پنج شنبه ۳ خرداد ۱۳۹۷ / Thursday, 24 May, 2018

عزت نفس چیست ؟


عزت نفس چیست ؟
ویلیام جیمز از جمله كسانی بود كه برای نخستین بار در كتاب اصول روان شناسی خود بر ضرورت عزت نفس و اینكه عزت نفس تعیین كننده شكل های متعدد در رفتار آدمی می باشد, تاكید كرده است . همزمان با ویلیام جیمز, جامعه شناسان مختلفی از جكمله كولی[۱] اظهاراتی كرده و آن را یك نیاز حیات بخش آدمی توصیف نمد. هر چند محققانی مانند گلدشتاین, مای[۲], آنگلیال[۳] و بوهلر[۴] مطالعاتی در این مورد انجام داده اند. اما قبل از رویكرد روانی – اجتماعی مطالعات منظم و سیستماتیگك در مورد عزت نفس انجام نشده است, در واقع با پیدایش رویكرد روانی- اجتماعی مختلفی محققانی مانند هورنای, فروم و سالویان مطالعات نظامداری درباره عزت نفس ارائه داده اند. اما توج وارسی ها درباره عزت نفس و اینكه عزت به عنوان یك سازه شخصیتی قلمداد گردد, در نظریه انسان گرایانی مانند راجرز و مزلو مشاهده می شود. عزت نفس عبارت است از احساس ارزشمند بودن. این حس از مجموع افكار, احساس ها, عواطف و تجربیاتمان در طول زندگی ناشی می شود: می اندیشیم كه فردی با هوش یا كودن هستیم, احساس می كنیم كه شخصی خو ب باید یا بد هستیم, خود را دوست داریم یا نداریم. مجموعه هزاران برداشت ارزیابی و تجربه ای كه از خهویش داریم باعث می شود كه نسبت به خود احساس خوشایند ارزشمد بودن و یا بر عكس احساس ناخوشایند بی كفایتی داشته باشیم (كلمزو كلارك, ترجمه علیپور, ۱۳۷۸).
عزت نفس از "خود پنداره" متفاوت است. خود پنداره عبارت است از مجموعه ویژگی هایی است كه فرد برای توصیف خویشتن به كار می برد. یك فرد برای توصیف خویشتن به كار می برد. یك فرد ممكن است خودش را یك فوتبالیست خوب. علاقمنند به داستان های علمی, دوست حسین, دارای ۳۵ كیلو وزن و دانش آموز نسبتاً خوبی بداند – كه اینها محتوای خود پنداره را تشكیل می دهد . اما عزت نفس عبارت است از ارزش كه اطلاعات درون خودپنداره برای فرد دارد و از اعتقادات فرد در مورد صفات و ویژگی هایی كه در او هست, ناشی می شود. اگر نزدیك كودك دانش آمموز ممتاز بودن ارزش زیادی داشته باشد ولی خودش دانش آموزی متوسط یا ضعیف باشد. وی از پایین بودن عزت نفس خود رنج می برد.
با این وجود, ممكن است توانایی بدنی و محبوبیت همین كودك در همسالانش بیشار از توانایی تحصیلی اش باشد, حال اگر او در هر دو زمینه ممتاز باشد, عزت نفس بالا خواهد بود. پس عزت نفس هر فرد بر اساس اتركیبی از اطلاعات عینی در مورد خودش و ارزش های ذهنی كه برای آن اطلاعات قائل است بنا نهاده می شود (بیابانگرد, ۱۳۸۰).
می توان نحوه شكل گیری عزت نفس را از طریق تفكر در مورد "خود ادراك شده[۵]" و "خود ایده آل[۶]" مورد آزمایش قرار داد. خود ادراك شده همان خود پنداره است یعنی یك دیدگاه عینی درباره مهارت ها, صفات و عبارت از تصوری است كه فرد دوستی دارد از هود داشته باشد كه لزوماً پوچ و بی معنی نیست (مثال: من دوست دارم شاگرد اول باشم, یا دوست دارم یك ستاره مشهور سینما باشم), بلكه تمایل صادقانه برای داشتن نگرش ها و اسناد خاصی است. زمانی كه خود ادراك شده هود ایده آل با هم همتراز باشند, فرد از عزت نفس بالایی برخوردار خواهد بود. برای مثال كودكی كه پیشرفت تحصیلی درخور توجهی دارد و برای صفات و ویژگی های واقعی خود ارزش مثبتی قائل است برعكس كودكی كه خود ایده آل او این است كه آدم مشهوری باشد و لی در واقع دوستان انگشت مشاری دارد, از عزت نفس پایین برخوردار خو.اهد بود. وجود شكاف و فاصله بین خود ادراك شده و خود ایده آل عاملی است كه مشكلات مربوط به عزت نفس را به وجود می آورد (پپ و همكاران, ۱۹۹۹).
