پنج شنبه ۲۳ آذر ۱۳۹۶ / Thursday, 14 December, 2017

نگاهی به تشکیل ارکستر ملل ایران


نگاهی به تشکیل ارکستر ملل ایران
حال شما در نظر بگیرید در ایران، اركستری بخواهد برای گوش ایرانی، نه تنها با تلفیق سازهای ایرانی متعارف با سازهای اروپایی (كه البته این كار پیش از این اركستر نیز انجام گرفته)، بلكه با سازهای بومی و احیاشده از تصاویر مانده از ایران باستان و سازهایی فراموش شده كه شاید تعداد وارثان نوازندگی آنها بی اغراق از شمار انگشتان یك دست تجاوز نكند، آثاری از موسیقی كلاسیك ایرانی و غیرایرانی، آثاری از چندصدسال قبل ازمیلاد، آثاری از قومیت های مختلف ایران، آثاری كه برای یك ساز سولو نوشته شده اند و... را تنظیم و اجرا كند كه در چنین صورتی بی شك، خلأهایی در اركستراسیون به وجود خواهدآمد. آنگاه رهبر اركستر تصمیم بگیرد همراه با گسترش وسعت صوتی از دو اكتاو و نیم به چهار و نیم اكتاو، این مشكل را با تغییراتی در سازهای معمول (مثل تعویض سیم ها، استفاده از سازهایی با طول دسته بلند و...)، سازهای بومی (با تغییر سیم وپرده بندی) و ساختن سازهایی جدید در موقعیت آلتو، باس و سوپرانو برطرف سازد. همچنین در رپرتوار خود نیز آثاری را از برجسته ترین آهنگ سازان كلاسیك ایرانی و غیرایرانی و آثار محلی ایران و تمدن های پیشین، قرار دهد. در چنین شرایطی قطعاً می توانید شمه ای از مشكلات پیش روی چنین اركستر آرمان خواهی را تصویر كنید.
بله چنین اركستری در ایران با نام «اركستر ملل ایران» با رهبری «پیمان سلطانی»، پس از تنها دو ماه و نیم تمرین، در مهرماه سال جاری برای دو شب اجرا در تالار وحدت به روی صحنه رفت. در این اجرا، سیاوش بیضایی به عنوان آهنگساز و تنظیم كننده، بهمن رجبی به عنوان تكنواز تنبك، كیوان ساكت به عنوان تكنواز تار و سالار عقیلی به عنوان خواننده با این اركستر همكاری كردند.
این اركستر با ۷۲ نوازنده ایرانی و ۹ نوازنده از كشور ارمنستان و با بهره گیری از آرانجمان خاصی، شامل سازهای ملی و باستانی ایران (تار، سه تار، عود، بربط، رباب، تار بم، سنتور بم، سنتور، تنبك، دف، قانون، كرنا، مارنای، كرمیل، نقاره و...) و سازهای اروپایی (ویولون، ویولا، ویلنسل، كنترباس، پیانو، فلوت، فاگوت، كلارینت، ابوا، هورن، پركاشن و...)، آثاری را از تمدن های مختلف اجرا كرد. سرود دلفی ازتمدن یونان (مربوط به چندصدسال قبل از میلاد)، اولین سرود ملی ایران (مربوط به دوره قاجار، ساخته موسیو لومر فرانسوی كه موسیقیدان نظامی اعزامی به ایران در دوره قاجار بوده است. این سرود برای پیانو نوشته شده و یك بار به هنگام ورود مظفرالدین شاه به پاریس و درحضور او اجراگردید و اجرای اركستر ملل، اولین اجرای رسمی و اركسترال آن است كه به پیشنهاد رهبر اركستر، بیژن ترقی برای آن شعری سرود) به همراه خواننده اجرا شد.
اثر معروف موسیقی كوچك شبانه، ساخته موتزارت نیز كه برای سازهای مضرابی ایرانی، سازهای زهی اروپایی و تنبك تنظیم شده بود، به همراه ساز بهمن رجبی، نوازنده بی بدیل تنبك، به اجرا درآمد.
