ویستا مرجع مهمترین عناوین خبری / جمعه ۳ مرداد ۱۳۹۳ / Friday, 25 July, 2014
مروری بر مهمترین شاخص‌های توسعه اجتماعی با تاکید بر شاخص‌های جنسیتی

تعریف توسعه اجتماعی:
توسعه اجتماعی یكی از ابعاد اصلی پروسه توسعه و بیانگر سیستم اجتماعی در راستای دستیابی به عدالت اجتماعی ایجاد یكپارچگی و انسجام اجتماعی افزایش كیفیت زندگی و ارتقاء كیفیت انسان‌ها می‌باشد. بر اساس این تعریف هدف عدالت اجتماعی كاهش عدم تعادل‌ها و تبعیض بین افراد است. از طریق عدالت اجتماعی انتظار می‌رود كه فاصله طبقاتی ، تبعیض و استثمار در جامعه به حداقل برسد و توزیع درآمد سرمایه و قدرت به گونه‌ای مناسب‌تر انجام گیرد. شكاف بین فقیر و غنی ، شهر و روستا و مرد و زن از میان برود و از نقطه نظر جغرافیایی نیز عدم تعادل‌های بین منطقه‌ای و درون منطقه‌ای به حداقل برسد. انسجام اجتماعی مربوط است به نیروهای اجتماعی كه منجز به وحدت و یكپارچگی انسان‌ها می‌گردد. از طریق اسنجام اجتماعی انتظار می رود تضاد و كشمكش كه از هر نوع تفاوت در فرهنگ ، اعتقادات سیاسی یا علائق اقتصادی نشات می‌گیرد از بین برود. منظور از كیفیت زندگی ارتقاء و افزایش تسهیلات و خدمات زیربنایی ، شامل آموزش ، بهداشت ، حمل و نقل ، ارتباطات ، تغذیه و غیره است و انتظار می رود كه هر سیستم اجتماعی به ارائه خدمات با كمیت و كیفیت مناسب بپردازد به طوری كه امكان دسترسی همه افراد جامعه به این تسهیلات فراهم گردد. سرانجام این كه توسعه اجتماعی در هر جامعه‌ای بطور واضح در ویژگی‌های جمعیتی و كیفیت آنها منعكس می‌گردد و انتظار می رود این فرآیند منجر به ارتقاء كیفیت افراد جامعه گردد. بطور كلی توسعه اجتماعی را می‌توان با مفاهیم و شاخص‌های زیر مورد شناسایی و سنجش قرار داد:
۱ – عدالت اجتماعی
۲ – وحدت و انسجام اجتماعی
۳ – كیفیت زندگی
۴ – كیفیت افراد و ظرفیت‌های انسانی
با عنایت به اینكه شاخص‌های فوق الذكر بسیار متنوع می‌باشند در این مقاله صرفاً به شاخص هایی اشاره می‌گردد كه به نوعی با جنسیت مرتبط است . لذا با توجه به اینكه در عرصه عدالت اجتماعی و به ویژه وحدت و انسجام اجتماعی ، كمی و عینی نمودن آمار و اطلاعات بسیار سخت و اساساً شیوه جمع آوری اطلاعات و آمار در كشور به گونه‌ای است كه كمتر به این گونه متغیرها توجه می‌شود صرفاً به ذكر شاخص ها در ذیل متغیرهای آموزش ، بهداشت ، اشتغال و توانمندی‌های زنان پرداخته شده است.
آموزش
آموزش یكی از حقوق اساسی بشر است آموزش كلید توسعه پایدار و صلح و ثبات در درون ممالك و بین كشورهاست و لذا یك وسیله ضروری برای مشاركت مؤثر افراد در جامعه می‌باشد.
ضرورت توجه به آموزش در سطح بین المللی از دهه ۸۰ آغاز شد و در دهه ۹۰ دولت‌ها با پذیرفتن تعهداتی در قالب كنوانسیون‌ها و اجلاس‌های بین المللی در گسترش آموزش در سطح كشورها اقدام كردند. برخی از این تعهدات در اجلاس های ذیل حاصل گردید.
