پنج شنبه ۳ خرداد ۱۳۹۷ / Thursday, 24 May, 2018

روان‌درمانی اعتیاد به موادمخدر


باید دانست كه درمان‌های مختلفی برای اعتیاد وجود دارد كه از آن میان به درمان‌های دارویی، درمان‌های رفتاری، روانی، شناختی، شناختی ـ رفتاری، درمان‌های معنوی و مذهبی می‌توان اشاره نمود. تعدادی از متخصصان این درمان‌ها را به دو گروه عمده درمان‌های دارویی و روان ـ درمانی تقسیم می‌كنند. در درمان‌های دارویی از تجویز دارو برای ترك اعتیاد استفاده می‌كنند كه خود داروی تجویز شده در برخی مواقع اعتیادآور بوده و عوارض ناخواسته جانبی دارد. به خاطر بی‌خطر بودن و دایمی بودن اثر، معمولا از درمان‌های غیردارویی استفاده می‌شود. در مواقعی هم كه درمان دارویی تجویز می‌شود ، علت آن، سم‌زدایی و آماده‌سازی مراجع برای درمان‌های غیردارویی است.در روان‌درمانی، با توجه به الگوی نظری كه روان‌شناس به آن معتقد است و در به‌كارگیری آن راحت است، روان درمان‌گران از درمان‌های مختلفی از شناختی تا رفتاری سود می‌جویند در زیر به برخی از این الگوهای روا‌ن‌درمانی كه در ترك اعتیاد كارآیی خود را نشان داده‌اند اشاره می‌كنیم:
رفتار درمانی
در رفتاردرمانی اغلب روان‌شناسان معتقدند كه با نشان دادن رفتار مناسب (و جانشین‌سازی آن به جای رفتار نامناسب)، و تقویت پیوسته رفتار مناسب، می‌توان رفتار پسندیده و مناسبی را جانشین رفتار نامناسب (مثلا اعتیاد) نمود. در این راستاست كه معتقدیم داشتن اوقات فراغت صحیح و بانشاط و فراهم آوردن امكانات لازم برای گذراندن اوقات فراغت سالم و بانشاط از طریق ورزش، احتمال استعمال موادمخدر را كاهش می‌دهد. رفتار درمان‌گران به مراجعان خود تكالیف مخصوصی را می‌دهند كه در بیرون از جلسه درمانی آن فعالیت‌ها را انجام دهند، هم‌چنین مراجعان خود را تشویق می‌كنند كه رفتار مناسب را تمرین و تكرار كنند و پیشرفت خود را به سوی رفتار آماج (ترك و كاهش استفاده از موادمخدر) ثبت كنند. پاداش‌ها و تشویق‌های مناسبی برای رسیدن به اهداف تعیین شده (مثلا ترك اعتیاد و یا كاهش استفاده) در نظر گرفته می‌شود. نمونه‌هایی از ادرار مراجعان به طور مرتب مورد آزمایش قرار می‌گیرد تا اینكه بر استفاده از موادمخدر نظارت كاملی صورت گیرد. هدف در رفتار درمانی این است كه مراجعان تشویق شوند سه نوع مشخص كنترل را كه در زیر به آنها اشاره می‌شود در خود تقویت كنند و آنها را تمرین نمایند كه عبارتند از:
كنترل محركی
كنترل محركی به بیماران كمك می‌كند موقعیت‌هایی را كه استفاده از موادمخدر را تسهیل می‌كند، شناسایی كنند و از آن موقعیت‌ها پرهیز نمایند و بیشتر وقت خود را در فعالیت‌هایی صرف نمایند كه آن فعالیت‌ها با استفاده از موادمخدر ناهمساز۲ ‌باشند.
كنترل میل و اشتیاق به موادمخدر
كنترل اشتیاق به مصرف موادمخدر به بیماران (مراجعان) كمك می‌كند كه افكار، احساسات و انگیزه‌هایی را كه منجر به مصرف موادمخدر می‌شوند، شناسایی نموده و در جهت تغییر آنها گام بردارند.
