چهارشنبه ۱۵ اردیبهشت ۱۳۹۵ / Wednesday, 4 May, 2016

بررسی موانع و مشکلات اشتغال زنان در بخش‌های دولتی‌


بررسی موانع و مشکلات اشتغال زنان در بخش‌های دولتی‌طرح پژوهشی “بررسی موانع و مشكلات اشتغال زنان در بخش‌های دولتی” از سوی دكتر محمد صادق مهدوی، عضو هیأت علمی دانشگاه شهید بهشتی كه با حمایت مركز امور مشاركت زنان ریاست جمهوری به اجرا درآمده است.
هدف از اجرای این طرح، برنامه‌ریزی برای اشتغال زنان، شناخت موانع و تلاش برای رفع آنها در بخش‌های دولتی است. پژوهش‌ حاضر به بررسی و تحلیل موانع و مشكلات اشتغال زنان در بخش‌های دولتی پرداخته است. در این تحقیق، با تكیه بر نظر و دیدگاه‌های اندیشمندان داخلی و خارجی و همچنین با استناد به تجربیات علمی و كاری پژوهشگران و متولیان امور اشتغال زنان، دو پرسشنامه طراحی و در شش استان برگزیده كشور اجرا شد. نیمی از استان‌ها دارای نسبت اشتغال بالا و نیمی دیگر دارای اشتغال پایین زنان در بخش‌های دولتی بودند. مقایسه عوامل، موانع و مشكلات اشتغال زنان در استان‌های مورد مطالعه، شرایط شناسایی و زدودن عوامل پایین آمدن اشتغال زنان در بخش‌های دولتی را فراهم می‌كند. جامعه آماری پژوهش حاضر، استان‌های قم، یزد، چهارمحال‌ و بختیاری، سیستان و بلوچستان، لرستان و كهكیلویه و بویر‌احمد است كه سه استان اول به عنوان استان‌های با مشاركت پایین زنان در اشتغال و سه استان بعدی به عنوان نماینده استان‌های با مشاركت بالای زنان در اشتغال انتخاب شده‌اند.
در این پژوهش، دو نمونه از زنان به عنوان مصاحبه شونده در نظر گرفته شده‌اند؛ نخست زنانی كه در زمان پرسشگری در بخش‌های دولتی شاغل بودند و زنانی كه جویای كار در بخش‌های دولتی بودند، بنابراین دو پرسشنامه كمابیش متفاوت تهیه شد. پرسشنامه مشكلات اشتغال زنان در بخش‌های دولتی، به بررسی وضعیت زنان شاغل و پرسشنامه موانع اشتغال زنان در بخش‌های دولتی به بررسی وضعیت زنان جویای كارپرداخته است.
پرسشنامه‌های یاد شده با استفاده از نمونه‌ ۸۰ نفری (۴۰ زن شاغل و ۴۰ زن جویای كار) روایی یابی، و سپس در هر استان منتخب ۴۰۰نمونه (۲۰۰نفر از زنان شاغل در بخش‌های دولتی و ۲۰۰نفر از زنان جویای كار) انتخاب شدند.
داده‌ها در برنامه spss مورد تجزیه و تحلیل واقع شد و با استفاده از روش‌های آماری میانگین و میانه و ضرایب همبستگی و رگرسیون به استنباط آماری پرداخته شد.