- اجلاس سران جهان برای كودكان ۱۹۹۰.
- اجلاس جهانی درباره آموزش برای نیازهای ویژه دسترسی و كیفیت ۱۹۹۴
- چهارمین اجلاس جهانی درباره زنان ۱۹۹۵
- پنجمین اجلاس بین المللی آموزش بزرگسالان ۱۹۹۷
- اجلاس جهانی آموزش داكار ۲۰۰۰
در آخرین اجلاس جهانی آموزش كه در داكار سنگلال برگزار شد دولت ها تعهد جمعی خود را نسبت به برنامه آموزش برای همه رسیدن به شش هدف عمده اعلام كردند كه در چهار هدف آن موضوع دختران و زنان به صراحت ذكر شده و در بقیه اهداف نیز این موضوع مستتر می‌باشد.
برخی از مهمترین شاخص‌های آموزشی مبتنی بر جنسیت عبارتند از:
الف ) شاخص‌های دسترسی به آموزش
ب ) شاخص‌های پوشش تحصیلی
ج) شاخص‌های كارایی آموزشی
د) شاخص‌های مربوط به معلمان و مدیران
هـ) شاخص‌های سواد آموزی
و) شاخص‌های آموزش عالی
بهداشت
بهبود وضعیت سلامیت یكی از معیارهای مهم توسعه اجتماعی است و گسترش تسهیلات بهداشتی به ویژه مراقبت‌های بهداشتی اولیه زمینه ساز رشد قابل ملاحظه امید به زندگی می‌گردد. به لحاظ بهداشتی زنان آسیب پذیر تر از مردان هستند و لذا بر اساس تعهدات بین المللی افزایش دسترسی زنان به اطلاعات مراقبت‌ها و خدمات بهداشتی و درمانی با كیفیت مناسب و متناسب با توانایی مالی آنها در طول عمرشان همواره مورد تاكید قرار گرفته است بعلاوه تقویت مراقبت پیشگیرانه بهداشتی ، حمایت از ابتكارهای مربوط به آگاهی جنسیتی و تهیه و توزیع آماری تفكیك شده بر حسب جنسیت از دیگر وظایف و تعهدات دولت‌ها بر اساس اسناد بین المللی می‌باشد.
به منظور بررسی دقیق وضعیت بهداشت به ویژه برای زنان شاخص‌های متعددی وجود دارد كه البته بیشتر آنها نیاز به تمایز و تكفیك جنسیتی بین زن و مرد ندارند و بلكه خودشان می‌توانند نمایانگر ضعف یا توسعه كشور تلقی شوند. همچنین با توجه به تعهدات بین المللی مشترك كشورها شاخص های بهداشتی در اكثر كشورها مشابه هم می باشد.
برخی از مهمترین شاخص های بهداشتی عبارتند از:
۱ – میزان مرگ و میر زیر پنج سال
۲ – میزان امید به زندگی در زمان تولد
۳ – میزان امید به زندگی زنان نسبت به مردان
۴ – نسبت نرخ مرگ و میر زنان و مردان
۵ – میزان مرگ و میر به تفكیك جنس
۶ – میزان كل باروری
۷ – نرخ مرگ و میر كودكان در هر ۱۰۰ كودك زنده
۸ – نرخ مرگ و میر كودكان زیر پنج سال در هر ۱۰۰۰ كودك زنده
۹ – درصد رواج وسایل جلوگیری از حاملگی
۱۰ – درصد زنان باردار ایمن شده علیه كزاز
۱۱ – درصد زایمان‌های تحت مراقبت توسط كاركنان آموزش دیده بهداشت
۱۲ – میزان مرگ و میر مادران باردار گزارش شده در طول یك سال
۱۳ – درصد دختران دچار سوء تغذیه
۱۴ – درصد جمعیتی كه از منابع بهبود یافته آب آشامیدنی استفاده می‌كنند.
