دوشنبه ۳۰ بهمن ۱۳۹۶ / Monday, 19 February, 2018

موسیقی شناسی در ایران


شاید غلو آمیز نباشد اگر ادعا شود درصد قابل توجهی از معرفی موسیقی های شرقی نظیر ایران و هند در دنیای معاصر و به ویژه غرب، مرهون تلاشهای موسیقی شناسانی است - كه به هر انگیزه - به ثبت و ضبط و معرفی این موسیقی ها برخاستند. نكته دیگر آنكه اگر تا دهه های پیش موسیقی شناسان از دنیای غرب وارد موسیقی های شرقی می شدند، در چند دهه اخیر، موسیقی شناسان شرقی با تحصیل علم، تلاش و پژوهش، سعی در معرفی، شناسایی و ثبت و ضبط موسیقی كشور خود كردند.
گروهی را عقیده بر این است كه در ساحت هنر، مباحث تئوریك و نظری چندان به كار نمی آید. هنر باید آغاز شود، به انجام رسد و تأثیر بگذارد، باقی قضایا فرع است. به عنوان مثال در عالم موسیقی، نوا و آواهای موسیقی اهمیت و اعتبار دارد. باید نواخت و ساخت و شنید. این گروه براین باورند كه تحلیل، تحقیق و پژوهش و موارد مشابه حتی می تواند كاری عبث تلقی شود. از یك منظر شاید حق با این طیف باشد. هنر در ساحت خلق، آفرینش و اجرا معنا می یابد و تازه پس از این مرحله است كه یك محقق و پژوهشگر كار خود را می آغازد كه به ساحت اثر نزدیك شود و تلاش كند تا آن را بشناسد یا بشناساند. اما این همه واقعیت موجود نیست.
در حوزه موسیقی و فرهنگ شنیداری، پژوهش عرصه ای وسیع را در برمی گیرد. پژوهش و تحقیق نه تنها در مسیر مكاشفه، شناخت و كشف اثر به كار می رود كه مسیری جداگانه را به جهت رشد، اعتلا، ثبت و ضبط و طبقه بندی حجم وسیعی از فرهنگ و میراث معنوی یك قوم را دربرمی گیرد. اتنوموزیكولوژی و علم موسیقی شناسی به همین منظور شكل گرفته است. جدا از انگیزه های غیرموسیقایی در آغاز شكل گیری این علم، در حال حاضر موسیقی شناسی سهم عمده ای در حفظ، صیانت، معرفی، شناخت و حتی رشد و اعتلای موسیقی اقوام مختلف جهان ایفا كرده است. در ایران نیز شاید هرمز فرهت را بتوان از پایه گذاران جریان موسیقی شناسی به حساب آورد.
او با كسب دانش و آگاهی در دو عرصه آهنگسازی و موسیقی شناسی، برای نخستین بار تحقیقات علمی و آكادمیك موسیقی ایرانی را پی ریزی كرد. تا پیش از او اغلب تحقیقات مبتنی بر ذوق فردی و بیشتر با تكیه بر اطلاعات ناقص تاریخی بوده است. او ایرانیان و جامعه موسیقی را با علم موسیقی شناسی آشنا ساخت.
توجه به اهمیت موسیقی كلاسیك ایران در دهه سی و چهل را نباید چندان سهل گرفت. شاید حتی حضور اساتید برجسته ای چون نورعلی برومند و رشد و تربیت موسیقیدانان برجسته نسل پس از خود، تا حدودی مرهون شناخت، آگاهی و توجه فرهت به عنوان رئیس دپارتمان موسیقی دانشگاه تهران بوده است.
چه در دوران او، اساتید و دانشجویان موسیقی كلاسیك ایران از آزادی عمل نسبتاً
بالایی برخوردار بوده اند.
این مورد شاید در دوران حاضر جای بحث، بررسی و تأمل دارد. وضعیت دانشكده های موسیقی و نابهنجاری و شرایط تأسف بار آن بی ارتباط با سیستم مدیریتی نیست. در یك دانشكده، مدیر با گرایش مسلط و شیفتگی به موسیقی ادوار گذشته غرب، با تقسیم موسیقی به دو شاخه ایرانی و جهانی، عملاً فضای توهین و تحقیر موسیقی ایرانی را سبب شده است. وضعیتی كه در آن دانشجوی تازه وارد موسیقی ایرانی در یك فضای بلاتكلیف و جذب پاره ای نظریات برای فراگیری مبانی تئوری و سلفژ موسیقی غربی و نواختن پیانو، پس از ۴ سال نه موسیقی ایرانی فراگرفته و نه موسیقی غربی آموخته است. در دانشگاه دیگر، نیز وضعیت نابسامان برنامه درسی اساتید و یكسونگری به مقوله ردیف بی نیاز از توصیف است.
این مورد كه تحقیق و پژوهش مبتنی بر علم و دانش و آگاهی استوار است، یك پایه و بنیان جالب توجه به شمار می رود. در این خصوص نیز نظیر آموزش، موسیقی امروز ایران، دچار نابسامانی است. علی رغم حضور چند موسیقی شناس آگاه و پژوهش های درخور تأمل، حجم قابل توجهی از رویكردهای پژوهشی مراكز دولتی، شامل حضور جمعی است كه نه تنها موسیقیدان نیستند كه فاقد دانش و آگاهی موسیقی شناسی و علم آكادمیك امر پژوهش اند.
این دسته كه زیر عناوین پژوهشگر و محقق نیز فعالیت می كنند، با اجرای پروژه های كلان حمایت شده از سوی برخی ارگانها و چاپ كتاب موقعیت خود را در جامعه به رسمیت شناسانده اند. با توجه به نوپا بودن علم پژوهش موسیقی، عدم توجه موسیقیدانان به مقوله موسیقی شناسی و حجم اندك درصد مطالعه، فضا برای گروه مورد نظر باز به نظر می رسد.