بررسی‌ها نشان می‌دهد كه بازار كار زنان در ایران، سال‌های بسیار بحرانی را پیش رو دارد. جوانی جمعیت كه از وضعیت هرم سنی جمعیت نشأت می‌گیرد، موجب شده است كه تحولات چشمگیری را در دو سوی عرضه نیروی انسانی شاهد باشیم. این امر همراه با افزایش سطح سواد و آموزش در جامعه و افزایش سهم تحصیلكردگان دانشگاهی - كه در بازار كار زنان چشمگیرتر است - تغییراتی كیفی نیز به همراه داشته است. افزایش مشاركت اقتصادی زنان و حضور پررنگ‌تر آنان نیز از مشخصه‌های دیگر بازار كار زنان است. علی‌رغم این افزایش مشاركت، هنوز ایران جزء آخرین كشورها از نظر مشاركت اقتصادی زنان است. هر چند تحولات فوق می‌تواند به عنوان یك فرصت استثنایی برای جامعه ایران مطرح شود و بهره‌گیری از این نیروی انسانی انباشته شده و با كیفیت، نرخ رشد اقتصادی را افزایشی چشم‌گیری دهد، اما باید با تقاضا هماهنگ شود. كمبود تقاضای نیروی انسانی، نه تنها موجب هرز‌رفتن این فرصت استثنایی می‌شود، بلكه بیكاری شدید و شرایط بحرانی را در جامعه حاكم می‌كند، بنابراین برای جلوگیری از ایجاد بحران و به‌‌ویژه مقابله با از بین رفتن فرصت‌ها، برنامه‌ریزی نیروی انسانی به‌ویژه برنامه‌ریزی بازاركار زنان ضروری است.
در خصوص موانع فرهنگی - اجتماعی اشتغال زنان می‌توان گفت اشتغال و چگونگی تقسیم‌كار، یكی از شاخص‌های مهم توسعه است كه نه تنها در طبقات اجتماعی، بلكه از نظر جنسیتی، یعنی تقسیم‌كار بین زنان و مردان در تمام جوامع شدیداً تحت‌تأثیر ارزش‌ها و مدل‌های رفتاری هر فرهنگ قرار دارد.
نقشی كه هر فرهنگ برای جنس زن و مرد در جامعه تعیین می‌كند، به دلیل تأثیر اجتماعی، خود‌باوری او را در اجرای نقش تقویت می‌كند.
پرواضح است عدم تأیید اجتماعی نقش‌های جدید جنسیتی از سوی جامعه، كه از رسوبات فرهنگی و دیدگاه‌های سنتی حاكم ناشی می‌شود، خود باوری آن جنس را تضعیف می‌كند و نقش وی را در بالفعل كردن توانایی‌‌ها‌یش به تعویق می‌اندازد و یا مانع بالفعل كردن آنها می‌شود.
براساس نتایج عملی پژوهش حاضر، مشكلات اشتغال زنان مواردی چون پایین بودن حقوق در مقایسه با نوع كار و ناعادلانه بودن توزیع پاداش‌ها و مزایا، جلوگیری از دخالت زنان در تصمیم‌گیری‌ها، سخت‌گیری مقررات اداری در مورد زنان، عدم احساس مسؤولیت در قبال مشكلات خاص زنان، را شامل می‌شود. همچنین واگذاری كارهای ساده و بی‌اهمیت به زنان، عدم ارزیابی صحیح از توانایی‌های زنان، آزار روحی ناشی از برخورد نامناسب ارباب رجوع، مزاحمت همكاران مرد، عدم حمایت زنان از یكدیگر و عدم رضایت مدیران، از دیگر مشكلات اشتغال زنان است. علاوه بر این، می‌توان به مواردی چون ضرر‌رسانی اشتغال به زنان، به خطر افتادن سلامت روحی - روانی زنان، طولانی بودن ساعات كاری، لذت نبردن از كارهای اداری، خسته كننده بودن كارهای اداری، خستگی ناشی از دوری راه خانه و اداره، عدم رضایت از كار، تهدید به بركناری از شغل، ممانعت اعضای خانواده از ادامه شغل و بدرفتاری مدیران به عنوان بخش دیگری از مشكلات اشتغال زنان اشاره كرد.بر همین اساس مشاهده می‌شود كه غیر عادلانه بودن ساختار حاكم بر مبادلات بین زنان، یعنی پایین بودن حقوق زنان در مقایسه با نوع كار آنها یكی از عمده‌ترین مشكلات اشتغال زنان است.
