ویستا مرجع مهمترین عناوین خبری / دوشنبه ۶ مرداد ۱۳۹۳ / Monday, 28 July, 2014
مروری بر مهمترین شاخص‌های توسعه اجتماعی با تاکید بر شاخص‌های جنسیتی

تعریف توسعه اجتماعی:
توسعه اجتماعی یكی از ابعاد اصلی پروسه توسعه و بیانگر سیستم اجتماعی در راستای دستیابی به عدالت اجتماعی ایجاد یكپارچگی و انسجام اجتماعی افزایش كیفیت زندگی و ارتقاء كیفیت انسان‌ها می‌باشد. بر اساس این تعریف هدف عدالت اجتماعی كاهش عدم تعادل‌ها و تبعیض بین افراد است. از طریق عدالت اجتماعی انتظار می‌رود كه فاصله طبقاتی ، تبعیض و استثمار در جامعه به حداقل برسد و توزیع درآمد سرمایه و قدرت به گونه‌ای مناسب‌تر انجام گیرد. شكاف بین فقیر و غنی ، شهر و روستا و مرد و زن از میان برود و از نقطه نظر جغرافیایی نیز عدم تعادل‌های بین منطقه‌ای و درون منطقه‌ای به حداقل برسد. انسجام اجتماعی مربوط است به نیروهای اجتماعی كه منجز به وحدت و یكپارچگی انسان‌ها می‌گردد. از طریق اسنجام اجتماعی انتظار می رود تضاد و كشمكش كه از هر نوع تفاوت در فرهنگ ، اعتقادات سیاسی یا علائق اقتصادی نشات می‌گیرد از بین برود. منظور از كیفیت زندگی ارتقاء و افزایش تسهیلات و خدمات زیربنایی ، شامل آموزش ، بهداشت ، حمل و نقل ، ارتباطات ، تغذیه و غیره است و انتظار می رود كه هر سیستم اجتماعی به ارائه خدمات با كمیت و كیفیت مناسب بپردازد به طوری كه امكان دسترسی همه افراد جامعه به این تسهیلات فراهم گردد. سرانجام این كه توسعه اجتماعی در هر جامعه‌ای بطور واضح در ویژگی‌های جمعیتی و كیفیت آنها منعكس می‌گردد و انتظار می رود این فرآیند منجر به ارتقاء كیفیت افراد جامعه گردد. بطور كلی توسعه اجتماعی را می‌توان با مفاهیم و شاخص‌های زیر مورد شناسایی و سنجش قرار داد:
۱ – عدالت اجتماعی
۲ – وحدت و انسجام اجتماعی
۳ – كیفیت زندگی
۴ – كیفیت افراد و ظرفیت‌های انسانی
با عنایت به اینكه شاخص‌های فوق الذكر بسیار متنوع می‌باشند در این مقاله صرفاً به شاخص هایی اشاره می‌گردد كه به نوعی با جنسیت مرتبط است . لذا با توجه به اینكه در عرصه عدالت اجتماعی و به ویژه وحدت و انسجام اجتماعی ، كمی و عینی نمودن آمار و اطلاعات بسیار سخت و اساساً شیوه جمع آوری اطلاعات و آمار در كشور به گونه‌ای است كه كمتر به این گونه متغیرها توجه می‌شود صرفاً به ذكر شاخص ها در ذیل متغیرهای آموزش ، بهداشت ، اشتغال و توانمندی‌های زنان پرداخته شده است.
آموزش
آموزش یكی از حقوق اساسی بشر است آموزش كلید توسعه پایدار و صلح و ثبات در درون ممالك و بین كشورهاست و لذا یك وسیله ضروری برای مشاركت مؤثر افراد در جامعه می‌باشد.
ضرورت توجه به آموزش در سطح بین المللی از دهه ۸۰ آغاز شد و در دهه ۹۰ دولت‌ها با پذیرفتن تعهداتی در قالب كنوانسیون‌ها و اجلاس‌های بین المللی در گسترش آموزش در سطح كشورها اقدام كردند. برخی از این تعهدات در اجلاس های ذیل حاصل گردید.
