سه شنبه ۲۹ آبان ۱۳۹۷ / Tuesday, 20 November, 2018

مهمانی بتهوون در پایتخت


۱- بنابر شواهد قرار شده است در آذرماه سال جاری، مجموعه كنسرت هایی تحت عنوان «هفته موتسارت» در تهران برگزار شود. اما چرا موتسارت. دلیل این امر از سویی می تواند بسیار بدیهی و منطقی جلوه كند. به هر حال بزرگداشت دویست و پنجاهمین سالروز تولد موتسارت در تمام كشورهای متمدن جهان در حال تدارك شدن است و همین امر بهانه ای است تا ما هم به نحوی در این حركت فكری جهانی سهمی داشته باشیم. اگرچه تصور بر آن است كه در حال حاضر استانداردهای كیفی موسیقی در كشور هنوز به حدی نرسیده كه بتوان در این حركت جهانی نقشی برجسته ایفا كرد اما حركت هایی از این دست تنها موجب می شوند به آینده ای بهتر دلخوش باشیم.
۲- «ولفگانگ آمادئوس موتسارت» بیست و هفتم ژانویه ۱۷۵۶ در شهر سالزبورگ چشم به جهان گشود. پدر او موسیقیدان، نوازنده و آهنگساز صاحب قریحه ای بود كه تمایل داشت فرزندان خود را نیز از هنر خویش بی بهره نگذارد. بنابراین تمایل داشت كودكان خود را در محیطی سرشار از موسیقی پرورش دهد و آموزشهای مربوطه را از سنین خردسالی به آنان آموزش دهد. شاید نتوان تصور كرد كه او در خانه اش یكی از بی بدیل ترین استعدادهای تاریخ موسیقی را پرورش داد. البته دریافت و باور كردن این موضوع برای پدر موتسارت به همین راحتی كه ما در موردش صحبت می كنیم، نبود ولی به هر حال لئوپولد پدر ولفگانگ به توانایی های وی و نیز دخترش «نانرل» پی برده بود وتلاش داشت آنان را از همان دوران كودكی به دنیای موسیقی معرفی كند. همین امر سبب می شد دیسیپلین حاكم بر خانواده موتسارت بیش از حد متعارف توسط پدر خانواده اعمال شود و این موضوع گاهی سبب رنج كودكان نابغه را فراهم می ساخت. نانرل نیز مانند ولفگانگ از هوش و استعدادی فوق العاده نصیب داشت اما شاید تنها یك درجه كمتر از برادرش. همین امر موجب شد درخشش او در سایه نبوغ غیرقابل باور برادرش كم شود. كسی چه می داند، شاید اگر ولفگانگ هیچگاه متولد نشده بود، امروز همگان «نانرل موتسارت» را به عنوان مستعدترین موسیقیدان جهان قلمداد می كردند.
ولفگانگ و نانرل از همان دوران مشق های آهنگسازی را تحت نظارت پدر دنبال می كردند. حاصل كارشان تقریباً غیرقابل باور بود، تا جایی كه در همان دوران گروهی آنان را متهم می كردند آثارشان متعلق به خودشان نیست بلكه پدر آنها این قطعات را به آنها دیكته می كند. البته این مدعا به هیچ وجه صحت نداشت اما به هر حال اسنادی كه امروزه به دست آمده، نشان می دهد گهگاه پدر لئوپولد، آثار فرزندانش را اصلاح و غلط گیری می كرده است. اما اندكی بعد كار به جایی رسید كه از بی نقص ترین نمونه های آهنگسازی توسط ولفگانگ آمادئوس موتسارت در سراسر اروپا به مورد اجرا گذارده شد.
موتسارت در دوران نوجوانی در نواختن پیانو و ویولن تسلطی استادانه كسب كرده بود وعلاوه بر این ساز ویولا را ساز محبوب خود می دانست. تصور اینكه مصنفی اولین سمفونی خود را در سن هشت سالگی ساخته باشد به راستی دشوار است. اما این امر حقیقت داشت و حتی حیرت انگیزتر از این: او در یازده سالگی نخستین اپرای كامل خودرا تصنیف كرد.
آثار موتسارت از حیث تنوع ژانر بی نظیراند. او در هرفرمی كه می شد تصور كرد، آهنگ ساخت. ساخته های او بی شمارند و این زمانی شكل عجیب تری به خود می گیرد كه بدانیم او به همراه فرانتس شوبرت در میان تمام كسانی كه در تاریخ موسیقی جاودان گشته اند، كوتاه ترین عمر را داشته است. اگر او مدت زمان عمر طبیعی را می گذراند، یحتمل كمیث آثارش به دوبرابر همین میزانی كه امروزه در اختیار ماست می رسید.
