شنبه ۲ تیر ۱۳۹۷ / Saturday, 23 June, 2018

طبلا، مهمترین طبل موسیقی هندوستانی(Hindustani Sangeet) شبه قاره هند


طبلا، مهمترین طبل موسیقی هندوستانی(Hindustani Sangeet) شبه قاره هند
طبلا مهمترین طبل "موسیقی هندوستانی" (Hindustani Sangeet) شبه قاره هند است و شامل دو طبل است که یکی کوچکتر و به صورت کوزه است و نامش "دایان" و دیگری بزرگتر و به صورت کاسه و نامش "بایان". "دایان" که طبلی قابل کوک است، با یکی از نغمه های راگا ی مورد نظر و معمولاً با اصلی ترین نغمه ی راگای مورد نظر کوک می شود که نامش "شاه نغمه" ی راگا است. برخی "بایان" را نیز چند نغمه بم تر (فاصله ی چهارم، پنجم یا اکتاو) کوک می کنند.
در طبلا دست راست روی "بایان" و دست چپ روی "دایان" است (مگر آنکه طبلا نواز چپ دست باشد) و برای نواختنش از انگشتان و کف دو دست استفاده می شود. در حقیقت دستی که روی طبل کوچکتر (بایان) است پرکارتر می باشد و دست دیگر بیشتر حالت کمکی دارد و نوازنده با این دست، رنگ و ترکیب های گوناگونی به دست اصلی اضافه می کند. همچنین برخی اوقات دست فرعی روی طبل بزرگتر فشار هایی را وارد می کند تا کوک صدای "بایان" را به صورت موقت تغییر داده و صداهای گوناگونی را از آن بیرون بکشد. در ضمن به ندرت اتفاق می افتد که نوازنده ی طبلا دست فرعی را از روی طبل بزرگتر برداشته و روی طبل کوچکتر به همراه دست اصلی بنوازد.
پوست طبلا معمولاً از گوسفند یا بز است که توسط "نوار چرمی" روی هر کدام از طبل ها به صورت مجزا بافته می شود و با سفت و شل کردن آن نوار های چرمی، طبلا کوک می گردد. برای راحت تر و دقیق تر کوک کردن طبل کوچکتر، استوانه های کوچک چوبی لای نوار چرمی و بدنه ی آن تعبیه شده است.
پوست طبلا به سه بخش مهم "کنار"، "میدان" و "سیاهی" بخشبندی می شود.
"کنار" در حقیقت همان ناحیه ای است که پوست دیگری در بخش کناره ای طبلا روی پوست اصلی آن کشیده می شود و بنابراین در این بخش پوست طبلا دو لایه است و در طبل کوچکتر صدای اصلی طبلا از این بخش بیرون می آید.
"سیاهی" یک لکه ی دایره ای شکل سیاه رنگ و ماده ی مخصوصی است که روی پوست طبلا چسبانده می شود (در طبل کوچکتر "سیاهی" دقیقاً در مرکز پوست چسبانده شده، در حالی که در طبل بزرگتر "سیاهی" در ناحیه ای بین مرکز و محیط دایره ی پوست است). به وسیله ی این "سیاهی" است که گرفتگی صدای طبلا رخ می دهد.
آن ناحیه که بین "سیاهی" و "کنار" است "میدان" نام دارد.
درباره ی تاریخ طبلا اختلاف هایی وجود دارد و افسانه هایی نیز به آن اضافه شده که بیان سرگذشت این ساز را مشکل تر می کند. در حالی که برخی اختراع این ساز را به امیر خسرو دهلوی، موسیقیدان و شاعر پارسی گوی اهل دهلی نسبت می دهند و برخی دیگر قدمت آن را به هزاران سال قبل می رسانند، بعضی نیز معتقدند که تاریخ آن به پیش از قرن هجدهم میلادی نمی رسد.
با همت و سخت کوشی چند طبلا نواز هندی، چند دهه است که توجه جهانیان به این ساز جلب شده و به خوبی در جهان ترویج یافته است. حتی صدای این ساز به تازگی در موسیقی ایرانی هم شنیده می شود. نمونه های بارز آن کارهای مسعود شعاری با طبلای "درشن آنند" است و آلبوم های غزل "کیهان کلهر" با "سه تار هندی" "شجاعت حسین خان" (پسر یکی از بزرگترین استادان "سه تار هندی"، یعنی زنده یاد "ولایت خان") و طبلای "سندیپ داس".