از عزت نفس "بالا و پایین" چه چیز استنباط می شود؟ عزت نفس بالا به عنوان یك دیدگاه سالم از خود مورد بررسی قرار گرفته است, یعنی دیدگاهی كه بطور واقع گرایانه كمبودها و نقاط مختلف ضعف را در بر می گیرد ولی نه به آن شدتی كه منجر به انتقاد شدید از فرد شود. شخصی كه از عزت نفس برخوردار است خودش را به گونه مثبتی ارزشیابی كرده برهورد مناسبی نسبت به نظریات مثبت خود و دیگران دارد. در مقابل كسی كه به عزت نفس پایین مبتلا است اغلب نوعی نگرش مثبت مصنوعی نسبتا به دنیا داردو در نا امیدی تلاش می كند تا به دیگران و خودش نشان دهد كه او شخصی لایق است و یا ممكن است به درون خویش انزوا گزیند و ار ارتباط با دیگرانی كه از آنها می ترسد, اجتناب نماید. شخص مبتلا به عزت نفس پایین اساساً فردی است كه اتحساس غرور كمی در خودش ادراك كرده است, خود پمنداره و به تبع آن عزت نفس بر اساس تركیبی از مسایل و موضوعاتی كه در زندگی برای ما اهمیت دارند ساخته شده است, به عنوان مثال یك كودك تجاربی را كه در زمینه های ورزشی, آموزشگاهی و دوست یای داشته و در آنها به موفقیت نایل شده است بیان می كند. عزت نفس این كودك به اهمیتی كه او برای هر كدام از موارد نام برده قائل است بستگی دارد. اصولاً اگر كودك زمینه هایی كهع در آنها فعالیت داشته است, با ارزش بداند, عزت نفس كلی او بالا خواهد بود, در حالی كه اگر وی آن زمینه ها را بی ارزش بداند, عقاید منفی در مورد خودش خواهد داشت. بعضی افراد برای توانایی ها یا ظرفیت های خوبی كه دارند ارزش قائل نیستند و در مقابل برای آنچه كه فاقد آن هستند ویا به نسبت كمتری از آن برخورداند ارزش فراوانی قائل می شوند.
روشن است كه این گونه افراد مشكلات بیشتری در ارتباط با عزت نفس كلی خواهند داشت (بیابانگرد, ۱۳۸۰).
● اهمیت عزت نفس:
همه افراد, صرف نظر از سن, جنسیت, زمینه فرهنگی, جهت و نوع كاری كه در زندگی دارند, نیازمند عزت نفس هستند. عزت نفس واقعاً بر همه سطوح زندگی اثر می گذارد. در حقیقت بررسی های گوناگون روان شناسی حاكی از آن است كه چنانچه نیاز به عزت نفس ارضا نشود, نیازهای گسترده تر نظیر نیاز به آفریدن پیشرفت و یا درك استعداد بالقوه محدود می ماند. بخاطر می آورید وفتی كه كسی كارتان را تحسین می كند یا وقتی كه طرحی را به نحو خوبی به پایان می رسانید, چه احساس خوشی به شما دست می دهد.
افرادی كه احساس خوبی نسبت به خود دارند, معمولاً احساس خوبی نیز به زندگی دارند. آنا ن می توانند با اطمینان با مشكلات و مسولیت های زندگی مواجه شوند و از عهده آنها بر آیند (اسلامی نسب, ۱۳۷۶).
اكثر نظریه های روان شناختی كلاسیك و معاصر, بر این عقیده متفق هستند كه همه افراد, نیاز فزاینده ای به عزت نفس دارند. در واقع از زمانیكه ویلیام جیمز كتاب اصول روان شناسی خود را منتشر كرد تا جدیدترین مطالعات تجربی كه امروزه درباره عزت نفس انجام می پذیرد كه عزت نفس تعیین كننده مشكل های متعدد رفتار آدمی می باشد, تحقیقات جدید در بال اهمیت عزت نفس, به تدوین تئوری های مهار كننده وحشت انجامیده است (گرینبرگ[۷] و سولمن[۸], ۱۹۹۹). تئوری های مهار كننده وحشت تا حدودی بر اساس تحقیقات ارنس بیكر[۹] (۷۵-۱۹۷۳) نضج گرفت. این تئوری بیان می كند كه عزت نفس یكی از جنبه های شخصیتی آدمی است كه در دنیای ذهنی فرد, از ارزش بالایی برخوردار است و افراد عزت نفس را بوسیله پایدار سازی مفهوم واقعیت نگه می دارند و به وسیله درونی كردن ارزش ها كه توصیف كننده نقطه نظرشان است, زندگی می كنند. این تئوری بیان می كند كه هر فرد آدمی, نیاز فزاینده ای به عزت نفس دارد. چرا كه عزت نفس هسته مركزی جنبه های روان شناختی آدمی است و او را از اضطراب محافظت می نماید و او را نسبت به آسیب پذیری و فناپذیری آگاه می گرداند. نقش محوری عزت نفس در محافظت فرد از اضطراب در تعامل های اولیه فرد با والدیدن مدرسه, دوستان و اجتماع رئیسه دارد. در سالهای اولیه زندگی اولیه- زندگی, تحقق نیازها, محبت و محافظت والدین مبنای اولیه عزت نفس كودكان و بتدریج كه استانداردهای خوب و اندیشمد والدین, درونی می شوند و احساسات ایمنی وامنیت در رابطه با آن شكل می گیرند, عزت نفس واجد بنیان و اساس محكمی می گردد. در چنین مواقعی عزت نفس شخص, او را از اضطراب محافظت می نماید و امنیت خاطر او را فراهم می آورد (گرینبرگ و سولمن, ۱۹۹۹). از آنجا كه عزت نفس فرد زمینه و اساس ادراك وی از تجارب زندگی را فراهم می سازد, دارای ارزش ویژه ای است. شایستگی عاطفی – اجتماعی كه از خود ارزیابی مثبت منتج می شود, می تواند به عنوان سپر یا نیرویی در مقابل مشكلات خطیر آینده به نوجوان كمك كند. شاهد این مدعا, راهنمایی تشخیص و آماری بیماری های روانی[۱۰] (DSMIII- R) (انجمن روان پزشكان امریكا, ۲۰۰۰) است كه از عزت نفس پایین به عنوان نشانگان مرضی چند اختلال نوجوانی نام برده است. دو مثال متفاوت از این اختلال, یكی اختلال كمبود توجه است كه با بی توجهی و تكانه ای بودن مشخص می شود و دیگری اختلال اجتنابی, شكل شدیدی از اضطراب اجتماعی است (بیانگر, ۱۳۸۰). بهره مندی از عزت نفس علاوه بر آن كه جزئی از سلامت روانی محسوب می شود, با پیشرفت تحصیلی نیز مرتبط است. محققان بسیازی دزیافته اند كه بین عزت نفس مثبت و نمرات بالا در مدارس رابطه وجود دارد (پپ و همكاران, ۱۹۹۹). خلاصه اینكه عزت نفس یك حنبه مهم در كار كرد یا كنش كلی فرد است و یا زمینه های دیگر چون سالمت روانی – اجتماعی و عملكرد تحصیلی وی در ارتباط است.