اخیراً كمپانی فیلیپس مجموعه ای از اجراهای منتخب كلیه آثار موتسارت را منتشر كرده است كه حاوی قریب به یكصد وهشتاد عدد سی دی در یك بسته بزرگ منتشر شده و البته بدیهی است كه قیمت بالایی نیز برای آن در نظر گرفته شده است. گرچه می توان ادعا كرد اجراهای موجود دراین مجموعه بهترین های مطلق نیستند اما دست كم ، وسعت و تعداد بی حد آثار موتسارت را نشان می دهند.
شاید نتوان هیچ سازی یافت كه موتسارت برای آن موسیقی مستقلی تصنیف نكرده باشد. جدا از فرمهای پراكنده و قطعات كوتاه بی شمار وی ، می توان به وضوح تعدد این آثار را در فرمهای اصلی موسیقی دوره كلاسیك مشاهده كرد: چهل و یك سمفونی (البته اسناد موجود به تعداد بیشتری اشاره می كنند كه متأسفانه امروزه جزو آثار مفقوده محسوب می شوند)، بیست و هفت كنسرتو پیانو، بیست و سه كوارتت زهی ، حدود بیست سونات برای پیانو، كنسرتوهای متعدد برای سازهای بادی ، هفت كنسرتو ویولن، دست كم پانزده اپرا و قطعات بی شمار دیگر در فرمهای واریاسیون ، مس ، اوراتوریو، تریو، كوئیتت ، سرناد ، دیور تیمنتو و غیره كه براستی ذكر تمامی آنها تنها در یك كاتالوگ چندصدصفحه ای امكان پذیر می شود. البته تا بدین جا تنها از كمیت بی شمار آثار موتسارت سخن به میان رفت. می توان مدعی شد موتسارت یكی از شخصی ترین و به لحاظی یكی از بكرترین ایده های موسیقایی را در آثار خود به یادگار گذاشته است. همین امر موجب می شود، شنوندگان موسیقی كلاسیك به محض اولین برخورد با یكی از آثار ناشناخته وی، سریعاً هویت آهنگساز را شناسایی كنند.
۳- به لحاظ وجود یكسری محدودیت های موجود، برخی از آثار موتسارت تاكنون در ایران امكان اجرا نیافته اند. از این میان می توان به اپراهای موتسارت اشاره ای داشت. از سویی بعضی دیگر از آثار موتسارت به لحاظ نبود امكانات لازم قابل اجرا نیستند. برای مثال كنسرتو پیانو شماره هفت او درواقع كنسرتویی است برای سه پیانو و یك اركستر مجلسی و این درحالی است كه جدا از كمبود تالارهای كنسرت، وجود چنین امكاناتی را نمی توان در آنها متصور شد. حتی به عقیده برخی از عقلا چنین تصوری نه تنها مضحك بلكه اسراف كارانه است. حتی با فرض وجود تمامی این امكانات، در ایران تعداد نوازندگانی كه به یكسری از استانداردهای بین المللی موسیقی دست یافته باشند و صلاحیت اجرای چنین آثاری را كسب كرده باشند، بسیار بسیار معدود است؛ حتی كمتر از تعداد انگشتان یك دست.
در هر صورت هفته موتسارت در تهران برگزار می شود. به راستی هم آدمی نمی داند كه باید آن را به فال نیك بگیرد یا خیر. به هر حال فرصتی مهیا می شود تا پس از مدتها در كنسرتی زنده نوای معدود آثاری از اقیانوس بی انتهای نبوغ موتسارت را تجربه كنیم. قضاوت در باب كیفیت اجرا را نیز بهتر است به خود اجراكنندگان واگذار كنیم.