در این بین زنان شاغلی كه به طور تجربی با این مشكل مواجه‌اند، اعتقاد دارند كه شدت وجود این مشكل در بخش‌های دولتی (زیاد) است و زنان جویای كار، احتمال وجود چنین مشكلی را در حد (متوسط ) به بالا می‌دانند. مشكلی كه در رده‌ بعدی قرار دارد، نحوه استخدام و به‌كارگیری زنان در بخش‌های دولتی است. زنان شاغل این مشكل را در حد متوسط به بالا وزنان جویای كار احتمال وجود این بی‌عدالتی را در حد متوسط قلمداد كرده‌اند.
یكی از مشكلات دیگر زنان نیز، چگونگی تركیب (انجام همزمان) نقش‌های كاری و خانوادگی با یكدیگر است. زنان شاغل این مشكل را در حد متوسط ارزیابی كرده‌اند و زنان جویای كار احتمال وجود این مشكل را در امر اشتغال زنان پایین‌تر از حد متوسط قلمداد می‌كنند. برخورد نامناسب اعضای سازمان و مراجعه‌كنندگان در ارتباط با كارمندان زن و احساس عدم امنیت نیز به ترتیب از مشكلات عمده‌ اشتغال زنان محسوب می‌شود.
یافته‌های این پژوهش، حاكی از آن است كه مانع استخدام و كاریابی زنان در بخش‌های دولتی، عمده‌ترین مانع اشتغال زنان محسوب می‌شود.
مانع بعدی، مخالفت مردان با اشتغال زنان در بخش‌های دولتی است. زنان جویای‌كار شدت بازدارندگی این مانع را بیش از حد متوسط و بیش از زنانی می‌دانند كه هم اكنون شاغل‌ هستند.
زنان جویای كار معتقدند كه عملكرد بخش‌های دولتی در اطلاع رسانی از فرصت‌های شغلی، بیش از حد متوسط ضعیف است. اگرچه زنان شاغل به حكم درگیری خود در بخش‌های دولتی و آگاهی از فرصت‌های شغلی، شدت بازدارندگی این مانع را كمتر از حد متوسط می‌دانند، اما میانگین نظرات زنان مورد مصاحبه در حدود متوسط قرار دارد و مسؤولان اطلاع‌رسانی در بخش‌های دولتی موظفند برای جبران این ضعف در عملكرد خود چاره‌ای بیاندیشند.
مانع دیگر، آگاهی پیشین زنان از وجود انواع بی‌عدالتی‌ها در سازمان دولتی است. تصور وجود این بی‌عدالتی‌ها خود موجب كاهش انگیزه زنان برای شتغال در بخش‌های دولتی می‌شود. زنان جویای‌كار شدت بازدارندگی این مانع را در حدود متوسط و بیش از زنانی می‌دانند كه خود با چنین مشكلاتی در محل كار خود دست و پنچه نرم می‌كنند.
فقدان انگیزه‌ كافی برای اقدام جدی به كاریابی در بخش دولتی، از دیگر موانع است. اگر‌چه زنان جویای كار بی‌انگیزه‌تر از زنان شاغل نیستند، اما آنها شدت بازدارندگی این مانع را پایین‌تر از حد متوسط ارزیابی كرده‌اند. زنان در حد پایین‌تر از متوسط، اشتغال در بخش‌های دولتی را برای سلامت خود مضر می‌دانند، به ویژه زنان شاغل، بیش از زنان جویای كار معتقدند كه تصور سلامت زدایی اشتغال مانعی برای اقدام جدی زنان برای كاریابی و اشتغال در بخش‌های دولتی است.
مانع دیگر، تصور زنان از وقوع تضاد در نقش‌هایی است كه به طور چند گانه در حوزه‌های متفاوت برعهده دارند. حوزه خانواده یكی از مهم‌ترین حوزه‌هایی است كه در فرهنگ ایرانی اهمیت زیادی دارد. آنها شدت بازدارندگی این مانع را پایین‌تر از حد متوسط می‌دانند، با این تفاوت كه زنانی كه شاغل هستند و به نحوی با مشكلات ناشی از عدم توجه به این مانع مواجه‌اند شدت بازدارندگی تصور تضاد نقش را بیش از زنان جویای كار قلمداد كرده اند.