كنترل و مهار اجتماعی
كنترل و مهار اجتماعی دربرگیرنده افراد خانواده، دوستان و افراد مهم دیگری است كه به بیمار كمك می‌كنند تا از مصرف موادمخدر بپرهیزد. مثلا والدین، یا افراد مهم دیگر در زندگی فرد معتاد در جلسات درمانی حاضر می‌گردند و به بیمار كمك می‌كنند تا تمرینات داده شده را انجام دهد، و در این راستا در تقویت رفتار مناسب گام برمی‌دارند. تحقیقات نشان می‌دهند كه این روش درمانی به نوجوانان و جوانان كمك می‌كند كه از اعتیاد و موادمخدر دست بكشند و توانمندی‌های خود را افزایش دهند تا اینكه پس از اتمام دوره درمانی بدون مصرف موادمخدر به زندگی و سلامت عادی خود ادامه دهند. تحقیقات هم‌چنین نشان داده‌اند كه افراد تحت درمان در حیطه‌های دیگری از قبیل استخدام، كاركرد مدرسه‌ای (عملكرد آموزشی) و حضور دایم در كلاس، روابط خانوادگی و افسردگی نیز بهبودی قابل ملاحظه‌ای از خود نشان داده‌اند. این داده‌های نتیجه‌بخش درمانی را می‌توان در كل به حضور اعضای خانواده در جلسات درمانی و تشویق افراد معتاد به بازداری از موادمخدر با استفاده از تقویت‌كننده‌های مناسب و نظارت بر چگونگی عملكرد آنان از طریق آزمایش ادرار نسبت داد.
استفاده از روش‌های شرطی‌سازی بیزاری‌آور
تعدادی از رفتارگرایان با استفاده از درمان‌های بیزاری‌آور به مقابله با اعتیاد برخاسته‌اند. شرطی‌سازی بیزاری‌آور یكی از روش‌های درمانی است كه عمدتا برای درمان الكلیسم، سیگار كشیدن و اعتیاد به موادمخدر، به كار گرفته شده است. اصل زیربنایی روش شرطی‌سازی بیزاری‌آور، همان شرطی‌سازی تقابلی است. در شرطی‌سازی بیزاری‌آور، محرك تقویت‌كننده رفتار نامطلوب (مثلا اعتیاد) در اثر مجاورت با یك محرك بیزاركننده، توانایی فراخوانی رفتار نامطلوب را از دست می‌دهد، یعنی خاصیت تقویتی‌اش را از دست می‌دهد. مثلا در درمان اعتیاد به مشروبات الكلی، به شخص معتاد دارویی خورانده می‌شود كه تهوع‌آور است. بلافاصله پیش از آنكه اثر دارو ظاهر شود به او قدری مشروبات الكلی داده می‌شود. یعنی منظره، بو و مزه مشروبات الكلی بلافاصله با حالت تهوع دنبال می‌شود. این همایندی، مشروبات الكلی با حالت تهوع، چندین بار تكرار می‌شود تا اینكه سرانجام الكل به تنهایی موجب بروز حالت تهوع شود. بدین ترتیب شخص معتاد از الكل بیزار می‌شود.
حساسیت‌سازی نهان
حساسیت‌سازی نهان نیز یكی از روش‌هایی است كه رفتارگرایان در درمان رفتارهای دردسرآور از جمله در درمان اعتیاد به موادمخدر از آن سود جسته‌اند. در این روش عملا هیچ‌گونه محرك آزارنده‌ای ارایه نمی‌شود، در عوض از مراجع خواسته می‌شود تا محرك مولد رفتار دردسرآفرین را با یك محرك آزارنده به طور خیالی همراه كند. این روش ابتدا به وسیله كاتلا(۱۹۶۶) ابداع گردید كه آن را حساسیت‌سازی نهان نام گرفت. از آنجا صفت نهان را به این روش داده‌اند كه در آن همراه شدن محرك‌ها صرفا در خیال مراجع رخ می‌دهد. علت نامگذاری آن به حساسیت‌سازی این است كه در نتیجه همایندی خیالی محرك مولد رفتار نامطلوب و محرك بیزاركننده، محرك مولد رفتار نامطلوب نیز بیزاركننده می‌شود، یعنی مراجع به آن حساس می‌شود.
