سه شنبه ۳۰ بهمن ۱۳۹۷ / Tuesday, 19 February, 2019

یادی از سعدی حسنی


یادی از سعدی حسنی
بیست و ششم آذر ماه امسال، نوزدهمین سالروز درگذشت سعدی حسنی (۱۳۶۵-۱۳۰۲) پژوهشگر موسیقی و از چهره های موثر برای شناساندن موسیقی هنری غرب به ایرانیان است. وی حدود نیم قرن پیش، در زمانی كه هیچ كتابی در زمینه شناخت موسیقی هنری غرب (برای عموم) در ایران وجود نداشت و صفحه های موسیقی كلاسیك نیز كمتر در دسترس بود سال ها از طریق رادیو تهران به تفسیر آثار آهنگسازان بزرگ جهان و ارائه نمونه هایی از آثار آنان (با صفحه) می پرداخت. در همان دوران دست به كار تالیف كتاب های «تاریخ موسیقی» (از رمانتیسم تا دوره معاصر) و «تفسیر موسیقی» شد كه هر دو در نخستین سال های دهه ۱۳۳۰ خورشیدی به وسیله بنگاه مطبوعاتی صفی علیشاه در تهران به چاپ رسیدند. سعدی حسنی در پیشگفتار كتاب «تفسیر موسیقی» چنین نوشت: «یقین است در زمانی كه هر مطلب نویی بعد از سه چهار سال كهنه می شود به زودی كتاب های مهم تری در این زمینه انتشار خواهد یافت و كتاب «تفسیر موسیقی» در كنج كتابخانه از نظر پنهان خواهد شد...» ولی با این همه این كتاب تا چند دهه پس از انتشار، همچنان از مهم ترین نوشته ها و مراجع موجود درباره موسیقی هنری غرب به زبان پارسی به شمار می رفت و از سوی علاقه مندان و پژوهشگران به كار برده می شد.سعدی حسنی از سال ۱۳۲۹ با دوره دوم مجله موسیقی كه با نام «نامه موسیقی» انتشار می یافت و انجمن هنری جوانان همكاری نزدیك داشت و در سال ۱۳۳۳ برای ادامه تحصیل در رشته حقوق راهی اتریش شد. در وین در رشته حقوق سیاسی دكترا گرفت و به موازات آن در چندین دوره به تحصیل موسیقی پرداخت. در ۱۳۴۶ با بنیان گرفتن تالار رودكی در تهران وی به عنوان نخستین مدیر عامل این مركز هنری برگزیده شد. او ضمن اداره تالار، متن اپرای دلاور سهند (ساخته احمد پژمان) را همراه با منوچهر شیبانی به رشته تحریر درآورد. اپرای آتوسا (اثر توماس كریستین داوید) نیز براساس نمایشنامه ای از وی آفریده شد.سعدی حسنی در سال ۱۳۵۱ انجمن ژونس موزیكال ایران (جوانان دوستدار موسیقی) را تشكیل داد. این انجمن با همكاری بسیاری از نوازندگان، كنسرت های موسیقی كلاسیك ایران و غرب را در شهرهای مختلف برگزار كرد كه از این راه بسیاری از جوانان شهرستانی كه به نسبت ساكنان تهران به چنین برنامه هایی كمتر دسترسی داشتند با موسیقی جدی و دیگر هنرهای نمایشی از نزدیك آشنا شدند. سعدی حسنی همچنین از سال ۱۳۵۲ چهارمین دوره مجله موسیقی را با نام «نشریه انجمن ژونس موزیكال ایران» با مدیریت خود منتشر ساخت. سعدی حسنی چندی پس از انقلاب راهی آلمان شد و در نهایت پس از یك بیماری طولانی در ۲۶ آذر ۱۳۶۵ در هامبورگ چشم از دنیا فرو بست. از آثار وی به جز كتاب هایی كه از آنها نام برده شد باید از كتاب «هفت نغمه چنگ» (چاپ ۱۳۳۳) و مقاله هایی در مجله موزیك ایران، مجله موسیقی و مجله سخن نام برد. یادش گرامی.
منابع:
- آریان پور، امیر اشرف، «سعدی حسنی»، مجله كلك، شماره ،۲۱ آذر ۱۳۷۰.
- اكبرزاده، پژمان، «موسیقیدانان ایرانی» (جلد ۳)، نشر روشنك/ انجمن میراث ایران، تهران، ۱۳۸۴.
- شكرایی، ناصر، «به یاد سعدی حسنی»، مجله كلك، شماره ۲۱ ، آذر ۱۳۷۰.
(با سپاس از گیتی خسروی، هنرمند اپرا، برای ارسال عكس شادروان سعدی حسنی به نگارنده)

