شنبه ۲۵ آذر ۱۳۹۶ / Saturday, 16 December, 2017

به بهانه ۱۷ دی ماه تولدمحمدرضا لطفی


به بهانه ۱۷ دی ماه تولدمحمدرضا لطفی
محمدرضا لطفی در اوایل دهه شصت کشور را ترک گفت. او هر چند درفاصله سالهای ۷۳ تا ۷۵ به صورت پراکنده فعالیت های خود را از سر گرفته و با تشکیل کلاس آموزشی و تأسیس مجدد گروه شیدا سعی در آغازی دوباره از فعالیت های درون کشور داشت، اما شرایط به نحوی پیش رفت تا او را بار دیگر به جلای وطن کشاند. اکنون در آستانه شصت سالگی - به صورت دقیق ۱۷ دی ماه ۵۹ سال - لطفی بار دیگر به ایران بازگشته است. زمزمه ها حاکی از آن دارد که او قصد اقامت و فعالیت مجدد درایران دارد. درسال جاری شماری از آثار او که قبلاً به صورت کاست منتشر شده بود به صورت CD روانه بازار شد، جان جان، سپیده و به یاد عارف همراه با آواز شجریان و اخیراً از تکنوازی های او اثر قافله سالار منتشر شده است.
قافله سالار شامل دو بخش تکنوازی تار در راست و پنجگاه و تکنوازی سه تار در نوا است. راست پنجگاه با نام لطفی عجین شده است. چه اولین بار با ساز لطفی ره به سوی این مقام و نوای سحرانگیز گشودیم. تا سی سال پیش، هیچ اثر منتشر شده ای از راست پنجگاه وجود نداشت. در اجرای اساتید قدیم نیز که در اختیار همگان نبود تنها اجرای ردیف از این دستگاه وجود داشت نظیر اجرای تار فغام الدوله و یا آواز عبدالله خان دوامی. در حافظیه شیراز لطفی و آواز شجریان، عمق و محتوای غنی این دستگاه را شناساند. موردی که حدود بیست سال بعد در چشمه نوش تکرار شد. هر چند در اثر اخیر یکی از بهترین و ممتازترین نه تنها ساز لطفی که تار نوازی موسیقی ایران را می توان شنید. در چشم نوش لطفی چنان عمیق، پررمز و راز و عاشقانه نواخته است که بارها و بارها می توان آن را شنید و باز هم شنید.
قافله سالار در میان دو اثر ذکر شده اجرا شده است. در اواسط دهه شصت این راست پنجگاه نیز نشان لطفی را به خوبی برخود دارد.
موسیقی در فضایی آرام آغاز می شود تا موقعیت راست پنجگاه را معرفی کند.
آواز لطفی چاشنی اثر است. صدایی بم، گرم و نافذ که تأثیری شگرف دارد. به تدریج و با اجرای گوشه های مختلف، تار نیز شور و وجد افزونتری می یابد و در انتها باز هم با شعری از مولانا با ریتمی پرتحرک ساز و آواز لطفی به اوج می رسد تا اثر پایان یابد. روی دیگر نیز روایت لطفی با ساز سه تار از دستگاه نوا است.
بدون شک، یکی از مهمترین و شاخص ترین شیوه های سه تار نوازی در دهه های اخیر، به عنوان یک سه تار نوازی مرجع، ساز محمدرضا لطفی است. این مورد البته چنان مشهود و عینی است که نیازی به گفتن ندارد. سونوریته بی نظیر، عمق و محتوای ساز و شیوه اجرا و روایت در این اثر بسیار ممتاز است. نکته دیگر آنکه، لطفی خود در جایی گفته است این اثر را تحت تأثیر روایت نوای استاد صبا نواخته است. این مورد خود می تواند جنبه های برداشت و تأویل یک هنرمند را از موضوعی پیش گفته و پیش روایت شده به خوبی نشان دهد. با ذهنیت - موسیقی آوازی و در مقام مقایسه با یک خواننده حرفه ای برمی آیند، گاه از آواز خواندن لطفی متعجب می شوند.