۱۵ – میزان بروز بیماری ایدز
۱۶ – میزان بروز بیماری سل
۱۷ – میزان بروز بیماری مالاریا
اشتغال و توانمندی زنان
شاخص‌های جهانی بیانگر عدم استفاده بهینه از توانمندی‌های زنان در تمامی عرصه‌های اقتصادی است به علت كمبود فرصت‌های شغلی زنان همچنان در پشت سر مردان باقی ماند‌ه‌اند هر چند حضور فیزیكی زنان در بازار كار جهانی بیشتر شده است نابرابری های جنسیتی از لحاظ دستمزد و شرایط كار به نحو قابل ملاحظه‌ای افزایش یافته است.
هدف‌های استراتژیك كار پایه عمل چهارمین كنفرانس جهانی زنان در پكن ۱۹۹۵ در خصوص زنان و اشتغال زنان عبارتند از :
- ترویج حقوق و استقلال اقتصادی زنان از جمله امكان اشتغال شرایط مناسب كار و كنترل منابع اقتصادی
- ایجاد امكانات دسترسی برابر برای زنان به منابع ، اشتغال ، بازار و تجارت
- تامین خدمات بازرگانی آموزشی و دسترسی به بازار ، اطلاعات و فن آوری به ویژه برای زنان كم درآمد
- تقویت ظرفیت‌ اقتصادی و شبكه‌های بازرگانی زنان
- حذف جداسازی شغلی و هرگونه تبعیض در استغال
- حمایت از ایجاد هماهنگی در تقسیم مسئولیت‌های خانوادگی برای زنان و مردان
حضور زنان در سطوح تصمیم گیری ملی و بین المللی بسیار كم رنگ می باشد و هنوز در سطح جهانی اراده سیاسی كافی برای حضور زنان در سطوح تصمیم گیری وجود ندارد. بنابر این در داخل كشورها باید شاخص‌های مربوط به توانمندی‌های زنان مرتباً مورد بررسی و تجزیه و تحلیل قرار گیرند تا شكاف عظیم بین زنان و مردان به عنوان یك حساسیت جدی در جامعه مطرح شود . بدین ترتیب اراده جدی سیاسی برای بستر سازی جهت حضور زنان در عرصه‌های تصمیم گیری فراهم می‌گردد.

غلامرضا كریمی
كارشناس ارشد امور آموزشی وزارت آموزش و پرورش و دانشجوی دكترای روابط بین الملل

منبع : بنياد انديشه اسلامي

همچنین مشاهده کنید


همچنین سایر کاربران این صفحات را هم دیده‌اند
ارتباطات    رسانه    رسانه های گروهی    رسانه های چاپی ـ کتاب    کتابداری و اطلاع رسانی    انتخاب منابع اطلاعاتی    سازوکارهای اطلاع رسانی   
جامعه شناسی    حوزه های جامعه شناسی    جامعه شناسی شهری    ویژگی های برخی گروه های اجتماعی    مسائل جوانان در شهرهای اقماری و حومهٔ شهرهای بزرگ   
شعر و ادب    فردوسی    شاه نامه   
صنعت توریسم    مدیریت و شناخت صنعت جهانگردی و گردشگری    آثار جهانگردی    آثار مثبت جهانگردی   
راهنمای بهداشت و سلامت    دستگاه ادراری    عفونت و التهاب    التهاب مثانه (سیستیت)   
آموزش    تکنولوژی آموزشی    مواد و وسایل آموزشی    تقسیم بندی مواد و وسایل آموزشی    نورتاب و غیرنورتاب    وسائل آموزشی نورتاب متحرک    تلویزیون مداربسته    کاربرد تجهیزات ویدئو   
شعر و ادب    عبید زاکانی    عشاقنامه   
دارو و درمان    درمان    چشم پزشکی(افتالمولوژی)    اختلالات چشمی مرتبط با بیماری های سیستمیک    اختلالات متابولیک    دیابت شیرین   
تغذیه    غذا (ماده غذائی)    درشت مغذی ها (Macronutrients)    پروتئین    فرآیندهای متابولیکی   
شعر و ادب    سعدی    دیوان اشعار    غزلیات   


کلمات در حال جستجو
روحانی    فرهنگ    هنر    توافق    ایران    مذاکرات    هسته ای    مقامات    چهره    سیاسی    راهپیمایی    ضرب و شتم    یاسوج    بیمارستان    حوادث    توضیحات    اسماعیلی    دادگستری    بازداشت    خبرنگار    واشنگتن پست    بازار    طلا    رمضان    پیش بینی   



خلاصه رسانه‌ها
صاحبان فرهنگ و سیاست خود را قیم مردم ندانند/ جهان ملت ایران را به هنر و ادب می شناسد - حسن روحانی رئیس جمهور در دیدار با اهالی فرهنگ گفت: صاحبان فرهنگ و هنر و صاحبان قدرت و سیاست هر دو خادمان ملت هستند و هیچ یک از آنها نباید خود را بالا سر و قیم مردم ...