منبع : هنر و موسیقی

مطالب مرتبط

موسیقی ما ریشه در معنویات دارد

موسیقی ما ریشه در معنویات دارد
مسعود نجفی سرپرست گروه (نوای مخالف) است این گروه شامل ۱۲ نفر می‌شود ودر بخش رقابتی بیست و سومین جشنواره موسیقی شرکت کرده‌اند. نجفی کلا با موسیقی تلفیقی مسئله دارد و معتقد است موسیقی سنتی و غربی به هیچ‌وجه نمی‌تواند با هم هم‌آوا شود به دلیل اینکه از نظر فرهنگی و ... هیچ ربطی به هم ندارند.وی معتقد است حضور بزرگان موسیقی درجشنواره باعث تحت‌الشعاع قرار گرفتن بخش‌های دیگر جشنواره می‌شود. نجفی هدف ازجشنواره فیلم فجر را معرفی چهره‌های جوان به دنیای موسیقی می‌داند با او به گفت‌وگویی نشستیم که در زیر می‌آید:
▪ کیفیت بیست و سومین جشنواره موسیقی فجر چگونه است؟
ـ از نظر حضور جوان‌ها و کارشان خوب است. اما مثل سال‌های پیش از اساتید بزرگ خبری نیست و با توجه به اینکه برای حضور در این جشنواره گروه‌ها باید از فیلترینگ حساسی رد می‌شدند مطمئن باشید گروه‌های که در جشنواره حضور دارند حتما گروه‌هایی خوبی هستند و حرف‌های زیادی برای گفتن دارند. من مطمئنم بعد از این جشنواره چهره‌های شاخص و لایقی به موسیقی کشور معرفی می‌شوند.
فکر نمی‌کنید حضور شجریان، علیزاده و بزرگان موسیقی ولو در قسمت خارج از مسابقه می‌توانست دلگرمی برای جوان‌ها و رونق برای این جشنواره باشد.
البته حتما باید این استادان خارج از مسابقه باشند مگر کسی بهتر از استاد شجریان وجود دارد؟ اما به عقیده من حضور این اساتید در جشنواره باعث می‌شد که قسمت‌های دیگر تحت‌الشعاع قرار بگیرد و قسمت‌های دیگر و جوان‌ها هرگز به چشم نمی‌آیند ولی از یک سو خوبی شرکت اساتید در این جشنواره باعث می‌شود جو موسیقیایی جامعه رشد پیدا کند و حتما در نشاط شهر تاثیر می‌گذارد.
▪ اعضای گروه شما چند نفر هستند؟
ـ ۱۲ نفر. خودم نوازنده سنتور و سرپرست گروه هستم. رامین وحیرایی (خواننده)، پیام امیر باهنر (نوازنده تار)، وحید طارمی (نوازنده تار)، سجاد محرابی (تار)، اسماعیل وحیرایی (ونتار)، حمید رفیعیان (ونتار)، علیرضا دریایی (کمانچه)، بهزاد حسن‌زاده (کمانچه)، اسماعیل شافعی (نی)، ابوالفضل حیاتی (تنبک) و فرهاد جواهر نیا (دف).
▪ آیا گروه شما موسیقی (سنتی- تلفیقی) کار می‌کند؟
ـ خیر ما سنتی هستیم.
▪ سنتی- تلفیقی یعنی چه؟
ـ یعنی اینکه بیائیم آهنگی را بسازیم که تلفیقی باشد از سازهای ایرانی و غربی مثلا سه تار و تار در کنار گیتار به ما یک موسیقی جدید می‌دهد.
▪ شما موافق با این کار هستید؟
ـ خیر من حتی با این نام مسئله دارم. به دلیل اینکه دو ساز از دو فرهنگ و موسیقی مختلف از نظر من قابلیت تلفیق ندارد. حتی این دو ساز دو لهجه متفاوت دارند که نمی‌توان در آنها هیچ نقطه اشتراکی را پیدا کرد.
