرد.در مورد دست های شوپن می توان گفت كه به رغم ظریف و نحیف بودنشان، دارای انعطاف پذیری فوق العاده ای بودند. چه كسی می تواند به جز شوپن با آن دست هایش تصنیف گر اتود مشهور در «دوماژور» باشد؟ اتودی كه دست هایی با انعطاف پذیری مافوق طبیعی می طلبد. این توصیف بارها و بارها نقل شده كه دست های شوپن در هنگام نواختن پیانو تقریباً یك سوم سطح كلاویه های پیانو را می پوشاند. خصوصیات ظاهری شوپن چندان با خصیصه های موسیقایی قطعاتش مغایرت نداشت. او روحیه ای حساس و گوشه گیر داشت. بینی عقابی بزرگش همواره موجب رنجش و سرخوردگی او می شد. اندام او همچون دست هایش نحیف اما انعطاف پذیر بود.یكی از ویژگی های بارز شوپن اهمیتی است كه او برای مد روز قائل بود. او در انتخاب لباس بسیار وسواس به خرج می داد و تمایل داشت هنگام حضور در محافل هنری به خصوص پاریس چیزی از اشراف كم نداشته باشد. او در هنگام معاشرت بسیار متشخص ظاهر می شد و همنشینی با اشراف را همواره به موسیقیدانان ترجیح می داد. حتی در موسیقی شوپن لحظاتی وجود دارد كه به وضوح شخصیت اشرافی آهنگساز را لو می دهند.در مورد نحوه اجرای پیانیست های دیگر از آثار شوپن می توان اذعان كرد كه خود آهنگساز به لیست بسیار علاقه داشت. شوپن در جایی گفته است كه «من به آثار خود هنگامی كه آنها را لیست می نوازد، عشق می ورزم.» با این وجود بعید است كه لیست توانسته باشد به گوهر درونی موسیقی شوپن آن طور كه باید و تماماً دست یابد. یكی از بحث انگیزترین اجراهایی كه از شوپن صورت گرفته، توسط آنتون روبنشتاین بزرگ نواخته شده است. نظارت ضد و نقیض در رابطه با اجرای روبنشتاین بسیار گفته می شود. عده ای اجرای روبنشتاین را كاملاً منحرف می پندارند اما بعضی از نزدیكان شوپن اعتراف كردند كه در اجرای روبنشتاین لطیفه آسمانی شوپن به خوبی دریافت و نمایان شده است و از آن پس گمان نمی رود كه هیچ موجود زمینی دیگر به توفیق چنین اجرایی دست یابد. حتی اجرایی كه توسط «توزیگ» كه به راستی به شوپن عشق می ورزید، صورت گرفته نیز برای بسیاری از حاضران سئوال برانگیز بوده است. فراموش نكنیم كه «توزیگ» كسی بود كه شاید بیش از هر كس دیگر قطعات شوپن را مطالعه می كرد و گاهی قسمت هایی از آثار استاد را بازنویسی می كرد.از جمله آهنگسازان بعدی كه بسیار به شوپن وامدارند و از او تاثیر گرفته اند، می توان به برامز، اسكریابین و راخمانینف اشاره كرد. راخمانینف خود شخصاً از اجراكنندگان برجسته آثار شوپن بود. او در اجرای شوپن شیوه ای كاملاً شخصی را پیش گرفت كه در عین حال این شیوه بسیار شوپنی نیز هست. البته گاهی در اجرای او رنگ روسی بر طبیعت لهستانی موسیقی سایه انداخته است. اسكریابین نیز همچون راخمانینف از شیوه بهره گیری شوپن از ساز پیانو و تولید سایه روشن های نامحدود و نیز تكنیك منحصر به فردی كه در بسیاری از آثاری همچون شرزوها دیده می شود، زیاد استفاده می كند. برامز البته از لحاظ صدادهی بیش از آنكه تحت تاثیر شوپن باشد، در زیر سلطه بتهوون و باخ قرار دارد اما در بعضی لحظات موسیقی دوران جوانی اش خصلتی شرقی كه بی شك از تاثیرات شوپن است، دیده می شود.علت مرگ شوپن بی شك بیماری سل بود. او مدت های مدیدی با این بیماری دست و پنجه نرم كرد. حتی اضطراب ناشی از این مرض ظاهراً در وجود شوپن كاملاً ریشه دوانده بود تا جایی كه شوپن در وصیتنامه خود تقاضا كرده است كه پس از مرگش جسد او را كالبدشكافی كنند تا مبادا زنده در گور دفن نشود.شوپن در پاریس دفن شد اما قلبش را به لهستان آوردند و در كلیسایی به خاك سپردند. عشق به میهن حتی پس از مرگ باقی است و شوپن یكی از میهن خواهانی بود كه عمق این گرایشش را تنها با چشم بصیرت در آثار ماندگارش می توان درك كرد.