دیگر آثار از كشورهای رومانی، نروژ، فرانسه، اتریش و نیز از قومیت های مختلف ایران مثل ایل قشقایی، لرستان و تربت جام انتخاب شده بود و به اجرا درآمد.
این اركستر كه برپایه تقابل فرهنگ های موسیقایی جهان و جهان ایرانی تشكیل شده - و با این عنوان درصدد آن است تا در برنامه های درازمدت خود آثاری را از تمدن ها و فرهنگ های مختلف دنیا و با نوازندگان ملیت های گوناگون اجرا نماید _ تا كنون با بودجه شخصی و نیروهای دوستانه پیش رفته است.
اجرای این اركستر كه به اذعان صاحبنظران، كارشناسان و استادان موسیقی و چهره های فرهنگی و دیگر شاخه های هنری و نیز عامه مردم، موفق و باتوجه به جوان بودن تمامی اعضا، كه برپایه سنی زیر ۳۷ سال و با میانگین سنی ۲۳ سال و نیز مدت تمرین بسیاركوتاه و تحسین برانگیز ارزیابی شده است. با تركیب خوبی از لحن های موزیكال، سونوریته و رنگ صوتی ملودیك، ریتمیك و هارمونیك، یك فضای یك پارچه را برای شنونده تداعی می كرد، فضایی غیرشرقی و غیر غربی.
پیمان سلطانی، رهبر اركستر، ویژگی این اركستر را به تعادل رساندن ویژگی زنانه و مردانه موسیقی به عنوان عناصر و موادخام، در موسیقی ایران می داند: «چنانچه پیش از این درمتد موسیقی ایران، عناصر زنانه و مردانه همیشه از یك عدم تعادل و عدم تساوی نسبی رنج می بردند و از این رو موسیقی ایران به یك موسیقی مذكر تبدیل شده است. در این اقدام و تركیب اركسترال، سازهای ایرانی توانسته اند همگام با روند اجرایی سازهای غربی پیش بروند، كه این امر بخش مهمی از اهداف اركستر را محقق نمود.»
لازم به ذكر است كه در بدو تشكیل این اركستر، كه نام «تخت جمشید» بر آن گذارده شده بود، تعداد اعضا ۱۲۰ نفر بوده و همچنین آرانجمان آن از سازهای باستانی و بومی ایران بهره می برد كه به علت كمبود امكانات و بودجه، به تعداد حاضر تقلیل یافت. با تغییر تركیب سازها و رپرتوار، نام آن نیز به «اركستر ملل» تغییر پیدا كرد البته پیمان سلطانی در آینده نزدیك و با فراهم شدن امكانات و بودجه كافی در نظر دارد اركستر بزرگ «تخت جمشید» را نیز راه اندازی كند.
موضوعی كه ذهن اكثر مخاطبان این كنسرت را به خود مشغول می كرد این بود كه چرا تنها دو اجرا؟ در صورتی كه با جلوگیری مركز موسیقی وزارت ارشاد از هرگونه تبلیغی تا دو روز قبل از اجرا و در موقعیت زمانی پس از اجراهای پی درپی مركز موسیقی و برگزار جشن خانه موسیقی و پنج كنسرت به وسیله اركسترهای پرآوازه كه نه تنها از تبلیغات گسترده كه از پشتوانه دولتی خوبی برخوردار بودند، تنها در مدت چند ساعت كلیه بلیت های این كنسرت به فروش رفت و بسیاری مشتاقان به علت بی اطلاعی از این اجرا و یا مواجه شدن با پاسخ منفی گیشه از آن محروم ماندند.