آیا به دلیل تعصب به موسیقی سنتی تلفیق آن با موسیقی غربی را درست نمی‌دانید یا به لحاظ علمی؟
به عقیده من به لحاظ علمی غلط است. ساز آنها واقعا با ما فرق دارد. ساز ما کامل نیست. وقتی یک نوازنده گیتار را کوک می‌کند تا پایان کنسرت می‌تواند بدون اینکه احتیاج دوباره به کوک باشد کارش را انجام دهد. ولی ساز ما هنگام روشن شدن پروژکتور شل می‌شود و احتیاج به کوک مجدد پیدا می‌کند. نکته دیگر اینکه من فکر می‌کنم اساسا لهجه‌های سازها هم با یکدیگر متفاوت است.
▪ علت گرایش جامعه ما در سال‌های اخیر به موسیقی پاپ چیست؟
ـ مشکل چند جا است. اولین و بزرگ‌ترین مشکل روش شنیداری اجتماعی غلط است و نکته دیگر اینکه استاد روح‌الله خالقی فرمودند: موسیقی در هر دورانی بازتاب مردمان گذشته است. اگر مردمان ما در گذشته خوشحال و شاد بودند موسیقی هم به همان گونه در جامعه بازتاب داشت ولی جامعه ما در تمام دوران سرشار از غم و اندوه، جنگ‌ها و خونریزی‌ها بوده و موسیقی هم به همین منوال مسیر را طی کرده است و به علت اینکه بازتاب همان موقع است حالا ما شاهد موسیقی غمگین هستیم ولی اگر جامعه با نشاطی داشته باشیم می‌توانیم به این واسطه موسیقی شادی هم داشته باشیم و مردم بار دیگر به طرف موسیقی سنتی خودمان جذب شوند. من سعی کردم از قطعات شادی در جشنواره استفاده کنم. امیدوارم بتوانم آنچه در ذهنم دارم را اجرا کنم.
▪ یعنی این پتانسیل در موسیقی سنتی ما وجود دارد که مردم از شنیدن آن شاد شوند؟
ـ حتما. می‌شود موسیقی سنتی ما شاد باشد به نظر من مشکل از ضعف آهنگساز است. موسیقی ما سرشار از نغمه‌ها و ملودی‌هاست. همه نوع موسیقی را می‌توان در موسیقی سنتی ساخت ولی به دلیل اینکه غم ماندگار است و شادی زودگذر، آهنگ‌هایی هم که به یاد مردم می‌ماند و زمزمه می‌کنند اکثرا غمگین است (تو ای پری کجایی)
▪ نظرتان راجع به داوری در این جشنواره چیست؟
ـ البته هنوز زود است .باید دید در نهایت داوران چگونه تصمیم خواهند گرفت اما یکی از داورانی که بسیار مسلط بود (آقای پیرنیاکان) انصراف دادند که دلیلش را نمی‌دانم ولی آقای کیوان ساکت هم از مسلط‌ترین استادان هستند که امیدوارم در نهایت حق همه ضایع نشود و هرکه به میزان شایستگی‌اش به حقش برسد.
▪ چرا شرکت در جشنواره‌ها برای جوان‌ها آنقدر حائز اهمیت است؟
ـ البته ما کنسرت هم می‌دهیم .ولی گذاشتن کنسرت آنقدر دردسر دارد که شرکت در جشنواره هیچکدام از این دردسرها را برای گروه ندارد و اینکه جشنواره فجر یک جشنواره بین‌المللی است و وجودش اعتباری است برای جوان‌ها و به قول آقای روشن‌روان جشنواره باید به گونه‌ای باشد که همه دوست داشته باشند از کشورهای مختلف در این جشنواره شرکت کنند.
▪ حالا واقعا همه کشورها دوست دارند در این جشنواره شرکت کنند؟
ـ تا حدودی و باید ما کاری کنیم که این اتفاق بیفتد و واقعا همه از خدایشان باشد دراین جشنواره حضور داشته باشند.