● ابراهام مازلو:
ب: دیدگاه های نظری:
مازلو هدف و آرمان اصلی انسان را تربیت و تقلای او را دست یافتن به مرتبه والای انسانی و همانا تحقیق خویشتن یا خود شكوفایی می داند. وی مراتبی را برای دسترسی به این آرمان به صورت سلسله مراتب نیازها تدوین نموده كه یكی از آن مراحل را احساس ارزش و احساس عزت نفس بیان می دارد كه در ذیل ضمن بحث و بررسی نظریات مازلو پیرامون عزت نفس سایر سلسله مراتب نیازها را به طور مختصر بیان می كنیم. به این ترتیب شرط اولیه دست یافتن به خود شكوفایی ارضای چهار نیازی است كه در سطوح پایین سلسله مراتب قرار گرفته و عبارت است از:
۱- نیاز های جسمانی و فیزیولوژیك.
۲- نیازهای ایمنی.
۳- نیازهای محبت و احساس تعلق ها.
۴- نیاز به احترام یا نیاز به عزت نفس (شولتس, ۱۳۷۶, ص ۱۱۵).
۱- نیازهای جسمانی یا فیزیولوژیك: این دسته از نیازها كه در سلسله مراتب هرم نیازها از نظرمازلو در قاعده آن قرار دارد, شامل نیاز به غذا, آب, هوا, خواب و رابطه جنسی است كه ارضاشان برای بقا ضروری است از این رو در این مرحله نیازهای جسمانی نیرومندترین نیاز ها است.۲- نیاز به ایمنی:
پس از رفع نیازهای فیزیولوژیك نیاز ایمنی, انگیزه انسان قرار می گیرد كه شامل ایمنی, ثبات, حمایت, نظم و رهایی از ترس و اضطراب است به اعتقاد مازلو همه ما تا اندازه ای نیاز داریم كه امور, جریانی عادی و قابل پیش بینی داشته باشند, نحمل عدم اطمینان دشوار است. در نتیجه می كوشیم تا سر حد توانایی به امنیت, حمایت و نظم دست می یابیم (همان منبع, ص ۱۱۷).
۳- نیاز به عشق و تعلق: پیوستن به دیگران, پذیرفته شدن و تعلق داشتن به گروه در این طبقه از نیازها قرار می گیرد و ممكن است برای یافتن احساس تعلق, به گروه یا باشگاهی بپیوندیم و ارزش ها یا ویژگی های آن را بپذیریم یا لباس متحد الشكل آن را به تن كنیم. با ایجاد رابطه نزدیك و مهر آمیز با دیگری نیاز به محبتمان را بر می آوریم.
۴- نیاز به احترام و عزت نفس: به این ترتیب پس از ارضای نیازهایی كه بر شمردیم نیاز به احترام و عزت نفس در درجه اول اهمیت قرار گرفته و به عنوان انگیزه رفتار و عملكرد انسان قرار می گیرد كه شامل نیاز به احساس ارزش, در نظر گرفتن خود و دیگران, احساس موفقیت و مسولیت می باشد. به بیان دیگر نیازهای عزت نفس شامل اجرا, دستیابی و نشان دادن كفایت در كارها مورد تایید و شناخت دیگران واقع شدن می باشد (اتكینسون, ۱۳۷۸, جلد اول, ص ۵۵۶).
مازلو در كتاب انگیزش و شخصیت در توضیح نیاز به عزت نفس می گوید: همه افراد جامعه ما (بجز برخی بیماران) به یك ارزشیابی ثابت و استوار و معمولاً عالی از خوشان, به احترام به خود یا عزت نفس یا احترام به دیگری تمایل دارند ولی در جای دیگر می گوید: این سطح از نیازها را می توان در دو مجموعه فرعی طبقه بندی كرد اول اینكه آنها عبارت از: تمایل به قدرت, موفقیت, كفایت,سیادت, شایستگی, اعتماد در رویارویی با جهان, استقلال و آزادی. دوم اینكه در ماچیزی هست كه می توانیم آن را تمایل به اعتبار و حیثیت (كه آن را احترام دیگران نسبت به خودمان می توان تعریف كرد), مقام, شهرت, افتخار, برتری, معروفیت, توجه و اهمیت و حرمت یا تحسین بنامیم ( مازلو, ۱۳۷۷, ص ۸۲).
مازلو در مورد پیامدهای عدم ارضای این اسطح از نیازهای پنجگانه می نویسد:
ام بی اعتنایی به این نیازها موجب احساساتی از قبیل حقارت, ضعف و درماندگی می شود كه این احساسات نیز خود به وجود آورنده دلسردی و یاس اساسی خواهد شد و یا اینكه گرایش های روانی نژندی یا جبرانی را به وجود خواهد آورد. ارزشیابی ضرورت اعتماد به نفس بنیادی و درك این مطلب زا كه مردم بدون آن چقدر احساس درماندگی می كنند و می توان از طریق مطالعه روان نژندی ناشی از ضربه شدید روحی بدست آورد (همان منبع, ص ۸۳).
وی در ادامه بحث به نتایج ارضا این سطح از نیازهای آدمی اشاره كرده اظهار می دارد:
ارضای نیاز به عزت نفس به احساساتی از قبیل اعتماد به نفس, ارزش, قدرت, لیاقت و كفایت, مفید و مثمر بودن در جهان منتهی می شود. احساسات اتكا به خود, احترام به خود, حرمت به نفس, اطمینان و اعتماد به خود, احساس توانایی توفیق, شایستگی, موفقیت, قدرت نفس, شایستگی احترام, قدرت رهبری و استقلال از نتایج مثبت ارضای نیاز به عزت نفس می باشند (شولتس, ۱۳۷۶, ص ۱۱۸).