- اجلاس سران جهان برای كودكان ۱۹۹۰.
- اجلاس جهانی درباره آموزش برای نیازهای ویژه دسترسی و كیفیت ۱۹۹۴
- چهارمین اجلاس جهانی درباره زنان ۱۹۹۵
- پنجمین اجلاس بین المللی آموزش بزرگسالان ۱۹۹۷
- اجلاس جهانی آموزش داكار ۲۰۰۰
در آخرین اجلاس جهانی آموزش كه در داكار سنگلال برگزار شد دولت ها تعهد جمعی خود را نسبت به برنامه آموزش برای همه رسیدن به شش هدف عمده اعلام كردند كه در چهار هدف آن موضوع دختران و زنان به صراحت ذكر شده و در بقیه اهداف نیز این موضوع مستتر می‌باشد.
برخی از مهمترین شاخص‌های آموزشی مبتنی بر جنسیت عبارتند از:
الف ) شاخص‌های دسترسی به آموزش
ب ) شاخص‌های پوشش تحصیلی
ج) شاخص‌های كارایی آموزشی
د) شاخص‌های مربوط به معلمان و مدیران
هـ) شاخص‌های سواد آموزی
و) شاخص‌های آموزش عالی
بهداشت
بهبود وضعیت سلامیت یكی از معیارهای مهم توسعه اجتماعی است و گسترش تسهیلات بهداشتی به ویژه مراقبت‌های بهداشتی اولیه زمینه ساز رشد قابل ملاحظه امید به زندگی می‌گردد. به لحاظ بهداشتی زنان آسیب پذیر تر از مردان هستند و لذا بر اساس تعهدات بین المللی افزایش دسترسی زنان به اطلاعات مراقبت‌ها و خدمات بهداشتی و درمانی با كیفیت مناسب و متناسب با توانایی مالی آنها در طول عمرشان همواره مورد تاكید قرار گرفته است بعلاوه تقویت مراقبت پیشگیرانه بهداشتی ، حمایت از ابتكارهای مربوط به آگاهی جنسیتی و تهیه و توزیع آماری تفكیك شده بر حسب جنسیت از دیگر وظایف و تعهدات دولت‌ها بر اساس اسناد بین المللی می‌باشد.
به منظور بررسی دقیق وضعیت بهداشت به ویژه برای زنان شاخص‌های متعددی وجود دارد كه البته بیشتر آنها نیاز به تمایز و تكفیك جنسیتی بین زن و مرد ندارند و بلكه خودشان می‌توانند نمایانگر ضعف یا توسعه كشور تلقی شوند. همچنین با توجه به تعهدات بین المللی مشترك كشورها شاخص های بهداشتی در اكثر كشورها مشابه هم می باشد.
برخی از مهمترین شاخص های بهداشتی عبارتند از:
۱ – میزان مرگ و میر زیر پنج سال
۲ – میزان امید به زندگی در زمان تولد
۳ – میزان امید به زندگی زنان نسبت به مردان
۴ – نسبت نرخ مرگ و میر زنان و مردان
۵ – میزان مرگ و میر به تفكیك جنس
۶ – میزان كل باروری
۷ – نرخ مرگ و میر كودكان در هر ۱۰۰ كودك زنده
۸ – نرخ مرگ و میر كودكان زیر پنج سال در هر ۱۰۰۰ كودك زنده
۹ – درصد رواج وسایل جلوگیری از حاملگی
۱۰ – درصد زنان باردار ایمن شده علیه كزاز
۱۱ – درصد زایمان‌های تحت مراقبت توسط كاركنان آموزش دیده بهداشت
۱۲ – میزان مرگ و میر مادران باردار گزارش شده در طول یك سال
۱۳ – درصد دختران دچار سوء تغذیه
۱۴ – درصد جمعیتی كه از منابع بهبود یافته آب آشامیدنی استفاده می‌كنند.