▪ فکر نمی‌کنید با توجه به اینکه هیئت داوری چند نفر هستند با سلایق خود عدم موفقیت جوان‌ها را دچار سرخوردگی می‌کند؟
ـ البته این جشنواره امسال رقابتی شده است. ولی همین حضور در جشنواره اعتبار است. مردم برای ما بسیار حائز اهمیت هستند.
▪ در مورد شرکت گروه‌های شهرستانی در این جشنواره بگوئید؟
ـ امسال شهرستانی‌ها از این جشنواره بسیار استقبال کرده‌اند ولی آنها در شرایط سخت شهرستان واقعا زحمت می‌کشند و امیدوارم حداقل نظر هیئت داوران را جلب کنند وگرنه سرخورده خواهند شد.
▪ فکر نمی‌کنید گذاشتن کنسرت هم برای گروه‌های گمنام کار سختی است؟
ـ نه درکشور ما هیچ ربطی به گروه ندارد کلا کنسرت گذاشتن کار سختی است. حتی می‌توانم بگویم مشکلاتی که بر سر راه کنسرت استاد شجریان است به مراتب از مشکلات گروه‌های گمنام هم بیشتر است. اصلی‌ترین مشکل‌در گذاشتن کنسرت، گرفتن مجوز است. برای اینکه مجوز هم بگیرید باید ارشاد موسیقی، اماکن، کلانتری برای یک سالن ۲۰۰ نفره مجوز صادر کنند. سالن هم مشکلات خاص خودش را دارد. در همه جای دنیا درصدی حساب می‌کنند. ولی اینجا سالن اول پولش را می‌خواهد و مشکلات از این است که اصلا هم کم نیست.
▪ با توجه به غمگین بودن موسیقی ما چرا در سطح دنیا حرفی برای گفتن دارد؟ مگر مردم کشورهای دیگر هم دچار جنگ و خونریزی هستند که از موسیقی ما لذت می‌برند؟
ـ موسیقی ما به ذات زیباست و ریشه در معنویات دارد. اخلاقیات برای همه دنیا مطلق است هر کس وقتی یک چیز خوب می‌بیند دوست دارد. موسیقی ما در ذات زیباست و برای همه هم جالب است.
▪ حرف آخر؟
ـ همه گروه‌ها به خصوص جوان‌ترها برای شرکت در این جشنواره تمرینات بسیاری کرده‌اند و با امید در این جشنواره شرکت کرده‌اند امیدوارم تمام حاضرین دراین جشنواره به آنچه حق طبیعیشان است برسند و جشنواره ما روز به روز پرمحتواتر باشد و حرف‌های زیادی در سطح بین‌المللی برای گفتن داشته باشد و از تمام کشورها تمایل برای حضور در جشنواره بین‌المللی موسیقی فجر وجود داشته باشد. و امیدوارم شرایط کنسرت گذاشتن در کشور ما آسان‌تر شود تا اینکه گروه‌های موسیقی بتوانند با مردم ارتباط نزدیک‌تری داشته باشند و از نقطه‌نظرهای مردم برای بهتر شدن موسیقی و بالاتر رفتن سطح موسیقی کشورمان مثمرثمر واقع شود.

وبگردی
لادن طباطبایی در شبکه من و تو / فیلم
لادن طباطبایی در شبکه من و تو / فیلم - لادن طباطبایی، بازیگر شناخته شده سینما و تلویزیون ایران که برای درمان بیماری فرزندش مدتی است در خارج از ایران به سر می برد امروز مهمان شبکه «من و تو» بود و بدون حجاب مقابل دوربین این شبکه حاضر شد.
تصاویر/ لمس "آزادی" در ورزشگاه آزادی
تصاویر/ لمس "آزادی" در ورزشگاه آزادی - مردم تهران برای اولین بار و برای تماشای مسابقه‌ی فوتبال ایران و اسپانیا در جام جهانی ۲۰۱۸ بهمراه خانواده‌های خود به ورزشگاه صدهزار نفری آزادی رفتند
(ویدئو) رفع ممنوعیت صدای جواد یساری پس از ۴۰ سال
(ویدئو) رفع ممنوعیت صدای جواد یساری پس از ۴۰ سال - جواد یساری پس از ۴۰ سال با خواندن در فیلم «دشمن زن» دوباره به عرصه هنر بازگشت.این گزارش توسط تماشا تهیه و منتشر شده است. منبع
انتشار عکس دلخراش حمید بقایی
انتشار عکس دلخراش حمید بقایی - مشاور رسانه‌ای احمدی نژاد دیشب با انتشار عکسی دلخراش از وضعیت جسمی «حمید بقایی» از بازگشت این مجرم پرونده‌ی مالی آن دولت به زندان اوین خبر داد.
