چهارشنبه ۲۷ دی ۱۳۹۶ / Wednesday, 17 January, 2018

صدابرداری و چینش سازها


صدابرداری و چینش سازها
سالهایی که صدابرداری صحنه ای مطرح و بعدها که سیستم های صوتی پیچیده تری ابداع شد، تا به امروز که یکی از مجهزترین سامانه های صوتی و صدابرداری با کیفیت دیجیتال در تالار وحدت نصب و راه اندازی شده است، صدابرداری و رساندن صدایی مطلوب و مورد نظر آهنگساز همه گاه محل نزاع میان آهنگسازان و صدابرداران بوده است. اگر بخشی از این نزاع را طبیعی بدانیم، بخشی دیگر حاصل کمبود تجربه در نحوه چینش آنسامبل سازهای ایرانی است. به تعبیر دقیق تر آنچه تاکنون درباره نوع و نحوه قرار گرفتن سازهای ایرانی در یک کنسرت (در کنار هم) مشاهده شده است، حاصل اموری تجربی است، تا علمی و البته این تجربه ها از سوی برخی از آهنگسازانی صورت گرفته است که خوشبختانه کارنامه ای درخشان در استفاده از آنسامبل سازهای ایرانی دارند. پرویز مشکاتیان از جمله این افراد است که توانسته ضمن افزودن صداهای تازه ای به موسیقی ایرانی، تجربه های تازه ای در چینش ساز در صحنه برای رسیدن به مطلوبترین صدا برای شنونده دست یابد. این کار البته نیازمند شناخت دقیق از میکروفون، جایگاه میکروفون در صحنه است. چنین ویژگی را خوانندگان نامی نیز دارا هستند، برای نمونه درمیان خوانندگان علاوه بر استاد شجریان که به میکروفون بسیار آشنایند و در زمان خواندن اوج و فرودهای آوازی، فاصله خود با میکروفون را در وضعیتی قرار می دهند که هم صدابردار احساس لذت کند و هم شنونده، شهرام ناظری، سراج و مختاباد نیز از چنین ذهن حرفه ای برخوردارند و می دانند فاصله خود با میکروفون را چگونه تنظیم کنند که بیشترین مطلوبیت را داشته باشد.
این نکات را نوشته ایم تا به یکی از موارد در اختتامیه جشنواره امسال بپردازیم که ارکستر موسیقی سنتی است. این ارکستر حاصل زحمات محمد جلیل عندلیبی است که ذوق و قریحه ای خوب و گوش نواز در ملودی پردازی و نیز سازبندی موسیقی ایرانی دارد، اما صدایی که آن شب از این ارکستر به گوش می رسید، آن چیزی نبود که شنونده انتظار داشت و این مشکل بیش از آنکه به نحوه سازبندی کار بازگردد، به نحوه چینش ساز در صحنه راجع بود.
در این گروه سه دف نواز حضور داشتند که درست در پشت سازی چون نی قرار گرفته بودند که صدای آن بر خلاف صدای پرهیمنه دف ظریف است، به همین دلیل صدای دفها به نوعی صدای نی را در ارکستر تحت الشعاع قرار و به اصطلاح اهل موسیقی آن را خفه کرده بود. این درحالی است که در کارهای جناب مشکاتیان ( ضمن آنکه ایشان از یک دف در ارکستری ۲۰ نفره استفاده می کرد ) این ساز به همراه تمبک در گوشه قرار می گرفت تا سازهای دیگر تحت الشعاع صدای این ساز قرار نگیرد.در هر حال با توجه به اینکه سازبندی موسیقی ایرانی قانونی نوشته شده و مدون ندارد، پس بهتر است به تجربه های دیگران و به خصوص در زمینه صدابرداری به مشورت با صدابرداران کارکشته ( که خوشبختانه در جشنواره امسال هم از دو تن از این صدابرداران پیشکسوت استفاده شده بود ) بپردازند تا مطلوب ترین صدا به گوش شنونده برسد. حیف است این همه زحمتی که صرف می شود (به خصوص از سوی چهره ای همانند جناب عندلیبی) با برخی ایرادات این چنین جزیی هدر رود و نتیجه مطلوب خود را به بار نیاورد.


