یکشنبه ۲ اردیبهشت ۱۳۹۷ / Sunday, 22 April, 2018

به میزبانی کارنگی هال


به میزبانی کارنگی  هال
تالار «آیزاك اشترن» كه یكی از تالارهای مهم در داخل مجموعه كارنگی است، رأس ساعت هشت بعدازظهر میزبان این اركستر خواهد بود.
یوری تمیركانوف كه مدیریت هنری این اركستر را برعهده دارد، در سمت رهبر این اركستر هنرنمایی خواهد كرد و علاوه بر این بخشهای ویولن سولو را «جولیا فیشر» خواهد نواخت.
قطعاتی كه در این كنسرت مهم نواخته خواهند شد به ترتیب عبارتند از: اورتوری از آثار «كارل ماریا فون وبر» به نام Eurqante، كنسرتو ویولن اثر «آنتونین دورژاك» و بالاخره سمفونی دوم اثر آهنگساز بزرگ فنلاندی «یان سیبلیوس» این مطلب نگاهی دارد به زندگانی و عرصه تأثیرگذاری این چند آهنگساز:
كارل ماریا فون وبر و اووتور (Overture) Eurqante:
این آهنگساز برجسته به تاریخ هجدهم نوامبر سال ۱۷۸۶ در آلمان متولد شد و به تاریخ پنجم ژوئن سال ۱۸۲۶ در لندن چشم از جهان فروبست. اورتوری كه قرار است از او اجرا شود حدوداً میان سالهای ۱۸۲۲ تا ۱۸۲۳ تصنیف گشته است و نخستین اجرای آن برمی گردد به تاریخ بیست و پنجم اكتبر همان سال كه خود آهنگساز در نقش رهبر اركستر نقش ایفا كرد. این نكته نیز بسیار حائز اهمیت است كه اورتور Eurqanthe در حدود ۱۱۳ سال پیش به رهبری «والتر دارموش» در مجموعه كارنگی هال و توسط اركستر سمفونیك نیویورك اجرا شد.
می توان گفت كه این قطعه اغلب سازهای موجود در یك اركستر بزرگ را طلب می كند. سازهایی كه در اجرای این اثر به كار می روند عبارتند از: دوفلوت، دو ابوا، دوكلارینت، دو فاگوت، چهار هورن، دو ترومپت، سه ترومبون، تیمپانی و البته مجموعه كامل سازهای زهی شامل بر دو گروه ویولن اول و ویولن دوم، گروه آلتوها، گروه ویلنسل ها و بالاخره گروه كنترباس های غول پیكر.
لازم به ذكر است كه Eurqnanthe درواقع اپرایی است در سه پرده كه در كنسرت اركستر سن پیترزبورگ تنها اولین قطعه این اپرا كه اورتور نام دارد اجرا می شود. البته این سنتی است بسیار دیرینه. در واقع اورتور قطعه ای است اغلب سازی بدون حضور خوانندگان كه در ابتدای هر اپرا قرار می گیرد و شنوندگان و حضار را در جریان حال و هوا وفضای اپرایی كه قرار است بزودی بشنوند می گذارد. درواقع اورتور اپرا نقش مهم و تعیین كننده ای در موقعیت یا شكست یك اپرا ایفا می كند و نتیجتاً آهنگسازان توجه ویژه ای در تصنیف اورتور مبذول می داشتند تا جایی كه اورتور به یكی از قطعات برجسته هر اپرا بدل گشته و حتی به طور جداگانه قابل اجرا است. چه بسا اپراهایی كه امروزه به كلی به دست فراموشی سپرده شده اند اما همچنان اورتور آنها در برنامه اركسترهای معتبر جهان جای دارد.
آنتونین دورژاك و كنسرتو ویولن اش
دورژاك به تاریخ هشتم سپتامبر سال ۱۸۴۱ در بوهمیا چشم به جهان گشود و در روز نخست از ماه مه در سال ۱۹۰۴ درگذشت؛ مرگ وی در شهر پراگ رخ داد. كنسرتو ویولن دورژاك در گام لامینور نوشته شده است. تصنیف این اثر بین ماههای جولای و سپتامبر سال ۱۸۷۹ صورت گرفته است. البته دورژاك یك سال بعد مجدداً این اثر را بازنویسی و ویرایش كرد و در سال۱۸۸۲ آخرین تصحیحات اش را انجام داد. یك سال بعد از آن این قطعه برای نخستین بار در شهر پراگ به اجرا درآمد. یازده سال پس از این واقعه، مجموعه كارنگی هال میزبان این اثر بود كه در این كنسرت «هنری مارتیو» در نقش تكنواز ویولن ظاهر گشت.