شولتس درباره عزت نفس می گوید: احترام به خود یك احترام درونی است. احساس ایمنی درونی و اعتماد, خود را ارزشمند و شایسته احساس نمودن كه برای دستیابی به آن باید "خود" راستین را شناخت و نقاط ضعف و قوت را دریافت بگونه ای كه اگر ندانیم چیستیم و كیستیم نمی توانیم به خود احترام بگذاریم (همان منبع, ص ۱۱۸). مازلو سالمترین و ثابت ترین حرمت به نفس را مبتنی به احترام استحقاقی از سوی دیگریان و نه شهرت ظاهری و تمجید بی مورد دانسته است بنابراین به برطرف شدن این نیاز ها كه مورد بحث این تحقیق نیز می باشد, انسان بسوی كمال مطولوب كه همانا تحقیق خویشتن و خود شكوفایی است قدم بر می دارد.
- نیاز به خود شكوفایی: نیاز به خود شكوفایی عالی ترین نیازها است و اجتیاج آدمی را به درك حقایق و درك زیبایی نشان می دهند و به بروز و ظهور استعدادها و ذوق او میدان می دهند. این نیازها ضمناً منشا كشف مجهولات و ایجاد علوم و فنون و هنرهای زیبا بوده و از این پس نیز خواهد بود (سیاسی, ۱۳۷۴, ص ۲۲۴).
● آلفرد آدلر:
مباحثی از روان شناسیب كه اختصاصاً به عزت نفس می پردازد و آن را به عنوان یك متغیر با نفوذ و با اهمیت عنوان می نماید, تئوری شخصیتی است كه آدلر ارائه نموده است. آدلر اگر چه كاربرد عزت نفس را در درمان و بسط و توضیح تئوری اش بكار می گیرد اما به وضوح, اهمیت عزت نفس را دریافت نموده است (اسمیت, ۱۹۸۷, ص ۳۲). آدلر مكتب خود را "روان شناسی فردی" نامید و نخستین كسی بود كه جنبه اجتماعی بودن آدمی را بیان كرد وی در كتاب اصول تجربی و نظری روان شناسی فردی خود, بر اعمال و رفتار آدمی كه زاییده كششهای اجتماعی است تاكید می نماید, روان شناسی آدلری تاكید می كند كه تعارض از درون شخصیت سرچشمه نمی گیرد بلكه بین شخصیت و جهان اجتماغی فرد است (منصور, ۱۳۷۹, ص ۱۱). نكات بارز نظریات آدلر و كمك های وی در چند مورد خلاصه می شود: یكی از كمك های معنوی آدلر به روان شناسی مفهومی است كه او از عفده حقارت بدست داده است. عقده حقارت و تلاش در راه تفوق و برتری, نقطه شروع "شیوه زندگی" است. دومین كمك آدلر تاكید بر كیفیت محیط خانواده و شبكه روبط اجتماعی افراد خانواده است. رد مفهوم دو بعدی خود آگاهی و نا خود آگاهی و اعتقاد به اینكه انسان موجودی خود آگاه است و معمولاً از علل رفتار و هویت خویش آگاهی دارد و در نهایت "من خلاقه" كه بر غنای روان شناسی فردی اشاره دارد كه به نظر آدلر هسته اصلی و اساسی تحقق نفس و بی همتای شخصیت است از جمله خطوط عمده روان شناسی فردی آدلر می باشد (شفیع آبادی و ناصری, ۱۳۷۵, ص ۹۳). خود خلاق یك نظام شخصی و ذهنی است كه تجربه های فرد را تعبیر می كند, به آنها معنا می بخشد و از طریق جستجو و تحقیق, اقدام به خلق آنها می نماید تا شیوه زندگی كه منحصر به خودش می باشد, محقق سازد. خود خلاق ویژگی هایی چون وحدت, ثبات و فردیت به شخصیت می بخشد و سرچشمه فعال زندگی است (هال, ۱۳۷۹, ص ۱۸). آدلر, ساخت شخصیت را ارثی نمی داند بلكه اكتسابی می داند. پس از تولد, طفل تا زمانی كه شخصیت وی به طرف معینی جهت گیری نكرده می داند با آن چكار باید كند. خط راهنمود دهنده كه شخصیت در نخستین سال های زندگی برای خود تدارك می بینند, همانا هشیار شدن به تجهیزات سرشتی, نقیصه های خود, ناثیر محیط اطراف و به كار گرفته شدن این مصالح توسط نیروی خلاق فرد است كه در یك طرح و هدف, در ساخت شخصیتی كه هدف خاص خود را دارد, همگرا می شود (منصور, ۱۳۷۹, ص ۱۲).
شیوه زندگی, تركیبی مشخص و منحصر به فرد از انگیزه ها, خصلت ها, علایق و ارزش هاست كه در هر عملی كه فرد انجام می دهد تجلی می شود كه تعیین كننده نحوه اندیشیدن, آموختن و رفتار كردن است (هال, ۱۳۷۹, ص ۱۹). بنابراین این طرح از پیش تعیین شده كه زیر بنای تمام زندگی روانی را تشكیل می دهد و تمام رفتار فرد از آن نشات می گیرد, در سال های نخست زندگی فراهم می شود كه نقطه عطف آن بر نحوه كیفیت روابط والدین و كودك استوار می شود. رابطه بین مادر وكودك, تماس بدنی و روانی به هنگام شستشو, نظافت و لبخند ها و واكنش های كودك, در تحكیم روابط مادر و كودك بسیاری اساسی است در این مقطع زمانی, شرایط باید به گونه ای فراهم شود كه فرد متوجه ارزش شخصی و قدرت خویش شود و در نتیجه آن تمایل به تسلط یافتن كه در نهاد هر كسی نهفته است ارضا می گردد. موفقیت ها, توانایی های و عمل چیزی جز اثبات شخصیت واحساس مهمتری نیست (منصور, ۱۳۷۹, ص ۱۷). اعتقادات مربوط به یوه زندگی به چهار گروه تقسیم می شود:
۱- مفهوم خود یا خویشتن پنداری یعنی اعتقاد به اینكه "من كه هستم".