منبع : روزنامه همشهری

مطالب مرتبط

روح خود را در هالیوود به حراج نگذاشتم


روح خود را در هالیوود به حراج نگذاشتم
انیو موریكونه در فیلم های وسترنی مثل «به خاطر یك مشت دلار»، «خوب، بد، زشت»، «برای چند دلار بیشتر» و.... با موسیقی هایش چنان ردپایی از خود به جا گذاشته كه دیگر كمتر كسی است وقتی نام او را می شنود یاد سوت های حزن انگیز فیلم «به خاطر یك مشت دلار» نیفتد و صدای زوزه گرگ را در فیلم «خوب، بد، زشت» فراموش كند. موریكونه در این فیلم ها اصوات غیرموسیقایی مانند سوگ های سوررئال و زوزه گرگ را با گیتار الكترونیك و صداهای فضایی از جمله آواز سوپرانوی روح مانند تركیب كرد. به طوری كه بعدها سبك او شاخص اصلی فیلم های وسترن آن دوره و به ویژه كارهای سرجیو لئونه تبدیل شد. او و لئونه در سن ۸ سالگی در مدرسه با هم آشنا شده بودند، اما همكاری حرفه ای آنها ۲۵ سال بعد شروع شد و چنان موفق بود كه آهنگساز را به چهره ای شاخص در موسیقی فیلم های وسترن بدل كرد، حال هر چقدر موریكونه سعی كند آهنگ هایی را كه برای فیلم های غیروسترن یادآوری كند، نمی تواند: «این یك اشتباه جدی است. من فقط تعداد كمی موسیقی وسترن ساخته ام و به ازای آن تعداد بیشتری موسیقی برای فیلم های خانوادگی، عشقی، تخیلی، حادثه ای و... نوشته ام.» «برنارد هرمن»، «بتهوون»، «استراوینسكی» و... همه عادت داشتند سازنده موسیقی خود باشند و موریكونه هم چه خوب و چه بد می خواهد ساز خود را بزند اما نمی داند چرا چنین اتفاق ناجوری در صنعت موسیقی فیلم هالیوود افتاده است. او در هالیوود زندگی نمی كند، اگر چه همیشه سروكارش با آنجاست. «ویلای بزرگی در هالیوود به من پیشنهاد شد، اما گفتم نه ممنونم. ترجیح می دهم در ایتالیا زندگی كنم. می توانید تصمیم من را نوعی محدودیت تلقی كنید اما من این گونه فكر می كنم. برای من بسیار دشوار است كه در شهر كوچكی زندگی كنم كه در آن سازندگان موسیقی فیلم دائم در حال شخم زدن كارهای دیگران هستند تا از آن استفاده و دیگران را تخریب كنند. این جنبه ای نازیبا از مسئولیت پذیری حرفه ای است.» او می گوید كه هیچ وقت حاضر نشدم روح خود را برای كار در هالیوود به حراج بگذارم چون مادر من ایتالیایی است. اما افراد بسیاری را می شناسم كه در هالیوود یتیم هستند. شاید به همین دلیل است كه او تاكنون ۵ بار برای فیلم های روزهای بهشت (۱۹۷۸)، ماموریت (۱۹۸۶)، تسخیرناپذیران (۱۹۸۷)، باگسی (۱۹۹۱) و مالنا (۲۰۰۰) كاندیدای اسكار شد و با وجود تعجب همگان جایزه ای دریافت نكرد. «خودم هم فكر می كنم حداقل برای موسیقی فیلم ماموریت می توانستم جایزه اسكار را به دست بیاورم اما این طور نشد. خصوصاً كه در آن سال اسكار به موسیقی فیلم «حوالی نیمه شب» رسید كه موسیقی آن یك اثر ابتكاری نبود. با چنین شیوه انتخاب آثار، من باید تاكنون هردو سال یكبار جایزه اسكار می بردم!» پیرمرد ۷۶ ساله هیچ وقت به صراحت پاسخ نداده كه كدام یك از ساخته های خود را بیشتر دوست دارد اما عقیده دارد محبوب ترین ها همان هایی است كه به قلب او نزدیك است مثل «نبرد الجزایر». موریكونه در دو فیلم برای هر شخصیت، موسیقی مربوط به او را در كنار تم اصلی آهنگ فیلم می گنجاند. در واقع هر شخصیت به طور جداگانه تم مخصوص به خود را تا آخر فیلم به همراه دارد و در كنار تم اصلی تماشاگر به راحتی می تواند شخصیت های جدا از هم و گاه همراه با هم را در فیلم به صورت تصاویر متمركز و گاه پراكنده در ذهن تداعی كند. او تم اصلی موسیقی خود را برای بیان كلی، برای فیلم در نظر می گرفت و از ابتدا تا انتها آن را گسترش می داد. با این كار موسیقی از حالت یكنواخت خارج می شد و تماشاگر را وادار می كرد تا در جست وجوی فیلمساز برای شكافتن شخصیت های فیلم همراه او باشد. او در آثار خود به استفاده از صداهای حقیقی روی آورد تا بتواند حس نوستالژی فیلم را بیان كند. آهنگساز از این صداهای حقیقی به شكلی روانشناسانه استفاده می كند. موریكونه می گوید: «من هنوز به موسیقی تجربی و آوانگارد ایمان دارم. اما فكر می كنم شیوه كاربرد آنها در كارهایم به مرور زمان تغییر كرد كه این تغییر هم به فرآیندی كه در سال های پایانی دهه ۱۹۵۰ روی داد، مربوط می شود. البته این تحولات بسیار طبیعی بود چون افرادی كه دارای خوی انقلابی و در حال تغییر دائمی هستند، پس از پشت سر گذاشتن فراز و فرودها دوباره به هنجار ابتدایی خود بازمی گردند.» این آهنگساز ایتالیایی از همان سالها كه موسیقی نبرد الجزایر (۱۹۶۵) را ساخت تا سال های اخیر همواره جزء فعال ترین سازندگان موسیقی متن فیلم بوده و ساخت بیش از ۴۰۰ موسیقی فیلم هم گویای همین است. اما به نظر می رسد كمیت كارهای ارائه شده از سوی او كاهش یافته باشد. موریكونه كه در سال ۱۹۶۵ برای ۱۵ فیلم و در سال ۱۹۷۲ به تنهایی ۲۲ موسیقی فیلم نوشته بود در دو سال گذشته تنها ۷ اثر ارائه كرد. خودش می گوید نیاز به یكسال استراحت دارد اما آن یكسال هنوز نیامده است .


