چهارشنبه ۱۲ فروردین ۱۳۹۴ / Wednesday, 1 April, 2015
نظری به کتاب جهان وطنی و بخشایش نوشته ژاک دریدا

نظری به کتاب جهان وطنی و بخشایش نوشته ژاک دریداجهان وطنی و بخشایش
ژاك دریدا
امیرهوشنگ افتخاری راد
گام نو
چاپ اول ۱۳۸۴
۱۵۰۰ نسخه
۱۵۰۰ تومان
مترجم فارسی در مقدمه خود پرسش از «متافیزیك حضور»، مهم ترین مفاهیم كلیدی دریدا را با این پرسش می آغازد كه آیا می توانیم چیزی را بشناسیم كه نمی شناسیم؟ او می گوید به ناگزیر برای امر شناختن باید از نقطه ای آغاز كرد، همان كه هایدگر نامش را ground می نهد. اما این نقطه، این زمینه كجا هست؟ كه این مسئله با میل انسان به «اصل موضوعه سازی»، «تعمیم» و در كل متافیزیك رابطه دارد. از دموكریتوس (حدود ۵۰۰ ق.م) به این سو تمام فیلسوفان و متفكران در پی یك اصل موضوعه یا زمینه بنیادین بوده اند كه تمام جهان را برای تمام اعصار تبیین كنند. این متافیزیك دائم تكرار شده است حتی در روزگار دریدا. (جهان وطنی و بخشایش، ص۱۰) امیر هوشنگ افتخاری راد تكرار این متافیزیك و اسارت در آن را نوعی نهیلیسم می داند او بر آن است هویت هم همیشه حاكم بوده و خود، مركز گرایی و نظم پایگانی را به دنبال داشته است و تقابل های دوتایی (binary opposition) مورد نقد دریدا با همین هویت رابطه دارد. به نظر دریدا فلسفه غرب همیشه برتری و اثبات را به یكی از این دوگانه ها داده و آن یكی دیگر را سلب، نفی و سركوب كرده است مثلاً زن و زنانگی سلب و نفی و مردانگی و مرد همیشه اثبات می شده. به نظر مترجم فارسی درافتادن با رد و نفی هر نوع متافیزیكی خود زاینده و موجد متافیزیكی دیگر با اجبار به ساختن اصل موضوعه دیگری است و نفی و ویرانی مطلق متافیزیك امكان ندارد. دریدا با وقوف به این ناممكنیت است كه اعلام می كند مرادش از دیكانستراكشن (واسازی) de (انهدام و تخریب) مطلق نیست، بلكه او بر آن است نظم تاریخی این تقابل های دوتایی موجود در تاریخ متافیزیك غرب را پریشان كند و آن را آشفته، غیر واقعی، وانمود گرایانه و نامنظم بنمایاند...
افتخاری راد در این مقدمه خواندنی روح پست مدرنیسم- كه یكی از بنیانگذارانش خود دریدا بود- را خیزش در برابر استیلا و انقیاد می داند، استیلا و انقیاد خود دوگانه ای است دال بر همسان سازی مدرنیستی.
این مقدمه مترجم را باید «تفاسیر» افتخاری راد از مفاهیم اساسی دریدا قلمداد كرد، به نظر او دریدا در عین حال كه به عدالت گرایش دارد، فیلسوف طرح مسئله است نه حل مسئله، یعنی راه حل عمل گرایانه ای نشانمان نمی دهد بلكه بر مفاهیمی مثل مهمان نوازی، بخشایش، اقلیت ها و غیره پرتو افكنی می كند.
• دو مقاله از دریدا
جهان وطنی: دریدا آن را در پاسخ به دعوت «پارلمان بین المللی نویسندگان» در سال ۱۹۹۶ نوشت، مقاله ای درباره شهرهای آزاد (Open Cities) یا همان شهرهای پناهندگی، شهر های خود مختار، مستقل از یكدیگر، در صورت امكان جدا از كشورها و همبسته با هم. دریدا «مسئولیت» این پارلمان را ابداع چنین شهرهایی می داند، مسئولیتی نظری و اتوپیایی كه در عین حال، از عمل سیاسی قابل تفكیك نیست.