هنوز زنان چنین فكر می‌كنند كه آموزه‌های اسلامی چنان است كه، در حد كمی، مانع اشتغال زنان به‌ویژه در بخش‌های دولتی است.
اگر‌چه شدت بازدارندگی این مانع به زعم زنان جویای كار پایین‌تر از زنان شاغل ارزیابی شده، اما این دو همچنان قابل تأمل است. اگرچه زنان جویای كار شدت بازدارندگی فقدان خود‌باوری برای اشتغال در بخش‌های دولتی را در حدكم ارزیابی كرده‌اند، لیكن این عامل مبتنی بر شخصیت زنان، در صورتی كه با برنامه‌های آموزشی، در حوزه‌های متفاوت همچون خانواده، مدرسه، دانشگاه و... تقویت شود. با كاستن از روحیات انسدادی، می‌تواند بانی فعال‌سازی انرژی ذخیره‌شده زنان برای ورود به بازار كار به‌ویژه در بخش‌های دولتی گردد.
مانع شخصیتی دیگر، اعتقاد زنان به كلیشه‌ای بودن نقش‌های زنانه است. شدت بازدارندگی این مانع در حد متوسط است، با این تفاوت كه زنان جویای كار شدت این مانع را كمتر از زنان شاغل قلمداد كرده‌اند و این امر كورسوی امید به آینده‌ای است كه كلیشه‌ نقش‌های زنانه از بین رفته باشد.
براساس یافته‌های این پژوهش، محقق توصیه می‌كند نخست باید تدابیری اتخاذ كرد كه ایفای نقش در بازار كار ضرورتاً با ایفای نقش‌های خانوادگی در تضاد نباشد، همچنین ضرورت ایجاد تغییرات دربعضی از موارد قوانین و آئین‌نامه استخدامی به منظور كاهش بی‌عدالتی مبادله‌ای (یعنی كمبود حقوق نسبت به میزان كار) به طور مضاعف احساس می‌شود. افزایش انگیزه زنان برای اشتغال مؤثر در بخش‌های دولتی در گرو تجدید نظر در نظام پاداش و جزای حاكم بر بخش‌های دولتی است. آموزش‌های هدفمند رسانه‌های جمعی و فرآیند‌ جامعه‌پذیری و نهادینه شدن واسطه‌های بین زنان و دولت نیز از موانع شخصیتی زنان برای ورود به بازار كار می‌كاهد. همچنین باید با تجدید نظر در قوانین و آیین نامه‌های مرتبط، از امكان بروز تهدیدات و خطرات شغلی علیه زنان جلوگیری به عمل آورد.

ثریا امینی‌


مطالب مرتبط

کلمات در حال جستجو
وانکل‌ , محمد بروجردی , قطعات باکیفیت , مهندسی اقتصاد , متعهدین , آل محمد , پیروز کرمی , آنتونی پگو , اکران‌های نوروزی , طلاب خارجی , یادوار شهدای , یدکی , مسیر علمی , استحمام , کسب سهمیه بیشتر , نوسانات بورس , تور دوچرخه‌سواری جهان , مرغ تخم گذار , نقره کوب , اینچئون , روش بنی اسرائیلی , بوقناق , ترازوی سمات , مغرب عربی , حمله به کشتی حامل کمک های بشردوستانه به غزه , رویت ماه , بهداشت مو , دفاع از مظلومین , مرگ عزیزان , خاکسپاری , متون ادبی دروغین , تاریکی , معضل زباله , بالاکشیدن , تورنمنت باکو , باتری گوشی , اب , سوهانک , عمود پرواز , نشیبا , بودجه نظامی , نیکی , شب شهادت , سلا , لاوانگاردیا , نرمی استخوان , سابا , بیکار شده های جهاد کشاورزی , کیفیت چاپ , شهر تدمر ,

برخی از مطالبی که کاربران هم اکنون در حال خواندن آن هستند