صحنه‌های مورد استفاده در روش حساسیت‌سازی نهان، طوری تنظیم می‌گردند كه همراه با تجسم رفتاری كه مراجع به قصد از بین بردن آن به درمانش روی آورده است، حداكثر اضطراب ایجاد می‌گردد. اما در بین صحنه‌ها، درمانگر می‌تواند از مراجع بخواهد تا از تقویت نهان برای نیرومند كردن انكار مربوط به فعالیت‌هایی كه با رفتار مشكل‌آفرین ناهمسازند استفاده كند. در مثال زیر كه توصیف‌كننده آزمایش ویسوكی (۱۹۷۳) در مورد به‌كارگیری روش حساسیت‌سازی نهان برای ترك اعتیاد به هرویین است این روش به خوبی نمایان شده است:
فكر كن در اتوموبیلت هستی و به سوی شهری رانندگی می‌كنی تا مقداری گرد تهیه كنی. در سر راه خود یك تابلو می‌بینی كه مسافت مانده تا تهران را نشان می‌دهد. به این فكر می‌كنی كه چقدر آسان می‌توانی مواد مورد نیازت را در آنجا به‌دست آوری. هنگامی كه به این فكر مشغولی، زنبوری وارد اتوموبیلت می‌شود. می‌توانی صدای وزوز آن را بشنوی. می‌توانی ببینی كه در مقابل چشمانت پرواز می‌كند. قهوه‌ای رنگ و زشت است. ترسی در تو راه می‌یابد، اما به آن اهمیت نمی‌دهی و به این فكر می‌كنی كه وقتی خودت را ساختی چه احساسی به‌ تو دست می‌دهد. ناگهان هزاران زنبور وارد اتوموبیلت می‌شوند و با سر و صدای زیاد دور سرت می‌چرخند. تو به رانندگی به سوی شهر ادامه می‌دهی و به فروشنده موادمخدر و نحوه تماس گرفتن با او فكر می‌كنی و بعد او را می‌بینی؛ مردی كه هرویین به تو خواهد فروخت. ناگهان زنبورها حمله می‌كنند و به سر و رویت می‌ریزند. به دستهایت حمله‌ور می‌شوند و فرمان اتومبیل پر از آنها می‌شود. نمی‌توانی جلوی رویت را ببینی. صدای وزوز این حشرات وحشتناك است. سراسر بدنت را نیش می‌زنند. به زیر لباست می‌روند، صورتت را نیش می‌زنند و تمام بدنت به سوزش می‌افتد. به این نتیجه می‌رسی كه ارزشش را ندارد. تصمیم می‌گیری برگردی. مجسم می‌كنی كه بودن در خانه و به دور از همه دردسرهای مربوط به هرویین، چقدر آرام‌بخش است و هنگامی كه به قصد برگشت دور می‌زنی، زنبورها یكی‌یكی ماشین را ترك می‌كنند. هر چه جلوتر می‌روی، تعداد بیشتری از زنبورها از ماشین بیرون می‌روند. همه چیز آرام، بی‌دردسر و رضایت‌بخش است. رادیو آهنگ دلخواهت را پخش می‌كند. از اینكه بر وسوسه‌ات پیروز شده‌ای احساس شادمانی می‌كنی (ص ۵۸ ـ۵۷).درمان شناختی ـ رفتاری
روش‌های فوق نمونه‌ای از كاربردهای رفتار درمانی در كاهش و كنترل استفاده از موادمخدر است. علاوه بر رفتار درمانی، درمان‌های شناختی و شناختی ـ رفتاری نیز در درمان اعتیاد موثر بوده‌اند. در زیر به اختصار به معرفی و كاربرد درمان شناختی ـ رفتاری( CBT ) در درمان اعتیاد می‌پردازیم.
درمان شناختی ـ رفتاری ( CBT ) رویكردی كوتاه‌مدت و متمركز برای كمك به افراد مبتلا به سوء مصرف مواد است. فرض بنیادی درمان شناختی - رفتاری این است كه فرآیندهای یادگیری، نقش مهمی در ایجاد و تداوم اعتیاد و وابستگی به مواد ایفا می‌كنند. لذا از همین اصول می‌توان برای كمك به افراد در كاهش مصرف مواد استفاده كرد.
به عبارت ساده‌تر، درمان شناختی ـ رفتاری در شناسایی، اجتناب و مقابله به بیماران كمك می‌كند. یعنی در شناسایی موقعیت‌هایی كه احتمال مصرف مواد در آنها زیاد است و اجتناب از این موقعیت‌ها در زمان مناسب و مقابله موثر با مسایل و رفتارهای مشكل‌آفرین مرتبط به سوء مصرف مواد.