اما آنان نمی دانند که شعر و آواز و موسیقی در فرهنگ موسیقی ایران به هم پیوسته بوده است.در گذشته بسیاری از راویان موسیقی خود شاعر و خواننده و نوازنده به صورت توأمان بوده اند. آواز و ساز لطفی درواقع ادامه سنت خنیاگری در موسیقی ایرانی است. اینجا دیگر موضوع آواز تنها و صدای مثلاً شش دانگ مطرح نیست. مجموع ساز و آواز لطفی و شدت تأثیر آن موردی نیست که نیاز به تعریف و تمجید و شرح داشته باشد. شاید به جرأت بتوان ادعا کرد، کمتر کسی پیدا می شود که ساز وآواز لطفی را بشنود و در او تأثیر نگذارد.
ضمن آنکه با این شکل اجرا، لطفی سنت دیگری را پاس داشته است و آن احترام و توجه به بداهه پردازی در موسیقی ایرانی است. عنصر حال و آن در موسیقی ایرانی که امروزه کم کم دارد به یک خاطره فراموش شده بدل می شود.
محمد جواد بشارتی


منبع : روزنامه ایران

مطالب مرتبط
وبگردی
جنجال ضیغمی در كاكتوس: من اصلا ایشان را آدم حساب نمیکنم
جنجال ضیغمی در كاكتوس: من اصلا ایشان را آدم حساب نمیکنم - اولین قسمت از برنامه هاردتاک کاکتوس را با صحبت های جذاب نیوشا ضیغمی در مورد خانواده و همسرش ، ماجرای صحبت های جنجالی یک هواپیما ، 8 سال احمدی نژاد و ...
فیلم | ملاقات وزیر بهداشت با «یانگوم»
فیلم | ملاقات وزیر بهداشت با «یانگوم» - فیلم - وزیر بهداشت ضمن دیدار با بازیگر نقش «یانگوم» ( لی یونگ ئه) به دلیل کمک انسان دوستانه 56 هزار دلاری به زلزله زدگان غرب ایران از او تقدیر کرد.
فیلم/ شایعه ازدواج رز رضوی و شریفی‌نیا از کجا شروع شد؟
فیلم/ شایعه ازدواج رز رضوی و شریفی‌نیا از کجا شروع شد؟ - محمدرضا شریفی‌نیا بازیگر سینما و تلویزیون با حضور در برنامه دورهمی درخصوص شایعه ازدواج با بازیگر زن جوان توضیحاتی ارائه کرد.
ماجرای فیلم جنجالی در پایگاه نظامی روسیه
ماجرای فیلم جنجالی در پایگاه نظامی روسیه - ولادیمیر پوتین در مسیر سفر خود به قاهره، چند دقیقه در پایگاه الحمیمیم حاضر شد و برخورد فرد نظامی روس با رئیس جمهوری سوریه موجی از انتقادات را در فضای مجازی به راه انداخت.
درآمد کشور از گردشگری افزایش یافت / از محل عوارض خروجی !
درآمد کشور از گردشگری افزایش یافت / از محل عوارض خروجی ! - دولت روز گذشته و در اقدامی غیرمنتظره،عوارض خروج از کشور را با افزایش 300 درصدی! مواجه کرد...
فیلمی از مرگ خرس قطبی به دلیل تغییرات آب و هوایی
فیلمی از مرگ خرس قطبی به دلیل تغییرات آب و هوایی - یکی از عکاسان نشنال جئوگرافیک فیلمی کوتاه از یک خرس قطبی منتشر کرده که در منطقه ای دورافتاده در جزیره بافین و به دور از یخ ها مشغول جستجو برای غذاست. در این بخشی از این فیلم حیوان مشغول جستجو در زباله هاست، سپس روی زمین می افتد و در انتظار مرگ می ماند.
امتناع از دست دادن علی هاشمی با خانم مدال دهنده
امتناع از دست دادن علی هاشمی با خانم مدال دهنده - فیلم - علی هاشمی وزنه بردار کشورمان با توضیح اینکه مسلمان است از دست دادن با خانم اهدا کننده مدال خودداری کرد.
سطح سواد کارشناس اقتصادی تلویزیون !
سطح سواد کارشناس اقتصادی تلویزیون ! - کارشناس اقتصادی تلویزیون نمی داند که لغت Bitcoin به چه معناست و با تلفظ Bitqueen به این نتیجه رسیده که معنای ملکه بیت ها را می دهد!!