جیمز هانكر
ترجمه و تلخیص: مسعود رحمت آبادی


منبع : روزنامه شرق

مطالب مرتبط

نغمات بیگانه در موسیقی ما

نغمات بیگانه در موسیقی ما
ساختار تشکیلات هر کشوری برای هریک از مقوله‌های سیاسی، اقتصادی، امنیتی، فرهنگی و اجتماعی‌اش به‌طور جداگانه یک سازمان دفاعی را پیش‌بینی کرده است تا در همه حال از کمیت و کیفیت آن مقوله در برابر هجوم عوامل تغییردهنده و احتمالاً زیان‌بخش دفاع کند.
مثال آشنای این واقعیت، وجود سازمان‌های عریض و طویلی است که به بهانه حفظ حریم ارضی، امنیتی، اقتصادی و غیره مبالغ کلانی از بودجه کشور را به خود اختصاص می‌دهند و البته گریزی هم از آن نیست. اما در حوزه فرهنگی، ما چنین سپرهای دفاعی را مشاهده نمی‌کنیم. شاید فرهنگستان زبان و ادبیات فارسی سرشناس‌ترین و بزرگترین نهادی باشد که قرار است از یک بخش مهم فرهنگ ایرانی یعنی زبان پارسی، در برابر واژگان تازی و فرنگی و غیره به دفاع برخیزد.
در این خصوص به نظر می‌رسد موسیقی ملی و اصیل ایران به سبب اینکه متولی مشخص و مطلعی ندارد، بیشترین آسیب‌ها را از ناحیه نغمات عربی و غیره به جان می‌خرد. رادیو و تلویزیون دولتی ایران که علی‌الاصول می‌باید یکی از حامیان و پالایندگان موسیقی ملی ایران باشد، عملاً جلودار تخریب یکی از کهن‌ترین و ارزشمندترین مشخصه‌های هویت ایرانی شده است.
این رسانه پرقدرت و بی‌رقیب، چنان در ترویج موسیقی‌های بی‌هویت و بیگانه با جوهر فرهنگ ایرانی، شتابان می‌رود که گویی وظیفه‌ای جز این تخریب تأسف‌بار ندارد.
حتا موسیقی‌های آیینی-مذهبی هم با تقلید ناشیانه از رسانه‌ ملی به ورطهٔ بی‌ریشگی کامل کشیده شده‌اند و چه صداهای ناهنجار و غیردلنشینی که از مجریان امروزی این‌گونه موسیقی‌ها شنیده نمی‌شود.
در حال حاضر عمدهٔ نا به‌ سامانی‌های فرهنگی در حوزه موسیقی ایران، مربوط به سیطرهٔ موسیقی گریزان، بر تصمیم‌گیری‌های هنری و موسیقایی کشور است.
عدم درک هنر موسیقی به معنای عام و موسیقی ایرانی به معنای خاص از سوی افراد تصمیم‌ساز، رونق موسیقی‌های دست چندم در سطوح مختلف اجتماعی را شدت ‌بخشیده است.
برای مثال الحان بسیاری از بادیه‌نشینان دیروز حوزه خلیج فارس، به صرف اینکه عربی هستند و از نظر برخی ممکن است مقدس هم باشند، غالب فرصت های ممکن را به خود اختصاص می‌دهند و در این بین موسیقی پرمغز و ریشه‌دار ایرانی قربانی چنددستگی اهل موسیقی از یک طرف و نادانی و جهل تصمیم‌سازان فرهنگی کشور، از سوی دیگر می‌شود.