دورژاك در حین تصنیف كنسرتو ویولن خود از راهنمایی ها و پیشنهادات ارزنده ویولنیست بزرگ مجار یعنی «یوزف یواخیم» بهره های بسیار برد. به این ترتیب حاصل كار بسیار درخور توجه از آب درآمد. ویژگی های منحصر به فرد این اثر باعث شده اند تا اهمیت آن تا حد آثار جاودان در این ژانر، برسد؛ یعنی كنسرتو ویولن هایی كه توسط بزرگانی چون مندلسون، چایكوفسكی و بروخ تصنیف گشته اند.
خصیصه های شاخص این اثر موجب شده كه به جهاتی آن را با كنسرتو ویولن از یوانس برامز مقایسه كنند، گرچه میان این دو اثر تفاوت های چشمگیری وجود دارد اما اگر در بررسی این دو كنسرتو دقت نظر ویژه ای كه به راستی لازمه این كار است به خرج داده شود، اهمیت این كار و به طور كلی وجه ضرورت این گونه مقایسه ها مشخص خواهد شد.
یان سیبلیوس و سمفونی دوم اش
سیبلیوس به تاریخ هشتم دسامبر سال ۱۸۶۵ در فنلاند به دنیا آمد و پس از سپری كردن عمری به واقع پربار در سن نودویك سالگی به تاریخ بیستم سپتامبر سال ۱۹۵۷ در هلسینكی دار فانی را وداع گفت و جهان موسیقی را در سوگ خود نشاند.
سمفونی شماره دو سیبلیوس میان سالهای ۱۹۰۱ و ۱۹۰۲ به رشته تحریر درآمده است و در همان سالی كه تصنیف اش به پایان رسید به مورد اجرا قرار گرفت. طبق روال آن دوران، آهنگساز شخصاً رهبری اجرای این اثر را برعهده گرفت.
اركستری كه این سمفونی برای اجرا طلب می كند تفاوت چندانی با اركستر قطعه نخست كنسرت ماه جاری اركستر فیلارمونیك سن پیترزبورگ، یعنی اورتور اپرای Eurqanthe اثر وبر ندارد، به غیر از یك تفاوت و آن اضافه شدن ساز توبا، یعنی بزرگترین و بم ترین ساز از گروه سازهای بادی برنجی است.
درواقع سیبلیوس پس از دریافت كمك های مالی از سوی دولت در سال ۱۸۹۷ توانست وقت و انرژی خود را بر روی آثاری كه شخصاً می پسندید و سفارش دهنده ای نداشتند، متمركز كند. طبیعی است كه اگر اثر خاصی از سوی شخص یا ارگانی به یك آهنگساز سفارش داده شود، وی بنابر خواسته های سفارش دهنده موظف به رعایت بسیاری از اصول و قواعد بی ربط و بازدارنده و حتی گاهی مخرب خواهد شد و در نتیجه حاصل كار معمولاً اثر ماندگاری نخواهد بود بلكه تنها شخص یا ارگان سفارش دهنده با اجرای آن قطعه موسیقی به مقاصد خیر یا شر خود خواهند رسید. اما دست كم سمفونی های سیبلیوس در این مغاك گرفتار نیامده اند. آنها محصول اداره و نظر شخصی آهنگساز و از جمله برجسته ترین آثار وی می باشند.
البته سمفونی های سیبلیوس گرچه دارای شاخص های والای موسیقایی هستند و از ابتدای پیدایششان همواره مورد توجه متخصصان موسیقی بوده اند اما هیچگاه آن محبوبیتی كه لایق آن بودند را كسب نكردند تا اینكه لئونارد برنشتاین فقید با درك و توان حیرت انگیز خود اجرای سری كامل سمفونی های سیبلیوس در برنامه كاری اركستر فیلارمونیك نیویورك قرار داد و خود شخصاً در رأس اجرای این آثار در مقام رهبر اركستر قرار گرفت و حاصل كار گنجینه ای بود كه به شنوندگان ارائه شد. از آن هنگام تا زمان حاضر سمفونی های سیبلیوس از محبوبیت ویژه ای برخوردار گشته اند و در برنامه های اركسترهای معتبر جهان جای گرفته اند. این سنت را نیز اركستر فیلارمونیك سن پیترزبورگ در كارنگی هال ادامه خواهد داد تا باری دیگر آوای سرزمین فنلاند در نقطه ای دور دست و دریكی از معتبرترین تالارهای موسیقی جهان طنین افكند و مردمان اروپای شمالی باری دیگر به اسطوره موسیقی میهنشان افتخار كنند.