۲- "خود" آرمانی یا اعتقاد به اینكه "من چه باید باشم" یا "مجبورم چه باشم تا جایی در میان دیگران باشم".
۳- اعتقادات اخلاقی یعنی مجموعه ای از چیزهایی كه فرد درست یا نادرست می داند (شفیع آبادی و ناصری, ۱۳۷۵, ص ۹۴).
بنابراین شالوده شیوه زندگی فرد از همان اوان كودكی ریخته می شود و فرد بنا به ویژگی و كیفیت سه عامل بدنی, روانی و اجتماعی, شیوه خاصی برای برتری جویی و جبران احساس حقارت در پیش می گیرد كه بندرت در سال های بعدی زندگی دگرگون می شود. برتری جوئی تسلط بر دیگران و كسب امتیازات اجتماعی نیست بلكه وحدت بخشیدن به شخصیت است و كوششی است برای آنكه شخص بهتر و كاملتر شود, استعداد ذاتی و بالقوه خود را بالفعل گرداند, به عبارتی برتری جویی از نظر "آدلر" گام برداری در راه كمال خود می باشد (سیاسی, ۱۳۷۴, ص ۱۱۲).

[۱]. cooley
[۲]. May
[۳]. Angyal
[۴]. Buhler
[۵]. Percieves - self
[۶]. Ideal- sel
[۷]. Geringerg
[۸]. Solmon
[۹]. Baiker
[۱۰]. Dianostic and Statistical Manual of Mental Disorders.

منبع : مؤسسه تحقیقاتی ایران زمین پارسیان

مطالب مرتبط

۷ درس در اعتماد به نفس قوی

۷ درس در اعتماد به نفس قوی
اعتماد به نفس از جمله خصوصیات شخصیتی است که از دوران کودکی تحت تأثیر تربیت و فرهنگ جامعه شکل می گیرد و طی سالهای زندگی مستحکم می گردد. خانواده، محیط و شیوه زندگی از مهمترین عواملی هستند که در شکل گیری آن نقش دارند. اعتماد به نفس با احساساتی مانند خوش بینی، رضایت و لذت از زندگی ارتباط معنی داری دارد. همان گونه که احساس حقارت، بدبینی، نارضایتی و افسردگی به نوعی به هم مرتبط هستند. گفتگو در این زمینه از آن جهت مهم است که اعتماد به نفس با موفقیتهای فردی ـ اجتماعی، سلامت و بهداشت روانی، روابط سالم بین فردی، احساس رضایت، شادمانی و امنیت اجتماعی رابطه‌ای مستقیم دارد. یک اجتماع سالم، پویا و شادمان، از اکثر افراد دارای اعتماد به نفس بالا تشکیل شده است. هنگامی که اعتماد به نفس افراد جامعه ای پایین باشد، آنها به از خود بیگانگی، حقارت و عقب ماندگی مبتلا می شوند و پیآمد آن فقر، تورم، ورشکستگی، انحرافات فردی – اجتماعی بیماری خواهد بود.
● یک فرد دارای اعتماد به نفس بالا کیست ؟
اعتماد به نفس شناخت واطمینان به مجموعه قابلیتهای عاطفی، ذهنی، جسمی و اجتماعی خود است. افراد دارای اعتماد به نفس بالا دارای خصوصیاتی هستند که از جمله آنها می توان به موارد زیر اشاره نمود :
۱)در اکثر موارد می توانند به خوبی تصمیم منطقی بگیرند وآن را اجرا کنند.
۲) اکثر موارد کارها را به خوبی و با موفقیت انجام می دهند.
۳) از مواجهه با مردم و احقاق حق خود قاطعند.
۴) صحبت در جمع برایشان سخت نیست .
۵) برای موجودیت خود ارزش و احترام قائلند.
۶) با دیگران ارتباط متقابل مناسب و خوبی دارند.
۷) خود را دست کم نمی گیرند و برای خود شأن ومنزلت قائلند.
۸) مبتکرند و در امور خوش بین هستند .
۹) افرادی صریح لهجه و رک گو هستند.
۱۰) بر امور زندگی مسلط هستند.
۱۱) در برابر احساس وابستگی مقاومند.
۱۲) با گذشت و بزرگوارند.
۱۳) درمواجهه با سختیهای زندگی شجاع و بی باک اند.
● هفت درس مهم در اعتماد به نفس به قرار زیر است :
▪ درس اول
بخواهید که اعتماد به نفس قوی داشته باشید و در این راه ممارست پیگیر داشته باشید.
با تمام وجود بخواهید که اعتماد به نفس خود را تقویت نمائید. آن را یک اصل مهم زیستن با کیفیت و موفقیت به حساب آورده و در تحصیل آن درنگ نکنید. با خود مکرراً در هفته اول بگوئید: "من با تمام وجودم می خواهم دارای اعتماد به نفس خوب و بالائی شوم". انسان موجودی تغییر پذیر است. می تواند آن طوری که می خواهد تغییر کند. موجودیت او را صرفاً وراثت رقم نمی زند، بلکه نیروهای ذهنی و خواهش و طلب او نیز در این زمینه حائز اهمیت فوق العاده است. کم نبودند انسانهائی که در قعر بیچارگی و فلاکت، تصمیم به تغییر یافتن و بزرگ شدن گرفتند و با نیروی اراده و پشتکار این گونه شدند. به خاطر داشته باشید که اعتماد به نفس شرایط و جایگاه درونی است. یک احساس مصمم بودن و احساس قدرت درونی که به بیرون تراوش می کند. یک جایگاه شجاعت و توانمندی در پیشبرد تصمیمات است.
