دوشنبه ۲ مرداد ۱۳۹۶ / Monday, 24 July, 2017

گفتم... گفت...


□ نه تنها از زمانی كه انقلاب شد و بحثهای «ارزشی» در صدر زندگی معنوی و شغلی قرار گرفت، بلكه پیش از آن هم، وقتی به قطعه‌ای موسیقی گوش می‌كردیم، وسواسهای خودمان را داشتیم و سؤالهای خودمان را كه آیا این موسیقی را اصلا‌ً باید بشنویم یا نه؟ آیا شنیدن آن صحیح است؟ اگر موسیقی مضر‌ّی نیست، آیا حتماً لازم هم هست؟ اگر موسیقی نداشته باشیم، چه اتفاقی می‌افتد؟ آیا تعیین ارزشهای اعتقادی در موسیقی (البته ما همگی از موسیقی بی‌كلام و بدون شعر و خواننده اصلا‌ً تصوری نداشتیم) بر عهده كلام است یا صدا؟ آیا می‌شود روزی فرهنگ موسیقی نوینی را به شكل مهذ‌ّب و مطمئنی داشته باشیم كه نه سنتی باشد، نه فرنگی، موسیقی‌ای باشد «خودی» و ایرانی و صدالبته، هماهنگ با زبان رایج هنر در جهان آشفته‌ای كه در آن به سر می‌بریم؟
□ اینها، دغدغه‌ها و آرزوهای نسل ما بود. نسلی كه انقلاب كرد و مذهبش، وطنش و هنرش را واقعا‌ً دوست داشت. نسلی كه هیچ چیز دنیا برایش از قماش «یك‌بار مصرف» مثل پاپ موزیك و همبرگر و شو ماهواره‌ای و شلوار جین و هوس موقتی نبود. نسلی كه آرمان‌خواه و مبارز بود و حالا هم پا از چهل سال آن سوتر گذاشته، و یقین دارد كه انسان، بالاخره برای ادامه حیات، احتیاج به مبانی محكم معنوی دارد، نیاز به موسیقی جدی و عمیق دارد و اینها به راحتی و به آسانی پیدا نمی‌شود. باید برایشان تلاش كرد و سرمایه‌ گذاشت و تاوان داد.