آنچه نصرالله در سخنرانی خود درباره غزه گفت - خاورمیانه - دبیرکل حزب الله لبنان طی سخنانی به مناسبت بزرگداشت روز جهانی قدس و همبستگی با ملت فلسطین با تاکید بر اینکه"مقاومت فلسطین در غزه با منطق مقاومت پیروز شده"به صهیونیست‌ها درباره تداوم جنگ و حرکت به سمت خودکشی هشدار داد.
تقدیر رئیس جمهور ازحضور شکوهمند مردم در راهپیمایی روز قدس - دولت - رئیس جمهور با تشکر از مردم به خاطر حضور در راهپیمایی روز قدس،گفت: اصحاب فرهنگ و هنر باید ملت ایران را به جهانیان به عنوان ملتی فرهنگ دوست معرفی و بشناسانند.
کشتار کودکان غزه نشانه ناتوانی ارتش اسرائیل است/مقاومت حرف آخر را می زند - دبیر کل حزب الله لبنان در سخنرانی که به مناسبت روز جهانی قدس انجام شد اظهار داشت: صهیونیست ها تاکنون در محو مسئله فلسطین و نابودی مقاومت ناکام ماندند.
فیلم: ساده‌ترین چیزها که ما را شبیه خوبان می‌کند - نخست اسماءالله‌الحسنی را خواهید شنید و در ادامه، نوای ربنا را می‌شنوید. نوای روح‌بخش اذان را با صدای حسین خانچی، دعای روزهای ماه مبارک رمضان و دعای روز بیست و هفتم مبارک را می‌شنوید. سپس سخنان حجت‌الاسلام زائری را خواهیم شنید و در ادامه نوای محسن چاووشی برای مردم مظلوم غزه را می‌شنوید
لوسیانو ادینیو به تراکتورسازی پیوست - لیگ برتر - ادینیو در لیگ برتر چهاردهم برای تراکتورسازان بازی خواهد کرد.
پایداری مقاومت در غزه معادله های جدیدی خلق خواهد کرد - دبیر کل حزب الله لبنان در ادامه سخنرانی خود در روز جهانی قدس اظهار داشت: پایداری مقاومت در غزه معادله های جدیدی خلق خواهد کرد.
سيدحسن نصرالله: ارتش اسرائیل یک ارتش کودک‌کش است - مقام نظامی اسرائیل گفته بود که ظرف 2 ساعت غزه را ، و ظرف 12 ساعت لبنان را تسخیر خواهد کرد، حالا این 2 ساعت غزه شده 18 روز، که هنوز هم تسخیر نشده!... تخریب مرقدها و ضریح های پیامبران الهی (ص) در موصل خطر تخریب مسجد الاقصی در قدس را در پی دارد.
کشتار کودکان غزه نشانه ناتوانی ارتش اسرائیل است/درباره تخریب مسجدالاقصی هشدار می دهم - دبیر کل حزب الله لبنان در ادامه سخنرانی خود در روز جهانی قدس، ارتش رژیم صهیونیستی را قاتل کودکان توصیف کرد و درباره تخریب مسجدالاقصی هشدار داد.