بابك بزرگیان


منبع : روزنامه ایران

مطالب مرتبط

موسیقی زبان خداوند

موسیقی زبان خداوند
در آغازین ساعات یک شب پاییزی و در هوای متعادل و همراه ترافیک اعصاب خرد کن و همیشگی تهران به طرف خیابان حافظ حرکت می‌کنم. در خیابان حافظ روبه‌روی دانشگاه پلی تکنیک، مرکز تکنیک، تکنولوژی، فن و علم، ساختمانی قدیمی و تاریخی وجود دارد که هرگاه از آنجا گذر کنی حتماً توجهت را به خود جلب می‌کند.
اینجا ساختمان زیبای حوزه هنری است که تالارها و سالنهای مختلفی را در خود جای داده است. یکی از تالارها و برزگ‌ترین آن، تالار اندیشه است که مرا به سوی خود می‌کشاند. قرار است لوریس چکناواریان با دستهای جادویی خود در تالار اندیشه حوزه هنری همه را مسخر هنرنمایی خود کند.
فکر می‌کنم نوشتن از زندگی چکناواریان کار بیهوده‌ای باشد؛ زیرا فقط کافی است کمی اهل موسیقی باشی تا بارها نام وی را شنیده باشی و اگر هم اهل موسیقی نباشید بد نیست که بدانید. ‌چکناواریان یکی از نوابغ موسیقی ایران در دوران معاصر است که رهبری ارکسترهای مطرح دنیا از جمله ارکستر سمفونیک لندن، ارکستر فیلارمونیک لندن، ارکستر سلطنتی لندن، ارکستر همفونیک هاله، ارکستر فیلارمونیک هلسینکی،‌ ارکستر سمفونیک ارمنستان و مکزیک و ... را بر عهده داشته است.
همچنین استاد سالها آهنگساز تالار رودکی، فرهنگ و هنر و رهبر ارکستر اپرای تهران بوده‌اند. وی در سال ۱۳۶۱ در بروجرد متولد و در سال ۱۳۴۰ با رتبه اول از آکادمی موسیقی وین در رشته آهنگسازی فارغ‌التحصیل شد. وارد تالار اندیشه می‌شوم.
سالن مملو از مشتاقان موسیقی است. در صندلی نرم و راحت تالار فرومی‌روم و دیری نمی‌پاید که موزیسینها به صحنه می‌آیند و بعد از چند لحظه پیر سپیدموی موسیقی ایران با چهره همیشه مهربان و خندانش در میان تشویقهای ممتد و ابراز احساسات شدید تماشاگران بر صحنه قدم می‌گذارد و دستان هنرمندش با چوبهای جادویی‌اش شروع به نواختن رقص شمشیر می‌کند، تا به قول خودش با این موسیقی به تماشاچیان انرژی داده باشد تا برای برنامه ‌آماده شوند.
موسیقی‌ها اثر بزرگانی هم‌چون آرام خاچاریان، ملیک ماویساکالیان،‌ استوی واندر، لیونارد انارسن، یوهان اشتراوس، استیو شکاریان و لوریس چکناواریان یکی پس از دیگری روح همه را نوازش می‌کند. چکناواریان با شور و هیجان خود تماشاچیان را به وجد می‌آورد.
وی هنگام اجرای یک ملودی کردی که چند سال پیش شهرام ناظری نیز در یکی از ارکسترها روی آن خوانده بود به طرف تماشاچیان برمی‌گشت و برای آنها هم‌چون موزیسینها، دست هنرمند و چوب جادویی‌اش را حرکت می‌داد و از آنها می‌خواست دست بزنند و گاهی هم می‌خواست سکوت کنند. در قسمت بعد شهریار کهن‌زاد همراه دو گیتاریست و یک جازیست به ارکستر پیوستند. «نغمه‌های صلح» که موسیقی و تنظیم آن و شعرش از شهریار کهن‌زاد است. برنامه این قسمت را تشکیل می‌دهد. این نغمه‌ها که با اشعار انگلیسی و صدای کهن‌زاد خوانده می‌شود نغمه‌ای از صلح را در فضای تالار اندیشه می‌پراکند.