دریدا با اشاره به سنت مهمان نوازی به مثابه یك فرهنگ و نه اخلاقی در میان سایر اخلاق ها، این شهر های آزاد را پل ارتباطی سنت ها و مقاطع زمانی مختلف در سنن غربی برمی شمارد و به شهرهایی اشاره دارد كه در سنت یهودی وجود داشت «و بی گناهان را در خود جا می داد و از آنها حمایت می كرد». (همان، ص۷۵) او همچنین ما را به قرون وسطی و شهرهایی در آن دوره ارجاع می دهد كه با سنت مهمان نوازی به هر فردی كه وارد شهر می شد پناه می دادند. این سنت جهان وطنی میراث مشترك رواقیون یونانی و مسیحیت است كه وارثانش متفكران عصر روشنفكری اند. بخشایش: دریدا این مفهوم و صحنه، تصویر و زبان به كار رفته برای این مفهوم را متعلق به ادیان ابراهیمی می داند، سنتی ابراهیمی كه در عصر ما خود را بر فرهنگ هایی تحمیل كرده كه فاقد خاستگاه ابراهیمی اند (مانند كره، ژاپن و...). او جانبدار بخشایش ناب و نامشروط و مخالف تقلیل آن به مفاهیمی چون تاوان، رستگاری، وفاق ملی، حق رافت و... است. بخشایش به مثابه امری ناممكن! تنها زمانی می تواند معنا و مفهوم خود را بنمایاند كه گناه كبیره و امر نابخشودنی را ببخشاید. دریدا سپس به وضعیت پارادوكسیكال بخشایش در سنت ابراهیمی می پردازد، در یك سو بخشایش غیر مشروط، بزرگوارانه و غیر سودجویانه ای قرار دارد، نگرشی كه به گناهكار به مثابه یك گناهكار و نه یك جنایتكار نظر دارد و بخشایش را حتی برای آنهایی كه اظهار ندامت و توبه نمی كنند خواستار است و در سوی دیگر بخشایش مشروط به ندامت و توبه گناهكاری كه حتماً و به طور علنی طلب بخشودگی می كند، است. دریدا می پرسد: «وقتی میراثی شامل حكمی دوگانه و متناقض است وارث آن حكم بودن چه معنایی دارد؟» (همان، ص ۹۵) از نظر او جایگاه اصلی و بنیادین بخشایش در اخلاقی است كه در فراسوی همه اخلاق ها قرار دارد. بخشایش یك امر چهره به چهره شخصی «صرف» نیست و اولین واسطه این فرآیند را می توان زبان مشترك میان بخشاینده و گناهكار دانست، این بخشایش ناب دریدایی هیچ ارتباطی با عدالت قضایی ندارد. دریدا با پیگیری این خصلت دو پهلویی بخشایش در سنت ابراهیمی دست به دیكانستراكشن (واسازی) آن می زند تا نشان دهد كه چگونه هرگاه بخشایش از نابیت نامشروط خود بیرون افتد با هر چیزی كه با آن متفاوت است درهم می آمیزد؛ با ندامت، توبه، تحول روحی، نظم و غیره. «فیلسوف واسازی» با رد تقسیم بندی قبلی خود میان بخشایش مشروط و نامشروط می نویسد: «این دو قطب یعنی «مشروط» و «نامشروط بودن» قطعاً ناهمگن هستند و باید غیر قابل تقلیل به دیگری باقی بمانند. با این همه غیر قابل تفكیك از یكدیگر نیز هستند.» (همان، ص ۱۰۵) به نظر او همین تصمیم ها و مسئولیت ها درباره بخشایش و در «واقعیت» زندگی روزمره میان این دو قطب مشروط و غیر مشروط روی می دهد و نمی توان مرز قاطع و مشخصی میان آن دو قائل شد، بخشایش دیوانگی است و بخشایش ناب نباید هیچ معنایی داشته باشد یعنی فقدان هرنوع قطعیت و وضوح در معنا، جنون ناممكن. مشروطیت و نامشروطیت بخشایش قابل تبدیل شدن به همدیگر و غیر قابل تفكیك اند. رویای دریدا برخلاف تصور خواننده كه بخشایش و قدرتمندی را دو مفهوم می داند كه هرگاه جمع گردند وضعیت اخلاقی مطلوبی ایجاد می كنند، این است كه بخشایش در فقدان و بدون قدرت صورت پذیرد. «نه تنها نامشروط كه بدون حاكمیت و اقتدار وظیفه دشوار، ضروری و ظاهراً ناممكن این است كه «نامشروطیت» و «حاكمیت» از هم تفكیك شوند.» (همان، ص ۱۲۴)

