ویستا مرجع مهمترین عناوین خبری / شنبه ۱ شهریور ۱۳۹۳ / Saturday, 23 August, 2014 /
مروری بر مهمترین شاخص‌های توسعه اجتماعی با تاکید بر شاخص‌های جنسیتی

تعریف توسعه اجتماعی:
توسعه اجتماعی یكی از ابعاد اصلی پروسه توسعه و بیانگر سیستم اجتماعی در راستای دستیابی به عدالت اجتماعی ایجاد یكپارچگی و انسجام اجتماعی افزایش كیفیت زندگی و ارتقاء كیفیت انسان‌ها می‌باشد. بر اساس این تعریف هدف عدالت اجتماعی كاهش عدم تعادل‌ها و تبعیض بین افراد است. از طریق عدالت اجتماعی انتظار می‌رود كه فاصله طبقاتی ، تبعیض و استثمار در جامعه به حداقل برسد و توزیع درآمد سرمایه و قدرت به گونه‌ای مناسب‌تر انجام گیرد. شكاف بین فقیر و غنی ، شهر و روستا و مرد و زن از میان برود و از نقطه نظر جغرافیایی نیز عدم تعادل‌های بین منطقه‌ای و درون منطقه‌ای به حداقل برسد. انسجام اجتماعی مربوط است به نیروهای اجتماعی كه منجز به وحدت و یكپارچگی انسان‌ها می‌گردد. از طریق اسنجام اجتماعی انتظار می رود تضاد و كشمكش كه از هر نوع تفاوت در فرهنگ ، اعتقادات سیاسی یا علائق اقتصادی نشات می‌گیرد از بین برود. منظور از كیفیت زندگی ارتقاء و افزایش تسهیلات و خدمات زیربنایی ، شامل آموزش ، بهداشت ، حمل و نقل ، ارتباطات ، تغذیه و غیره است و انتظار می رود كه هر سیستم اجتماعی به ارائه خدمات با كمیت و كیفیت مناسب بپردازد به طوری كه امكان دسترسی همه افراد جامعه به این تسهیلات فراهم گردد. سرانجام این كه توسعه اجتماعی در هر جامعه‌ای بطور واضح در ویژگی‌های جمعیتی و كیفیت آنها منعكس می‌گردد و انتظار می رود این فرآیند منجر به ارتقاء كیفیت افراد جامعه گردد. بطور كلی توسعه اجتماعی را می‌توان با مفاهیم و شاخص‌های زیر مورد شناسایی و سنجش قرار داد:
۱ – عدالت اجتماعی
۲ – وحدت و انسجام اجتماعی
۳ – كیفیت زندگی
۴ – كیفیت افراد و ظرفیت‌های انسانی
با عنایت به اینكه شاخص‌های فوق الذكر بسیار متنوع می‌باشند در این مقاله صرفاً به شاخص هایی اشاره می‌گردد كه به نوعی با جنسیت مرتبط است . لذا با توجه به اینكه در عرصه عدالت اجتماعی و به ویژه وحدت و انسجام اجتماعی ، كمی و عینی نمودن آمار و اطلاعات بسیار سخت و اساساً شیوه جمع آوری اطلاعات و آمار در كشور به گونه‌ای است كه كمتر به این گونه متغیرها توجه می‌شود صرفاً به ذكر شاخص ها در ذیل متغیرهای آموزش ، بهداشت ، اشتغال و توانمندی‌های زنان پرداخته شده است.
آموزش
آموزش یكی از حقوق اساسی بشر است آموزش كلید توسعه پایدار و صلح و ثبات در درون ممالك و بین كشورهاست و لذا یك وسیله ضروری برای مشاركت مؤثر افراد در جامعه می‌باشد.
ضرورت توجه به آموزش در سطح بین المللی از دهه ۸۰ آغاز شد و در دهه ۹۰ دولت‌ها با پذیرفتن تعهداتی در قالب كنوانسیون‌ها و اجلاس‌های بین المللی در گسترش آموزش در سطح كشورها اقدام كردند. برخی از این تعهدات در اجلاس های ذیل حاصل گردید.
- اجلاس سران جهان برای كودكان ۱۹۹۰.