□ از ح‍ُسن ‌اتفاق، یك روز با جمعی بازمانده از آدمهای وفادار به این جنس تفكر و جهان‌بینی، در دفتر مركز موسیقی حوزه هنری نشسته بودیم و موسیقی‌ای هم پخش می‌شد. دوستان و همكاران تحریریه خیلی حوصله به خرج ندادند و ما چند نفر هم‌دوره‌ای! را تنها گذاشتند. دوستی متشرع و هنردوست كه خط را بسیار استادانه می‌نویسد و با صدای خوبش مدح حضرت مولا‌ علی(ع) را می‌خواند، پرسید كه بالاخره راهی هست كه بشود با اعتماد و خوشدلی، تشخیص بدهیم كه موسیقی مفید از مضر‌ّ كدام است؟ بالاخره این مسئله‌ای است كه راه حلش تا حدی هم بر ذ‍ُ‌م‍ّه خود شخص است. گفتم: تو به‌عنوان هنرمند به چه منظری رسیده‌ای؟ گفت: من وقتی موسیقی باكلام را می‌شنوم، از آنجا كه فهم فنی موسیقی را ندارم، اول به معنا و محتوای كلام دقت می‌كنم كه مغایر با اعتقادات و احساسات درونی‌ام نباشد؛ بعد به موسیقی گوش می‌كنم. اگر موسیقی بی‌كلام باشد كه دیگر كمی راحت‌تر است، چون احساس محض است و شعر ندارد كه توجه آدم را به مسائل و موضوعاتی بیندازد. گفتم: موسیقی بی‌كلام، نه تفسیری دارد و نه می‌شود سیستم ارزش‌گذاری اخلاقی خیلی مطمئنی را به رویش سوار كرد كه به همه كس جواب بدهد، هر كس یك تعبیر و تفسیری برای خودش دارد. گفت: دقیقا‌ً نكته همین جاست و همین است كه به‌زعم خیلیها، گرفتاری موسیقی است و تعیین تكلیف آن را این حد‌ّ دشوار و غامض می‌كند و برای همین هم، این همه بر سرش حرف و حدیث است. گفتم: اما این چیزی كه می‌گویی شاید ح‍ُسن موسیقی باشد و این ح‍ُسن را هیچ هنر دیگری غیر از موسیقی ندارد. نقاشی و شعر و ادبیات و تئاتر، دنیایی را می‌آفرینند و بعد تو را به آن دعوت می‌كنند. انگار تو مهمان هستی و آنها، میزبان. اما موسیقی دنیایی را می‌آفریند و تو هم حین شنیدنش متقابلا‌ً دنیای خودت را می‌آفرینی و احساسی كه موسیقی به تو می‌دهد و تصمیم‌گیری درونی تو از آن حس‍ّها و برآیندش، موضع درونی تو را می‌سازد. برای همین هم هست كه عكس‌العمل مردم در مقابل هنرهای دیگر، تا حدودی شبیه هم است ولی در مقابل موسیقی، متضاد و گوناگون است. این دقیقاً امتیاز هنر موسیقی است. گفت: پس تكلیف چیست؟ گفتم: تعیین تكلیف به عهده من نیست. بخشی از آن به عهده شخص مكل‍ّف است. اصلا‌ً تو به حرفهای من كاری نداشته باش! احوال درونی خودت را وقتی كه موسیقی‌ای می‌شنوی، مراقبت كن و ببین. هر كسی كه بالغ و عاقل باشد و خیر را از شر‌ّ تمیز بدهد، خودش خوب می‌فهمد كه با شنیدن یك قطعه موسیقی، آیا متمایل به اهواء نفسانی و افعال زشت و خلاف اخلاق و شرع می‌شود؛ یا اینكه ذهن و فكرش متوجه مفاهیم عالی در زندگی و هستی می‌شود. گفت: مثلا‌ً كدام مفاهیم؟ گفتم: اول از همه اندوه، نه اندوه مال دنیا و حقارتهای روزمر‌ّه، بلكه اندوه و غمی كه از درك موقعیت انسان در دنیاست، غم دوری از آرامشهای آسمانی، یا احساساتی مثل مشاهده و ستایش شكوه و عظمت طبیعت، دیدن لبخند یك كودك معصوم، یك گل زیبا و یا تولد و مرگ و تغییر فصلها. مهم‌ترین موضوعات برای موسیقیدان جد‌ّی و با فكر، تولد و مرگ و مبارزه و اندوه عالی و شادی متعالی و ستایش خداوند و ساخته‌های اوست. هر موسیقی‌ای كه این احساسها را در تو تحریك كرد، گوش بده و دوست بدار و اگر احساساتی را در تو داخل كرد كه ترغیب شدی به كارها یا افكاری كه اخلاق و عرف و شرع آنها را جایز نمی‌داند، خودت از آن پرهیز كن. گفت: امر خطیری است و مسئولیت دارد. گفتم: همین‌جاست كه مولانا می‌فرماید: از محقق تا مقل‍ّد فرقهاست. سعی كن در زندگی و مذهب و هنر «مقلدِ اهل تحقیق» باشی، نه مقل‍ّد‌ِ بی‌اندیشه». فرق مؤمن متفكر با عوام متدین هم همین‌جاست.
گفت: حضرت امام خمینی(ره) هم فرموده: موسیقی مطرب حرام است و صداهای مشكوك مانع ندارد و تشخیص موسیقی لهوی از غیر لهوی به عهده شخص مكل‍ّف است. به شوخی گفتم: از هنرمند هم مكلف‌تر و مسئول‌‌تر مگر پیدا می‌شود؟ برو تكلیف خود را پیدا كن و مسئولیتش را به عهده بگیر و با اعتقاد و خلوص پیش برو... فقط مهم این است كه به خودت دروغ نگویی.