هنرمندان و ادبا در ضیافت افطار رئیس جمهور حاضر شدند - جمعی از اهالی فرهنگ و هنر در عرصه های مختلفی چون ادبیات، سینما، موسیقی، تئاتر، هنرهای تجسمی و موسیقی در برنامه ای با عنوان دیدار جمعی از برگزیدگان عرصه فرهنگ و هنر با ...
بورس بالاخره رشد کرد/ صعود بورس تهران را ببینید - بازار مالی - هفته گذشته بورس تهران پس از مدت ها نزول بالاخره طعم رشد شاخص را چشید.
بازتاب رسانه ای حضور میلیونی مردم ایران در راهپیمایی روز جهانی قدس - خبرگزاری مهر-گروه بین الملل: رسانه های جهان با اشاره به حضور میلیونی مردم ایران در راهپیمایی قدس تاکید کردند که ایرانیان، فلسطینی‌ ها را تشویق به مقاومت در برابر رژیم ...
صهیونیست ها در محو مسئله فلسطین ناکام ماندند/مقاومت حرف آخر را می زند - دبیر کل حزب الله لبنان در سخنرانی که به مناسبت روز جهانی قدس در حال انجام است اظهار داشت: صهیونیست ها تاکنون در محو مسئله فلسطین و نابودی مقاومت ناکام ماندند.
فیلم: ملت آزاده ایران غوغا به پا کرد - مردم کشورمان در یکی از گرم‌ترین روزهای تابستان، تعهدشان را نسبت به دفاع از مظلومیت و محکومیت جنگ به تصویر کشیدند و عمق نفوذ پیام مردم ایران، با این تنوع حضور، افزایش یابد.
توئیت های حمید ابوطالبی درباره روز قدس و رئیس جمهوری عراق - خاورمیانه - معاون سیاسی دفتر رئیس جمهور در صفحه شخصی خود در توئیتر با تبریک انتخاب رئیس جمهور عراق نوشت: او کاری بس طاقت فرسا در برابر خود دارد.
آغاز سخنرانی سید حسن نصرالله در روز جهانی قدس/تجلیل از شهدای غزه و ایستادگی مردم - سخنرانی سید حسن نصرالله دبیرکل حزب الله لبنان به مناسبت روز جهانی قدس از لحظاتی پیش در جمع پرشور مردم لبنان آغاز شد و وی از مقام شهدای غزه و نیز رزمندگان مقاومت و ...
تصاویری از معارفه افشین پیروانی به عنوان دستیار علی دایی - لیگ برتر - افشین پیروانی در لیگ برتر چهاردهم به عنوان دستیار علی دایی روی نیمکت پرسپولیس می‌نشیند. عکس‌ها: مجتبی صالح
پنج تبلت اندرویدی برتر بازار - اگر به دنبال خرید یک تبلت هستید اما چندان علاقه ای به iOS و تبلت های اپل ندارید، در نتیجه تبلت های اندرویدی و تبلت های ویندوز فون گزینه های باقی مانده برای شما هستند. اما از آنجایی که حجم تبلت های اندرویدی موجود در بازار بسیار بیشتر از تعداد انواع ویندوز فون آنها است، یافتن پنج تبلت اندرویدی برتر کاری بسیار ساده تر و سهل تر است.
کدام نمایندگان کنگره آمریکا خواهان تجزیه عراق هستند؟ - از چند هفته پیش و همزمان با اوج گیری بحران سیاسی و امنیتی در عراق، این نکته از سوی بسیاری از تحلیلگران بین المللی مورد اشاره قرار گرفت که تداوم و تطویل چنین بحرانی بدون وجود مداخلات جدی بین المللی ممکن نمی شد. در همین زمینه، شماری از نمایندگان کنگره آمریکا به طور روزافزونی ضمن دامن زدن به فضای موجود، بر ادعای ضرورت تجزیه عراق تأکید می کنند.