۱۵ – میزان بروز بیماری ایدز
۱۶ – میزان بروز بیماری سل
۱۷ – میزان بروز بیماری مالاریا
اشتغال و توانمندی زنان
شاخص‌های جهانی بیانگر عدم استفاده بهینه از توانمندی‌های زنان در تمامی عرصه‌های اقتصادی است به علت كمبود فرصت‌های شغلی زنان همچنان در پشت سر مردان باقی ماند‌ه‌اند هر چند حضور فیزیكی زنان در بازار كار جهانی بیشتر شده است نابرابری های جنسیتی از لحاظ دستمزد و شرایط كار به نحو قابل ملاحظه‌ای افزایش یافته است.
هدف‌های استراتژیك كار پایه عمل چهارمین كنفرانس جهانی زنان در پكن ۱۹۹۵ در خصوص زنان و اشتغال زنان عبارتند از :
- ترویج حقوق و استقلال اقتصادی زنان از جمله امكان اشتغال شرایط مناسب كار و كنترل منابع اقتصادی
- ایجاد امكانات دسترسی برابر برای زنان به منابع ، اشتغال ، بازار و تجارت
- تامین خدمات بازرگانی آموزشی و دسترسی به بازار ، اطلاعات و فن آوری به ویژه برای زنان كم درآمد
- تقویت ظرفیت‌ اقتصادی و شبكه‌های بازرگانی زنان
- حذف جداسازی شغلی و هرگونه تبعیض در استغال
- حمایت از ایجاد هماهنگی در تقسیم مسئولیت‌های خانوادگی برای زنان و مردان
حضور زنان در سطوح تصمیم گیری ملی و بین المللی بسیار كم رنگ می باشد و هنوز در سطح جهانی اراده سیاسی كافی برای حضور زنان در سطوح تصمیم گیری وجود ندارد. بنابر این در داخل كشورها باید شاخص‌های مربوط به توانمندی‌های زنان مرتباً مورد بررسی و تجزیه و تحلیل قرار گیرند تا شكاف عظیم بین زنان و مردان به عنوان یك حساسیت جدی در جامعه مطرح شود . بدین ترتیب اراده جدی سیاسی برای بستر سازی جهت حضور زنان در عرصه‌های تصمیم گیری فراهم می‌گردد.

غلامرضا كریمی
كارشناس ارشد امور آموزشی وزارت آموزش و پرورش و دانشجوی دكترای روابط بین الملل

منبع : بنياد انديشه اسلامي

همچنین مشاهده کنید


همچنین سایر کاربران این صفحات را هم دیده‌اند
صنعت توریسم    فهرست موضوعی و تشریحی جاذبه های ایران    جاذبه های طبیعی    پارک، تفرجگاه، باغ و گردشگاه ها   
بهداشت و سلامت    بهداشت    طبقه بندی بهداشت    بهداشت روان   
بازار و بازاریابی    تجارت الکترونیک    کارت های اعتباری و بانکداری الکترونیکی    بانکداری الکترونیکی در ایران    طرح جامع اتوماسیون   
شعر و ادب    محتشم کاشانی    دیوان اشعار    غزلیات   
دارو و درمان    درمان    چشم پزشکی(افتالمولوژی)    نوروافتالمولوژی    حرکات خارجی چشم    اتصالات هسته ای و اینفرانوکلئار    عصب اکولوموتر   
بهداشت و سلامت    سلامت    ژنتیک    اقدامات پیشگیری و اجتماعی    اقداماتی که برای ارتقاء سلامتی انجام گرفته است    مشاوره ژنتیک    بیماری های شایع ناشی از اختلالات ژنتیکی    اختلالات کروموزومی    سندرم X شکننده   
دارو و درمان    درمان    جراحی    برخورد با بیمار دچار تروما    ارزیابی بیمار تروما دیده    ارزیابی اولیه   
تحقیق و پژوهش    مفهوم و فلسفه تحقیق علمی    مفهوم تحقیق علمی   
ارتباطات    ارتباطات انسانی    معنی در ارتباطات    آزمایشات    گزارش آزمایش نشانه ها در ایران    مراحل آزمایش   
آموزش    راهنمایی و مشاوره    نظریه های مشاوره    نظریهٔ واقعیت درمانی    مراحل انجام مشاوره واقعیت درمانی   


کلمات در حال جستجو
کنکور    شرکت کتندگان    مطهری    اژه ای    حصر    روحانی    اردوغان    کمک    غزه    طلا    سکه    ارز    بازار    نقشه    داعش    مطالعات جنگ    صف    کامیون    ترکیه    ایران    سوخت   



خلاصه رسانه‌ها
هلاکت 200 تروریست در حمله هوایی/بازداشت یک داعشی با لباس زنانه - هلاکت مفتی داعش در بیجی، کشته شدن شمار زیادی از تروریست ها در مناطق مختلف عراق و بازداشت یک عضو تونسی گروه موسوم به دولت اسلامی عراق و شام از مهمترین اخبار این کشور است.
