چهارشنبه ۲ اسفند ۱۳۹۶ / Wednesday, 21 February, 2018

دمی‌ باسعدی‌


دمی‌ باسعدی‌
شیخ‌ مصلح‌الدین‌ مشرف‌بن‌ عبدالله‌ متخلص به‌ سعدی‌ شیرازی‌ و معروف‌ به‌ شیخ‌ اجل‌، شاعر و نویسنده‌ بزرگ‌ ایرانی‌ در قرن‌ هفتم‌ است‌ كه‌ اوایل‌ همین‌ قرن‌ در شهر شیراز به‌ دنیا آمد و سال‌۶۹۱ یا ۶۹۴ در زادگاهش‌ از دنیا رفت‌.
سعدی‌ تحصیلات‌ ابتدایی‌ را در زادگاهش‌ گذراند و برای‌ تحصیلات‌ تكمیلی‌ به‌ نظامیه‌ بغداد رهسپار شد و در آنجا شاگردی‌ شیخ‌ سهروردی‌ را نمود. سعدی‌ سیاح‌ و جهانگرد نیز بوده‌ كه‌ بسیاری‌ از سرزمین‌های‌ اسلامی‌ و غیر اسلامی‌ آن‌ دوره‌ را زیر پا گذاشته‌ است‌ و از آن‌ سفرها در حكایات‌ خویش‌ داستان‌ها گفته‌؛ هرچند كه‌ عده‌یی‌ به‌مثابه‌ «جهان‌دیده‌ بسیار گوید دروغ‌»، پاره‌یی‌ سفرهایش‌ را خیالی‌ می‌دانند.
سعدی‌ در نظم‌ و نثر بی‌شك‌ از مقتدرترین‌ و بزرگترین‌ شاعران‌ و نویسندگان‌ فارسی‌ زبان‌ است‌ كه‌ سیطره‌ خود را بر نثر و نظم‌ فارسی‌ تا دوره‌ تجدد ادبی‌ در ایران‌ حفظ‌ كرده‌ بود و ازاین‌رو مقلدین‌ بی‌شماری‌ داشت‌ كه‌ به‌ استقبال‌ گلستانش‌، ملستان‌ و بهارستان‌ و پریشان‌ و... می‌نوشتند و این‌ سیطره‌ چنان‌ قدرتمند بود كه‌ اولین‌ متجددین‌ در انقلابات‌ ادبی‌ برای‌ در هم‌ ریختن‌ سنن‌ نگارشی‌ دوره‌ قاجار به‌ حمله‌ به‌ سعدی‌ دست‌ زدند و امثال‌ تقی‌ رفعت‌ بر ضد سعدی‌ مقاله‌ نگاشتند كه‌ با واكنش‌ شدید ادبای‌ سنتی‌ مواجه‌ و موجب‌ تعطیلی‌ مجله‌ تقی‌ رفعت‌ شد.
تاثیر سعدی‌ بر اخلاق‌ و افكار ایرانیان‌ انكارناپذیر است‌ كه‌ صدها سال‌ گلستان‌ او كتاب‌ درسی‌ مكتبخانه‌ها بود و خطاطان‌ غزل‌هایش‌ را سرمشق‌ می‌نوشتند. اما واقعیت‌ این‌ است‌ كه‌ سعدی‌ از درون‌ جامعه‌ ایرانی‌ جوشید و تمامی‌ خصلت‌ها و خوبی‌ها و بدی‌های‌ ایرانیان‌ را همان‌طور كه‌ بودند به‌ معرض‌ نمایش‌ گذاشت‌ و حتی‌ به‌ این‌ سبب‌ عده‌یی‌ او را نویسنده‌یی‌ رئالیست‌ می‌دانند و همین‌ ویژگی‌ سعدی‌ هم‌ باعث‌ شده‌ كه‌ متجددین‌ معاصر كه‌ به‌ نقد ادبیات‌ كلاسیك‌ پرداختند در اولین‌ قدم‌ سعدی‌ را مورد حمله‌ قرار دهند كه‌ اوج‌ این‌ ایراد گیری‌ را در آثار مرحوم‌ كسروی‌ می‌بینیم‌. بی‌توجه‌ به‌ اینكه‌ خود را باید شكست‌ نه‌ آئینه‌ را كه‌ گناه‌ آئینه‌ فقط‌ راست‌ بنمودن‌ چهره‌ است‌.
سعدی‌ در غزلیات‌ خود شاعری‌ دلسوخته‌ و عاشق‌پیشه‌ است‌ كه‌ كمتر مفاهیم‌ عرفانی‌ را در آثارش‌ می‌بینیم‌ و ازاین‌جهت‌ یكی‌ از بهترین‌ شاعران‌ غزل‌سرای‌ جهان‌ است‌ كه‌ عاشقانه‌هایش‌ واقعا زیباست‌ و درآخرین‌ حد لطافت‌ و زیبایی‌ و لطیف‌ترین‌ معانی‌ در ساده‌ ترین‌ و فصیح‌ ترین‌ و كامل‌ترین‌ الفاظ‌ آمده‌ است‌.
سعدی‌ هرچه‌ در گلستان‌ نویسنده‌ یی‌ واقع‌ گرا است‌، در بوستان‌ شاعری‌ آرمان‌خواه‌ است‌ و دنیا را آنچنان‌ كه‌ میل‌ دارد می‌خواهد.
بهترین‌ تصحیحات‌ از آثار سعدی‌ توسط‌ مرحوم‌ محمدعلی‌ فروغی‌ ذكاء الملك‌ و از غزل‌هایش‌ توسط‌ حبیب‌ یغمایی‌ و بهترین‌ تصحیح‌ از گلستان‌ و بوستان‌ توسط‌ مرحوم‌ دكتر غلامحسین‌ یوسفی‌ انجام‌ شده‌است‌.
غزلی‌ زیبا از این‌ شاعر و نثر نویس‌ توانای‌ فارسی‌ زبان‌ را باهم‌ می‌خوانیم‌:
شب‌ عاشقان‌ بی‌ دل‌ چه‌ شبی‌ دراز باشد
تو بیا كز اول‌ شب‌،در صبح‌ باز باشد
عجب‌است‌ اگر توانم‌ كه‌ سفركنم‌ ز دستت‌
به‌ كجا رود كبوتر كه‌ اسیر باز باشد؟
زمحبتت‌ نخواهم‌ كه‌ نظر كنم‌ به‌ رویت‌
كه‌ محب‌ صادق‌ آن‌ است‌ كه‌ پاكباز باشد
به‌ كرشمه‌ عنایت‌، نگهی‌ به‌ سوی‌ ما كن‌
كه‌ دعای‌ دردمندان‌ ز سر نیاز باشد
سخنی‌ كه‌ نیست‌ طاقت‌ كه‌ زخویشتن‌ بپوشم‌
به‌ كدام‌ دوست‌ گویم‌ كه‌ محل‌ راز باشد؟
چه‌ نماز باشد آن‌ را كه‌ تو در خیال‌ باشی‌؟
تو صنم‌ نمی‌گذاری‌ كه‌ مرا نماز باشد
نه‌ چنین‌ حساب‌ كردم‌،چو تو دوست‌ می‌گرفتم‌
كه‌ ثنا و حمد گوییم‌ و جفا ناز باشد
دگرش‌ چو باز بینی‌،غم‌ دل‌ مگوی‌ سعدی‌
كه‌ شب‌ وصال‌ كوتاه‌ و سخن‌ دراز باشد
قدمی‌ كه‌ بر گرفتی‌ به‌ وفا و عهد یاران‌
اگر از بلا بترسی‌،قدم‌ مجاز باشد

