دوشنبه ۲۵ تیر ۱۳۹۷ / Monday, 16 July, 2018

نگاهی به اجرای ارکستر ملی ایران ( ۷ و ۸ مهر- تالار وحدت )


در این برنامه كه در دو بخش اجرا شد ، سه قطعه بی كلام ، سه قطعه با كلام از موسیقی تاجیكستان ( از ساخته های زیاد الله شهیدی و فرزندش طالب خان شهیدی ) ، دو قطعه از موسیقی آذری و یك قطعه از موسیقی ازبكستان ( ساخته طالب شهیدی ) و پنج قطعه موسیقی با كلام از ساخته های موسیقی دانان دهه های ۲۰ و ۳۰ و چهل ایران ( ركن الدین مختاری ، روح الله خالقی و عبدالحسین برازنده و حسینعلی ملاح ) مجموعه اجراهای اركستر موسیقی ملی را شكل می داد .
برنامه با قطعه ریتمیك رقص ژاله ، و ملودی آشنایش كه ساخته ذهن استاد زنده یاد حسینعلی ملاح بود و شهرام توكلی روی آن آهنگسازی كرده بود ، آغاز شد و سپس محمد قولوف سه تصنیف قلعه بندی ، دلداده شدم و ساری گلین را خواند . محمد قولوف ، چنانكه از صدای تنور و پخته وی بر می آمد ، تحصیلات آكادمیك موسیقی دارد . وی در كنسرواتوار چایكوفسكی در كلاس واسیلی كارین تحصیل موسیقی كرد و در باله و اپرا نیز فعالیتهای چشمگیری داشت . این خواننده ۶۰ ساله تاجیكستان در سال ۱۹۷۰ عنوان هنرمند ملی تاجیكستان را از آن خود كرد .از سال ۱۹۹۲ پروفسور كنسرواتوار ملی تاجیكستان بود. قولوف در بخش دوم نیز تصانیف بخارا ، محلی آذری ، و محلی ازبكی را بر روی ساخته هایی از طالب شهیدی خواند . قولوف اگر چه در كل تصویری از یك خواننده مسلط تنور را در منظر تماشا گران ایرانی به تماشا نهاد، اما در بخشهایی از اجرای خود ، به خصوص در اجرای قطعه محلی آذری با اركستر چندان هماهنگی نداشت، ضمن آنكه صدا برداری كار وی به مطلوبیت و شفافی صدابرداری صدای سالار عقیلی نبود .
آثار طالب خان شهیدی نیز اگرچه رنگ و بویی تاجیكی داشت ، اما این رنگ و بو به دلیل نبود سازی از منطقه تاجیكستان، به خوبی نتوانست توسط اركستر انتقال داده شود . شهیدی كه سال گذشته به عنوان رهبر میهمان اركستر سمفونیك ایران را هدایت می كرد ، با استفاده از ملودی ها و اشعار مناطق تاجیكستان و ازبكستان و آذربایجان آثار متعددی ساخته است كه از جمله شاخص ترین آثار وی می توان ۵ اپرا و ۴ باله و آثار نمایشی چون رباعیات خیام ، سیاوش ، شاه فریدون ، یوسف و زلیخا و آثار سمفونیك نام برد . وی آموزش آهنگسازی را نزد پدرش آغاز كرد و سپس در محضر آهنگساز بزرگ ارمنی ، آرام خاچاطوریان تحصیلاتش را ادامه داد .
تصنیفهای ایرانی اركستر ملی كه با صدای سالار عقیلی اجرا می شد ، بیش از دیگر بخشها با اقبال تماشاگران روبرو شد. سالار عقیلی در این اجرا نشان داد كه به راحتی می تواند جای خالی علیرضا قربانی را پر كند . وی اگر چه در این اجرا آوازی اجرا نكرد تا تماشاگران بتوانند قابلیتهای حنجره اش را در آواز خوانی روی صحنه و همراه اركستر ملی دریابند ، اما در اجرا ی تصانیف بسیار مسلط و حرفه ای نشان داد . صدای رسا، با تحریرهای جا افتاده و غلطهای نرم و مخملین ، و نازك كاریهای جذاب توانست تصویری دلنشین از صدای این خواننده جوان به دست دهد . سالار عقیلی چندی قبل نیز با اركستر ملی اجرای برنامه داشت و ۱۰ و ۱۱ مهر نیز در تالار وحدت به همراه اركستر ملل تصنیف مرغ سحر را بازخوانی كرد.