نگاه متناقض غرب به دو حادثه مشابه/ پرواز MH17 مالزی با پرواز 655 ایران ایر چه تفاوتی داشت - سقوط هواپیمای مالزیایی در شرق اوکراین که انتقادهای شدید غرب را به دنبال داشت، نخستین حادثه شلیک موشک به یک هواپیمای مسافربری نیست، 26 سال پیش نیز پرواز 655 هواپیمایی ...
چرا بزرگان فرهنگ به جنگ علنی روی آورده‌اند؟ - کمترین عوارض چنین برخوردهایی برای اهالی فرهنگ، آسیب رسیدن به شان و اعتبار چهره‌هایی است که هریک جزو سرمایه‌های انسانی کشورمان هستند و سال‌ها برای دستیابی به این جایگاه در بستر فرهنگ تلاش کرده‌اند و اگر قرار بر هزینه شدن این اشخاص باشد، قطعاً موقعیت بهتری به جز آسیب رسیدن به چهره همدیگر وجود دارد.
کدام کارگردانان مجوز ساخت فیلم جدیدشان را گرفتند؟ / معرفی سه فیلم‌اولی - سینما - نتیجه تازه‌ترین جلسه شورای پروانه ساخت، صدور مجوز برای چهار کارگردان باسابقه سینما و سه فیلم اولی است.
آغاز پرداخت وام ازدواج جوانان/ 200 میلیاردتومان اختصاص یافت - با تامین 2 هزار میلیارد ریال اعتبار، وام ازدواج جوانان از امروز دوشنبه در شعب بانک ملی به متقاضیان پرداخت می شود.
مالکیت راه‌آهن در اختیار دادستانی ماند/ دیدار با استقلال در ابهام! - مزایده واگذاری باشگاه راه آهن در شرایطی برگزار شد که هیچ خریدار جدیدی برای حضور در این مزایده حضور پیدا نکرده بود. نماینده حمید استیلی نیز با تاکید بر اینکه این گروه ...
ترافیک محورهای البرز با 20 دوربین کنترل می شود - کرج - خبرگزاری مهر: معاون حمل و نقل اداره کل حمل و نقل و پایانه های استان البرز از آغاز دور دوم سفرهای تابستانی هموطنان خبر داد و اعلام کرد: وضعیت ترافیک محورهای ...
«ننه نقلی» از نیمه مردادماه اکران می‌شود - سخنگوی شورای صنفی نمایش از اکران فیلم «ننه نقلی» به کارگردانی پرویز صبری از نیمه مردادماه در سینماهای تهران خبر داد.
کلاهبرداری چند میلیاردی یک صرافی از ده‌ها تن - آنگونه که مال باختگان دریافتند، مالکان صرافی «ج» مدتی بوده که با بهانه‌هایی چون «حواله برگشت خورده و با تقبل ضرر و زیان، بار دیگر انجامش خواهیم داد»، مدتی پول افراد مختلف را نزد خود نگه داشته بودند و گاه حتی با صدور فیش های جعلی سوئیفت یا پس دادن بخشی از پول افراد مال باخته سعی داشتند به کسب و کار پر سود خود ادامه دهند ...