- اجلاس جهانی درباره آموزش برای نیازهای ویژه دسترسی و كیفیت ۱۹۹۴
- چهارمین اجلاس جهانی درباره زنان ۱۹۹۵
- پنجمین اجلاس بین المللی آموزش بزرگسالان ۱۹۹۷
- اجلاس جهانی آموزش داكار ۲۰۰۰
در آخرین اجلاس جهانی آموزش كه در داكار سنگلال برگزار شد دولت ها تعهد جمعی خود را نسبت به برنامه آموزش برای همه رسیدن به شش هدف عمده اعلام كردند كه در چهار هدف آن موضوع دختران و زنان به صراحت ذكر شده و در بقیه اهداف نیز این موضوع مستتر می‌باشد.
برخی از مهمترین شاخص‌های آموزشی مبتنی بر جنسیت عبارتند از:
الف ) شاخص‌های دسترسی به آموزش
ب ) شاخص‌های پوشش تحصیلی
ج) شاخص‌های كارایی آموزشی
د) شاخص‌های مربوط به معلمان و مدیران
هـ) شاخص‌های سواد آموزی
و) شاخص‌های آموزش عالی
بهداشت
بهبود وضعیت سلامیت یكی از معیارهای مهم توسعه اجتماعی است و گسترش تسهیلات بهداشتی به ویژه مراقبت‌های بهداشتی اولیه زمینه ساز رشد قابل ملاحظه امید به زندگی می‌گردد. به لحاظ بهداشتی زنان آسیب پذیر تر از مردان هستند و لذا بر اساس تعهدات بین المللی افزایش دسترسی زنان به اطلاعات مراقبت‌ها و خدمات بهداشتی و درمانی با كیفیت مناسب و متناسب با توانایی مالی آنها در طول عمرشان همواره مورد تاكید قرار گرفته است بعلاوه تقویت مراقبت پیشگیرانه بهداشتی ، حمایت از ابتكارهای مربوط به آگاهی جنسیتی و تهیه و توزیع آماری تفكیك شده بر حسب جنسیت از دیگر وظایف و تعهدات دولت‌ها بر اساس اسناد بین المللی می‌باشد.
به منظور بررسی دقیق وضعیت بهداشت به ویژه برای زنان شاخص‌های متعددی وجود دارد كه البته بیشتر آنها نیاز به تمایز و تكفیك جنسیتی بین زن و مرد ندارند و بلكه خودشان می‌توانند نمایانگر ضعف یا توسعه كشور تلقی شوند. همچنین با توجه به تعهدات بین المللی مشترك كشورها شاخص های بهداشتی در اكثر كشورها مشابه هم می باشد.
برخی از مهمترین شاخص های بهداشتی عبارتند از:
۱ – میزان مرگ و میر زیر پنج سال
۲ – میزان امید به زندگی در زمان تولد
۳ – میزان امید به زندگی زنان نسبت به مردان
۴ – نسبت نرخ مرگ و میر زنان و مردان
۵ – میزان مرگ و میر به تفكیك جنس
۶ – میزان كل باروری
۷ – نرخ مرگ و میر كودكان در هر ۱۰۰ كودك زنده
۸ – نرخ مرگ و میر كودكان زیر پنج سال در هر ۱۰۰۰ كودك زنده
۹ – درصد رواج وسایل جلوگیری از حاملگی
۱۰ – درصد زنان باردار ایمن شده علیه كزاز
۱۱ – درصد زایمان‌های تحت مراقبت توسط كاركنان آموزش دیده بهداشت
۱۲ – میزان مرگ و میر مادران باردار گزارش شده در طول یك سال
۱۳ – درصد دختران دچار سوء تغذیه
۱۴ – درصد جمعیتی كه از منابع بهبود یافته آب آشامیدنی استفاده می‌كنند.
۱۵ – میزان بروز بیماری ایدز
۱۶ – میزان بروز بیماری سل
۱۷ – میزان بروز بیماری مالاریا
اشتغال و توانمندی زنان
شاخص‌های جهانی بیانگر عدم استفاده بهینه از توانمندی‌های زنان در تمامی عرصه‌های اقتصادی است به علت كمبود فرصت‌های شغلی زنان همچنان در پشت سر مردان باقی ماند‌ه‌اند هر چند حضور فیزیكی زنان در بازار كار جهانی بیشتر شده است نابرابری های جنسیتی از لحاظ دستمزد و شرایط كار به نحو قابل ملاحظه‌ای افزایش یافته است.