نکته جالب توجه اینکه کهن‌زاد یک جراح است و چکناواریان در سال ۱۳۸۳ به زیر تیغ جراحی وی رفته و توسط وی عمل شده است.
فرصتی پیش آمد که با چکناواریان و کهن‌زاد گفت‌وگویی کوتاه و خودمانی داشته باشیم. چکناواریان با رویی گشاده در پاسخ به این سؤال که چه چیزی را از برگزاری این کنسرت مد‌ّ نظر داشته و چه اتفاق جدید و مهمی در این کنسرت وجود داشته، می‌گوید: کار مهمی که امروز اجرا شد این بود که سولیستهای تهران دور هم جمع شدند و یک ارکستر مجلسی را تشکیل دادند و امروز اولین بار در این سالن اجرا کردند. همچنین قطعاتی که امروز اجرا کردیم متفاوت بودند و در آنها از موسیقی جاز کلاسیک گرفته تا موسیقی فلارمونیک و والس خودم، همچنین موسیقی کردی اجرا شد.
امشب این موسیقی کردی را، که چند سال پیش با شهرام ناظری اجرا کردم، به صورت ارکسترال اجرا کردیم. من عاشق این کارها هستم.
همچنین سوییت ایرانی که ماویساکالیان تنظیم کرده بود را اجرا کردیم. وی معتقد است: این برنامه‌ای بود که تمام افراد با سلیقه‌های مختلف می‌توانند از آن لذت ببرند و حتماً قطعه‌ای وجود دارد که به قلب و خود شنونده نزدیک باشد. وی در مورد اینکه این قابلیت و توانایی در کجای موسیقی محلی ما وجود دارد، گفت: این نوع موسیقیها خیلی غنی هستند و ملودیهای زیبایی دارند که تواناییهای بی‌شماری در آنها وجود دارد. چکناواریان در مورد تفاوت ارکستر مجلسی و سمفونی می‌گوید: ارکستر مجلسی گروه کوچکی است که سازهای بادی در آن نیست و از سازهای زهی در آن استفاده می‌شود.
کهن‌زاد در مورد اینکه از چه سازهایی در کارش استفاده خواهد کرد می‌گوید: قصد دارم در این کار از سازهای ایرانی به صورت علمی استفاده کنم. وی در مورد ظرفیت سازهای ایرانی معتقد است: ظرفیت سازهای ما زیاد است مثلاً اگر تنظیم این قطعه ملودی بومی را شنیده باشید می‌بینید که چقدر زیبا و دلنشین است و این به دلیل این می‌باشد که ساختار علمی پیدا کرده است.
وی معتقد است: پتانسیل سازهای ما بسیار بالا است و ما خود آن را محدود کرده‌ایم و اگر بگذاریم پیشرفت کند مطمئناً حجمی بیشتر از آنچه که در حال حاضر دارد خواهد داشت. من معتقد هستم هنوز روی موسیقی ما آن کاری که باید بشود نشده که برای خودمان دلیلهای منطقی هم داریم. مهم نیست که یک اندیشمند شرقی یا غربی آن را کشف کرده باشد؛ مهم این است که علمی است. وی در مورد اینکه آیا موسیقی تخصصش است یا نه، می‌گوید: موسیقی تخصص من نیست. من از ۱۳ سالگی ساز می‌زنم.
وی که در این ارکستر گیتار می‌نواخت در مورد ارتباط بین موسیقی و پزشکی معتقد است: یک کار موفق علمی زمانی چشمگیر است که با هنر مخلوط شده و هنر چاشنی آن باشد. من لحظات تنهایی‌ام را با موسیقی پر می‌کنم تا بهتر جراحی کنم و این دو نه تنها با هم تناقض ندارند بلکه با هم اورلپهای منطقی می‌دهند و خلأهای هم را پر می‌کنند. گفتنی است مرکز موسیقی حوزه هنری میزبان هنرمندان در رشته‌های مختلف هنری بوده و اخیراً نیز با میزبانی از اهالی موسیقی و علاقه‌مندان به این هنر آسمانی که تشنه موسیقی هستند کنسرتهای مختلفی برگزار کرده است. باید گفت به نوعی تالار اندیشه به مأمن‌گاهی برای هنرمندان تبدیل شده است.

وبگردی
سومین روز جشنواره جهانی فیلم فجر
سومین روز جشنواره جهانی فیلم فجر - سی و ششمین جشنواره جهانی فیلم فجر از 30 فروردین با حضور فیلم سازانی از ایران و نمایندگانی ازسینمای 78 کشور جهان تا 7 اردیبهشت در پردیس سینمایی «چارسو» برگزار می شود.