لحظه انهدام یک منزل مسکونی توسط صهیونیست ها - خاورمیانه - تصاویری که مشاهده می کنید شبکه العالم از لحظه انهدام یک منزل مسکونی در غزه با موشک صهیونیست ها را منتشر کرده است.
عکس علی کریمی زیر پیراهن حامد لک/یک مرد بود یک مرد - لیگ برتر - دروازه بان تراکتورسازان عکس علی کریمی را زیر پیراهنش چاپ کرده بود.
رقم قرارداد سپاهانی‌ها اعلام شد/ خلعتبری 500 میلیون ارزانتر از پرسپولیس! - باشگاه سپاهان رقم قرارداد بازیکنانش برای فصل چهاردهم لیگ برتر را اعلام کرد.
رقم قرارداد بازیکنان سپاهان هم منتشر شد / خلعتبری گران‌تر از همه - لیگ برتر - لیست قرارداد بازیکنان تیم فوتبال سپاهان برای فصل پیش رو اعلام شد.
محسن رضایی‌‌با چهره ای متفاوت در مراسم روز قدس - احزاب و شخصیت‌ها - دبیر مجمع تشخیص و فرمانده اسبق سپاه، امروز با لباس نظامی سپاه در راهپیمایی شرکت کرد.
انتشار محتوای پیشنهاد کری برای آتش‌بس و ارزیابی نتایج جنگ غزه - طبق پیشنهاد وزیر خارجه آمریکا، آتش‌بس موقت یک هفته‌ای که از روز یک‌شنبه اغاز خواهد شد و نیروهای اسرائیلی در این مدت، غزه را به طور کامل ترک نمی‌کنند و به یافتن و تخریب تونل‌های حماس ادامه خواهند داد. در مدت آتش‌بس، حماس و اسرائیل مذاکره بر سر شرایط دائمی‌تر را با وساطت مصر شروع خواهند کرد. دولت خودگردان فلسطین نیز در این گفتگوها حضور خواهد داشت.
آخرین مدل استون مارتین 235600 دلاری را ببینید/ هر دستگاه استون مارتین به اندازه چند پراید می ارزد؟ - جهان - آخرین مدل خودروی استون مارتین قیمتش با 35 دستگاه پراید ایرانی برابرشده است.
گرفتن اسلحه به سوی افراد غیرنظامی جنایت است/ حمایت معنوی هنرمندان از غزه - امین حیایی حضور مردم و هنرمندان در روز قدس را نوعی حمایت معنوی از مردم بی پناه غزه دانست و عنوان کرد که از نظر انسانی وظیفه نه فقط هنرمندان بلکه تمام مردم محکوم کردن این ...
دعوت وعاظ، شاعران و ذاکران اهل بیت(ع) از مردم برای شرکت در راهپیمایی روز قدس + اسامى - جمعی از واعظان، شاعران و ذاکران اهل بیت عصمت و طهارت (ع) با محوریت پایگاه اطلاع رسانی هیات‌ها و محافل مذهبی(عقیق) و با صدور بیانیه ای ضمن محکوم کردن جنایات استکبار جهانی ...
سیاسی:به نظرم تا الان کمتر از استقلال هزینه کرده ایم/ارقام همه باشگاه ها واقعی است - مدیریت ورزش - رییس هیات مدیره باشگاه پرسپولیس می گوید بخش بیشتر از هزینه ها را برای حضور در آسیا کنار گذاشته اند.
یهودیان نیویورک هم تظاهرات کردند - آمریکا - شماری از یهودیان و آزادیخواهان آمریکایی از طیف‌های مختلف جامعه در پایان ساعات کاری خود، در میدان دادگاه‌ها در نیویورک تجمع کردند و اسامی و سن قربانیانی را که هر دقیقه در غزه کشته می‌شوند برای رهگذران تکرار کردند.


بیشترین بازدیدها - سرویس خبر
Copyright © 2008 - 2014 vista.ir. All Rights Reserved