هدف‌های استراتژیك كار پایه عمل چهارمین كنفرانس جهانی زنان در پكن ۱۹۹۵ در خصوص زنان و اشتغال زنان عبارتند از :
- ترویج حقوق و استقلال اقتصادی زنان از جمله امكان اشتغال شرایط مناسب كار و كنترل منابع اقتصادی
- ایجاد امكانات دسترسی برابر برای زنان به منابع ، اشتغال ، بازار و تجارت
- تامین خدمات بازرگانی آموزشی و دسترسی به بازار ، اطلاعات و فن آوری به ویژه برای زنان كم درآمد
- تقویت ظرفیت‌ اقتصادی و شبكه‌های بازرگانی زنان
- حذف جداسازی شغلی و هرگونه تبعیض در استغال
- حمایت از ایجاد هماهنگی در تقسیم مسئولیت‌های خانوادگی برای زنان و مردان
حضور زنان در سطوح تصمیم گیری ملی و بین المللی بسیار كم رنگ می باشد و هنوز در سطح جهانی اراده سیاسی كافی برای حضور زنان در سطوح تصمیم گیری وجود ندارد. بنابر این در داخل كشورها باید شاخص‌های مربوط به توانمندی‌های زنان مرتباً مورد بررسی و تجزیه و تحلیل قرار گیرند تا شكاف عظیم بین زنان و مردان به عنوان یك حساسیت جدی در جامعه مطرح شود . بدین ترتیب اراده جدی سیاسی برای بستر سازی جهت حضور زنان در عرصه‌های تصمیم گیری فراهم می‌گردد.

غلامرضا كریمی
كارشناس ارشد امور آموزشی وزارت آموزش و پرورش و دانشجوی دكترای روابط بین الملل

منبع : بنياد انديشه اسلامي

همچنین مشاهده کنید


همچنین سایر کاربران این صفحات را هم دیده‌اند
شعر و ادب    خاقانی    دیوان اشعار    غزلیات   
رشته های ورزشی    تنیس روی میز    آموزش    فنون اساسی    ضربه فورهند   
شعر و ادب    خاقانی    دیوان اشعار    قطعات   
بانک و بیمه    بیمه    انواع بیمه    بیمه های بازرگانی    بیمه های اشیاء    بیمهٔ حمل و نقل    بیمهٔ حمل و نقل دریائی   
شعر و ادب    وحشی بافقی    گزیده اشعار    غزلیات   
دارو و درمان    درمان    جراحی    تومورهای سر و گردن    انواع سرطان و تومورهای سر و گردن    تومورهای غدهٔ بزاقی    تومورهای بزاقی بدخیم    درمان   
صنعت توریسم    مدیریت و شناخت صنعت جهانگردی و گردشگری    جغرافیا و صنعت توریسم   
خانه و خانواده    بهداشت خانواده    بهداشت مادر و کودک    دوران نوزادی و شیرخوارگی    مراقبت هاى تغذيه اى    تغذيه با شير مادر   
فرهنگ عامهٔ مردم ایران    افسانه ها و قصه های عامیانه مردم ایران    افسانه ها و قصه ها   
صنعت توریسم    فهرست موضوعی و تشریحی جاذبه های ایران    جاذبه های مذهبی    امام زاده ها و بقعه ها   


کلمات در حال جستجو
نماینده مجلس    امتیاز    قانون اساسی    استقلال قوا    صادق خرازی    شیراک    پرونده هسته ای    جنگ عراق    خودرو    قیمت خودرو    شورای رقابت    خودروسازی    اراک    عراق    داعش    هارف    تحریم    آمریکا    مطهری    روحانی    استیضاح    مکارم    دولت   



«خط ویژه» نیامده، قاچاق شد! - نسخه ویدئویی «خط ویژه» به کارگردانی مصطفی کیایی، یک روز پس از انتشار قاچاق شد!
ویدئوی سر بریدن این خبرنگار را پخش نکنید - خانواده خبرنگار آمریکایی کشته‌شده توسط نیروهای تروریستی داعش، خواستار این هستند که ویدئوی کشته شدن پسرشان در رسانه‌ها منتشر نشود.
ناگفته‌هایی درباره پدر سیمین بهبهانی - سیمین بهبهانی مشهورترین و مهم‌ترین شاعر زن کشور بامداد 28 مرداد 1393 در سن 87 سالگی درگذشت و شعر منحصر به فرد زندگی این زن تأثیرگذار شعر فارسی به آخرین مصرع خود رسید.
«خنده و گریه» فیتیله‌ای‌ها در تئاتر - گروه «فیتیله‌ای‌ها» با اجرای نمایش «خنده و گریه» بار دیگر به تئاتر بر می‌گردند.