ویژگی‌های درمان‌شناختی ـ رفتاری
درمان شناختی - رفتاری ویژگی‌هایی دارد كه آن را به‌درمانی مناسب برای سوء مصرف مواد و اعتیاد مبدل می‌نماید. از جمله این ویژگی‌ها به نكات زیر اشاره می‌شود:
۱) درمان شناختی ـ رفتاری رویكردی كوتاه‌مدت و محدود است كه در بسیاری از برنامه‌های درمانی می‌توان از آن استفاده نمود.
۲) درمان شناختی ـ رفتاری در آزمایش‌های بالینی دقیق مورد آزمون قرار گرفته است و به عنوان درمان اعتیاد به موادمخدر از پشتوانه تجربی برخوردار بوده است.
۳) درمان شناختی ـ رفتاری، رویكردی سازمان‌یافته، هدفمند و متمركز بر مسایلی است كه مصرف‌كنندگان موادمخدر با آنها دست و پنجه نرم می‌كنند.
۴) این رویكرد بسیار انعطاف‌پذیر است و در مورد طیف وسیعی از بیماران، موقعیت‌ها (بستری و سرپایی) و در اشكال مختلف (گروهی و فردی) قابل استفاده است.
۵) درمان شناختی ـ رفتاری، رویكرد جامعی است كه در آن از همه عناصر و تكالیف مشترك درمان‌های موفقیت‌آمیز اعتیاد استفاده می‌شود.
مولفه‌های اصلی درمان شناختی ـ رفتاری
درمان شناختی ـ رفتاری دو مولفه اساسی دارد كه عبارتنـد از: تحلیـل كـاركـردی و مهارت‌آموزی.
تحلیل كاركردی
در درمان شناختی ـ رفتاری، درمانگر و بیمار برای هر مورد مصرف مواد یك تحلیل كاركردی ارایه می‌دهند. بدین صورت كه افكار، احساسات و شرایط بیمار را قبل و بعد از مصرف مواد شناسایی می‌كنند. در مراحل اولیه درمان، تحلیل كاركردی به بیمار كمك می‌كند تا تعیین‌كننده‌ها یا موقعیت‌های خطرآفرینی را كه احتمال مصرف مواد را افزایش می‌دهند و نیز دلایل بیمار برای مصرف مواد را شناسایی كنند (مثلا مصرف مواد به منظور مقابله با مشكلات بین فردی و تجربه خطر یا لذتی كه در زندگی عادی بیمار قابل دسترسی نیست.) در مراحل بعدی درمان، تحلیل كاركردی مصرف مواد می‌تواند به شناسایی موقعیت‌ها یا شرایطی كه مقابله با آنها برای فرد دشوار است، كمك كند. در تحلیل كاركردی، بسیاری از متخصصان در جلسات درمان مسایل و موارد زیر را مورد بازبینی و تحلیل قرار می‌دهند:
ـ انگیزان‌ها و محرك‌های موردنظر در استفاده از موادمخدر: چه چیزی مرا به سوی مصرف مواد سوق داد؟ دوست، میهمانی، صحبت در مورد مواد، اضطراب، یكنواختی در زندگی و...
ـ افكار و احساسات: چه فكری به ذهنم خطور كرد كه اقدام به مصرف موادمخدر كردم؟ چه احساساتی داشتم؟
ـ رفتار: چه كاری انجام دادم؟ چه زنجیره‌های رفتاری را برای تهیه مواد طی نمودم؟
ـ پیامدهای مثبت: چه چیز مثبتی رخ داد؟ آیا از مصرف مواد لذت بردم؟ آیا دردم تسكین یافت؟ آیا اضطرابم كم شد؟
ـ پیامدهای منفی: چه چیز منفی رخ داد؟ چه حالت‌های جانبی برایم اتفاق افتاد؟
مهارت‌آموزی
در برنامه‌های درمانی شناختی ـ رفتاری، افراد مهارت‌های جدیدی یاد می‌گیرند كه جواب‌های بهتری برای مسایل و مشكلات آنان دارد و عادات یكنواخت قبلی (استفاده از موادمخدر برای تسكین و یا كاهش دردهای جسمانی و یا روانی) را با مهارت‌های موثر مورد مقایسه و مقابله قرار می‌دهند و می‌توانند جانشین خوبی برای عادات مضر خود پیدا كنند و در نتیجه در هنگام مشكلات به جای پناه بردن به موادمخدر از روش‌های مقابله‌ای موثر استفاده كنند. هنگامی كه سطح مصرف مواد به درجه‌ای از شدت می‌رسد كه فرد مجبور به درمان می‌شود احتمالا از مواد به عنوان راهی جهت مقابله با طیف وسیعی از مشكلات بین فردی استفاده كرده است. این وضع به چند دلیل رخ می‌دهد:
۱) فرد معتاد احتمال دارد در دوره نوجوانی راهبردهای موثر مقابله با مشكلات زندگی بزرگ‌سالی را یاد نگرفته باشد.