سُنقر کُلیائی , سینمای کمدی در ایران , ترشی خرما , مراقبت پس از جراحی لوله گوارش , جدول مشخصات گوسفند فراهانی , نمونه‌گیری مطبق , چنگک , تعطيلات عمومى کشورها , زعفران , حکایت , حمام نخست , کاکایوسف , حکایت ابوسعید مهنه با مستی که به در خانقاه او آمد , نظریه‌های دید رنگ , خونریزی خارجی , اقتصاد , عوامل تشکیل دهنده سیاست صنعتی سنگاپور , پیش‌آگهی , قلعه گه جیران , کمک‌شونده ,

برخی منابع مهم خبری
90ict.com نود آی سی تی , rooyeshnews.com رویش , kanoonnews.ir کانون پرورش فکری , shahrsakhtafzar.com شهرسخت‎‌افزار , mehrpress.com مهرپرس , iana.ir ایانا , havades.ir حوادث , kayhan.ir روزنامه کیهان , qudsonline.ir قدس آنلاین , funiha.com فانیها , vanews.ir وانیوز , irdiplomatic.com ایران دیپلماتیک , seratnews.ir صراط نیوز , rozanehonline.com روزنه , armandaily.ir روزنامه آرمان , econews.ir اکونیوز , goal.com گل , peymane.ir پیمانه , chtn.ir میراث آریا , bahardaily.ir روزنامه بهار , goftarnews.ir گفتار نیوز , cbi.ir بانک مرکزی , baharnews.ir بهارنیوز , patoghu.com پاتوق یو , ayaronline.ir عیار آنلاین , caffecinema.com کافه سینما , tejaratnews.com تجارت , asianews.ir آسیا , sena.ir سنا , omidnameh.com امیدنامه ,

وبگردی
کتک کاری شدید در پارلمان ترکیه / فیلم - پارلمان ترکیه صحنه درگیری میان نمایندگان حزب عدالت و توسعه حاکم و نمایندگان مخالف بود و نمایندگان با مشت و لگد به جان افتادند.
وقوع حادثه برای یک پارکینگ طبقاتی در تهران / فیلم - بر اثر شکسته شدن میله‌های یک پارکینگ طبقاتی در باشگاه صدف تهران، چند دستگاه خودرو در معرض سقوط قرار گرفت.
فیلم / فوت ناگهانی مجری سیما در حال اجرا - احمد قائمی‌مقدم مجری سیمای خراسان رضوی حین برگزاری همایش تجلیل از کارگران نمونه شهرستان چناران، به دلیل حمله قلبی درگذشت.
فیلم / معلمی که با شوخی دانش آموزان آتش گرفت - معلمی که در روز معلم با شوخی دانش آموزان آتش گرفت
مردی در پل میرداماد خود را دار زد / تصاویر - وقتی مامور پارکبان از زنی که سراسیمه خودش را به وی رسانده بود، درباره نیت مرد حدود 40 ساله شنید، دیگر کار از کار گذشته و صحنه ای در نزدیکی پل میرداماد رقم خورده بود که توجه ها را به خود جلب کرده بود؛ صحنه دردناک مرگ مردی که با طناب خود را از میله های پل فلزی عابر پیاده حلق آویز کرده بود.
خودسوزی جوان مهاجر ایرانی / فیلم (+18) - یک پناهنده 23 ساله ایرانی به نام «امید» که به صورت غیرقانونی و از راه دریا خود را به استرالیا رسانده بود، در اعتراض به وضعیت بازداشتگاه نائورو خود را به آتش کشید.
یک ایرانی برنده جایزه عکاسی سونی / تصاویر - اصغر خمسه، عکاس ایرانی با مجموعه «آتش نفرت» جایزه معتبر مسابقه عکاسی جهانی سونی در سال ۲۰۱۶ را به دست آورد. عنوان «عکاس سال» و جایزه جهانی سونی به ارزش ۲۵ هزار دلار به خاطر عکس‌هایی از قربانیان اسیدپاشی در ۸ فریم به اصغر خمسه تعلق گرفت.