مایکروسافت مجددا Siri اپل را به تمسخر گرفت + فیلم - داستان تبلیغات مایکروسافت برای منشی مجازی ویندوز فون یعنی Cortana تدریجا تبدیل به یک داستان جالب و در عین حال جدلی میشود. اینبار نیز مایکروسافت در یک تبلیغات تلویزیونی اقدام تمسخر منشی مجازی اپل یعنی Siri کرده است. این برای دومین بار است که مایکروسافت به یک چنین تبلیغات جدلی روی آورده است.
نامه سرگشاده بازیگر اسکاری علیه کشتار در غزه - خاویر باردم بازیگر سرشناس اسپانیایی، با انتشار نامه سرگشاده‌ای کشتار مردم غزه توسط اسراییل را محکوم کرد.
رقابت نفتی ایران و آمریکا برای تسخیر بازارهای آسیا - یک خبرگزاری غربی از رقابت نفت سبک ایران و آمریکا در بازارهای آسیایی برای یافتن مشتریان بیشتر خبر داد.
پاییز روابط دوحه-ریاض/ چرایی حذف قطر از سفر منطقه ای جانشین ولیعهد سعودی - یک رسانه عربی در گزارشی تصریح کرد سفر سریع جانشین ولیعهد عربستان به کشورهای حوزه خلیج فارس گواه خزان روابط دوحه و ریاض و اقدامات سختگیرانه جدید سعودی ها علیه قطری هاست.
4700 کشته و مجروح و 100 هزار بی خانمان در پی حملات ارتش اوکراین - سازمان ملل متحد امروز سه شنبه در گزارشی اعلام کرد که در نتیجه حملات ارتش اوکراین به شرق این کشور دست کم سه هزار و 500 نفر کشته و یک هزار و 130 نفر دیگر نیز زخمی شده اند.
رژیم صهیونیستی به هیچ قانونی پایبند نیست/ جنایتکاران جنگی غزه باید محاکمه شوند - کارشناسان و شخصیتهای حاضر در نشست بررسی ابعاد حقوقی جنگ اسرائیل علیه غزه با تاکید بر عدم پایبندی رژیم صهیونیستی به هرگونه تعهد و قانون بین المللی خواستار تحرک دستگاه ...
بحران ندیدن و داستان مردی که با «سلام» نجات یافت! - اگر به حجم بزرگ خانواده های زیر خط فقر، انبوه معتادان و آمار و ارقام گل درشت دیگری که از ناهنجاری ها مخابره می‌شود دقت کرده و آنها را نسبت به دیدگاه شخصی خود مقایسه کنیم، درخواهیم یافت تنها اتباع افغانی نیستند که بعد از سالهای زندگی کنارمان، مشکلات‌شان را ندیده‌ایم و از دایره دیدمان دور مانده اند.
دعوت ظریف از وزرای خارجه برای شرکت در نشست کمیته فلسطین عدم تعهد - محمدجوادظریف طی ارسال پیام دعوت خطاب به وزرای خارجه کشورهای عضو کمیته فلسطین جنبش عدم تعهد، با اشاره به وقوع فاجعه انسانی در غزه تصریح کرد: این فاجعه ایجاب می کند که ...
نرخ تورم تیرماه به 24.2 درصد رسید/ جدول تغییرات 28 ماهه تورم - مرکز آمار ایران، نرخ تورم شهری کشور در دوازده ماهه منتهی به تیرماه امسال را 24.2 درصد و تورم نقطه به نقطه را 14.8 درصد اعلام کرد.