۲) هر چند ممكن است فرد در یك دوره زمانی این راهبردهای مقابله‌ای را فرا گرفته باشد ولی به دلیل تكیه مكرر بر مصرف مواد به عنوان راهی جهت مقابله با مشكلات، ممكن است این مهارت تضعیف شده باشد. هم‌چنین ممكن است این بیماران به علت درگیری مزمن با سبك زندگی متكی به مصرف مواد كه در آن بخش عمده‌ای از وقت آنان صرف تهیه و مصرف مواد می‌گردد، راهبردهای موثر حل مساله را فراموش كرده باشند.
۳) ممكن است ناتوانی فرد در استفاده از راهبردهای مقابله‌ای موثر در نتیجه سایر مشكلات از جمله مصرف مواد هم‌زمان با یك اختلال روان‌پزشكی تضعیف شده باشد.
با توجه به اینكه سوء مصرف‌كنندگان و استفاده‌كنندگان از موادمخدر گروه ناهمگنی را تشكیل می‌دهند و یا با طیف وسیعی از مشكلات به درمان‌گر مراجعه می‌كنند، آموزش مهارت‌ها، با توجه به ویژگی‌های فردی، فرهنگی و خانوادگی متناسب هر كدام از مراجعان از اهمیت بالایی برخوردار است. به منظور تقویت و توسعه دامنه سبك مقابله‌ای فرد، آموزش‌ مهارت‌های درون فردی (مانند مقابله با میل مصرف مواد) و مهارت‌های بین فردی (مانند دوری از عرضه‌كنندگان مواد) به افراد آموزش داده می‌شود. بیماران این مهارت‌ها را هم به منزله راهبردهای خاص (قابل استفاده در اینجا و اكنون برای كنترل مصرف مواد) و هم به منزله راهبردهای عمومی و فراگیر كه در مورد طیف وسیعی از مشكلات قابل استفاده است، یاد می‌گیرند. بنابراین هدف درمان شناختی ـ رفتاری، فقط كمك به بیمار در كاهش و یا ترك مصرف مواد در جریان درمان نیست، بلكه درمان شناختی ـ رفتاری مهارت‌هایی را به افراد آموزش می‌دهد كه حتی مدت‌ها پس از ختم درمان نیز برای او مفید خواهند بود.
دكتر باقر غباری‌بناب
دانشكده روان‌شناسی و علوم تربیتی دانشگاه تهران
منابع در دفتر ماهنامه موجود است.


منبع : سایر منابع

مطالب مرتبط

سوء مصرف مواد در ۱۱ درصد خانواده های تهرانی

سوء مصرف مواد در ۱۱ درصد خانواده های تهرانی
نتایج یک تحقیق که عضو هیات علمی موسسه پژوهش و برنامه ریزی آموزش عالی روز گذشته ارایه کرد، نشان می دهد حدود۱۱ درصد خانواده های مورد مطالعه درشهر تهران، به نوعی دچار سوء مصرف موادمخدر، محرک، الکل، روانگردان و داروهای آرام بخش هستند.