پژمان اكبرزاده


منبع : روزنامه شرق

مطالب مرتبط

مردی که در بستر مُرد

مردی که در بستر مُرد
استاد گفته بود مرا در بی‌بی حوریه بندرانزلی به خاک بسپارید. چون همان‌جا و در غازیان به دنیا آمده بود.
غازیان بندرانزلی. آنقدر گیلان و انزلی را دوست داشت که تا پایان تحصیلات متوسطه آنجا ماند.
احمد عاشورپور در سال ۱۲۹۶ در شهرستان غازیان بندرانزلی متولد شد و اگر تا ۱۰ سال دیگر در میان ما می‌ماند، برایش جشن ۱۰۰ سالگی می‌گرفتیم.
او نیز مانند بسیاری از همنسلانش موسیقی را با آواهای سرزمین مادری‌اش آغاز کرد. شاید کمی عقب‌تر وقتی که نوزاد بود و مادر در گهواره (ننو) برایش لالایی‌های گیلانی و تالشی می‌خواند.
عاشورپور پس از اتمام تحصیلات دوره متوسطه و اخذ دیپلم به کرج آمد تا در رشته معدن تحصیلات دانشگاهی‌اش را آغاز کند.
اما بر حسب اتفاقات روزگار دانشجوی مهندسی کشاورزی شد. این مهاجرت و مد شدن فرهنگ غربی در اوایل دهه ۱۳۲۰ و حتی سال‌های قبل از آن روی او تاثیر گذاشت و به قول خودش «من از روی آهنگ‌هایی که صفحاتش را از خارج می‌آوردند تقلید می‌کردم».
وقتی که عاشورپور جوان وارد دانشکده کشاورزی شد تازه رادیو راه افتاده بود همکلاسی‌های دوره دبیرستانش به او گفته بودند که صدای خوبی دارد و او هم این قضیه را جدی گرفته بود. در ۳۰ سالگی (۱۳۲۶) اولین صفحات او منتشر شد که صدایی متفاوت و حال و هوایی تازه برای مردم آن روزگار داشت. ۴ سالی می‌شد که در رادیو خوانندگی می‌کرد به وساطت و معرفی استاد ابوالحسن صبا.
به تدریج عاشورپور مطرح شد و با توجه به صدای گرمی که داشت ترانه‌های گیلکی، فارسی و حتی ترکی او بر سر زبان‌ها افتاد.
آنچه در آن سال‌ها و تا بعدش احمد عاشورپور را در میان سایرین متمایز می‌کرد گرایش متفاوت او به موسیقی فولکلور و خلاقیت‌های شخصی وی در خلق ترانه‌های مردمی بود. او در اصل با نگاهی دوسویه به فرهنگ گیلکی و استفاده از ژانرهای موسیقی غرب توانست حال و هوایی تازه در موسیقی فولکلور گیلان ایجاد کند.
او بعد از انقلاب مدتی دست از فعالیت‌‌های موسیقایی کشید اما از آنجایی که عاشق آن فرهنگ بود مجددا چند کنسرت در تهران و گیلان برگزار کرد. استاد فقید بیش از ۸۰ آهنگ ساخته است که همگی در حافظه تاریخی مردمان موسیقی‌دوست باقی مانده است.
استاد عاشورپور نزدیک به چهار ماه در بیمارستان جم بستری بود. او در طول این مدت از بیماری عفونت ریه رنج بسیار برد تا اینکه صبح روز ۲۳ دی‌ماه جاری چشم از جهان فرو بست. از آثار وی می‌توان به ترانه‌های ماندگاری نظیر «اوهوی مار»، «جمعه‌بازار»، «سر کوه بلند» و «گل‌بانو» اشاره کرد.
آخرین اجرای این هنرمند فقید تقریبا چهار سال پیش در فرهنگسرای اندیشه بود که با استقبال مردم به‌خصوص گیلانی‌ها مواجه شد.
احمد عاشورپور با تلاش خود توانست به عنوان یکی از نگه‌دارندگان فرهنگ گرانسنگ گیلکی خود را جاودانه کند. نکته قابل تامل دیگری که از زنده‌یاد عاشورپور می‌توان یاد آورد توانایی‌های حنجره او بود. او در آخرین کنسرتی که در ۸۶ سالگی خودش در تهران (فرهنگسرای اندیشه) برگزار کرد به قدری پرصلابت و وسیع خواند که همگان از آن حجم صوتی در تعجب ماندند که چگونه مردی با این سن و سال می‌تواند صدایی به این توانمندی داشته باشد.
البته نباید فراموش کنیم روی دیگر سکه صدای استاد عاشورپور احساس و گرمایی بود که به شکلی ناخودآگاه مخاطب را جذب می‌کرد.