بنابراین همانگونه که دغدغهٔ حفظ زبان فارسی و پالایش آن از واژگان بیگانه در نهادی به نام فرهنگستان زبان و ادب پارسی تجلی یافته است ـ که البته عملکرد این مجموعه هم جای بحث فراوان دارد ـ می‌بایست سازمان یا نهادی هم برای پاسداری موسیقی ملی برآمده از هویت اصیل ایرانی و پالایش آن از نغمات بیگانه پدید آید تا بیش از این موسیقی ایرانی به ملغمه‌ای از عناصر ناهمگون تبدیل نشود.

وبگردی
نمایش دستاورد آزادی و دموکراسی
نمایش دستاورد آزادی و دموکراسی - آقای مطهری بازیکنان آفریقایی تیم فرانسه را دیده ولی دورگه‌های تیم ملی خودمان را ندیده!
فیلم قتل عجیب زن جوان توسط شوهرش در اسلامشهر!
فیلم قتل عجیب زن جوان توسط شوهرش در اسلامشهر! - در اتفاقی عجیب و غیر قابل باور فردی امروز به دلیل درخواست طلاق همسرش در خیابان اسلامشهر وی را با ضربات چاقو از پای درآورد، از سرنوشت این خانم اطلاع دقیقی در دست نیست.
آغوش جنسی یا مادرانه ! مشغله فکری مطهری
آغوش جنسی یا مادرانه ! مشغله فکری مطهری - وی در بخش دیگری از صحبت‌هایش با اشاره به نمایش در آغوش کشیدن تیم ملی کروواسی توسط رئیس‌جمهور کشورشان،گفت: ایشان با یک حس مادرانه این کار را انجام داد و این آغوش، جنسی نبود، البته که پخش آن نباید انجام می‌شد.
کدام پسر روحانی سه تابعیتی است؟
کدام پسر روحانی سه تابعیتی است؟ - سرنوشت فرزند بزرگ حسن روحانی از جمله مواردی است که در سال‌های گذشته بارها مورد توجه رسانه‌ها قرار گرفته است. پیش از برگزاری انتخابات ریاست‌جمهوری سال ۹۲ نیز یکی از وب‌سایت‌های اصولگرا مدعی بود که او به دنبال “شکست عشقی” دست به “خودکشی” زده است. بنا به ادعای برخی از رسانه‌های اصو‌لگرا، فرزند روحانی با کلت کمری پدر خودکشی کرد.
فیلم منزل محمود خاوری درکانادا
فیلم منزل محمود خاوری درکانادا - کاربران شبکه های اجتماعی فیلمی را منتشر کرده اند که گفته می شود مربوط به خانه مجلل محمود خاوری در کانادا است. صحت و سقم این قضیه هنوز تایید نشده است.
چرا آیت‌الله جنتی اینگونه فکر می‌کند؟
چرا آیت‌الله جنتی اینگونه فکر می‌کند؟ - احزاب و شخصیت‌ها - زندگی ساده آیت‌الله جنتی گرچه از ویژگی‌های مثبت شخصیت وی است اما نوع نگاهش به عرصه سیاسی و مصداق‌یابی های وی درخصوص افراد انقلابی انتقادهای زیادی را متوجه او می‌کند.
مائده هژبری و امیرحسین مقصودلو در استانبول
مائده هژبری و امیرحسین مقصودلو در استانبول - امیرحسین مقصودلو (تتلو) با انتشار عکسی از خودش و مائده هژبری، دختر نوجوانی که پس از اعتراف تلویزیونی اش معروف شد، از کنسرت مشترک در استانبول خبر داد.
واکنش فغانی به انتشار تصاویردست دادنش با داور زن برزیلی:کوچکترین اهمیتی برایم ندارد!
واکنش فغانی به انتشار تصاویردست دادنش با داور زن برزیلی:کوچکترین اهمیتی برایم ندارد! - تصاویر با شما سخن می گویند؛ تصاویری بی روتوش با سخنانی بی روتوش‌تر؛ می‌خواهیم با بخش خبری «فوتونیوز»، مقامات با شما بی روتوش و رودررو سخن بگویند. از این پس، عصرگاه هر روز با «فوتو نیوز» تابناک، حرف و سخن مقامات داخلی و خارجی را به عکس بی روتوش‌شان الصاق می‌کنیم، تا بهتر بدانیم چه کسی حرف زده و از چه سخن گفته است. کوتاه و مختصر؛ به احترام وقت شما و فرصتی که برای دانستن می‌گذارید.