منبع : روزنامه ایران

مطالب مرتبط

روحت را انگار می بَرند

روحت را انگار می بَرند
با این امكانات نمی شود به جنگ مگادث و متالیكا رفت. این را وقتی محل تمرین «كهت میان» را ببینید كه به سونای خشك بیشتر شبیه است یا در جریان روند ضبط و تولید «اكسیر» قرار بگیرید می فهمید. «اكسیر» اولین آلبوم كهت میان كه شاید اولین كار متال بدون كلام در اینجا هم باشد، یك ماه است به بازار آمده تا شاید با فروش خود به این گروه و طرفداران موسیقی متال دلگرمی كوچكی بدهد.طرفدارانی كه بعضی از آنها با دیدن یك اثر ایرانی در میان آثاری كه هر روز از آن سوی مرز می رسند، ذوق زده می شوند. كسانی كه بعد از گذشت سال ها از خوابیدن تب این نوع موسیقی در دنیا هنوز دلبسته آن هستند، بچه های كهت میان را مجبور می كنند از ایده های خود فاصله بگیرند، همراهشان شوند و كارهایی ضبط كنند كه ناشی از علاقه هایشان در دوران نوجوانی و اوایل جوانی است نه حالا كه «همایون مجدزاده» و «اردوان انزابی پور» هركدام ۳۱ سال دارند و «وانیك وارطانیان» ۳۰ سالگی را از سر گذرانده. از ساخت قطعات اكسیر سال ها می گذرد و برای همین است كه همایون مجدزاده سرپرست كهت میان و گیتاریست آن می گوید: «این موزیك متعلق به ۲۰ سالگی ما است. وقتی بیرون می آید كه دیگر خودت هم مخاطب خودت نخواهی بود.»
• موسیقی دوران نوجوانی
همایون مجدزاده و اردوان انزابی پور قبلاً در گروهی به نام اكسیر فعالیت می كردند و با هم «كهت میان» را شكل دادند. چند نوازنده عوض كردند به ركود و انفعال رسیدند و در همان دوران تصمیم گرفتند «اكسیر» را منتشر كنند. جمع كردن قطعاتی كه در جوانی ساخته بودند و تنظیم مجدد آنها یك ماه طول كشید درحالی كه وانیك وارطانیان در امر هم به جمع آنها اضافه شده بود. مجدزاده می گوید: «نمی شود گفت این موسیقی، موسیقی متال دهه ۸۰ است، احساس جدیدی دارد و ما در دوران جوانی جذبش شدیم. اما این سبك تا وقتی در ایران كهنه شود، فعلاً محبوب است.» كهت میان گروهی است كه خواننده ندارد. تلاش اعضا برای پیداكردن خواننده ای كه روی كلام انگلیسی تسلط داشته باشد، به جایی نرسیده. آنها فكر كردند با موسیقی بی كلام كار ساده و روان تر می شود و می توان مخاطب را به سمت موسیقی پر آكوردتر كشاند موسیقی ای كه خشن نیست، موزیكال تر و فنی تر است و در «وجود مجازی» كه در دومین آلبوم گروه است تا حدودی به این خواسته رسیده اند.
• ایده هایی كه پیر می شوند
تمام قطعات «اكسیر» ضبط خانگی شده اند و مجدزاده، انزابی پور و وارطانیان را زجر داده اند. آنها به دلیل نبود وسایل ضبط پیشرفته از افكت هایی كه مشابه سازند استفاده كردند و اردوان می گوید كه به همین دلیل خیلی از قابلیت های نوازندگی از بین رفته است. برای خوب درآمدن كار آنقدر ساز زدند كه دیگر توان ساز زدن نداشتند، آنقدر به كارهایی كه زدند گوش كردند كه دیگر گوششان به جز آن نت ها، نت های دیگری نمی شنید و به همین دلیل نمی توانستند نت های بهتر را جایگزین كنند. كاری كه به عهده مدیر تولید است و چنین كسی وجود نداشت. «شاید ملودی كه می زدیم ملودی خوبی نبود اما اینقدر به آن گوش كرده بودیم كه دوستش داشتیم. فكركردن به ایرادهای آن فرسوده كننده بود. جایی نبود یاد بگیریم و حین ضبط كارها خیلی چیزها یاد گرفتیم. همه اینها سخت است اما جوابش چیست؟» تازه اكسیر همانی نیست كه كهت میان می خواهد. این مجموعه یك دهم توان اعضایش هم نیست و بچه های گروه با صداقت هرچه تمام تر می گویند این مجموعه را منتشر كردند تا پول دربیاورند و به ایده های اصلی خود بپردازند كه با وضعیتی كه در ایران وجود دارد، به ثمر رسیدنشان توانفرسا است. ایده هایی كه اگرچه امروز به وجود می آیند اما سال ها بعد به بار می نشینند، زمانی كه صاحبانشان از آنها فاصله گرفته اند و پیر شده اند. همین اكسیر قرار بود سه ماه بعد از ضبط مجوز بگیرد اما انتشارش بیشتر از یك سال طول كشید.
«همیشه درگیر كارهای سال گذشته هستیم و یك ایده جدید را نمی توان به موقع اجرا كرد.»
