یکشنبه ۲۵ بهمن ۱۳۹۴ / Sunday, 14 February, 2016

اهمیت راهبردی منابع نفت و گاز


اهمیت راهبردی منابع نفت و گازنفت و گاز طبیعی، مهم ترین منابع تأمین انرژی بشر امروزی هستند؛ به‌طوری که نفت خام ۴۵ درصد و گاز طبیعی ۲۵ درصد انرژی دنیا را تأمین می‌کنند؛ از این رو نفت و گاز در معادلات اقتصادی ـ سیاسی جهان اهمیت راهبردی دارند و در فرآیند روابط بین الملل نقش مهمی می‌توانند ایفا ‌کنند. در این مقاله، نقش نفت و گاز در مناسبات کشورها از جنبه های گوناگون بررسی می شود.
کشورهای جهان، به لحاظ برخورداری از ذخایر انرژی به دو گروه تقسیم می‌شوند: گروه اول که بیشترین انرژی را در جهان مصرف می‌کنند، سهم ناچیزی از ذخایر نفت و گاز دنیا دارند. برای مثال، گروه کشورهای صنعتی OECD که حدود ۶۲ درصد نفت جهان را می‌سوزانند، تنها ۷ درصد ذخایر نفتی را در اختیار دارند. این کشورها ۳۴ درصد نیاز خود را از کشورهای نفتخیز تأمین می‌کنند و برای تأمین انرژی خود، به شدت نیازمندگروه دوم یا کشورهای دارای ذخایر نفت و گاز هستند. در این گروه، کشورهای خاور میانه با بیش از ۶۵ درصد منابع نفتی دنیا تنها ۴/۸ درصد از این انرژی را مصرف می‌کنند.
از جمله سیاست‌های اساسی کشورهای مصرف‌کننده، تأمین مطمئن انرژی و ایجاد امنیت عرضه است. امنیت عرضه، بازار باثبات و مطمئنی را می‌طلبد که انرژی را با قیمت مناسب برای مصرف‌کنندگان تأمین کند. چشم‌انداز آینده ذخایر نفت و گاز در جهان نشان می‌دهد این ذخایر در کشورهای بزرگ صنعتی، آینده تاریکی دارند و میزان ذخایر انرژی این کشورها به شدت در حال کاهش است.
بر اساس «نسبت تولید به ذخیره» در میان كشورها، با فرض حفظ میزان تولید سال ۲۰۰۲، آمریكا تنها برای مصرف ۱۱ سال ذخیره نفتی دارد. این نسبت در شرایطی محاسبه می‌شود که تولیدات گذشته کشورها از میزان ذخیره نفتی آنها کسر نشده است. با توجه به این مسئله، آینده تاریک ذخایر انرژی به ویژه در کشورهایی که ذخیره چندانی ندارند، بیشتر روشن می‌شود. ذخایر گازی هم در کشورهای مصرف‌کننده اصلی با چنین وضعی رو به رو است. برای مثال، ذخایر گازی آمریکا تنها ۱۰ سال دوام خواهد آورد. عمر ذخایر کانادا و انگلیس نیز کمتر از ۱۰ سال است.
در مقابل این کشورها، ذخایر انرژی کشورهای خاور میانه آینده روشن‌تری دارد. ذخیره نفتی ایران ۶۷ سال و عربستان ۸۵ سال دوام خواهد داشت. ذخایر گازی ایران و قطر نیز آینده بسیار روشنی دارد. ایران ۲۱۷ سال و قطر ۴۹۵ سال دیگر گاز خواهد داشت؛ بنابراین ذخایر نفت و گاز ایران در جغرافیای سیاسی و اقتصادی نقش راهبردی به کشور ما می‌بخشند.
البته احتمال کشف ذخایر عظیم انرژی و تغییر این معادلات را در آینده نمی‌توان نفی کرد، اما با توجه به مطالعات و اکتشاف های انجام شده، تغییر کلی این روند در آینده چندان محتمل نیست. از سوی دیگر، به نظر نمی‌رسد انرژی‌های جدید تا ۲۰ یا ۳۰ ‌سال آینده رقیبی جدی برای سوخت‌های فسیلی به حساب آیند.
وابستگی شدید کشورهای توسعه‌یافته به انرژی نهفته در کشورهای دارنده این ذخایر، فرصت‌ها و تهدیدهای راهبردی را برای این کشورها و از جمله کشور ما ایجاد می‌کند. تجربه نشان می‌دهد که کشورهای فاقد منابع انرژی، برای تأمین مطمئن انرژی مورد نیاز خود از هر وسیله‌ای از جمله استعمار، کودتا و تشکیل حکومت‌های دست‌نشانده در کشورهای نفتخیز استفاده می‌کنند. هر چند برخی از این روش‌ها، امروزه قدیمی به نظر می‌رسند، اما هنوز هم استفاده از حربه زور و خشونت برای تأمین این ماده حیاتی ادامه دارد.
بسیاری از صاحب‌نظران سیاسی، حضور نظامی آمریکا در منطقه و اشغال عراق را معلول چشم‌انداز تاریک انرژی در آمریکا و تلاش برای کنترل منابع نفت و گاز منطقه می‌دانند. به عبارت دیگر، ایجاد امنیت عرضه، آمریکا را به لشکرکشی به منطقه و تلاش برای ایجاد پایگاه نظامی مستحکم در آن سوق داده است.
در کنار این تهدیدها، مسئله آینده انرژی در جهان برای ما فرصت‌های مهمی را می‌آفریند که در صورت هوشیاری می‌توان ضمن استفاده از آن، از کنار تهدیدها هم به سلامت عبور کرد. این فرصت‌ها را می‌توان به انواع زیر تقسیم کرد:
- فرصت های اقتصادی
- فرصت های صنعتی و تکنولوژیک
- فرصت های سیاسی و امنیتی
درآمد حاصل از فروش نفت و گاز، فرصت‌های اقتصادی را می‌آفرینند. نیاز کشورهای جهان به منابع انرژی کشور، سبب گسترش روابط سیاسی و افزایش ضریب امنیتی در صحنه بین‌المللی می‌شود. جلب توجه کشورهای دارنده سرمایه و فناوری برای سرمایه‌گذاری در صنعت نفت و گاز کشور نیز، فرصت دیگری است که به واسطه وجود این ذخایر ارزشمند به وجود می‌آید. کشورهای دیگر برای تضمین امنیت انرژی خود و کسب منفعت، با وجود شرایط سیاسی خاص منطقه و به ویژه ایران، تمایل خود را به این سرمایه‌گذاری‌ها نشان داده‌اند. سرمایه‌گذاری ژاپن برای توسعه میدان نفتی آزادگان یا توتال در پارس جنوبی، نمونه‌هایی از این تمایل است.
مبادلات صنعتی ناشی از وجود این ذخایر نفتی، می‌توانند انتقال فناوری، کسب تجربیات صنعتی و رشد صنایع جانبی را سبب شوند. هر چه دامنه گفت وگوی صنعتی کشور ما با کشورهای توسعه‌یافته افزایش یابد، ضریب امنیت و موقعیت سیاسی ایران هم در جهان تقویت می‌شود.
متأسفانه در کشور ما تنها داد و ستد انرژی در معاملات سیاسی مؤثر دیده شده و کمتر به داد و ستدهای صنعتی و تکنولوژیک توجه شده است. در حالی که اهمیت داد و ستدهای تکنولوژیک به هیچ روی کمتر از فروش نفت و گاز نیست و حتی به مراتب نقش بیشتری در توسعه روابط سیاسی کشور ایفا می كند.
باید توجه کرد که این فرصت‌ها اگر به درستی استفاده نشوند، موجب تهدیدهای بزرگ تر می‌شوند. برای مثال، قراردادهای نفتی می‌توانند محل وابستگی سیاسی و اقتصادی شوند، یا داد و ستد انرژی به محل تأمین ارز برای جبران ناکارآمدی بخش‌های اقتصادی دولت و غیره تبدیل شوند. استفاده از این فرصت‌ها نیازمند طرح علمی مسائل و حرکت مبتنی بر کار کارشناسی است.