در طول روز در هر فرصتی که پیش آید،‌ به جایگاهی که می خواهید نایل شوید (فرضاً‌ انسانی با اعتماد به نفس بالا و مثبت) فکر کنید‌ و آن را روی کاغذ بیاورید و در صورت امکان راجع به آن صحبت نمائید.
نکته دیگر اینکه به ارتقاء اعتماد به نفس خودتان کاملاً علاقه مندی نشان دهید و آن را یک موضوع اساسی بدانید. به موفقیت خودتان ایمان داشته باشید. ایمان شما مسیر موفقیت را هموار می سازد.
▪ درس دوم
اعتبار بخشی به کلام و رفتار خود( تصمیم گیری – اجرا).
وقتی تصمیمی را اتخاذ می‌‌‌‌‌نمائید ( یا تعهدی می کنید) با جدیت تمام آن را تا رسیدن به نتیجه نهائی دنبال نمائید. افرد دارای اعتماد به نفس بالا وقتی تصمیمی می گیرند، با تلاش و کوشش در صدد اجرای کامل آن بر می آیند تا کار را تا آنجائی که می شود پیش ببرند. آنها دارای نیروی پیگیری و اجرای تصمیمات خود هستند یا یه عبارتی دارای اراده خوبی هستند. اراده خصوصیت بارزی است که یکی از اصول مهم موفقیت در هر کاری محسوب می شود. برای اعتبار بخشی هر چه بیشتر به خود باید در صدد فهم و درک و تقویت این خصوصیت مهم باشیم.
وقتی می خواهید تصمیم مهمی را اتخاذ نمائید و یا متعهد شوید، آگاهانه عمل نمائید. تعهدی را بر گردن بگیرید بردارید که می توانید اجرا کنید و در مسیر حرکت هرگز آن را تغییر ندهید. تعهد کردن کار دشواری نیست بلکه اجرای صادقانه آن مهم است. کم نیستند کسانی که دست به کار های بزرگ می زنند ولی در ابتدای را ه یا نیمه راه آن را رها می نمایند و در نتیجه چیزی جز اتلاف وقت و تزلزل در آنها باقی نمی ماند. رمز و راز بزرگی و موفقیت در اجرای متعهدانه تصمیمات است. اگر زندگی انسانهای بزرگ تاریخ را مطالعه نمائید متوجه می شوید که انسانهای متعهدی بودند. در اجرای تصمیمات خود بسیار مقاومت کردند و آن قدر ایستادند تا موفق شدند. به خاطر داشته باشیم که تلاش پیگیر بالاترین در صد موفقیت ممکن را به ارمغان خواهد آورد. نکته مهم اینکه اگر تعهدات شما در مسیر محبت، صداقت، خدمت راستین و مثبت رشد و منطبق با رسالت وجودی شما باشد، از آنجائی که روح شما دارای چنین خصایصی است در هماهنگی عظیمی با خود قرار می گیرید و این آغاز شکوفائی واقعی شخصیت شما خواهد بود.
▪ درس سوم
سلامتی ، قدرت جسمانی و روانی.
از عوامل مهم دیگر اعتماد به نفس، ‌سلامتی، قدرت جسمانی و روانی است. افرادی که در بیماری، ضعف جسمانی و روانی هستند،‌ به تدریج اعتماد به نفس خود را از دست می دهند. پس باید به عوامل فوق الذکر توجه ویژه داشت.
ورزشهای سبک و‌ مرتب می‌توانند تأثیر فوق العاده ای در سلامتی و قدرت شما شما داشته باشند. دوی آهسته، شنا، یوگا، دوچرخه سواری از جمله ورزشهائی هستند که تأثیر مثبت آنها بر سلامتی و اعتماد به نفس محرز گردیده است. برنـامه ای را از همین الان برای ورزش صبــحگاهی (نیم ساعته)‌ و نیز پیاده روی (نیم ساعته) در شب برای خود تدارک ببینید. برای این کار ساعتی را برای ورزش در صبح مشخص نمائید فرضاً رأس ساعت ۷ صبح. برای انجام دادن ورزش در این ساعت باید ساعت ۰۰/۶ یا ۱۵/۶ از خواب بلند شوید تا برای ساعت ۷ آماده گردید. بدون تردید کسانی که ساعت رفتن به بستر در شب خود را خوب تنظیم می کنند،‌ صبحها راحت بر می خیزند .
▪ درس چهارم
قدرت پذیرش، مثبت‌نگری و به‌کارگیری لفظ مثبت
قدرت پذیرش واقعیات را در خود تقویت نموده و بیاموزید با بزرگواری چیزهائی را که در زندگی نمی توانید تغییر دهید بپذیرید. هرگز خود را سرزنش نکنید. هر انسانی گاهی دچار لغزش و اشتباه می گردد. با آگاهی نسبت به لغزش و اشتباه خود تصمیم بگیرید که از گذشته‌های خود درس بگیرید. سرزنش و نکوهش مرتب خود موجب احساس حقارت و ضعف اعتماد به نفس می شود. بخشنده باشید. هم خود و هم دیگران را به خاطر کوتاهی و اشتباهات گذشته ببخشید. درس گرفتن از یک اشتباه یا قصور فوق العاده حائز اهمیت است. کل زندگی با همه فراز و فرودش را یک فرآیند گذرا ببنید که هیچ مشکلی در آن ثابت نیست و هیچ ناهمواری باقی نخواهد ماند. نه سختیهایش را خیلی سخت بگیرید و نه خیلی به خوشی هایش دل ببندید.