□ دیدم كه اشك بر چشمهایش نشسته است. ناراحت و پشیمان شدم كه چرا دوستی رنجید، دنبال كلماتی برای پوزش‌خواهی می‌گشتم كه گفت: اگر ممكن است این سی‌.دی كه پخش می‌شود به من امانت بده، قول می‌دهم زود برگردانم. گفتم: از دست من كه ناراحت نیستی؟
گفت: هرگز! داشتم به این قطعه گوش می‌كردم و ناگهان منقلب شدم. چه درد عمیقی دارد، انگار دارد عظمتی را وصف می‌كند. برخاستم و رویش را بوسیدم و گفتم: الحق كه عنوان هنرمندی و هنر شایسته توست. اما این سی‌.‌دی را نمی‌توانم به تو بدهم، چون هنوز منتشر نشده و بیرون فرستادنش برایم مسئولیت دارد. گفت: این موسیقی هر چه بود، مرا چند لحظه از خودم و مسائل حقیر زندگی روزمره خارج كرد و انگار یك غم شیرین و عجیبی را به دلم ریخت. انگار روبه‌روی دریای باعظمتی ایستاده‌ام و می‌خواهم تا ابد در این حالت بمانم... اگر اشتباه نكنم این یك سمفونی است و با اركستر فرنگی از نغمه‌های ایرانی استفاده شده... آهنگسازش كیست؟ خارجی است یا ایرانی؟ گفتم: این اثر ایرانی است؛ آهنگسازش هم یك ایرانی است: دكتر شاهین فرهت، سازنده سمفونی دماوند.


مهدوی رضا


منبع : پایگاه رسمی انتشارات سوره مهر

مطالب مرتبط

کلمات در حال جستجو
عبدالرضا موزون , برف در کرمانشاه , روزهای تنهایی , چهار خبر ورزشی , فلج‌اطفال , مراکزعلمی , نوگرا , عکس مبتذل , نامه رهبر انقلاب به جوانان غرب , مودیز , باران زنجان , کفش نامناسب , مهدی محسنیان راد , قایق رانان , تکلیف شرعی , پایین دستی , علی قاسم پور , خداحافظی از فوتبال , جشنواره جایزه ایثار , مینایتوری , تا جمعه , اسب های ایرانی , پزشکی حج , امید مجد , مسعود خشایی , هیات , نماینده فرانسه در آمریکا , تبخیر آب , صدای آمریکا , حمید رضا وردی , تنش ها میان ترکیه و روسیه , انتخابا , شلوار کوتاه , تخفیف بلیت مترو , همکاری کنسولی , دوه متوسطه , چاوش اوغلو , آژادسازی , تبلیغ مواد مخدر , سرمربی لاتزیو , برند ایمپلنت , اپل طلایی , داژبان , تحولات داخلی , پل مکانیزه , تعویق زمان برگزاری , متن سخنرانی , آذرباییجان , مینی گلف , مدیریت در مصرف ,

برخی از مطالبی که کاربران هم اکنون در حال خواندن آن هستند
كولیت‌ اولسرو ـ colitis ulcerative , مشکلات مخصوص , ویرایش (ادیت) عکس , من آن ماهم که اندر لامکانم , خانواده و نیاکان , قوه مقننه , بارنامه دریائی و انواع آن , تومورهای مغزی , مولوی , گاه‌شماری خراجی , تربیت معلم , اتیولوژی , تأثیر مذهب در درمان بیماری‌های روانی , بقعهٔ صاحب‌الامر، تبریز , حرکت افقی , عاطفه نامتناسب (inappropriate affect) , تنگ بوان، شیراز , فرم استروفیک و فرم همخوان با کلام , نیترات‌های طولانی‌اثر , آرتریت نقرسی حاد ,