سیدهادی مرجایی بااشاره به تحقیق «اتیولوژی واپیدمیولوژی اعتیاد درخانواده های تهرانی» بارویکرد«بررسی تاثیرات ساختار خانواده بر رفتار اعتیادی فرزندان»، افزود: از میان خانواده های آلوده نیز
۶/۳۸ درصد آن ها سرپرست خانواده، ۲/۱۱ درصد همسر سرپرست خانوار، ۳/۲۳ درصد فرزند پسر، ۳/۴ درصد فرزند دختر و ۶/۱ درصد سایر و مابقی بی جواب گزارش شده است.به گزارش ایرنا وی که نتایج این تحقیق را در مجتمع فرهنگی شقایق در یک نشست ارایه کرد افزود: نتایج کلی حاصله از لحاظ اپیدمیولوژیک و فراگیری نشانگر آن است که ۴/۷۳ درصد افراد آلوده مرد، ۲/۱۵ درصد زن و ۴/۱۱ درصد بی جواب گزارش شده است. این محقق، اعتیاد این افراد را ۲/۲۶ درصد تریاک ، ۶/۱۴ درصد هرویین ، ۵/۸ درصد حشیش، ۹/۵ درصد روان گردان ها، ۳/۲۱ درصد الکل، ۵/۱۸ درصد داروهای آرام بخش و پنج درصد مابقی مواد افیونی ذکر کرد. به گفته وی، بیشترین توزیع سنی درگیر در اعتیاد با ۱/۲۶ درصد گروه سنی ۳۰تا۳۹ سال و بالاترین درصد به لحاظ گروه تحصیلی ۲/۴۲ درصدمتعلق به گروه تحصیلی دبیرستان و پیش دانشگاهی گزارش شده است.
مرجانی با بیان اینکه این تحقیق با هدف شناخت گستره، دامنه، ابعاد، علل و اسباب شیوع مصرف مواد مخدر و تاثیرات ساختار خانواده بر رفتار اعتیادی فرزندان در خانواده های تهرانی انجام شده است ، نگرش مثبت والدین نسبت به مواد مخدر ، نگرش منفی والدین نسبت به فضای اجتماعی مصرف مواد مخدر ، عدم تمایل سرپرست خانوار به مصرف موادمخدر، روحیه پذیرش مصرف مواد مخدر و نگرش درمان مدار نسبت به معتاد را متغیرهای واسط مدنظر در این تحقیق عنوان کرد. به گفته وی، اعتماد، اطمینان، میزان کنترل و نظارت بر فرزندان، اهتمام به وظایف و نقش های والدینی، اقدامات پیشگیرانه از طریق آگاه سازی، انعطاف پذیری در روابط متقابل خانوادگی و سهل گیری نسبت به فرزندان، آمار بسیار پایینی را در خانواده های ناسالم به خود اختصاص داده است. عضو هیات علمی موسسه پژوهش و برنامه ریزی آموزش عالی همچنین، گفت: عدم آگاهی و اطلاع از فرزندان، اهمال و احساس غفلت نسبت به فرزندان ، جو توام با سخت گیری در خانواده، کوتاهی در انجام مسوولیت های والدین، جو غیرعاطفی و مناسبات مبتنی بر خشونت و عدم تفاهم، عدم اعتدال در فرآیند تربیتی، سخت گیری و تنبیه فرزندان، سهل گیری نسبت به فرزندان ، بی اعتنایی والدین به نیازهای فیزیولوژیک و سلامت جسمی فرزندان ، عدم اعتدال در اعطای آزادی به فرزندان ، غیبت والدین از خانه، خودکامگی و خشونت والدین نسبت به فرزندان ازجمله عواملی بوده که خانواده های ناسالم و آلوده به خود اختصاص داده اند. به گفته این محقق، از میان هفت تیپ شناسایی شده در خانواده های تهرانی، در تیپ اول با عنوان «تعامل سازنده و سالم والدین با فرزندان » ۱/۶۲ درصد از خانواه ها سالم و ۹/۳۷ درصد ناسالم عمل می کنند. مرجایی گفت: در تیپ دوم رفتاری با عنوان «فروپاشی نظام هنجاری خانواده و ضعف مدیریتی و اخلاقی والدین»، ۳/۸۱ درصد خانواده ها سالم و ۷/۱۸ درصد ناسالم هستند. وی افزود: در تیپ سوم رفتاری با عنوان« عدم کنترل فرصت ها و نقش های مشروع» ، ۲/۷۳درصد سالم و ۸/۲۶ درصد ناسالم و ناتوان هستند و درتیپ چهارم رفتاری با عنوان «جهت گیری نسبت به موادمخدر وآگاه سازی فرزندان نسبت به آن » ۶‎/۷۱درصد خانواده درطیف سالم و ۴/۲۸ درصد در طیف ناسالم و ناکارا ارزیابی شده اند. وی به تیپ پنجم اشاره کرد و گفت: در این تیپ با عنوان «اعتماد به فرزندان و نظارت سالم بر اعمال آن ها» ، ۹/۷۲ درصد رفتار سالم و ۱/۲۷ درصد خانواده ها رفتار ناسالم بوده اند.