منبع : شبکه اطلاع رسانی شانا

مطالب مرتبط

کلمات در حال جستجو
دیویس , حبیب بدیری , 30دی ماه , شبه قاره هند , بمب گذاری هواپیما , نت4 , باشگاه خیرنگاران , دانلود رایگان بازی جاوا , بیرون انداختن , مسابقات ساحلی , خسارت سنگین , زمان نتایج مذاکرات , فصل نیایش , کومونیسم , گرافیتی , بی شاپ , ذوق کودکانه , آبروریزی , مهرگان خیرالهی , پیامک‌های دینی , اژدهای دریا , دروازه‌غار , زعفرانکاران , کشتی روسی , انتخابات هئیت رئیسه خبرگان , الزیانی , انفجار بمب در نیجریه , قیمت خیار , کتاب خاطرات , هشدار دولتمردان , منفی صفر , نهال، , پناه گیری , 3 شهید , دو نرخی , حریم هوایی , حمله به کاروان عروسی , حصارکشی , دکوراسیون عروس , حملات توپخانه‌ای , گاف خبری , بری گروسمن , روابط کاری , فاجیتای مرغ , مچ اندازی , سازمان مدیریت , اویل کمپانی , مدافعین کُرد , تهیه جهیزیه , فرمانده کل نیروی هوا فضا ,