سبک عجیب شوی لباس در عربستان حاشیه ساز شد!
سبک عجیب شوی لباس در عربستان حاشیه ساز شد! - در پی برگزاری نمایش مد لباس زنان به سبکی عجیب در عربستان، سر و صدای بسیاری در رسانه ها به راه افتاد. ماجرا از این قرار بود که لباسها بدون مانکن و مانند اشباح در حال پرواز با استفاده از پهباد نمایش داده شدند.
ابداع مکتب «سیاست ورزی چرخشی» به نام ولایتی
ابداع مکتب «سیاست ورزی چرخشی» به نام ولایتی - علی اکبر ولایتی، مرد 37 شغله ای که به جز حوزه دیپلماسی، سالیانیست که کارشناس ادبی، فرهنگی، تاریخی، عرفانی و ... تلویزیون نیز هست، و هر سال دهها جلد کتاب به نام او منتشر می شود. همه ی این سوابق معششع یک سو و چرخش مادام سیاسی او در حوزه های مختلف، در سوی دیگر، کار را به جایی رسانیده که ولایتی را با ابداع مکتب «سیاست ورزی چرخشی» نیز می شناسند! ولایتی در تازه ترین تغییر مواضع خود این بار برجام را که روزگاری…
صحبت های تکان دهنده مادر یکی از دانش آموزان تجاوز شده
صحبت های تکان دهنده مادر یکی از دانش آموزان تجاوز شده - در این ویدئو صحبت های تکان دهنده مادر یکی از دانش آموزان تجاوز شده توسط معلم مدرسه را مشاهده می کنید.
افشاگری پوری بنایی درباره واقعیتی تلخ از ناصر ملک‌مطیعی
افشاگری پوری بنایی درباره واقعیتی تلخ از ناصر ملک‌مطیعی - پوری بنایی به عیادت پناهی رفت و دیدارش با مرحوم ناصر ملک‌مطیعی پس از پخش نشدن برنامه‌هایش از تلویزیون تعریف کرد.
(ویدئو) آزار جنسی گروهی دانش آموزان در مدرسه‌ای در غرب تهران!
(ویدئو) آزار جنسی گروهی دانش آموزان در مدرسه‌ای در غرب تهران! - ماجرای تکان دهنده اذیت و آزار گروهی دانش آموزان یک دبیرستان پسرانه در غرب تهران وارد فصل تازه‌ای شد.
آزاده نامداری هم گزارشگر فوتبال شد!
آزاده نامداری هم گزارشگر فوتبال شد! - در ادامه حضور چهره های شناخته شده در کمپین "خانم گزارشگر"، این بار آزاده نامداری مجری تلویزیون تلویزیون اقدام به گزارش فوتبال کرد. او برای این کار بازی خاطره انگیز ایران - استرالیا در مقدماتی جام جهانی 98 فرانسه را انتخاب کرده است که گزارش ضعیف او با انتقادات فراوانی مواجه شده است، تا حدی که وبسایت مربوط به این کمپین ویدئوی گزارش این او را از سایت حذف کرد.
عکسی عجیب و جنجالی از سید ابراهیم رئیسی
عکسی عجیب و جنجالی از سید ابراهیم رئیسی - عکسی از حضور سید ابراهیم رئیسی در مراسمی ویژه منتشر شده است که گفته می شود متعلق به کنفرانس افق نو در مشهد بوده است. در این عکس حرکات عجیب خانمی با لباس های قرمز، چفیه بر گردن و پرچم در دست در مقابل ابراهیم رییسی به چشم می خورد که توجه کاربران بسیاری را در شبکه های اجتماعی جلب کرده است!