برخی منابع مهم خبری
persianmags.com پرشین مگز , omidnameh.com امیدنامه , alef.ir الف , masironline.com مسیر آنلاین , ghasednews.ir قاصد , mihanemrooz.ir میهن امروز , kasbokarnews.ir روزنامه کسب و کار , rikhtopash.com ریخت و پاش , eghtesadoma.com اقتصادوما , itanalyze.com آی تی آنالیز , musicema.com موسیقی ما , bazarkhabar.ir بازارخبر , telna.ir تلنا , qeshmdaily.com قشم , fa.irannuc.ir ایران هسته ای , 2daylink.com تودی لینک , iranfile.ir ایران فایل , pariyana.com پریانا , jahaneghtesad.com جهان اقتصاد , irinn.ir شبکه خبر , parstourism.ir پارس توریسم , ساخت و ساز , avapress.com صدای افغان , gostareshonline.com گسترش صنعت , khabarnew.ir خبرنو , iribtv.ir صداوسیما , seemab.ir سیماب , cinemanegar.com سینما نگار , 7sobh.com روزنامه هفت صبح , unp.ir اخبار دانشگاهی ,

وبگردی
آزاده نامداری و جنجال تصاویر بی حجابش / فیلم
آزاده نامداری و جنجال تصاویر بی حجابش / فیلم - آزاده نامداری به انتشار تصاویر بی حجابش واکنش نشان داد
قدرت گرفتن نسلى از آقازاده هاى متوهم و وقيح
قدرت گرفتن نسلى از آقازاده هاى متوهم و وقيح - نادر فتوره چی روزنامه نگار در این باره خطاب به حمید رضا عارف توئیت کرده است: «موفقيت هاى رانتى» تو و امثال تو به دليل ژن خوب نيست، به دليل ساختار فاسد است.» او همچنین در توئیتی دیگر به تندی نوشته است: «پسرعارف تصويرى از آينده منطقى وضع موجود است: قدرت گرفتن نسلى از آقازاده هاى متوهم و وقيح كه هيچ نسبتى با انقلاب٥٧، به غير از«سفره» آن ندارند.»
رونمایی پسر عارف از ژن آقازادگی
رونمایی پسر عارف از ژن آقازادگی - صحبت های عجیب پسر عارف که انتقادات زیادی داشت
اولین فیلم از اظهارات قاتل آتنا مقابل دوربین
اولین فیلم از اظهارات قاتل آتنا مقابل دوربین - دهان آتنا را گرفتم به اتاق پشتی بردم، او را خفه کردم و ...
 اولین تصاویر از مهران مدیری و دخترش شهرزاد
اولین تصاویر از مهران مدیری و دخترش شهرزاد - مراسم افتتاحیه فیلم «ساعت 5 عصر» اولین ساخته مهران مدیری در حالی برگزار شد که شهرزاد دختر این کارگردان نیز در مراسم حضور داشت و برای اولین بار است که دختر مهران مدیری در چنین مراسمی حضور می یابد.
فیلم لحظه شلیک پلیس به مهاجم مترو
فیلم لحظه شلیک پلیس به مهاجم مترو - لحظه شلیک پلیس به مهاجم مترو / این فرد چند مسافر مترو و یک مامور ناجا را با چاقو مجروح و به سمت پلیس های دیگرحمله کرد، در اینجا بود که پلیس به او شلیک میکند...
گفتگوی حسین دهباشی با علی فلاحیان / سعید امامی در زندان کشته شد
گفتگوی حسین دهباشی با علی فلاحیان / سعید امامی در زندان کشته شد - خشت خام / نوبت بیست و ششم / گفتگوی حسین دهباشی با علی فلاحیان
عملیات انتحاری داعش در بالای شهر تهران! / عکس
عملیات انتحاری داعش در بالای شهر تهران! / عکس - این تصویر از صبح امروز در برخی شبکه های مجازی دست به دست می چرخد و برخی کاربران خوش ذوق با شوخی معنی داری درباره آن نوشته اند که این تصویر متعلق به بمب گذاری انتحاری داعش نیست و برای یکی از فروشگاه های بالای شهر تهران است که مد خاصی در پوشاک میان جوانان را ترویج می کند.
    پربازدیدها