برخی از مطالبی که کاربران هم اکنون در حال خواندن آن هستند
گرانوله‌ها , گروه دوم، سبزیجات , کلاه , پیشینه شیشه‌گری در ایران , درمان عاطفی , تحکیم هویّت شخصی , کاغذگیرانی (نامزدی) , محیط فرهنگی , بازماندن سلامان از ابسال و زاری کردن بر دوری وی , گاو پیشانی سفید , تأثیرات هندو - بودائی , لپتوسپیروز (Leptospirosis) , در دور تو کم کسی امان یابد , واکنش‌های عمومی , درمان جراحی (۲) , شباک , اثر بر روی متابولیسم , رفتن اسکندر به جانب مغرب و زیارت کعبه , متیل‌گزانتین‌ها , تومورها، کیست‌ها و تنگی‌های مادرزادی حلق یا حنجره‌ای ,

برخی منابع مهم خبری
khabarsport.com خبر ورزشی , zamannews.ir زمان نیوز , teribon.ir تریبون , dadna.ir دادنا , masironline.com مسیر آنلاین , niniban.com نی نی بان , vanews.ir وانیوز , musiceiranian.ir موسیقی ایرانیان , pamnews.ir پام , gerdab.ir گرداب , ksabz.net خانواده سبز , 3nasl.com سه نسل , kojaro.com کجارو , baztaab.com بازتاب امروز , kharazmi.org خوارزمی , patoghu.com پاتوق یو , taghribnews.ir تقریب , e-estekhdam.com ای استخدام , car.ir کار(خودرو) , shahidnews.com شهیدنیوز , chn.ir میراث فرهنگی , rasad.org رصد , ecofars.com اکوفارس , eghtesadeiranonline.com اقتصاد ایران , iran-newspaper.com روزنامه ایران , farapix.com فراپیکس , epe.ir اقتصاد پنهان , taraznews.com تراز نیوز , dchq.ir ستاد مبارزه با مواد مخدر , iscanews.ir ایسکانیوز ,