فرزین دهقان

وبگردی
مقایسه بودجه مراکز حوزوی با دانشگاه ها
مقایسه بودجه مراکز حوزوی با دانشگاه ها - به‌جز وزارت ارشاد، هیچ‌یک از این 40 ارگان و نهاد در قبال میلیاردها تومان بودجه‌هایی که دریافت می‌دارند پاسخگو نبوده نیستند.
ویدئویی از لحظات اولیه برخورد کشتی چینی با نفتکش سانچی و انفجار
ویدئویی از لحظات اولیه برخورد کشتی چینی با نفتکش سانچی و انفجار - ویدئویی از لحظات اولیه برخورد کشتی چینی با نفتکش سانچی و انفجار
فیلم/ گریه شدید وزیر کار در گفت‌و‌گوی تلفنی با خانواده خدمه نفتکش «سانچی»
فیلم/ گریه شدید وزیر کار در گفت‌و‌گوی تلفنی با خانواده خدمه نفتکش «سانچی» - علی ربیعی وزیر کار، رفاه و امور اجتماعی در گفت‌وگوی تلفنی با خانواده یکی از خدمه نفتکش «سانچی» اظهار همدردی کرد.
تصاویر هولناک از آخرین لحظات کشتی سانچی
تصاویر هولناک از آخرین لحظات کشتی سانچی - توقف عملیات خنک سازی و مهار آتش در شب گذشته، موجب رسیدن آتش به مخازن سمت چپ کشتی و انفجارهای شدید صبح امروز شد که در نهایت پس از چند ساعت به غرق شدن کامل نفتکش ایرانی انجامید.
از «خس و خاشاک» دیروز تا «آشغال» امروز
از «خس و خاشاک» دیروز تا «آشغال» امروز - این اتفاق بیشتر از هر موضوع دیگری سبب شد تا مردم یاد خاطرات سال ۸۸ بیفتند؛ آن زمانی که یک فرد با به زبان آوردن سخنانی ناشایست و بدون تفکر، مردمی را که برای بیان خواسته‌های‌شان به خیابان‌ها آمده‌ بودند، خس و خاشاک خواند و سبب شعله‌ور شدن آتش شد.
عدالت با  6 دلار در سال!
عدالت با 6 دلار در سال! - فیلم - رضا رشیدپور در برنامه حالا خورشید با کنایه به واریز سود سهام عدالت گفت: به خارجی ها نگوییم این سود سهام عدالت ماست، بگوییم ما روز شش دلاری مزگان داریم.
تحقیری که در دنیا میشویم / نفتکش ایرانی خدمه ایرانی با پرچم پاناما
تحقیری که در دنیا میشویم / نفتکش ایرانی خدمه ایرانی با پرچم پاناما - اگر از همه این ابهامات در خصوص مالکیت این کشتی که بگذریم، مهم‌ترین سوالی که این روز‌ها مطرح است، به آتشی باز می‌گردد که ظاهرا قرار نیست خاموش شود و یک هفته است که می‌سوزد. حریقی که اگر نبود حادثه پلاسکو، ممکن بود آن را ناشی از بزرگ بودن سانچی و حجم زیاد بارش بدانیم یا برعکس، از ناتوانی اطفاکنندگان در این ماجرا گلایه سردهیم، اما حالا به شکل گیری ابهامی بزرگ‌تر منجر شده...
ورود بی‌چادر و باآرایش به این بیمارستان ممنوع است
ورود بی‌چادر و باآرایش به این بیمارستان ممنوع است - خانم مسئول انتظامات جلوی درمانگاه بیمارستان بقیه‌الله ایستاده، جلوی زنان مانتویی را می‌گیرد و با گرفتن کارت شناسایی به آنها چادر می‌دهد. خیلی از زنان اینجا قبل از ورود به بیمارستان مانتویی هستند اما با گذشتن از در ورودی چادری می‌شوند.
کسی به ایرانی ها اهمیتی نمی دهد