ایده هایی كه برای به اجرا درآوردنشان باید وسواس زیادی به خرج داد.به خصوص در سبكی مثل متال كه طرفداران آن تندروتر و كمال گراترند و از سر تفنن به موسیقی گوش نمی دهند. حالا بچه های كهت میان تمام این وسواس ها را به خرج داده اند تا اردوان انزابی پور بگوید: «اكسیر را زدیم كه بتوانیم ایده اصلی خود را اجرا كنیم. اما انگار با این شرایط باید ایده اصلی را ببوسی و بگذاری كنار.» وقتی منبع انرژی وجود نداشته باشد، ایده ها هم قبل از اجرا شدن به پایان می رسند، یا نیمه كاره می مانند. كاری مثل «وجود مجازی» كه به موزیك كهت میان نزدیك تر است اما متعلق به علاقه ها و اعتقادات شش سال پیش آنها است و تازه مراحل ضبط خود را طی می كند تا راهی به بازار پیدا كند شاید هم نكند.
• یادآوری
«اكسیر» فقط به صورت سی دی با ۱۴۰۰ تیراژ منتشر شده است و چون هنوز در شهرستان ها نوار كاست محبوب تر است «كهت میان» فروش شهرستان را از دست داده. اما هم كیفیت نوار بد است و هم سود نوار كاست به نسبت سی دی هفت به یك است، یعنی فروش هفت نسخه آن به اندازه یك حلقه سی دی سود برای تهیه كننده دارد. اكسیر با قطعه ای به نام «یادآوری» شروع می شود. ۱۸ سالگی همایون مجدزاده را به یادش می آورد و اگر اسم قطعه را ندانیم برای ما شاید احساسی متفاوت داشته باشد. قطعات دیگر هم همین طور هستند و نام گذاری شان حس خاصی را القا می كند. اسم گذاری قطعات برای مجد زاده، انزابی پور و وارطانیان كار سختی بود و این شاید به دلیل اینسترو منتال بودن كار باشد. «فساد تدریجی»، «بیگانه هراسی»، «گره كور» و قطعات دیگر كه هر كدام دارای بار نوستالژیك برای خالقانشان هستند و قطعه آخر «ایستگاه» احساس تمام شدن می دهد. احساس پیاده شدن و رفتن. مجدزاده می گوید: «در آهنگسازی و استفاده از گام ها به یكدستی كار هم فكر كردیم و نمی خواستیم اكسیر رنگارنگ باشد. گام های محدودی در كل قطعات ساخته شده بود. به این دلیل كه حس خالصی را در آنها نگه داریم.» این مجموعه را زودتر و راحت تر از «وجود مجازی» می شود فهمید. آلبوم دوم كهت میان كه می توان بیشتر از اكسیر به آن گوش سپرد و دیرتر خسته شد، چرا كه اعضای روی آن وسواس بیشتری داشته اند، «علی اظهری» گیتاریست به گروه و كیبورد به جمع ساز ها اضافه شده اند تا كهت میان كامل تر از پیش باشد، در دوره ای كه حالا اینجا هم موسیقی به مرحله ای رسیده كه گروه ها فرهنگسازی می كنند نه سولوآرتیست ها. «اگر گروه های متال حضور پیدا كنند بهتر از این است كه نباشند، حداقل نقطه ضعفشان را نشان می دهند و خودشان را تصحیح می كنند.» این را مجدزاده می گوید و علی اظهری اضافه می كند كه گروه های ایرانی ویژگی های مثبت موسیقی متال راگرفته اند نه چیز هایی را كه در میان خوانندگان و نوازندگان این سبك رایج است. خشونت، مواد مخدر، ناهنجاری و... «ما آدم های سالم موسیقی متال هستیم اما شاید خیلی ها به موسیقی ما گوش دهند و فكر كنند آدم های نابهنجاری هستیم كه هر روز با ماشین چپ می كنیم.»
• دوستمان ندارند
كهت میان می خواهد بزرگ باشد نه یك گروه كوچك. اما مثل تمام گروه های دیگر همه كاره خودش است چون اسپانسر و حمایت كننده ای وجود ندارد. تهیه كننده ها حاضر نبود ند پولی بابت حمایت از چنین گروه هایی خرج كنند و خودشان هم این موسیقی را دوست نداشته اند. اما درد بزرگ كهت میان و دیگران نبود قانون كپی رایت است. اگر بخواهید با كمپانی در آن طرف دنیا مذاكره كنید شما را آدمی بدون شناسنامه می داند و وارد مذاكره نمی شود. با این حال بچه های كهت میان برای آلبوم اول خود از یك كمپانی آمریكایی كپی رایت گرفته اند. كپی رایتی كه البته برای اثر آنها در داخل هیچ امنیتی ایجاد نمی كند و تمام زحمات تولید كننده را به باد می دهد. به قول همایون مجدزاده: «روحت را انگار می برند.»