سیلی زدن به «امید» مردم در پارک!
سیلی زدن به «امید» مردم در پارک! - کتک خوردن دختری که جز التماس دوستانش هیچ فریادرسی ندارد از یک پلیس زن عضو گشت ارشاد که ماموران مرد هم آنها را همراهی می کردند، آنقدر دردناک است که کمتر وجدان بیداری به آن واکنش نشان نداده است.
عصر ما - پرونده حضور زنان در ورزشگاه ها
عصر ما - پرونده حضور زنان در ورزشگاه ها - بررسی حضور زنان در ورزشگاه ها با حضور نرگس آبیار، لاله افتخاری، حمید رسایی، حجت الاسلام محسن غرویان و فائزه هاشمی.
حمله فیزیکی به بازیگر زن ایرانی در خیابان! / عکس
حمله فیزیکی به بازیگر زن ایرانی در خیابان! / عکس - بازیگر سریال "تعطیلات رویایی" از حمله افراد ناشناس به خود خبر داد. مریم معصومی، بازیگر سینما و تلویزیون مورد حمله افراد ناشناس قرار گرفت.
گفتگوی تلفنی با همسر مرتضوی / صوت
گفتگوی تلفنی با همسر مرتضوی / صوت - سعید مرتضوی که در روزهای گذشته خبری از او نبود و حتی سخنگوی دستگاه قضایی گفته بود حکم جلبش صادر شده اما گیرش نیاورده‌اند، به گفته همسرش در تهران است.
ارسطوی پایتخت با مونا فائض پور ازدواج کرد
ارسطوی پایتخت با مونا فائض پور ازدواج کرد - «احمد مهران فر» بازيگر نقش «ارسطو عامل» در سريال پايتخت ۵ در اینستاگرام خود از ازدواجش با «مونا فائض پور» خبر داد.
صحبت های جنجالی رییسی علیه روحانی
صحبت های جنجالی رییسی علیه روحانی - صحبت های جنجالی رییسی پیرامون استفاده روحانی از نام امام رضا در انتخابات
500 نفر محتوای نامه‌های پستی مردم را میخواندند و چک می‌کردند!
500 نفر محتوای نامه‌های پستی مردم را میخواندند و چک می‌کردند! - محمد غرضی می‌گوید: زمانی که به عنوان وزیر در وزارت حضور یافتم بیش از ۵۰۰ نفر را دیدم نامه‌هایی که از داخل به خارج و از خارج به داخل کشور ارسال می‌شدند را چک می‌کردند و به صورت سه شیفت فعالیت می‌کردند و نامه‌ها را می‌خواندند.
جنجال ویدیو دختر بازیگر روی کول بازیکن پرسپولیس!
جنجال ویدیو دختر بازیگر روی کول بازیکن پرسپولیس! - عکس و ویدیویی منتسب به ستاره پرسپولیس فرشاد احمدزاده و ترلان پروانه بازیگر سینما و تلویزیون در فضای مجازی منتشر شده است. عجب پاپراتزی‌هایی داریم!
دختر داعشی سریال پایتخت کیست ؟
دختر داعشی سریال پایتخت کیست ؟ - در قسمت های اخیر سریال پایتخت بازیگر جدیدی به جمع خانواده معمولی پیوسته است؛ نیلوفر رجایی فر نقش الیزابت را در سریال پایتخت ۵ ایفا می کند ؛ این بازیگر با جلب اعتماد سیروس مقدم این فرصت ط بازی در سریال پر طرفدار پایتخت را به دست آورد .
خانم ایرانی، عامل تیراندازی در مقر یوتیوب / فیلم
خانم ایرانی، عامل تیراندازی در مقر یوتیوب / فیلم - ویدیوهایی از نسیم نجفی اقدم در شبکه های اجتماعی به زبان های انگلیسی و فارسی موجود است که در آن ها وی از حذف ویدیوهای خود توسط یوتیوب شکایت دارد.
رقص کاوه مدنی یا کالای ایرانی؟
رقص کاوه مدنی یا کالای ایرانی؟ - بگذارید اینطور بپرسم: مگر کیروش، مربی تیم ملی فوتبال جمهوری اسلامی ایران عرق نمی‌خورد؟ نمی‌رقصد؟ مگر برانکو و شفر نمازشب می‌خوانند و روزه می‌گیرند و اصولگرا و ارزشی و انقلابی هستند؟!