در میان تصنیفهای اجرا شده ، اجرای دو تصنیف جفای گلچین و چرا خاموشی جای بحث و گفت و گو دارد . تصنیف جفای گلچین در واقع همان تصنیف معروف آتش دل از مرحوم عبدالحسین برازنده است كه با صدای استاد زنده یاد ، تاج اصفهانی اجرا شد . این اثر در اجرای اركستر ملی با تغییر كل شعر و با همان ملودی اجرا شد . شعر این تصنیف را حسن صدر سالك سروده بود . این تغییرات صوری كه چند سالی است دامن اركستر ملی را گرفته است ، با اعتراض برخی از نخبگان موسیقی روبرو شده ، و حتی شورای اركستر كه مركب از كامبیز روشن روان و حسین علیزاده بود ، به جهت برخی اختلاف نظرها كمتر تشكیل می شود . تصنیف چرا خاموشی نیز كه در بخش دوم برنامه اجرا شد ، گرته برداری مشخص و مشهودی از تصنیف معروف «تو ای پری كجایی» ( از ساخته های همایون خرم ، با شعری از هوشنگ ابتهاج (سایه )و صدای زنده یاد قوامی ) بود و مشخص نبود چرا اركستر ملی كه یكی از وظایفش اجرای آثار ملی و شاخص تاریخ موسیقی ایران است ، به جای اجرای اصل اثر به سراغ كپی دست چندمی از همان اثر می رود .
اركستر ملی كه از سال ۷۷ كار خود را به رهبری فرهاد فخرالدینی و آواز شجریان شروع كرد ، برابر اساسنامه آن قرار است آثار شاخص و در سطح ملی ، از آهنگسازان گذشته و معاصر را اجرا كند. این كار در ابتدای راه اندازی این اركستر تا حدودی رعایت می شد ، اما در یكی دو سال اخیر جای خالی آثار هنرمندانی چون پرویز مشكاتیان ، محمد رضا لطفی ، حسین علیزاده و... خالی است . از سوی دیگر با وجود تلاشهایی كه در دو دهه اخیر در ابداع برخی از سازهای ایرانی و اركستراسیون این سازها و نیز توجه به سازهای محلی و نواحی مختلف ایران به عمل آمد ه است ، ( گروههای عارف و شیدا و تلاشهای علیزاده و مشكاتیان و نیز محمد رضا درویشی ) به نظر می رسد مسئولان مركز موسیقی نیز درمورداركستر موسیقی ملی با این پرسش جدی مواجهند كه با توجه به چنین تجربه های مثبت و موثر و مورد اقبال اهل فن و نخبگان ، كه نمونه اخیر آن اركستر ۳۱ نفره گروه خورشید بود ، و یا اركستر ملل كه ۱۰و۱۱ مهر در تالار وحدت اجرا داشت ، چرا برای یك اركستر موسیقی ملی با سازهای ایرانی سرمایه گذاری صورت نمی گیرد و چرا باید در یك اركستری كه به نام اركستر موسیقی ملی ایران نامیده می شود. بیش از ۵۰ ساز آن از سازهای كلاسیك فرنگی باشد و كمتر از ۱۰ ساز ایرانی . پاسخ به این پرسشها می تواند روزنه ای باشد برای رسیدن به اركستر ی با قابلیتهای موسیقی ایرانی در تمامی وجوهش .
در حاشیه:
غیبت علیرضا قربانی از جمله حواشی این اركستر بود. وی كه در چند سال اخیر به عنوان خواننده اول این اركستر ، پای ثابت تمامی اجراها بود ، چندی قبل در گفت و گویی ابراز تمایل كرده بود ، بیشتر با گروههای سنتی بخواند و اجرای اخیر وی با گروه خورشید نیز می تواند طلیعه ای باشد برای حضور كمترش در اركستر ملی ایران .
استقبال از برنامه های اركستر ملی به مانند تمامی اجراهای گذشته خوب بود و تمامی سالن ۸۰۰ نفره تالار وحدت مملو از تماشاگر بود.