اول مرگ بر ربا بعد مرگ برآمریکا
اول مرگ بر ربا بعد مرگ برآمریکا - صحبت های تامل برانگیز آیت الله رودباری درمورد ربا در کشور
مرد رو‌به‌روی مائده هژبری کیست؟
مرد رو‌به‌روی مائده هژبری کیست؟ - دختر بازداشت شده در بخشی از مصاحبه توضیح می‌دهد که صبح دستگیر شده و خانواده‌اش در جریان این موضوع قرار گرفته‌اند و این ادعا نشان می‌دهد تهیه فیلم اعترافات به فاصله یک صبح تا عصر انجام شده که خود نشان‌دهنده این است که برای متهم هنوز دادگاهی تشکیل نشده و جرمی به اثبات نرسیده ‌است.
فیلم | رامبد: دهنتو ببند، فرح‌بخش: دهنتو گِل بگیر!
فیلم | رامبد: دهنتو ببند، فرح‌بخش: دهنتو گِل بگیر! - پس از آنکه فیلم تازه محمدحسین فرح‌بخش در سالن‌های سینمای شهر تهران اکران نشد. احمدی مدیر سینماشهر که از قضا تهیه کننده برنامه خندوانه نیز هست و سوله مدیریت بحران شهر تهران در دوره تهیه کنندگی او به «خندوانه» اختصاص یافت، مانع از این اکران شده بود و همین مسئله واکنش فرح بخش را به دنبال داشت و او را رانت‌‎‌خوار خواند و پای رامبد جوان را به میان کشید.
شاخ‌های اینستاگرامی که نمی‌شناختیم
شاخ‌های اینستاگرامی که نمی‌شناختیم - یکی از دختران که به شدت مورد توجه قرار گرفته است مائده نام دارد. او از چهره‌های شناخته شده اینستاگرام است که ویدئو‌هایی از رقص هایش را در صفحه خود منتشر کرده است. او متولد سال 1380 است. به گفته خودش حدود 600هزار فالوئر دارد. او حالا با قرار وثیقه آزاد است.
تصادف سردار آزمون با پورشه اش (عکس)
تصادف سردار آزمون با پورشه اش (عکس) - سردار آزمون نیمه شب گذشته و در نزدیکی‌های صبح امروز با خودوری پورشه شخصی خود در محور نکا بهشهر پس از عبور از روستای کمیشان با تصادف زنجیره‌ای مواجه شد که در این حادثه خودروهای زیادی خسارت دیدند
فیلم | سرگذشت گنده‌لات تهران تا لحظه جان‌دادن در زندان (۱۴+)
فیلم | سرگذشت گنده‌لات تهران تا لحظه جان‌دادن در زندان (۱۴+) - فیلم - گزارشی کامل و کوتاه از سرگذشت وحید مرادی گنده‌لات تهران تا لحظه جان‌دادن در زندان را در ویدئوی زیر ببینید.
شوخی «عطاران» با «مدیری» در اکران فیلم هزارپا
شوخی «عطاران» با «مدیری» در اکران فیلم هزارپا - مراسم اکران خصوصی فیلم هزارپا با حضور هنرمندان و بازیگران این فیلم سینمایی شب گذشته 9 تیر 1397 در برج میلاد برگزار شد.
قصور تاریخی دولت
قصور تاریخی دولت - چه باید کرد؟ پرسشی که نوبخت پرسیده است، اما شاید به دنبال پاسخ آن نباشد. در شرایط کنونی دولت و حامیان اصلی آن در مظان این اتهام تاریخ قرار خواهند گرفت که چرا به دنبال طرح و پاسخ مهم‌ترین سوال شرایط بحرانی کنونی نرفتند.
تصاویر/ لمس "آزادی" در ورزشگاه آزادی
تصاویر/ لمس "آزادی" در ورزشگاه آزادی - مردم تهران برای اولین بار و برای تماشای مسابقه‌ی فوتبال ایران و اسپانیا در جام جهانی ۲۰۱۸ بهمراه خانواده‌های خود به ورزشگاه صدهزار نفری آزادی رفتند