ریشه کنی غده سرطانی اسرائیل تنها راه حل مسئله فلسطین - خبرگزاری مهر- گروه بین الملل : بیانات اخیر رهبر معظم انقلاب اسلامی در دیدار با دانشجویان سراسر کشور که بر ضرورت مسلح شدن اهالی کرانه غربی برای مقابله با رژیم منحوس ...
پوشش نماز عید فطر در «صبح عيد» رادیو فصلی - برنامه «صبح عید» با اجرای فاطمه نیرومند نماز عید فطر به امامت مقام معظم رهبری را پوشش می‌دهد.
چهره ماندگار شیمی به «دانه» می‌آید - برنامه« دانه» شبکه چهار با اجرای علی درستکار به بررسی و تحلیل نقش نخبگان در تولید علم در کشور می‌پردازد و این هفته میزبان برنده جایزه شیمی آیسکو است.
رایزنی روحانی و اردوغان درباره فلسطین/ پیشنهاد ایران به ترکیه برای کمک به غزه - حسن روحانی رئیس جمهور در تماس تلفنی با نخست وزیر ترکیه تاکید کرد: اگر قاهره زمینه همکاری و کالارسانی را فراهم کند، تهران و آنکارا می توانند برای جمع آوری و ارسال کمک های ...
بیان حکم شرعی رؤیت هلال/ آیت الله بهجت یکبار عید فطر را غیر از نظر آقا اعلام کردند - آیت الله قرهی درباره رویت هلال ماه شوال گفت: اگر برخی از مراجع برای خودشان یا مثلاً بعضی مقلدین عید غدیر را از اعلان مقام معظم رهبری متفاوت اعلام کنند، تصور نکنیم که ...
معرفی هیات انتخاب بخش پژوهش جشنواره تئاتر کودک  - هیات انتخاب بخش پژوهش بیست و یکمین جشنواره بین المللی تئاتر کودک و نوجوان همدان معرفی شد.
جدول قیمت سکه و ارز روز دوشنبه منتشر شد - جدول قیمت انواع سکه و ارز در بازار روز دوشنبه منتشر شد.
ادامه مرحله اول داوری جشن سینمای ایران تا 15 مردادماه - دومین جلسه شورای سیاست گذاری شانزدهمین جشن سینمای ایران شامگاه 5 مردادماه برگزار و طی آن اعلام شد مرحله اول داوری جشن تا 15 مردادماه ادامه خواهد داشت.
چرا اهل سنت خلیفه خودخوانده را تحویل نگرفتند؟ - خلافت خودخوانده ابوبکر البغدادی در آستانه به پایان رساندن اولین ماه خود است. با وجود تصرف بخش‌هایی از خاک عراق و سوریه توسط نیروهای خلیفه و ایجاد برخی نهادهای حکومتی، خلیفه نتوانسته برای خود مشروعیتی کسب کند و در نگاه عموم مسلمانان بیشتر سرکرده یک گروه خونخوار و ظالم دانسته می‌شود تا حتی یک خلیفه ظالم.
متن صریح بازیگر اسپانیایی در مورد غزه / باردم: از سکوت اتحادیه اروپا در مقابل فاجعه شرمسارم - سینما - بازیگر صاحب اسکار با انتشار متنی نگاه خود را به موضوع غزه و بی‌تفاوتی اتحادیه اروپا به اتفاقات منطقه بیان کرد.
حقیقی مراسم معارفه پنافیل را از دست داد/ ناراحتی رئیس باشگاه از غیبت سنگربان ایرانی - باشگاه پنافیل پرتغال امیدوار بود سنگربان ایرانی بتواند در مراسم رونمایی از اسپانسر جدید پیراهن این تیم حضور پیدا کند اما حقیقی این مراسم را از دست داد.
مالزی خواهان تحقیق درباره محل سرنگونی هوایپمای مسافربری در اوکراین است - مالزی در تلاش برای تحقیق گروهی بین المللی درباره محل سرنگونی هوایپمای مسافربری در خاک اوکراین است.


بیشترین بازدیدها - سرویس خبر
Copyright © 2008 - 2014 vista.ir. All Rights Reserved