دائما با عبارات، جملات، اشعار و کلمات مثبت به خود و دیگران امید و انرژی بدهید. القائات مثبت تأثیر عمیقی بر ناخودآگاه و تمام وجود شما می گذارد و به تدریج زندگی شما را تغییر می‌دهد. دائماً به‌خود تلقین مثبت نمائید که می‌خواهید انسانی:
سالم و پر انرژی ـ شاد و هوشیار ـ خوش کلام و با نفوذـ اجتماعی و زنده دل ـ شجاع و بی باک ـ زرنگ و انعطاف پذیر ـ قوی و مقاوم ـ بخشنده و مهربان ـ تلاشگر و عامل ـ امیدوار و شادمان ـ راضی و خشنود ـ صبور و پر قدرت ـ زیبا و پر نفوذ باشید.
▪ درس پنجم
تنفسهای دیافراگمی و مراقبه و یا خود هیپنوتیزم:
در طول روز، در هر فرصتی که پیش آید آرام و عمیق (به طور دیافراگمی یا شکم )‌ تنفس کنید. تنفسهای عمیق دیافراگمی فواید فوق العاده ای دارد. مراقبه و یا خود هیپنوتیزم را بیاموزید و بعد از ورزشهای روزانه و یا حداقل دو یا سه مرتبه در هفته آن را انجام دهید. از جمله فواید تنفسهای دیافراگمی و مراقبه یا خود هیپنوتیزم می توان به احساس آرامش، افزایش انرژی و قدرت اشاره نمود.
▪ درس ششم
عامل و تلاشگر باشید
همواره روی تلاش، کوشش و همت و کفایت خود حساب کنید. اصل، تلاش و همت خود شماست. اتکای به خود را یک ارزش بدانید. دیگران وظیفه ندارند به شما خدمت کنند و سرویس دهند و اگر هم احتمالاً می‌کنند این را به حساب لطف و محبت آنها بگذارید. هر کسی در قبال خودش مسئول و متعهد است. هر کسی مهمترین شخصیت زندگی خود است. انتظاراتتان را از دیگران به حداقل برسانید. بالاترین درصد ناراحتی ما از انتظارات ما از دیگران ناشی می شود. انتظار خدمت، محبت، توجه، پاداش و تشکر و... از سوی دیگران قسمت بزرگی از ناراحتیهای ما را دامن می زند. انتظاراتتان را همواره در ارتباط با تلاش و همتی که در زندگی بکار بسته اید داشته باشید. به خاطر داشته باشید گندم از گندم بروید، جو زجو. انتظار گنج بدون رنج، انتظاری واهی است.
هر ناهمواری، هر شکست و هر استرس را در زندگی یک درس، یک نکته، یک تجربه گران قدر و یا یک هشدار تلقی کنید. زندگی مجموعه‌ای از تجربه‌ها یا درسهای گوناگون است. مسیر رشد انسان با استناد و استفاده بهینه از این تجربه‌ها و درسها هموار می‌گردد.
▪ درس هفتم
تا می توانید خوش اخلاق و خوشرو باشید، لبخند بزنید و بخندید.
اخلاق نیکو کلید نفوذ در قلبهاست. خوش اخلاقی به‌منزله منفعل زیستن و اجازه سوء استفاده هر کسی از موقعیت انسان نیست. انسان در ضمن خوش اخلاقی می تواند موازین صحیح محترمانه و قاطعانه بر خورد کردن را داشته باشد و اجازه سوء استفاده به کسی ندهد.
لبخند زدن و خنده چرخه های منفی فکری، استرس و افسردگی را از بین می برد و چشم انداز جدیدی را فراهم می کند. خنده موجب افزایش اعتماد به نفس می‌شود . توصیه بسیاری از کارشناسان امور بهداشت روان این است که ما باید هوشمندانه گوشه ای از زندگی خود را به شوخی و مزاح اختصاص دهیم و اطراف خود را از آدمهایی پر کنیم که زیاد می‌خندند و با آنها بخندیم. قصه های خنده دار بخوانیم و فیلمهای کمدی تماشا کنیم و بالاتر از همه اینکه به خاطر بسپاریم: زندگی خشن و توان فرسا خواهد شد اگر ما آن را خیلی جدی بگیریم!

وبگردی
نخل طلای کن در فرودگاه به جعفر پناهی رسید
نخل طلای کن در فرودگاه به جعفر پناهی رسید - عوامل فیلم «سه رخ» با استقبال جعفر پناهی به ایران بازگشتند و جایزه جشنواره فیلم کن را به او رساندند. جعفر پناهی به همراه نادی ساعی ور، برای فیلم "سه رخ" جایزه بهترین فیلمنامه جشنواره فیلم کن امسال را دریافت کردند اما به دلیل آنکه پناهی ممنوعیت قانونی برای خروج از کشور داشت، موفق به حضور در جشنواره و دریافت جایزه نشد.
آزاده نامداری هم گزارشگر فوتبال شد!
آزاده نامداری هم گزارشگر فوتبال شد! - در ادامه حضور چهره های شناخته شده در کمپین "خانم گزارشگر"، این بار آزاده نامداری مجری تلویزیون تلویزیون اقدام به گزارش فوتبال کرد. او برای این کار بازی خاطره انگیز ایران - استرالیا در مقدماتی جام جهانی 98 فرانسه را انتخاب کرده است که گزارش ضعیف او با انتقادات فراوانی مواجه شده است، تا حدی که وبسایت مربوط به این کمپین ویدئوی گزارش این او را از سایت حذف کرد.
عکسی عجیب و جنجالی از سید ابراهیم رئیسی
عکسی عجیب و جنجالی از سید ابراهیم رئیسی - عکسی از حضور سید ابراهیم رئیسی در مراسمی ویژه منتشر شده است که گفته می شود متعلق به کنفرانس افق نو در مشهد بوده است. در این عکس حرکات عجیب خانمی با لباس های قرمز، چفیه بر گردن و پرچم در دست در مقابل ابراهیم رییسی به چشم می خورد که توجه کاربران بسیاری را در شبکه های اجتماعی جلب کرده است!