به گفته این محقق ، در تیپ ششم رفتاری با عنوان « شکست های خانوادگی و الگوهای منفی رفتاری در خانواده»، ۷۷درصد خانواده ها سالم و ۲۳درصد ناسالم و در تیپ پایانی با عنوان «بیماری روانی و آلودگی اعتیادی در خانواده و گسستگی خانواده»، ۷/۷۵ درصد سالم و ۳/۲۴ درصد ناسالم و آلوده گزارش شده اند. مرجایی، اعتیاد اعضا به مصرف سیگار و دخانیات، خودکامگی والدین در تصمیم گیری ها، شکست تحصیلی فرزندان، نازل بودن سطح اخلاقیات در خانواده و تنبیه در خانواده، طلاق والدین، افراط و تفریط و عدم اعتدال در رفتارهای والدین درقبال فرزندان، اعتیاد پدر، مصرف داروهای آرام بخش در خانواده ها و فقدان سیستم پاداش ومجازات معقول در خانواده ها را از جمله عوامل پرخطر در گرایش افراد به اعتیاد ذکر کرد.

وبگردی
نخل طلای کن در فرودگاه به جعفر پناهی رسید
نخل طلای کن در فرودگاه به جعفر پناهی رسید - عوامل فیلم «سه رخ» با استقبال جعفر پناهی به ایران بازگشتند و جایزه جشنواره فیلم کن را به او رساندند. جعفر پناهی به همراه نادی ساعی ور، برای فیلم "سه رخ" جایزه بهترین فیلمنامه جشنواره فیلم کن امسال را دریافت کردند اما به دلیل آنکه پناهی ممنوعیت قانونی برای خروج از کشور داشت، موفق به حضور در جشنواره و دریافت جایزه نشد.
آزاده نامداری هم گزارشگر فوتبال شد!
آزاده نامداری هم گزارشگر فوتبال شد! - در ادامه حضور چهره های شناخته شده در کمپین "خانم گزارشگر"، این بار آزاده نامداری مجری تلویزیون تلویزیون اقدام به گزارش فوتبال کرد. او برای این کار بازی خاطره انگیز ایران - استرالیا در مقدماتی جام جهانی 98 فرانسه را انتخاب کرده است که گزارش ضعیف او با انتقادات فراوانی مواجه شده است، تا حدی که وبسایت مربوط به این کمپین ویدئوی گزارش این او را از سایت حذف کرد.
عکسی عجیب و جنجالی از سید ابراهیم رئیسی
عکسی عجیب و جنجالی از سید ابراهیم رئیسی - عکسی از حضور سید ابراهیم رئیسی در مراسمی ویژه منتشر شده است که گفته می شود متعلق به کنفرانس افق نو در مشهد بوده است. در این عکس حرکات عجیب خانمی با لباس های قرمز، چفیه بر گردن و پرچم در دست در مقابل ابراهیم رییسی به چشم می خورد که توجه کاربران بسیاری را در شبکه های اجتماعی جلب کرده است!
حمله ماموران شهرداری به پلیس راهور!
حمله ماموران شهرداری به پلیس راهور! - حمله ور شدن ماموران سد معبر شهرداری به ماموران راهنمایی رانندگی
دستگیری معروف ترین شرور تهران، در ۵۰۰ متری مرز ترکیه
دستگیری معروف ترین شرور تهران، در ۵۰۰ متری مرز ترکیه - شرور سطح یک که در آخرین اقدام خود یکی از دوستانش را در منطقه ولنجک به قتل رسانده بود؛ در ۵۰۰ متری مرز ترکیه دستگیر شد.
لحظه ریزش وحشتناک کوه در جاده هراز!
لحظه ریزش وحشتناک کوه در جاده هراز! - ریزش ناگهانی کوه که توسط مسافران به ثبت رسیده است...!
همسر محسن افشانی با ریش و سبیل در استادیوم آزادی دستگیر شد
همسر محسن افشانی با ریش و سبیل در استادیوم آزادی دستگیر شد - قبل از شروع بازی تیم‌های پرسپولیس و الجزیره یکی از بازیگران سینما کشورمان قصد داشت به همراه همسرش وارد ورزشگاه آزادی شوند که این دو نفر توسط نیروهای انتظامی بازداشت شدند.