کسی به ایرانی ها اهمیتی نمی دهد - ممکن است دود وارد محیط ایزوله ای شود که احتمالا دریانوردان در آنجا حضور دارند، پرسیده ایم چرا نجاتشان تا این حد طولانی شده است؟ گفته می شود چینی ها کم کاری می کنند ناراحتم از اینکه وقتی کشتی چینی تصادف کرد همه سرنشینان آن سالم هستند اما کسی به ایرانی ها اهمیتی نمی دهد.
عکس خواستگاری کریم انصاریفرد از دختر یونانی با زمرد گرانقیمت
عکس خواستگاری کریم انصاریفرد از دختر یونانی با زمرد گرانقیمت - رسانه های مطرح یونانی با انتشار تصاویری از رابطه عاطفی ملی پوش ایرانی باشگاه المپیاکوس با یک میلیاردر یونانی - آمریکایی پرده برداشتند و مدعی شدند این دو تصمیم خود را برای ازدواج قطعی کرده اند.
چرا حداد و ولایتی بیشتر از 50 شغل دارند؟
چرا حداد و ولایتی بیشتر از 50 شغل دارند؟ - بخشی از تکثر مسئولیت های بعضی چهره‌های سیاسی به بی‌اعتمادی نظام به افراد کارآمد برمی‌گردد و علت دیگر این موضوع، اعتماد غیرمعقول به این افراد است. با این حال این افراد هرچقدر هم که توانمند باشند، از نظر روان شناسی و انسان شناسی در بخشی از مسئولیت های خود ناموفقند.
فیلم نابغه ۱۰ ساله‌ طراح خودرو / قبلی هم انرژی هسته ای کشف کرده بود!
فیلم نابغه ۱۰ ساله‌ طراح خودرو / قبلی هم انرژی هسته ای کشف کرده بود! - فیلم - حسین عطایی ۱۰ سال دارد و در حوزه طراحی مفهومی خودرو فعالیت می کند. او ۶ اختراع ثبت شده دارد، مدرسه نمی رود و از دو شرکت تسلا و ولوو دعوت به همکاری شده است. او مشاور رییس سازمان برنامه و بودجه است. گفتگوی رضا رشیدپور با نابغه ١٠ساله طراحی خودرو را اینجا ببینید.
تست تصادف سمند در انگلیس / فقط با سرعت 50 کیلومتر در ساعت !
تست تصادف سمند در انگلیس / فقط با سرعت 50 کیلومتر در ساعت ! - تست برخورد جلوی خودرو با سرعت 50 کیلومتر در ساعت برای سمند TU5 ، توسط یکی از سازمانهای معتبر ارزیابی خودرو در انگلستان صورت گرفت.
کشور محل درمان آیت الله هاشمی شاهرودی مشخص شد (+عکس)
کشور محل درمان آیت الله هاشمی شاهرودی مشخص شد (+عکس) - سرانجام بعد از مدت ها سکوت درباره این که آیت الله سیدمحمود هاشمی شاهرودی برای درمان به کدام کشور رفته است، خبرگزاری اهل بیت(ع) از درمان رئیس مجمع تشخیص مصلحت نظام در آلمان خبر داد و نوشت:
فیلم جنجالی از حجت الاسلام قاسمیان در کرمانشاه
فیلم جنجالی از حجت الاسلام قاسمیان در کرمانشاه - این فیلم حواشی زیادی را در فضای مجازی به همراه داشته است.
جنجال نیوشا ضیغمی: من اصلا ایشان را آدم حساب نمیکنم
جنجال نیوشا ضیغمی: من اصلا ایشان را آدم حساب نمیکنم - اولین قسمت از برنامه هاردتاک کاکتوس را با صحبت های جذاب نیوشا ضیغمی در مورد خانواده و همسرش ، ماجرای صحبت های جنجالی یک هواپیما ، 8 سال احمدی نژاد و ...
    پربازدیدها