این اركستر از هفته های اول فعالیت خود، از بودجه شخصی و با همراهی و یاری اندكی از دوستان و علاقه مندان به موسیقی و حمایت تعدادی از خبرنگاران و دست اندركاران بخش های خبری و روزنامه ها و تحمل فشارهای روانی و آزاری كه از سوی بعضی اشخاص غیرفرهنگی، آن هم در شرایطی به خودی خود سخت و پرتنش، به كار خود ادامه داد. حتی پس از لغو برنامه اجرا در تخت جمشید، به سختی سالنی برای اجرا، آن هم فقط برای دو شب و در وسط هفته در اختیار گروه قرار گرفت. در صورتی كه بانی این اركستر، خود شخصاً از گزینش نوازندگان ایرانی تا رفتن به ارمنستان، انتخاب نوازنده از آن جا، دعوت آنها به ایران، تقبل تمام هزینه های اقامت، دستمزد نوازندگان ایرانی و غیرایرانی و تمام مخارج متفرقه را در عین مبارزه با ادارات و سازمان های ذیربط برای موانعی كه ایجاد می كردند، عهده دار شد تا این اركستر را به چنین فرجام خوشی برساند و این چه می تواند باشد جز عشق به موسیقی و هنر؟
به زعم تمام دست اندركاران موسیقی، فرهنگ و هنر، كاری كارستان و حادثه ای مهم در سابقه تشكیل گروه های موسیقی در ایران روی داد كه امیدواریم موانع پیش روی آن برداشته و امكانات تازه ای برای تحقق ایده های آرمانی آن فراهم شود.
روشنك دیبا


منبع : روزنامه ایران

مطالب مرتبط
وبگردی
فیلم/ شایعه ازدواج رز رضوی و شریفی‌نیا از کجا شروع شد؟
فیلم/ شایعه ازدواج رز رضوی و شریفی‌نیا از کجا شروع شد؟ - محمدرضا شریفی‌نیا بازیگر سینما و تلویزیون با حضور در برنامه دورهمی درخصوص شایعه ازدواج با بازیگر زن جوان توضیحاتی ارائه کرد.
ماجرای فیلم جنجالی در پایگاه نظامی روسیه
ماجرای فیلم جنجالی در پایگاه نظامی روسیه - ولادیمیر پوتین در مسیر سفر خود به قاهره، چند دقیقه در پایگاه الحمیمیم حاضر شد و برخورد فرد نظامی روس با رئیس جمهوری سوریه موجی از انتقادات را در فضای مجازی به راه انداخت.
درآمد کشور از گردشگری افزایش یافت / از محل عوارض خروجی !
درآمد کشور از گردشگری افزایش یافت / از محل عوارض خروجی ! - دولت روز گذشته و در اقدامی غیرمنتظره،عوارض خروج از کشور را با افزایش 300 درصدی! مواجه کرد...
فیلمی از مرگ خرس قطبی به دلیل تغییرات آب و هوایی
فیلمی از مرگ خرس قطبی به دلیل تغییرات آب و هوایی - یکی از عکاسان نشنال جئوگرافیک فیلمی کوتاه از یک خرس قطبی منتشر کرده که در منطقه ای دورافتاده در جزیره بافین و به دور از یخ ها مشغول جستجو برای غذاست. در این بخشی از این فیلم حیوان مشغول جستجو در زباله هاست، سپس روی زمین می افتد و در انتظار مرگ می ماند.
امتناع از دست دادن علی هاشمی با خانم مدال دهنده
امتناع از دست دادن علی هاشمی با خانم مدال دهنده - فیلم - علی هاشمی وزنه بردار کشورمان با توضیح اینکه مسلمان است از دست دادن با خانم اهدا کننده مدال خودداری کرد.
سطح سواد کارشناس اقتصادی تلویزیون !
سطح سواد کارشناس اقتصادی تلویزیون ! - کارشناس اقتصادی تلویزیون نمی داند که لغت Bitcoin به چه معناست و با تلفظ Bitqueen به این نتیجه رسیده که معنای ملکه بیت ها را می دهد!!