محمد جواد بشارتی


منبع : روزنامه ایران

مطالب مرتبط

تمیز کردن ساز


تمیز کردن ساز
بدون تماس با گیتار نمی توان آن را نواخت، و تماس با ساز موجب کثیفی ان می شود.اگر مقداری از وقت خود را صرف تمیز کردن سازتان بکنید،جلوی مشکلات بسیاری را گرفته اید.در این مقاله، با استفاده از تعدادی وسایل ساده می توانید سازتان را تمیز و براق بکنید.
بهترین وسیله برای تمیز کردن و جلا دادن به گیتار پارچه نرم و کتان است. همچنین پارچه حوله ای (فلانل)،مخصوص تمیز کردن گیتار، این پارچه را می توانید از فروشگاه موسیقی تهیه کنید.( این نوع پارچه مخصوص تمام سازها است.
پارچه تی شرت نیز وسیله خوبی برای تمیز کردن گیتار است. هر چقدر این پارچه کهنه تر باشد عملکردش بهتر خواهد بود. هرگز با قسمت های عکسدار تی شرت گیتار را پاک نکنید، زیرا باعث آسیب رساندن به سطح ساز می شود. دستمال کاغذی نیز باعث سائیده شدن سطح گیتار می شود.
اگر مایلید از دستمال های یک بار مصرف استفاده کنید، از نوع حلقه ای که در داخل جعبه قرار دارند استفاده کنید. هر یک از این دستمالها سه بار قابل استفاده هستند و با خیس شدن پاره نمی شوند و باعث سائیده شدن سطح ساز نمی شوند.
اگر پس از هر بار نواختن گیتار را تمیز کنید اینکار باعث بهتر ماندن ساز می شود. پاک کردن بعضی نقاط ساز مثل گریف سخت است در این مواقع می توان با هل دادن پارچه به درون گریف، یا کشیدن دستمال روی سیم ها آن را تمیز کرد.
همچنین صفحه رو و زیر را به دقت تمیز کنید مراقب اثر انگشت، لکه و… باشید. اگر سطح سازتان مرتبا غبارالود می شود (حتی پس از تمیز کردن با دستمال) شاید اشکال از دستمالتان باشد و باید از دستمال دیگری استفاده کنبد. اغلب اوقات من برای گیتارم چند نوع دستمال تهیه می کنم. اگر مایلید سازتان تمیزتر جلوه کند مقداری پاک کننده ضعیف را با آب مخلوط کرده و به وسیله اسپری بر روی دستمال بپاشید و سطح گیتار را با آن پاک کنید.
▪ توجه:
حتما محلول را بر روی دستمال بپاشید نه بر روی ساز.دقت کنید دستمال را بیش از حد مرطوب نکنید. برای پاک کردن و جلا بخشیدن به گیتار انواع مختلفی واکس و پاک کننده در بازار موجود می باشد.
این مواد به سه دسته اصلی تقسیم می شوند:
۱) روغن ها
۲) ماده پاک کننده چرب با آب
۳) ماده پاک کننده جلادهنده با اب.
روغن ها لکه های موجود بر روی سطح ساز را از بین می برند، اما قادر به از بین بردن کثیفی هایی که در آب قابل حل شدن هستند نیستند.اگر بدنه ساز کدر شده باشد با پاک کننده نوع چرب براق می شود. دقت کنید که تمام پاک کننده ها باید به وسیله دستمال بر سطح گیتار مالیده شود.
گاهی اوقات پس از کندن برچسبهایی که به سطح گیتار می چسبانند، آن قسمت حالتی چسبناک پیدا می کند.اغلب اوقات این پاک کننده ها تاثیری در از بین بردن این حالت چسبنده ندارند، و برای اینکار از الکل یا بنزین استفاده می شود، این مواد هیچ آسیبی بر سطح براق گیتار ندارند. الکل یا بنزین را با استفاده از یک پارچه یک بار مصرف به قسمت چسبناک بمالید و سعی کنید به جز آن قسمت این مواد به نقطه دیگری نخورد.
برای احتیاط پس از اینکار سطح گیتار را با دستمالی مرطوب پاک کنید. درهنگام نوازندگی اغلب چربی و چرک موجود در دست شما روی گریف باقی می ماند.برای تمیز کردن این ناحیه بهترین زمان هنگام تعویض سیم هاست. در آوردن یک جای سیم ها آسیبی به گیتار نمی زند. اگر گریف خیلی کثیف باشد با دستمال مرطوب تمیز نمی شود.برای اینکار باید از سیم ظرفشویی استفاده کرد.
سیم را به آرامی و به صورت موازی در جهت فرتها بسابید، دقت کنید سیم به فرت ها گیر نکند.(پاک کننده دیگری نیاز نیست) عده ای بر این عقیده اند که پس از اینکار باید به گریف روغن مالید، البته اینکار آنچنان ضروری نیست. می توان مقداری روغن را بوسیله دستمال به سطح گریف مالید و بعد با دستمال خشک پاک کرد اگر این کار را نکنید روغن وارد فرتها می شود.
اگر گریف شما دارای شکافهایی است دقت کنید روغن وارد این شکافها نشود.توجه:از روغن بزرک یا روغن نباتی که باعث چسبناک شدن گریف می شود استفاده نکنید.
اینکار را هر یک سال یک بار انجام دهید، روغن کاری بیش از حد باعث آسیب رساندن به ساز می شود. دقت کنید که اگر بدنه گیتارتان شکاف برداشته هرگز به آن روغن نزنید، زیرا روغن به داخل این شکاف ها رسوخ کرده و باعث ایجاد لک روی سطح چوب می شود. این لک ها به مرور زمان رنگ پس می دهد و باعث بد منظره شدن ساز می شود.این لک ها به مرور زمان رنگ پس می دهد و باعث بد منظره شدن ساز می شود.