مرضیه رسولی

وبگردی
(+18) اولین تصاویر از لحظه تکه تکه کردن جسد جمال خاشقجی
(+18) اولین تصاویر از لحظه تکه تکه کردن جسد جمال خاشقجی - با اینکه عوامل اطلاعاتی عربستان، پیش از آغاز عملیات بازداشت و قتل خاشقجی، دوربین‌های امنیتی را از کار انداختند، اما روز گذشته تصاویر زیر در شبکه‌های اجتماعی و همچنین برخی سایت‌های عربی مخالف رژیم سعودی منتشر شده است. هنوز مشخص نیست که این تصاویر، واقعاً مربوط به این جنایت است، یا اینکه آن را شبیه‌سازی و صحنه‌سازی کرده‌اند. و همینطور هیچ مرجع رسمی این تصاویر را تایید نکرده است.
فیلم/تغییر محسوس و عجیب ورزشگاه آزادی نسبت به بازی فینال آسیا!
فیلم/تغییر محسوس و عجیب ورزشگاه آزادی نسبت به بازی فینال آسیا! - پس از دیدار پرسپولیس و کاشیما، در اولین بازی برگزار شده در ورزشگاه آزادی تغییرات محسوس و عجیبی نسبت به دیدار فینال آسیا دیده می‌شود.
آتش فشان خاموش / خودروهای گران و بی‌کیفیتی که تحویل نخواهند شد
آتش فشان خاموش / خودروهای گران و بی‌کیفیتی که تحویل نخواهند شد - چرا خودرو سازان با وجود مشکلات عرضه بازهم پیش فروش می کنند؟
روایتی دردآور از تن‌فروشی زنان در خیابان‌های تهران
روایتی دردآور از تن‌فروشی زنان در خیابان‌های تهران - سه نفر کنار هم حوالی میدان مادر ایستاده‌اند. زنی قد بلند که موهایش زمینه نسکافه‌ای دارد به هر ماشینی که بلندتر بوق می‌زند نزدیک می‌شود و قیمت را آرام و به سرعت بیان می‌کند. او می‌گوید: «... صد هزار تومان، تو ماشین ۷۰ هزار تومان، گروپ ۳۰۰ هزار تومان و جا هم داریم»، جملات کوتاه و بی‌تفاوت بیان می‌شود. جلوتر دختر کم سن و سالی که شاید ۱۶ سال هم نداشته باشد، ایستاده و از سرما نوک بینی‌اش قرمز شده است، با…
اشراف متواضع!
اشراف متواضع! - افرادی هستند که در دروس زندگی میکنند اما ماشین زیر پایشان پراید است. افرادی که چند ده میلیون از جوجه‌مایه‌دارهای پدرریشو میگیرند که خوب تربیتشان کنند برای مدیر شدن در جمهوری اسلامی و بعد چند هفته در سال هم آنها را می‌برند اردوی جهادی تا از نزدیک ببینند فردا که به لطف جیب پدر در کنکور ترکاندند و مدرک معتبر گرفتند و مدیر شدند قرار است به چه بدبختهای مستضعفی که بخاطر پول نداشتن در آموزش و پرورش رایگان…
چالش جدید با نام «نوه آیت‌ا... یزدی»!
چالش جدید با نام «نوه آیت‌ا... یزدی»! - روز پنجشنبه تصویری در فضای مجازی منتشر شد که قابل تامل بود. زهرا تخشید نوه آیت‌ا... یزدی است که با انتشار تصویری که از دانشگاهش در نیویورک منتشر کرده بود، نوشت: «عکسی که دیروز عصر از دانشگاهم گرفتم با چراغ‌های همیشه روشنش».
روایت تجاوز عجیب به بازیگر لبنانی سریال «حوالی پاییز»
روایت تجاوز عجیب به بازیگر لبنانی سریال «حوالی پاییز» - ماجرای تجاوز به آن ماری سلامه، بازیگر زن عرب سریال تلویزیونی صدا و سیمای ایران.
عکس | همسر جدید نماینده سابق اردبیل در آمریکا
عکس | همسر جدید نماینده سابق اردبیل در آمریکا - «نورالدین پیرموذن» نماینده سابق اردبیل در مجلس شورای اسلامی که سالهاست در آمریکا زندگی می‌کند چند عکس از خود و همسر جدیدش را در اینستاگرام منتشر کرده است.