فیلم/ تصاویر منتشر شده از جسد علی عبدالله صالح
فیلم/ تصاویر منتشر شده از جسد علی عبدالله صالح - وزارت کشور یمن با انتشار بیانیه‌ای رسمی، شایعات کشته شدن علی عبدالله صالح را تأیید کرد و رسما اعلام کرد که او کشته شده است.
جنجال رقص مایکلی سرباز ایرانی
جنجال رقص مایکلی سرباز ایرانی - رقص زیبای سرباز ایرانی در پادگان
دختر رییس فدراسیون روسری بر سر مربی مرد تایلندی کرد
دختر رییس فدراسیون روسری بر سر مربی مرد تایلندی کرد - سرپرست فنی فدراسیون کبدی که بعد از مسابقات از سمتش برکنار شد، می‌گوید که دختر رییس فدراسیون روسری بر سر مربی مرد تایلندی کرد و او را به داخل زمین برد.
روزنامه جمهوری اسلامی: آقای مصباح، مگر شما نبودید که اطاعت از احمدی‌نژاد را اطاعت از خدا خواندید؟
روزنامه جمهوری اسلامی: آقای مصباح، مگر شما نبودید که اطاعت از احمدی‌نژاد را اطاعت از خدا خواندید؟ - کاش بزرگان حوزه علم و فلسفه می‌دانستند سیاست هم برای خود علمی مجزاست و ظرافت‌های خود را دارد و نمی‌شود بدون توجه به آن، طرح ریخت و به نتیجه رسید.
لحظه خودکشی فرمانده جنگ بوسنی در جریان جلسه دادگاه!
لحظه خودکشی فرمانده جنگ بوسنی در جریان جلسه دادگاه! - فرمانده پیشین کروات های بوسنی پس از تایید محکومیت ۲۰ ساله اش در دیوان کیفری بین المللی به دلیل ارتکاب جنایات جنگی، ظرف سم را سرکشید!
فیلم/ تخلف احمدی‌نژاد در بوسیدن مادر چاوز
فیلم/ تخلف احمدی‌نژاد در بوسیدن مادر چاوز - محمدجعفر منتظری، دادستان کل کشور در همایش بسیج حقوقدانان نسبت به اظهارات اخیر رئیس‌جمهوری سابق کشورمان واکنش نشان داد.
همه زنان ناصر محمد خانی و زن جدیدش + عکس
همه زنان ناصر محمد خانی و زن جدیدش + عکس - ناصر محمدخانی دو شب پیش در حالی با زن سومش ازدواج کرد که زن اولش توسط شهلا کشته شده بود و زن دومش - شهلا- در سال 89 اعدام شد.
قشر متوسط - ازدواج سفید / قش پائین - تجاوز
قشر متوسط - ازدواج سفید / قش پائین - تجاوز - الان این ازدواج سفید بحرانی است که قشر متوسط دارد ایجاد می‌کند، بعد از آن ازدواج‌های ساندویچی است، یعنی رابطه جنسی ساندویچی. در ازدواج سفید طرفین چندمدت با هم هستند اما اگر قرار شد رابطه ... سر خیابان انجام شود، چه کسی می‌خواهد آن‌ها را بگیرد؟ چند نفر را می‌خواهند بگیرند؟ چند نفر را می‌خواهند اعدام کنند؟
فیلم دو دختر اصفهانی لحظاتی قبل از خودکشی
فیلم دو دختر اصفهانی لحظاتی قبل از خودکشی - فیلم خودکشی دختر اصفهانی (جدید) | دو دختر اصفهانی در فیلمی که پیش از خودکشی ضبط کرده اند، با خوشحالی به سمت مرگ می شتابند. لحظاتی که آنها نزدیکان شان را خطاب قرار می دهند و خودشان را آرام و آهسته می رسانند به بلندترین ارتفاعی که برای خودکشی به ذهنشان آمده یعنی پل شهید چمران اصفهان و در این مسیر هیچ عاملی، هیچ دلیلی نیست که دست دلشان را بگیرد و پشیمان شان کند برای رفتن.
    پربازدیدها