سام پورمهدی


منبع : روزنامه همشهری

مطالب مرتبط

روندروبه رشد صدور مجوز موسیقی

روندروبه رشد صدور مجوز موسیقی
روزه موسیقی
امسال در ماه مبارک رمضان خبری از اجرای موسیقی جدی نیست. برخلاف سال‎های گذشته که ارکستر سمفونیک و ارکستر ملی به اجرای برنامه می‎پرداختند، امسال چنین خبری نیست. البته قبل از رمضان هم چندان خبری نبود؛ اما به هر حال همان ماهی یکی دو شب برنامه هم تعطیل شده است. در این باره رئیس سازمان فرهنگی و هنری شهرداری جور مسئولان موسیقی کشور را کشید و گفت در این ماه نباید موسیقی تعطیل شود.
نوشدارو
برای این که از انصاف دور نشویم، باید بگوییم که یک مسئول رده بالای وزارت ارشاد گفت که ما در بررسی‎های خود به این نتیجه رسیدیم که در ماه مبارک رمضان موسیقی داشته باشیم. از آنجا که این دوست عزیز چند روز پیش چنین فرموده احتمالا منظورش ماه رمضان سال آینده است؛ یعنی زمانی که به احتمال زیاد ایشان در آن سمت نخواهد بود!
بلیت‎فروشی معکوس
مسئولان محترم موسیقی در یک اقدام بدیع و شگفت، در مقابل تعطیلی کنسرت‎ها و دیگر برنامه‎های موسیقی، گروه‎های دست چندم موسیقی آئینی و محلی را هر شب به تالار وحدت می‎آورند تا به اجرای موسیقی بپردازند! آن هم برای خودشان! البته نه برای مسئولان، خیر منظور از خودشان همان گروه‎های اجرا کننده هستند، چون سالن خالی خالی است. حتی خبری از متولیان اصلی برنامه‎ها هم نیست.با وجود این که ورود به این برنامه مجانی است ولی حتی دو ردیف هم پر نمی‎شود، ظریفی پیشنهاد می‎داد حالا که بودجه‎ای برای این برنامه‎ها صرف می‎شود، مقداری از آن بودجه را هم به کسانی بدهند که به تالار می‎آیند؛ یعنی نوعی بلیت فروشی معکوس!
آفرین
رئیس مرکز موسیقی در اقدامی نیکو و متعهدانه نامه‎ای را به معاون حقوقی و پارلمانی وزارت ارشاد در حمایت از بزرگان موسیقی نوشته است. دکتر همافر در واکنش به جوسازی‎ها و اتهاماتی که به جشن خانه موسیقی زده بودند به دفاع برخاسته و توجه آن دسته از نمایندگان را که در جست‎وجو حقیقت نیستند و گوش به شایعات دارند جلب کرده که باید حرمت و احترام استادان بزرگ را نگه داشت، به ویژه فعالان و متولیان «خانه موسیقی» که همگی از پیشکسوتان و اعاظم هنر موسیقی هستند. آفرین براین اقدام مسئولانه.
جلسات پربرکت
اولین جلسه شورای سیاستگذاری موسیقی کشور اواخر هفته گذشته برگزار شد؛ اعضای این شورا که اسامی آنها قبلا در مطبوعات اعلام شد در این جلسه حاضر شدند و دکتر همافر به عنوان رئیس شورای سیاستگذاری انتخاب شد.همچنین در آن هفته جلسه‎‎ای در فرهنگستان هنر با حضور استادان موسیقی کشور تشکیل شد. این جلسه در ادامه جلسات سال گذشته در ارائه تعریف چند کلمه‎ای «ردیف» و دیگر اصطلاحات موسیقی است. فعلا فقط «ردیف»!
اخبار خوش
شنیدیم که اخیرا شهرام ناظری کار ضبط اثر جدیدش را که آهنگسازی آن را پژمان طاهری انجام داده به اتمام رسانده است. ایشان قرار است تا یکی دو ماه آینده کنسرتی را هم با همکاری پرویز مشکاتیان برگزار کند. همچنین حسین علیزاده هم در تدارک برگزاری کنسرتی است. اینها همه اخبار خوشی است که به گوش می‎آید؛ اما تا چه حد به مرحله اجرا و عمل برسد، معلوم نیست.
تحولمدتی پیش خبر مربوط به برقراری و برگزاری کارگاه‎های تخصصی موسیقی سنتی با مسئولیت داریوش پیرنیاکان منتشر شد؛ اما بعد از آن دیگر خبری نشد. با جناب پیرنیاکان تماس گرفتیم و چند و چون برنامه را سوال کردیم و مشخص شد که ایشان تاکنون با 7،8 نفر هماهنگ کرده و قرار است بعد از ماه مبارک هر 15 روز یک بار این کارگاه‎ها تشکیل شود. قطعا اگر این کارگاه‎ها با برنامه‎ریزی دقیق و علی‎الخصوص با حمایت مسئولان ادامه پیدا کند می‎تواند تاثیرات بسیار مطلوبی برجریان موسیقی کشور گذاشته و تحولی را در این مسیر به وجود بیاورد.