کباب | طرز تهیه کباب چوبی دودی
کباب چوبی و طرز تهیه کباب چوبی دودی و انواع کباب ها و طرز تهیه غذاهای متنوع را در آشپزخانه نمناک ببینید.
وبگردی
سقوط «خرمشهر»، هواپیمایی که چندین سال زمین‌گیر شده بود!
سقوط «خرمشهر»، هواپیمایی که چندین سال زمین‌گیر شده بود! - رویدادی که در بطن آن، هواپیمای ATR شرکت آسمان قرار داشت که با کد EP-ATS رجیستر شده و مسئولان شرکت هواپیمایی آسمان بر آن نام «خرمشهر» را گذارده بودند. نامی که هدف از انتخاب آن هرچه بوده، حتما یادآوری سقوط خرمشهر در ابتدای جنگ تحمیلی نبوده است. رویدادی که ساعاتی پیش بار دیگر رخ داد؛ این بار با سقوط هواپیمایی که خرمشهر نام داشت.
بدل ایرانی آنجلینا جولی رونمایی شد !
بدل ایرانی آنجلینا جولی رونمایی شد ! - شب گذشته مراسم اکران فیلم بلوک 9 خروجی 2 به کارگردانی علیرضا امینی و تهیه کنندگی محمدرضا شریفی نیا و نیز فیلم شاخ کرگدن در پردیس سینمایی ملت برگزار گردید.
فیلم | سریع‌القلم: تقابل ما با جهان چقدر هزینه دارد؟
فیلم | سریع‌القلم: تقابل ما با جهان چقدر هزینه دارد؟ - اقتصاد سیاسی - محمودسریع القلم با بیان اینکه تقابل ما با جهان هزینه دارد،گفت:»هیچ انسانی پیدا نمی شود که بگوید با ظلم موافقم هستم،اما حکمرانی در کشور باید سود و زیان کند که با چه هزینه ای می خواهد این موضوع را پیش ببرد.»
اظهارات جنجالی احمدی نژاد در مقابل دادگاه
اظهارات جنجالی احمدی نژاد در مقابل دادگاه - سخنرانی پرحاشیه احمدی نژاد در مقابل دادگاه بقایی
چه کسی به وقت شام را کمدی خطاب کرد؟!!
چه کسی به وقت شام را کمدی خطاب کرد؟!! - امیرقادری منتقد سینما: حاتمی کیا یک فیلم بد و کاریکاتوری ساخته است
تصاویر/ حاشیه و متن اختتامیه جشنواره فیلم فجر
تصاویر/ حاشیه و متن اختتامیه جشنواره فیلم فجر - آیین اختتامیه سی و ششمین جشنواره فیلم فجر در مرکز همایش‌های برج میلاد با حضور اسحاق جهانگیری معاون اول رییس جمهور و سید عباس صالحی وزیر ارشاد برپا شد.