فیلم | خسرو معتضد: جسد مومیایی قطعا متعلق به رضاخان است
فیلم | خسرو معتضد: جسد مومیایی قطعا متعلق به رضاخان است - فیلم - در ویدئوی زیر بخشی از صحبت های خسرو معتضد، مورخ را می شنوید که نتیجه تحقیقاتش را درباره مومیایی پیدا شده در حرم حضرت عبدالعظیم بیان می کند.
پهلوانان این روزهای ما
پهلوانان این روزهای ما - تصویری زننده و به شدت ناراحت کننده بر جا مانده از مسابقه انتخابی تیم ملی کشتی ایران که به کتک کاری و جنجال کشید. خانواده عبدولی باز هم پای ثابت این درگیری بود که چهره ورزش پهلوانی ایران را تیره کرد
(ویدئو) تشویق اصغر فرهادی در جشنواره کن توسط بزرگان سینمای جهان
(ویدئو) تشویق اصغر فرهادی در جشنواره کن توسط بزرگان سینمای جهان - در این ویدئو تشویق اصغر فرهادی و پنه لوپه کروز، خاویر باردم و دیگر عوامل فیلم «همه میﺩﺍنند» در جشنواره کن توسط بزرگان سینمای جهان را مشاهده می‌کنید.
فیلم حجوم داعشی‌های حاتمی کیا به یک مرکز خرید و وحشت و اعتراض مردم
فیلم حجوم داعشی‌های حاتمی کیا به یک مرکز خرید و وحشت و اعتراض مردم - عوامل فیلم «به وقت شام» روز گذشته با حضور عجیب و رعب آور در پردیس سینمایی کوروش مردم را وحشت زده کردند. در این حرکت تبلیغاتی بازیگران نقش داعش، با گریم و پوشش داعشی ها، سوار بر اسب راهی پردیس سینمایی کوروش شدند و با حضور در مرکز خرید و فودکورت مجموعه، رفتارهای عجیبی نشان دادند که باعث وحشت و اعتراض مردم شد.
تصاویر مخفی از بزرگترین مرکز فروش مواد مخدر در جنوب تهران / فیلم
تصاویر مخفی از بزرگترین مرکز فروش مواد مخدر در جنوب تهران / فیلم - این گزارش حاوی تصاویری از بزرگترین مرکز فروش و مصرف مواد مخدر در جنوب شرق تهران است که مخفیانه ضبط شده‌است.
کشتار اسب‌های کولبران / فیلم
کشتار اسب‌های کولبران / فیلم - متاسفانه طی یک ماه گذشته دستکم سه نوبت و هر نوبت دستکم 30 اسب باربر متعلق به کولبران در جنگل میرآباد شهرستان اشنویه با شلیک گلوله از پای درآمده‌اند.
سید احمد خمینی معمم شد
سید احمد خمینی معمم شد - سید احمد خمینی فرزند آیت‌الله سید حسن خمینی در حضور جمعی از علما و پدر و پدربزرگ خود در حسینیه جماران معمم شد.
دختران پرسپولیسی با ریش و سبیل در ورزشگاه آزادی!
دختران پرسپولیسی با ریش و سبیل در ورزشگاه آزادی! - امروز عکسی از 5 تماشاگر بازی روز گذشته در رسانه‌ها و شبکه‌های اجتماعی منتشر شده که نشان می‌دهد 5 دختر جوان با گریم‌های عجیب و حرفه‌ای خودشان را به عنوان پسر جا زده و وارد ورزشگاه شده‌اند.
اگر با وجود این مشکلات ملت قیام کند همه ما را به دریا خواهد ریخت
اگر با وجود این مشکلات ملت قیام کند همه ما را به دریا خواهد ریخت - از ملتی که ستون فقراتش شکسته انتظار مقاومت دارید؟ بسیاری از کشور فرار کردند یا جای فرار خود را فراهم آوردند اما ما جای فرار نداریم
جنجال ویدیو دختر بازیگر روی کول بازیکن پرسپولیس!
جنجال ویدیو دختر بازیگر روی کول بازیکن پرسپولیس! - عکس و ویدیویی منتسب به ستاره پرسپولیس فرشاد احمدزاده و ترلان پروانه بازیگر سینما و تلویزیون در فضای مجازی منتشر شده است. عجب پاپراتزی‌هایی داریم!