حمله ماموران شهرداری به پلیس راهور!
حمله ماموران شهرداری به پلیس راهور! - حمله ور شدن ماموران سد معبر شهرداری به ماموران راهنمایی رانندگی
دستگیری معروف ترین شرور تهران، در ۵۰۰ متری مرز ترکیه
دستگیری معروف ترین شرور تهران، در ۵۰۰ متری مرز ترکیه - شرور سطح یک که در آخرین اقدام خود یکی از دوستانش را در منطقه ولنجک به قتل رسانده بود؛ در ۵۰۰ متری مرز ترکیه دستگیر شد.
لحظه ریزش وحشتناک کوه در جاده هراز!
لحظه ریزش وحشتناک کوه در جاده هراز! - ریزش ناگهانی کوه که توسط مسافران به ثبت رسیده است...!
همسر محسن افشانی با ریش و سبیل در استادیوم آزادی دستگیر شد
همسر محسن افشانی با ریش و سبیل در استادیوم آزادی دستگیر شد - قبل از شروع بازی تیم‌های پرسپولیس و الجزیره یکی از بازیگران سینما کشورمان قصد داشت به همراه همسرش وارد ورزشگاه آزادی شوند که این دو نفر توسط نیروهای انتظامی بازداشت شدند.
فیلم | خسرو معتضد: جسد مومیایی قطعا متعلق به رضاخان است
فیلم | خسرو معتضد: جسد مومیایی قطعا متعلق به رضاخان است - فیلم - در ویدئوی زیر بخشی از صحبت های خسرو معتضد، مورخ را می شنوید که نتیجه تحقیقاتش را درباره مومیایی پیدا شده در حرم حضرت عبدالعظیم بیان می کند.
پهلوانان این روزهای ما
پهلوانان این روزهای ما - تصویری زننده و به شدت ناراحت کننده بر جا مانده از مسابقه انتخابی تیم ملی کشتی ایران که به کتک کاری و جنجال کشید. خانواده عبدولی باز هم پای ثابت این درگیری بود که چهره ورزش پهلوانی ایران را تیره کرد
(ویدئو) تشویق اصغر فرهادی در جشنواره کن توسط بزرگان سینمای جهان
(ویدئو) تشویق اصغر فرهادی در جشنواره کن توسط بزرگان سینمای جهان - در این ویدئو تشویق اصغر فرهادی و پنه لوپه کروز، خاویر باردم و دیگر عوامل فیلم «همه میﺩﺍنند» در جشنواره کن توسط بزرگان سینمای جهان را مشاهده می‌کنید.
فیلم حجوم داعشی‌های حاتمی کیا به یک مرکز خرید و وحشت و اعتراض مردم
فیلم حجوم داعشی‌های حاتمی کیا به یک مرکز خرید و وحشت و اعتراض مردم - عوامل فیلم «به وقت شام» روز گذشته با حضور عجیب و رعب آور در پردیس سینمایی کوروش مردم را وحشت زده کردند. در این حرکت تبلیغاتی بازیگران نقش داعش، با گریم و پوشش داعشی ها، سوار بر اسب راهی پردیس سینمایی کوروش شدند و با حضور در مرکز خرید و فودکورت مجموعه، رفتارهای عجیبی نشان دادند که باعث وحشت و اعتراض مردم شد.
تصاویر مخفی از بزرگترین مرکز فروش مواد مخدر در جنوب تهران / فیلم
تصاویر مخفی از بزرگترین مرکز فروش مواد مخدر در جنوب تهران / فیلم - این گزارش حاوی تصاویری از بزرگترین مرکز فروش و مصرف مواد مخدر در جنوب شرق تهران است که مخفیانه ضبط شده‌است.
کشتار اسب‌های کولبران / فیلم
کشتار اسب‌های کولبران / فیلم - متاسفانه طی یک ماه گذشته دستکم سه نوبت و هر نوبت دستکم 30 اسب باربر متعلق به کولبران در جنگل میرآباد شهرستان اشنویه با شلیک گلوله از پای درآمده‌اند.
سید احمد خمینی معمم شد
سید احمد خمینی معمم شد - سید احمد خمینی فرزند آیت‌الله سید حسن خمینی در حضور جمعی از علما و پدر و پدربزرگ خود در حسینیه جماران معمم شد.
دختران پرسپولیسی با ریش و سبیل در ورزشگاه آزادی!
دختران پرسپولیسی با ریش و سبیل در ورزشگاه آزادی! - امروز عکسی از 5 تماشاگر بازی روز گذشته در رسانه‌ها و شبکه‌های اجتماعی منتشر شده که نشان می‌دهد 5 دختر جوان با گریم‌های عجیب و حرفه‌ای خودشان را به عنوان پسر جا زده و وارد ورزشگاه شده‌اند.
اگر با وجود این مشکلات ملت قیام کند همه ما را به دریا خواهد ریخت
اگر با وجود این مشکلات ملت قیام کند همه ما را به دریا خواهد ریخت - از ملتی که ستون فقراتش شکسته انتظار مقاومت دارید؟ بسیاری از کشور فرار کردند یا جای فرار خود را فراهم آوردند اما ما جای فرار نداریم
جنجال ویدیو دختر بازیگر روی کول بازیکن پرسپولیس!
جنجال ویدیو دختر بازیگر روی کول بازیکن پرسپولیس! - عکس و ویدیویی منتسب به ستاره پرسپولیس فرشاد احمدزاده و ترلان پروانه بازیگر سینما و تلویزیون در فضای مجازی منتشر شده است. عجب پاپراتزی‌هایی داریم!