وبگردی
پژو 206 دولت روحانی 72 میلیون تومان
پژو 206 دولت روحانی 72 میلیون تومان - در حالی که طی روزهای اخیر افزایش عجیب قیمت خودرو، بازار خرید و فروش را زمین گیر کرده و شرایطی ویژه بر این بازار حاکم کرده است، خودروسازان از امروز، ساعت ۱۰ صبح طرح ویژه پیش فروش فوری خودرو را با قول تحویل خودروها طی سی روز آغاز کرده‌اند.
کپی‌برداری «عین‌به‌عین»
کپی‌برداری «عین‌به‌عین» - انتظار می‌رفت که علیخانی هم در قسمت اول برنامه «عصرجدید» به کپی بودن «عین‌به‌عین» برنامه‌اش و شباهت آن با برنامه مشهور «گات تلنت‌ آمریکایی» اشاره کند و در مقایسه‌ای از ویژگی‌های احتمالاً متفاوت نسخه ایرانی این برنامه بگوید؛ علیخانی اما ترجیح داد در این زمینه حرفی نزند!
اشتباه جالب در مراسم استقبال از رئیس جمهور در هرمزگان
اشتباه جالب در مراسم استقبال از رئیس جمهور در هرمزگان - مراسم استقبال از رئیس جمهور در سفر به استان هرمزگان.
توزیع عجیب کیک 40 سالگی انقلاب توسط یک روحانی!
توزیع عجیب کیک 40 سالگی انقلاب توسط یک روحانی! - در ویدیویی که در فضای مجازی داغ شده شاهد پخش کیک 40 سالگی جمهوری اسلامی
ادامه‌ی سکوت ضرغامی درباره‌ی انتقال آرشیو صداوسیما به شبکه من و تو
ادامه‌ی سکوت ضرغامی درباره‌ی انتقال آرشیو صداوسیما به شبکه من و تو - چند سالی است از جمله روزهای اخیر که با نزدیک شدن به مقاطعی از جمله دهه‌ی فجر، شبکه‌های تلویزیونی فارسی خارج کشور مانند بی‌بی‌سی و من‌وتو مستندهایی از زمان انقلاب پخش می‌کنند که جزو آرشیو صداوسیما بوده است ولی تا امروز مشخص نشده است که چطور و توسط چه کسانی به دست آنها رسیده است؟
اختتامیه سی و هفتمین جشنواره فیلم فجر
اختتامیه سی و هفتمین جشنواره فیلم فجر - مراسم اختتامیه سی و هفتمین جشنواره فیلم فجر شامگاه دوشنبه در برج میلاد برگزار شد.
جنجال شبیه‌سازی بیعت امام و همافران ارتش توسط علم‌الهدی در مشهد
جنجال شبیه‌سازی بیعت امام و همافران ارتش توسط علم‌الهدی در مشهد - دیدار و سلام نظامی فرماندهان نیروی هوایی ارتش به سیداحمد علم‌الهدی، امام جمعه مشهد انتقادهایی را در پی داشته است.
ازدواج الهام حمیدی + تصاویر
ازدواج الهام حمیدی + تصاویر - الهام حمیدی بازیگر پرکار این روز‌های سینما و تلویزیون با انتشار عکسی در صفحه اینستاگرامش خبر ازدواجش را به صورت رسمی اعلام کرد اما هویت همسرش را فاش نکرد.
عکس/ کشف حجاب در تهران!
عکس/ کشف حجاب در تهران! - حجت الاسلام حمید رسایی عکسی در کنار یک زن بی حجاب از حضور در برنامه‌ای با عنوان «اعلام همبستگی با ملت ونزوئلا» در تهران منتشر کرده است.