یادامان
سوم آذر امسال مصادف با بیستمین سال درگذشت مدرس و معلم بزرگ آواز «محمود کریمی» است؛ شایسته است که بزرگداشت و یادمانی برای این استاد تاثیرگذار از سوی مسئولان یا خانه موسیقی برگزار شود البته نه بزرگداشتی از نوع و جنس بزرگداشت‌های بی‌خاصیت و پرت و پلا...
سرمایه بی‌استفاده
مدتی است از فعالیت «بنیاد رودکی» می‌گذرد و گذشته از اقدامات فیزیکی این بنیاد در ساخت سالن مبارک (فردوسی) و «سکوی هنر» در طبقه فوقانی تالار وحدت، در زمینه‌های تاثیرگذاری و الگوسازی در ارائه و اجرای برنامه‌های پربار موسیقی و نمایشی هنوز شاهد آثار شاخصی نبوده‌ایم. هرچند که مدت زمان زیادی از فعالیت و کار این نهاد نمی‌گذرد و انصافا باید به آنها مهلت بیشتری داد؛ اما با وجود این که این بنیاد نشان داده که در کارهای ساخت وساز و تاسیس بنا و کارهای این چنینی جدیت بیشتری دارد معلوم نیست چرا تابلوی الکترونیکی تالار وحدت را که می‌تواند منبع خوبی برای درآمد بنیاد هم باشد بلااستفاده رها شده است. این تابلوی دیجیتالی که سر خیابان استاد شهریار نصب شده میلیون ها تومان ارزش دارد؛ اما این سرمایه از دید متولیان بنیاد مغفول مانده است. حالا ارزش‌های اطلاع‌رسانی و بقیه قضایا بماند!

وبگردی
کدام پسر روحانی سه تابعیتی است؟
کدام پسر روحانی سه تابعیتی است؟ - سرنوشت فرزند بزرگ حسن روحانی از جمله مواردی است که در سال‌های گذشته بارها مورد توجه رسانه‌ها قرار گرفته است. پیش از برگزاری انتخابات ریاست‌جمهوری سال ۹۲ نیز یکی از وب‌سایت‌های اصولگرا مدعی بود که او به دنبال “شکست عشقی” دست به “خودکشی” زده است. بنا به ادعای برخی از رسانه‌های اصو‌لگرا، فرزند روحانی با کلت کمری پدر خودکشی کرد.
فیلم منزل محمود خاوری درکانادا
فیلم منزل محمود خاوری درکانادا - کاربران شبکه های اجتماعی فیلمی را منتشر کرده اند که گفته می شود مربوط به خانه مجلل محمود خاوری در کانادا است. صحت و سقم این قضیه هنوز تایید نشده است.
چرا آیت‌الله جنتی اینگونه فکر می‌کند؟
چرا آیت‌الله جنتی اینگونه فکر می‌کند؟ - احزاب و شخصیت‌ها - زندگی ساده آیت‌الله جنتی گرچه از ویژگی‌های مثبت شخصیت وی است اما نوع نگاهش به عرصه سیاسی و مصداق‌یابی های وی درخصوص افراد انقلابی انتقادهای زیادی را متوجه او می‌کند.
مائده هژبری و امیرحسین مقصودلو در استانبول
مائده هژبری و امیرحسین مقصودلو در استانبول - امیرحسین مقصودلو (تتلو) با انتشار عکسی از خودش و مائده هژبری، دختر نوجوانی که پس از اعتراف تلویزیونی اش معروف شد، از کنسرت مشترک در استانبول خبر داد.
واکنش فغانی به انتشار تصاویردست دادنش با داور زن برزیلی:کوچکترین اهمیتی برایم ندارد!
واکنش فغانی به انتشار تصاویردست دادنش با داور زن برزیلی:کوچکترین اهمیتی برایم ندارد! - تصاویر با شما سخن می گویند؛ تصاویری بی روتوش با سخنانی بی روتوش‌تر؛ می‌خواهیم با بخش خبری «فوتونیوز»، مقامات با شما بی روتوش و رودررو سخن بگویند. از این پس، عصرگاه هر روز با «فوتو نیوز» تابناک، حرف و سخن مقامات داخلی و خارجی را به عکس بی روتوش‌شان الصاق می‌کنیم، تا بهتر بدانیم چه کسی حرف زده و از چه سخن گفته است. کوتاه و مختصر؛ به احترام وقت شما و فرصتی که برای دانستن می‌گذارید.