21 روز شکنجه زجرآور یک زن در مشهد / تصاویر - اعظم زنده است، اعظم بعد از 21 روز شکنجه توسط شوهرش، هنوز زنده است؛ او و دخترانش 21 روز آب و غذا نخوردند، اما هنوز زنده‌اند؛ هدیه و هانیه دختران پنج و هفت ساله او هنوز نفس می‌کشند، اما دیگر هیچوقت از صدای زنگ در خانه خوشحال نمی‌شوند.
مصاحبه با پدر و مادر متهم به قتل ستایش قریشی - فیلم/ پدر متهم به قتل ستایش: با دست خودم پسرم را تحویل پلیس دادم/ هر چه قانون حکم کند می‌پذیریم
بازی "کلش آف کلنز" در مجلس شورای اسلامی! / عکس - در زیر تصویر یکی از نمایندگان مجلس را در حال بازی کلش آف کلنز مشاهده می‌کنید.
ناگفته‌های خواهر «بابک زنجانی» - نوبهار زنجانی، یکی از خواهران بابک زنجانی در گفت‌وگویی به تشریح روند بازداشت برادرش تا صدور حکم پرونده پرداخت.
احمدی نژاد: کارشان تمومه! / فیلم - در این فیلم احمدی نژاد در پاسخ به این سوال که عده‌ای عکس شهدا را می‌بینند و برعکس عمل می‌کنند این جمله را گفته است؛ فیلم را در زیر ببینید.
فیش حقوق جالب یک مدیر خودروساز ! - این رقم عجیب و سرسام آور در حالی به یکی از معاونین مهدی جمالی مدیرعامل سایپا پرداخت می شود که معلوم نیست محمدرضا نعمت زاده وزیر صنعت، معدن و تجارت از پرداخت چنین رقم سرسام آوری به زیر مجموعه خود خبر دارد یا خیر؟
قوچان نژاد کنار عروس خانم و خواهر بازیگرش / تصاویر - رضا قوچان نژاد سرانجام پس از شایعات زیادی که درباره ازدواجش با خواهر ساره بیات،بازیگر سینما مطرح بود،این وصلت فرخنده را جشن گرفت.
شایعه یک طلاق سینمایی قوت گرفت - به نظر می‌رسد در زندگی شخصی و مشترک بهاره رهنما و پیمان قاسم خانی تغییراتی رخ داده و براساس شایعات از یکدیگر جدا شده‌اند.
ازدواج «محمد رضا گلزار» با «دیا میرزا» ؟! / فیلم - حضور بازیگر مشهور سینمای کشورمان در هندوستان با حاشیه هایی همراه بوده است.
بابک حمیدیان هم ازدواج کرد / تصاویر - خبرهایی مبنی بر ازدواج بابک حمیدیان با مینا ساداتی در فضای مجلازی منتشر شد که هنوز این دوبازیگر به این اخبار واکنشی نشان نداده اند و صحت و سقم این خبر هنوز مشخص نشده است.
مرگ ناگهانی خانم مجری در برنامه زنده / فیلم - کاربران شبکه های اجتماعی با انتشار ویدیویی از این ماجرا تأکید کردند که مرگ ناگهانی این مجری اوکراینی همه بینندگان را غافلگیر کرد.
ازدواج یکتا ناصر با یک کارگردان / تصاویر - منوچهر هادی، کارگردان سینما که این روزها فیلم "من سالوادور نیستم" را روی پرده سینما دارد، با انتشار عکسی در صفحه شخصی خود در اینستاگرام از ازدواج خود با یکتا ناصر، بازیگر سینما و تلویزیون و یکی از بازیگران همین فیلم خبر داد.
حدادعادل و عکسی از نیوشا ضیغمی / تصاویر - سرلیست اصولگرایان تهران که با کسب رتبه 31 در تهران نتوانسته بود به مجلس راه یابد و عرصه را تماما به رقیب باخته بود عکسی از نیوشا ضیغمی با تیتر «من به کاظم جلالی رای می دهم» را به برخی نمایندگان نشان می دهد.
پربازدیدها