فیلم/ تصاویر منتشر شده از جسد علی عبدالله صالح
فیلم/ تصاویر منتشر شده از جسد علی عبدالله صالح - وزارت کشور یمن با انتشار بیانیه‌ای رسمی، شایعات کشته شدن علی عبدالله صالح را تأیید کرد و رسما اعلام کرد که او کشته شده است.
جنجال رقص مایکلی سرباز ایرانی
جنجال رقص مایکلی سرباز ایرانی - رقص زیبای سرباز ایرانی در پادگان
دختر رییس فدراسیون روسری بر سر مربی مرد تایلندی کرد
دختر رییس فدراسیون روسری بر سر مربی مرد تایلندی کرد - سرپرست فنی فدراسیون کبدی که بعد از مسابقات از سمتش برکنار شد، می‌گوید که دختر رییس فدراسیون روسری بر سر مربی مرد تایلندی کرد و او را به داخل زمین برد.
روزنامه جمهوری اسلامی: آقای مصباح، مگر شما نبودید که اطاعت از احمدی‌نژاد را اطاعت از خدا خواندید؟
روزنامه جمهوری اسلامی: آقای مصباح، مگر شما نبودید که اطاعت از احمدی‌نژاد را اطاعت از خدا خواندید؟ - کاش بزرگان حوزه علم و فلسفه می‌دانستند سیاست هم برای خود علمی مجزاست و ظرافت‌های خود را دارد و نمی‌شود بدون توجه به آن، طرح ریخت و به نتیجه رسید.
لحظه خودکشی فرمانده جنگ بوسنی در جریان جلسه دادگاه!
لحظه خودکشی فرمانده جنگ بوسنی در جریان جلسه دادگاه! - فرمانده پیشین کروات های بوسنی پس از تایید محکومیت ۲۰ ساله اش در دیوان کیفری بین المللی به دلیل ارتکاب جنایات جنگی، ظرف سم را سرکشید!
فیلم/ تخلف احمدی‌نژاد در بوسیدن مادر چاوز
فیلم/ تخلف احمدی‌نژاد در بوسیدن مادر چاوز - محمدجعفر منتظری، دادستان کل کشور در همایش بسیج حقوقدانان نسبت به اظهارات اخیر رئیس‌جمهوری سابق کشورمان واکنش نشان داد.
همه زنان ناصر محمد خانی و زن جدیدش + عکس
همه زنان ناصر محمد خانی و زن جدیدش + عکس - ناصر محمدخانی دو شب پیش در حالی با زن سومش ازدواج کرد که زن اولش توسط شهلا کشته شده بود و زن دومش - شهلا- در سال 89 اعدام شد.
قشر متوسط - ازدواج سفید / قش پائین - تجاوز
قشر متوسط - ازدواج سفید / قش پائین - تجاوز - الان این ازدواج سفید بحرانی است که قشر متوسط دارد ایجاد می‌کند، بعد از آن ازدواج‌های ساندویچی است، یعنی رابطه جنسی ساندویچی. در ازدواج سفید طرفین چندمدت با هم هستند اما اگر قرار شد رابطه ... سر خیابان انجام شود، چه کسی می‌خواهد آن‌ها را بگیرد؟ چند نفر را می‌خواهند بگیرند؟ چند نفر را می‌خواهند اعدام کنند؟
فیلم دو دختر اصفهانی لحظاتی قبل از خودکشی
فیلم دو دختر اصفهانی لحظاتی قبل از خودکشی - فیلم خودکشی دختر اصفهانی (جدید) | دو دختر اصفهانی در فیلمی که پیش از خودکشی ضبط کرده اند، با خوشحالی به سمت مرگ می شتابند. لحظاتی که آنها نزدیکان شان را خطاب قرار می دهند و خودشان را آرام و آهسته می رسانند به بلندترین ارتفاعی که برای خودکشی به ذهنشان آمده یعنی پل شهید چمران اصفهان و در این مسیر هیچ عاملی، هیچ دلیلی نیست که دست دلشان را بگیرد و پشیمان شان کند برای رفتن.
    پربازدیدها