روح الله حاتمی

منبع : روزنامه شرق

مطالب مرتبط

کلمات در حال جستجو
نادری , مرد کت شلواری , معاون امور باغبانی وزارت جهاد کشاورزی , حکم مهدی هاشمی , یا نصیب , صدای محیط , سلطان پسته ایران , نقاط آلوده , دفاتر , فتح‌الله , مدیریت منابع , ماهیا , نمایشگاه مد , تقلیل , رانت خوار , فواید , باشگاه سیاسی , جریانات , انفصال از خدمات دولتی , امگا سه ,

برخی از مطالبی که کاربران هم اکنون در حال خواندن آن هستند
کولون راست , اندر ستایش سلطان محمود (۷) , تپه چفاسبز و کفتارلو , مدارس دولتی متوسطه , از(۸) , سپاس و شکر خدا را که بندها بگشاد , صنایع , مننژیت‌ غیرچركی‌ ـ meningitis aseptic , سینمای کودک و نوجوان در ایران (۲) , امام‌زاده شازده فاضل یزد، یزد , روش‌های پایان جلسه , تو از خواری همی‌نالی نمی‌بینی عنایت‌ها , وجه تسمیه , رشد قدرت , غزل , رنگ‌پریدگی , ای ترک ماه چهره چه گردد که صبح تو , برو کار می‌کن، مگو چیست کار , قلعه مچی , خط هوایی خصوصی , منوچهر مطیعی تهرانی , پیش‌آگهی , مؤسسات توزیع‌کنندهٔ کالا , عفونت‌های پوست و بافت نرم , درمان جراحی , منوچهر مطیعی تهرانی , امام‌زاده شاهزاده قاسم، روستای ترخوران، تفرش (تركمانان) , تعطیلات و اعیاد رسمی , بولیوی، پرو، و شیلی , زخم‌های فشاری ,