اول مرگ بر ربا بعد مرگ برآمریکا
اول مرگ بر ربا بعد مرگ برآمریکا - صحبت های تامل برانگیز آیت الله رودباری درمورد ربا در کشور
مرد رو‌به‌روی مائده هژبری کیست؟
مرد رو‌به‌روی مائده هژبری کیست؟ - دختر بازداشت شده در بخشی از مصاحبه توضیح می‌دهد که صبح دستگیر شده و خانواده‌اش در جریان این موضوع قرار گرفته‌اند و این ادعا نشان می‌دهد تهیه فیلم اعترافات به فاصله یک صبح تا عصر انجام شده که خود نشان‌دهنده این است که برای متهم هنوز دادگاهی تشکیل نشده و جرمی به اثبات نرسیده ‌است.
فیلم | رامبد: دهنتو ببند، فرح‌بخش: دهنتو گِل بگیر!
فیلم | رامبد: دهنتو ببند، فرح‌بخش: دهنتو گِل بگیر! - پس از آنکه فیلم تازه محمدحسین فرح‌بخش در سالن‌های سینمای شهر تهران اکران نشد. احمدی مدیر سینماشهر که از قضا تهیه کننده برنامه خندوانه نیز هست و سوله مدیریت بحران شهر تهران در دوره تهیه کنندگی او به «خندوانه» اختصاص یافت، مانع از این اکران شده بود و همین مسئله واکنش فرح بخش را به دنبال داشت و او را رانت‌‎‌خوار خواند و پای رامبد جوان را به میان کشید.
شاخ‌های اینستاگرامی که نمی‌شناختیم
شاخ‌های اینستاگرامی که نمی‌شناختیم - یکی از دختران که به شدت مورد توجه قرار گرفته است مائده نام دارد. او از چهره‌های شناخته شده اینستاگرام است که ویدئو‌هایی از رقص هایش را در صفحه خود منتشر کرده است. او متولد سال 1380 است. به گفته خودش حدود 600هزار فالوئر دارد. او حالا با قرار وثیقه آزاد است.
تصادف سردار آزمون با پورشه اش (عکس)
تصادف سردار آزمون با پورشه اش (عکس) - سردار آزمون نیمه شب گذشته و در نزدیکی‌های صبح امروز با خودوری پورشه شخصی خود در محور نکا بهشهر پس از عبور از روستای کمیشان با تصادف زنجیره‌ای مواجه شد که در این حادثه خودروهای زیادی خسارت دیدند
فیلم | سرگذشت گنده‌لات تهران تا لحظه جان‌دادن در زندان (۱۴+)
فیلم | سرگذشت گنده‌لات تهران تا لحظه جان‌دادن در زندان (۱۴+) - فیلم - گزارشی کامل و کوتاه از سرگذشت وحید مرادی گنده‌لات تهران تا لحظه جان‌دادن در زندان را در ویدئوی زیر ببینید.
شوخی «عطاران» با «مدیری» در اکران فیلم هزارپا
شوخی «عطاران» با «مدیری» در اکران فیلم هزارپا - مراسم اکران خصوصی فیلم هزارپا با حضور هنرمندان و بازیگران این فیلم سینمایی شب گذشته 9 تیر 1397 در برج میلاد برگزار شد.
قصور تاریخی دولت
قصور تاریخی دولت - چه باید کرد؟ پرسشی که نوبخت پرسیده است، اما شاید به دنبال پاسخ آن نباشد. در شرایط کنونی دولت و حامیان اصلی آن در مظان این اتهام تاریخ قرار خواهند گرفت که چرا به دنبال طرح و پاسخ مهم‌ترین سوال شرایط بحرانی کنونی نرفتند.
تصاویر/ لمس "آزادی" در ورزشگاه آزادی
تصاویر/ لمس "آزادی" در ورزشگاه آزادی - مردم تهران برای اولین بار و برای تماشای مسابقه‌ی فوتبال ایران و اسپانیا در جام جهانی ۲۰۱۸ بهمراه خانواده‌های خود به ورزشگاه صدهزار نفری آزادی رفتند