وبگردی
دو آیت الله به هم رسیدند - هرچند‌ رد‌ صلاحيت افراد‌ي مانند‌ آيات سيد‌ حسن خميني، محمود‌ امجد‌، محسن غرويان د‌ست آيت ا... هاشمي را د‌ر ارائه يك ليست بست اما باز هم او ليست «خبرگان مرد‌م» را منتشركرد‌. رقابت انتخاباتي مجلس خبرگان د‌ر تهران ميان رفقاي قد‌يم و البته زير سايه اختلاف سليقه هاست. از يك سو سرليست جامعه مد‌رسين آيت ا... جنتي و مصباح يزد‌ي هستند‌ و د‌ر سوي د‌يگر آيت ا... هاشمي و حسن روحاني.
عقد محسن تنابنده و همسرش / تصاویر - خواندن خطبه عقد محسن تنابنده و همسرش در دفتر سید محمد خاتمی. محسن تنابنده با انتشار عکس زیر در صفحه اینستاگرامش، این گونه نوشت: طعنه ی خلق و جفای فلک و جور رقیب همه هیچند اگر یار موافق باشد
احسان علیخانی بر بالین سارا عبدالملکی / فیلم - احسان علیخانی بزرگ ترین آرزوی مشهورترین دختر این روزهای ایران را برآورده کرد
تحقیر اسیر / نه رسم ایرانی و نه مروت اسلامی - تحقیر اسیر با مروت اسلامی سازگار است؟اشک سرباز آمریکایی و رسم عیاری صادق ملکی، کارشناس و تحلیلگر ارشد سیاسی در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی، نمایش تحقیرآمیز ملوانان آمریکایی دستگیرشده توسط ایران در راهپیمایی ۲۲ بهمن را خلاف رسم عیاری ایرانیان و مروت اسلامی خوانده است.
خلاصه اختتامیه جشنواره فیلم فجر - مراسم اختتامیه سی و چهارمین جشنواره فیلم فجر، عصر امروز پنجشنبه با حضور علي جنتی وزير فرهنگ و ارشاد اسلامي در برج ميلاد تهران برگزار شد.
پشت صحنه اختتامیه / اشک های بازیگر زن برنده سیمرغ - هیچ کس اشک های بازیگر زن برنده سیمرغ در پشت صحنه را ندید/انفجار در برج میلاد به افتخار عالیجناب پرویز پرستویی/بوسه های ناتمام نوید محمدزاده به تماشاگران/ویدیویی از اتفاقات هیجان انگیز پشت صحنه اختتامیه جشنواره فیلم فجر
اینجا قم است / راهپیمایی 22 بهمن - بخشی از راهپیمایان قم در خیابان صفائیه،‌‌ همان خیابانی که دفتر اکثریت علما و مراجع تقلید در آن خیابان قرار دارد، به یکباره با یک کارناوال روبرو شدند که گفته می‌شد کارناوال نمادین تفنگداران آمریکایی است که اخیرا در خلیج فارس دستگیر و سپس آزاد شدند.
شب مهمانی خصوصی ستاره های سینما - در شب مهمانی خصوصی ستاره های سینمای ایران در هتل مشهور پایتخت، بغض بازیگر زن روی فرش قرمز ترکید/تصاویری داغ از پشت صحنه مراسم پر اتفاق تجلیل از کاندیدهای سیمرغ جشنواره فیلم فجر
کیمیا : تاوان اعتقادم را دادم ! - کافه آپارات پاتوق هنرمندان در راهروی کاخ جشنواره فیلم فجر (برج میلاد)
بهترین و بدترین لباس جشنواره فیلم فجر - برنامه از شما چه پنهون ویژه حواشی جشنواره فیلم فجر را در صفحه جشنواره فیلم فجر آپارات دنبال کنید
ادعای «شینا شیرانی» علیه یکی از مدیران پرس‌تی‌وی! - در روزهای اخیر فایل صوتی تحت عنوان مکالمه "شینا شیرانی" یکی از مجریان شبکه پرس تی وی با یکی از مدیران این شبکه و طرح مسائل غیراخلاقی در حین این مکالمه، به سرعت در فضای مجازی و مخصوصا کانال های تلگرامی منتشر شده است.
گلوریا هاردی: عاشق شدم و به ایران آمدم - گفتگوی جالب با بازیگر نقش آزاده یا رها در سریال کیمیا در کاخ جشنواره
کشف حجاب مشاور سرافراز / عکس - تصویر زیر در فضای مجازی منتشر شده است. شهرزاد میرقلی خان مشاور سرافراز چندروز پیش از کشور خارج شد و همزمان با آن اخوان بهابادی معاون فنی صداوسیما برکنار شد.
فیلم جدیدی از لحظات کشته شدن قذافی - فیلم جدیدی از لحظات حمله انقلابیون لیبی به معمر قذافی که در نهایت منجر به مرگ او در شد در شبکه های اجتماعی منتشر شده است.
ابرو گوندش در تبریز ! - گفتنی است این خواننده ترکیه ای همسر رضا ضراب، تاجر تبریزی الاصل ساکن ترکیه است که به اتهام همکاری با بابک زنجانی برای دور زدن تحریم های ایران و رشوه دادن به مقامات دولت اردوغان مدتی بازداشت شده بود.
کتایون ریاحی و دهکده رویایی اش در جزیره کیش - کتایون ریاحی برای اولین بار از دهکده رویایی اش در جزیره کیش رونمایی کرد/من و آنجلینا جولی فقط در یک مورد با هم فرق داریم/چهره معروف سینما 2سیمرغش را به حراج گذاشت
فیلم/ تعرض در بفرمایید شام به یک کودک و دو زن - به دنبال افشاگری‌های ۲ تن از شرکت‌کنندگان مسابقات موسیقی شبکه «من و تو» درباره پشت پرده‌های این شبکه، معین سعیدی از کارمندان اخراجی آن با انتشار ویدئویی به افشای تجاوز تهیه‌کننده برنامه «بفرمایید شام» این شبکه به یک کودک و ۲ زن شرکت‌کننده در این برنامه از زبان آنان پرداخت.
بهاره افشاری: احمدی نژاد ۳بار دعوتم کرد و نرفتم - بهاره افشاری بیستمین مهمان دید در شب از زندگی شخصی، شبکه جم و کار حرفه ای بازیگری در سینما می گوید - پخش اختصاصی از آپارات
کلیپ پلیس پس از کلیپ ارازل ! - ویدیوی دیدنی از اعتراف مقامات امنیتی آمریکا در کنگره به نقش محوری عربستان در تروریسم / تلاش برای تبرئه برباددهندگان سرمایه ملت ایران با نفت 65 دلاری! / ویدیوی نجات معجزه آسای یک دختر در مترو / فیلم پوشاندن مجسمه‌های برهنه ایتالیا برای استقبال از روحانی از دیگر ویدیوهای این بسته خبری است.
لاشه نهنگ های عنبر در ساحل انگلیس - گزارش تصویری / امواج آب لاشه دو نهنگ غول پیکر را به ساحل شهر اسکگنس در انگلیس و مردم شهر را برای گرفتن عکس یادگاری به سمت ساحل کشانده است.
پربازدیدها