تأثیر «لایک» و «دیسلایک»ها در گردشگری - کوروش کمالی سروستانی گفت: باید در جست‌وجوی روش‌های مدرن برای ایجاد سهولت کار گردشگر باشیم و بهره‌گیری بهینه از رسانه برای توسعه گردشگری یک ضرورت اجتناب‌ناپذیر است.
سینماداران به اجرای طرح «سینما سلام» راضی می‌شوند؟ - با ابراز گله برخی سینماداران از عملی نشدن وعده‌های مالی سازمان سینمایی برای اجرای طرح «سینما سلام» در سال پیش،‌ مشخص نیست آیا امسال آن‌ها دوباره به اجرای این طرح راضی خواهند شد یا خیر؟
علی کریمی رضا عطاران را به ریختن سطل یخ روی خودش دعوت کرد - چالش سطل یخ (Ice Bucket Challenge) فعالیت جدیدی است که در این روزها بسیار خبرساز شده و چهره‌های سرشناس فراوانی در آن شرکت کرده‌اند.
پخش پشت صحنه «ستایش2» همراه با سکانس‌های برتر - گلچینی از سکانس‌های برتر سریال «ستایش2» جمعه (31مرداد ماه) از شبکه سه پخش می‌شود.
عکس های دونفره و قدیمی «شقایق دهقان» و همسرش - مهراب قاسم خانی نویسنده فیلمنامه سریال های پژمان و و دزد و پلیس چند عکس خاطره انگیز را منتشر کرد. این عکس های مربوط به سال های 82 و 84 ...
رضا رشیدپور جواب جواد یحیوی را داد - به دنبال برخی اظهارات جواد یحیوی مجری ممنوع الکار صداوسیما در مصاحبه درباره رضا رشیدپور، وی در صفحه شخصی فیسبوک خود، به اظهارات یحیوی پاسخ داد.
رئیس شورای شهر تهران در کنار کپل «شهر موشها 2»/ عکس - احمد مسجدجامعی رئیس شورای شهر تهران از کارگردان و تهیه کنندگان «شهر موشها 2» برای ایجاد فضای نشاط و سرگرمی در جامعه تقدیر کرد.
شتر سواری عمو پورنگ/ عکس - داریوش فرضیایی نوشت: «شنیدی میگن شتر سواری دولا دولا نمیشه!!! حکایت این شتر است که اصلا دولا نمیشه...»
رژیم غذایی محمدرضا گلزار و نیوشا ضیغمی - اولین معضل چهره‌های هنری این است که هنگام فیلمبرداری نمی‌توانند برنامه ورزشی و تغذیه مناسبی را دنبال کنند و درنتیجه ممکن است دچار اضافه وزن و چاقی شوند یا تناسب‌اندام‌شان ...
نگاهی به برترین آثار عروسکی تلویزیونی جهان - نمایش‌های عروسکی در تمام دنیا هنوز هم طرفداران خاص خود را دارد. تلویزیون بیشتر از هر رسانه دیگری در زنده نگه داشتن این هنر نقش داشته است. تعریف مخاطب از ...
سال‌های خانه‌نشینی اصغر ترقه - زمانی مردم قیافه‌اش را که می‌دیدند یاد نقش‌های کمدی می‌افتادند. حجم سروکله‌اش بزرگ‌تر از دیگران بود و با سبیل‎های پرپشت و سر بدون مویش از بقیه بازیگران کمدی متمایز می‌شد. ...
خاطره‌گویی مریم سعادت از «شهر موشها» - مریم سعادت از هنرمندانی است که به معنای واقعی علاقه شدید به سینمای کودک و جهان داستانی آنها دارد.
اسدالله یکتا حال خوبی ندارد - اسدالله یکتا بازیگر سینما که در بیمارستان 15 خرداد بستری بود با بهبود نسبی حالش مرخص شد.
رضا کیانیان: از پیروزی در مذاکرات هسته ای خوشحال می شوم - رضا کیانیان بازیگر سینما و تلویزیون که به تازگی بازی در سریال «عامل سوم» را شروع کرده است، می گوید بهتر است از او درباره سیاست سوال نشود بلکه از ...
نگاهی به کارنامه مهدی هاشمی به بهانه حضورش در سریال «دردسرهای عظیم» - این روزها، مهدی هاشمی، بعد از درخشش در فیلم‌هایی چون «خانه پدری» و «قصه‌ها» با سریال «دردسرهای عظیم» به تلویزیون بازگشته است.
مجری زن تلویزیون با پوشش چادر در فرانسه/ عکس - مژده لواسانی با انتشار عکسی با پوشش چادر در فرانسه نسبت به اعتراض یکی از مخاطبانش واکنش نشان داد.