وبگردی
من روحانی هستم ۲ - مک فارلین - این ویدئو گزیده ای از فیلم «من روحانی هستم ۲»، ساخته «فرورتیش رضوانیه» است که سال ۱۳۹۲ در پاسخ به مستند دانشجویی «من روحانی هستم» ساخته شد.
برخورد 65 خودرو در آزادراه کرج - قزوین/ عکس - معاون امداد و نجات جمعیت هلال احمر استان البرز از دو تصادف همزمان زنجیره ای 65 دستگاه خودرو سواری در لاین شمالی و جنوبی آزاد راه کرج - قزوین خبر داد که 29 مجروح بر جا گذاشت .
آزاده زارعی با یک گریم عجیب در نقش پسر / تصاویر - فرزاد حسنی و آزاده زارعی در فیلم توقیفی. فيلم «آمین خواهیم گفت» به کارگردانی و نویسندگی سامان سالور ساختهٔ سال 1389 است. این فیلم برای اولین بار در سی امین جشنواره فیلم فجراکران شد.
پناهندگی در اوج مذاکرات هسته‌ای - در اوج مذاکرات هسته‌ای و در شرایطی که اصلی‌ترین مساله این روزهای رسانه‌های ایران آگاهی از سرنوشت مذاکرات هسته‌ای است، ماجرای رقم خورده توسط امیرحسین متقی، خبرنگار یک رسانه کم‌تاثیر، یک نکته را برای هر فرد پیگیر مسائلی از این دست روشن کرده؛ خوب یا بد، در زبان فارسی کلمه مناسبی برای توصیف کار انجام شده وجود ندارد.
تصاویر آخرین وداع خانواده با میلاد در فرانسه - میلادم، پاره تنم، عزیزم نجیب‌ترین انسان زندگیم، پسر وفادارم، تو را دوست دارم، همیشه در دینمان هر آنچه پیش می‌آید میگوئیم راضی هستیم به رضای خدا ولی میلادم پسرم پاره‌تنم این بار فریاد میزنم: من اصلا راضی به رضایت خدا نیستم، منتظرم تو پیشم برگردی، میلاد عزیزم همیشه در قلب منی.
80 هزار افغان در استادیوم آزادی - دیدار تیم های ملی فوتبال امید ایران و افغانستان بعدازظهر امروز یکشنبه با پیروزی شش بر صفر تیم ملی امید ایران در ورزشگاه آزادی تهران به پایان رسید.
فیلم نجات باورنکردنی یک خلبان - این خلبان شیردل پس از آنکه یک بال هواپیمایش را در نمایش هوایی از دست داد با خونسردی و به سلامت بر زمین نشست.
فرخنده زنده زنده سوزانده شد / تصاویر - گروهی از مردم افغانستان در کابل پایتخت این کشور یک زن را به شدت مورد ضرب و شتم قرار داده و کُشتند. مقامات امنیتی در کابل با تأیید این خبر اعلام کردند که مردان خشمگین در مرکز شهر، یک زن را که گفته شده قرآن را به آتش کشیده کشتند.
پاسخ فرزاد حسنی به افشاگری آزاده نامداری - بر فرض محال اگر این ادعاهای کذب صحت هم داشت، آیا این روش درستی برای بیان آنهاست؟ ریختن آبروی دیگران و حتی خانواده خود به چه قیمتی؟ به قیمت پخش تصویرمان از تلویزیون؟! انسان ها را از روشی که برای رسیدن به هدفشان انتخاب می کنند بشناسید...
عکس ضرب و شتم آزاده نامداری و افشاگری بی‌سابقه - آزاده نامداری با به اشتراک گذاشتن عکسی تلخ و دردناک از آثار شدید ضرب و شتم روی صورت و چشم خود، از اتفاقاتی غیرقابل باور مربوط به زندگی گذشته اش . آقای حسنی چهل تا فایل صوتی دست من داری که مدت هاست حتی خودم گوشش ندادم.
شایعه رابطه احسان علیخانی و آزاده نامداری! / تصاویر اینستاگرام - توضیحات آزاده نامداری درباره یک شایعه - امروز آقای علیخانی چون صفحه‌ای دراینستاگرام ندارن ازمن خواستن توضیحی به هوادارانشون ودوستای خوب خودم بدم.
دختر گلفروش تجریش پدیده جدید شبکه‌های اجتماعی - دختر گلفروش میدان تجریش. این همه چیزی بود که از پدیده این روزهای شبکه‌های اجتماعی و رسانه‌ها می‌دانستیم و البته چند عکس که از او منتشر شده بود. دختری که با ظاهری خاص توجهات را به خود جلب کرده بود.
شبکه‌های اجتماعی با ما چه کرده‌اند / فیلم - شبکه‌های اجتماعی چگونه ما را منزوی کرده‌اند. آیا شما هم ساعت‌های زیادی را صرف شبکه‌های اجتماعی و دنیای مجازی میکنید حتما این ویدیو را نگاه کنید.
پربازدیدها
افزایش۱۷ درصدی تولید پسته در سال ۹۳ - گروه اقتصادی: معاون دفتر امور میوه‌های سردسیری و خشک وزارت جهادکشاورزی از افزایش ۱۷ درصدی تولید پسته در سال ۹۳ خبر داد.
لاوروف: ایران و 1+5 در مسائل کلیدی به توافق رسیدند - پوشش زنده: مذاکرات هسته‌ای در لوزانلاوروف: ایران و 1+5 در مسائل کلیدی به توافق رسیدندمحمدجواد ظریف، وزیر امور خارجه ایران پیشرفت در مذاکرات را «بسیار خوب» ارزیابی کرد و گفت: راه حل اکثر موضوعات کاملا مشخص شده و بعد از روز چهارشنبه باید نگارش شروع شود.
فرانسه چگونه به مخالف ایران تبدیل شد؟ - نارضایتی پاریس از نزدیکی تهران و واشنگتنفرانسه چگونه به مخالف ایران تبدیل شد؟اکنون دیدگاه پاریس به واشنگتن این است که آمریکا با دوستان و شرکای قدیمی همراه نیست و به آنها اعتمادی ندارد و بیشتر به دنبال بهبود روابط با ایران است.
اشتباهاتمان را به گردن دست های پشت پرده نیاندازیم - بازیگر سریال "جاده قدیم" با آرزوی سال همدلی و همکاری برای اهالی سینما گفت: ای کاش در سال جدید اشتباهاتمان را به دست های پشت پرده ربط ندهیم.
آمادگی ارتش عراق برای آزادسازی الرمادی - پس از تکمیل عملیات آزادسازی «تکریت»، نیروهای عراقی خود را برای حمله به الرمادی و سرکوب عناصر گروه تروریستی داعش در این شهر آماده می‌کنند.
آغاز نشست‌های فنی ایران و 5+1 - سرگئی لاوروف، وزیر خارجه روسیه مذاکرات هسته‌ای بین ایران و گروه ۱+۵ را ترک کرد... نشست علی اکبر صالحی رئیس سازمان انرژی اتمی و ارنست مونیز وزیر انرژی آمریکا دقایقی پیش آغاز شد.
مشارکت آمریکا در حملات علیه یمن/دخالت در امور کشورها - یک منبع نظامی از کمک کشتی های جنگی آمریکا به عربستان در حمله به مواضع انصارالله در یمن خبر داد.
آغاز هفتمین روز مذاکرات هسته‌ای ایران و 1+5 با رایزنی صالحی و مونیز - مذاکرات ایران و 1+5 برای رسیدن به تفاهم بر سر "راه‌حل‌ها" با مذاکرات مقامات فنی هسته‌ای ایران و آمریکا در حالی آغاز شد که بامداد روز چهارشنبه به وقت محلی، وزیران خارجه ایران و روسیه یکی از حل اکثر مسایل و دیگری از حل و فصل تمامی مسایل کلیدی در چارچوب مذاکرات جامع هسته‌ای خبر داده بودند.
55 کشته و زخمی در حمله جنگنده های سعودی به کارخانه ای در استان حدیده یمن - در حمله جنگنده های عربستانی به کارخانه‌ای در استان حدیده یمن 30 تن کشته شدند.
دکور بیمارستان «در حاشیه» کاملا واقعی است - طراح دکور سریال «در حاشیه» گفت: دکور بیمارستان این اثر را در یک سوله ساختیم که ساخت آن حدود 2 ماه به طول انجامید.




Copyright © 2008 - 2015 vista.ir. All Rights Reserved