قصه عشق زهرا خوشکام و علی حاتمی - ازدواج علی و زهرا حاتمی برخلاف آنچه به نظر می رسد اصلا ساده و بدیهی نبود. آن روزها زهرا خوشکام بازیگر معروفی بود و در دو سال فعالیتش کلی فیلم ...
چرا اینده دنیای رایانه یک آینده ابری است؟! - نگاهی به تغییر و تحولاتی که در دنیای رایانه با ان روبرو هستیم، حاکی از آن است که دنیای رایانه به سرت در حال حرکت یا به اصطلاح Shift کردن به سمت یک تکنولوژی جدید است. این تکنولوژی با توجه به مزایایی که هم برای کاربران و هم برای خدمات دهنگان اینترنت و رایانه دارد، به سرعت در حال توسعه و گسترش است تا جایی که از هم اکنون حتی سیستم عامل هایی بر مبنای این تکنولوژی به بازار آمده و به شدت در حال رشد هستند.
فرونشست زمین در تهران براثر خشکسالی - رئیس ستاد مدیریت بحران شهر تهران با بیان اینکه کم آبی پایتخت موضوعی بسیار جدی است گفت: خشکسالی در تهران سبب فرونشست زمین شده که این موضوع عوارض جدی و غیر قابل بازگشتی ...
واکنش بی‌سابقه کیمیایی درباره اتهام همکاری‌اش با سعید امامی - گفته‌های کیمیایی در تلویزیون، جزو معدود ذکر نام‌هایی است که در طول دو دهه اخیر از سعید امامی معاون سابق امنیت داخلی وزارت اطلاعات بیان شده و این اتفاق نیز طبیعتاً به واسطه عصبانیتی رخ داد که این کارگردان‌ پرسابقه از نیش‌های گزنده همکارانش در این سال‌ها متحمل شده بود و ترجیح داد با صدای بلند پاسخ همه این بی‌مهری‌ها را بدهد.
روایت مسعود کیمیایی در برنامه «هفت» از دیدارش با سعید امامی / دوبار او را دیدم اما فیلمی نساختم - سینما - مسعود کیمیایی در برنامه تلویزیونی «هفت» گفت که دوبار سعید امامی او را خواسته و با او دیدار داشته اما هیچ فیلمی به سفارش او نساخته است.
منتقدانم دوسال طاقت بیاورند/ خیال کی‌روش را راحت کردیم/ وقتی رفتم قدرم را می‌فهمند! - رئیس فدراسیون فوتبال که این روزها خبرهایی مبنی بر اعمال فشار برخی برای برکناری‌اش مطرح شده است از منتقدان خود خواست دو سال دیگر طاقت بیاورند تا زمان مجمع برسد و آن وقت ...
نسخه نمایش خانگی «چ» با 6 زیرنویس می آید/ نمایش سکانس های حذف شده - مدیر پروژه سینمایی «چ» درباره دلیل تاخیر در عرضه نسخه ویژه نمایش خانگی این فیلم سینمایی گفت: به دلیل تفاوت نسخه نمایش خانگی «چ» با سایر فیلم های نمایش خانگی مانند داشتن ...
بهای مسکن با وام دولت افزایش خواهد یافت - دولت باید به گونه‌ای برنامه‌ریزی کند که تولید مسکن به هر طریق ممکن بالا برود؛ بنابراین، باید طرحی داده شود که عرضه و تقاضای مسکن متعادل شود، زیرا در غیر این صورت مشکلاتی در بازار مسکن ایجاد می‌شود و التهاب در بازار افزایش می‌یابد.
مصر با ارسال کمک‌های ایران به غزه موافقت کرد/ محموله 100 تنی در راه قاهره - یک منبع آگاه در وزارت امور خارجه خبر داد که دولت مصر با ارسال کمکهای دارویی و غذایی ایران به غزه موافقت کرده است.
عزم مسئولین در تقویت جبهه فرهنگی باشد/ سلاح دشمن فتنه انگیزی است - مشهد-خبرگزاری مهر:امام جمعه مشهد مقدس گفت: رهبری فرهنگ را مهم تر از اقتصاد می دانند و در حالیکه با توجه به نامگذاری سال به عنوان اقتصاد و فرهنگ باید عزم مسئولین در تقویت ...


بیشترین بازدیدها - سرویس خبر
Copyright © 2008 - 2014 vista.ir. All Rights Reserved