نقل‌ از سایت‌ «آتی‌بان‌»
اردوان‌ امیری‌ نژاد

منبع : روزنامه اعتماد

مطالب مرتبط

شاعر، پژواک‌ جهان‌ است‌


شاعر، پژواک‌ جهان‌ است‌
جهان‌ را خط‌ و خال‌ و چشم‌ و ابروست‌
كه‌ هر چیزی‌ به‌ جای‌ خویش‌ نیكوست‌
حركت‌ و تحول‌ در همه‌ ذره‌ها و اشكال‌ پیرامون‌ جاودانه‌ است‌ و مكاتب‌ و مذاهب‌ و فرهنگ‌ها و سنن‌ نیز از این‌ قاعده‌ مستثنی‌ نیستند.
انسداد كنونی‌ شعر نیازمند تغییر و تحول‌ و هوای‌ تازه‌ است‌ و این‌ اصلاحات‌ جزء لاینفك‌ هر مقوله‌ است‌ و شاعران‌ بزرگ‌ علاوه‌ برایدئولوژی‌ و عقاید بزرگ‌، ساختارشكنی‌ را جزو ابتكارات‌ بنیادین‌ خود، پنداشته‌ و بدان‌ عمل‌ می‌كنند.
پشت‌ سر هر رهبر بزرگ‌ تحول‌ و تغییر نهفته‌ است‌... و شاعران‌ پیشرو نمی‌توانند در گوشه‌ حسرت‌ لمیده‌ و بی‌خیال‌ دگردیسی‌ زمان‌، شعر بسرایند؛ مگر شاعران‌ ورشكسته‌ و جویای‌ نام‌ و نان‌...
البته‌ ساختار شكنی‌ در شعر نمی‌تواند با هوچیگری‌ و به‌ ابتذال‌ كشیدن‌ زیربناها قوام‌ و دوام‌ داشته‌ باشد. در واقع‌ رفرم‌ و تغییر هوشمند و حساب‌ شده‌ كه‌ با زیركی‌ و درایت‌ شاعر عجین‌ باشد، می‌تواند پیامدی‌ زیبا و هارمونیك‌، ایجاد كند كه‌ همانا ساختاری‌ نو یا حالت‌ شخصی‌ و فرمیك‌ خود شاعر نیز هست‌ و در این‌ راستا رادیكالیسم‌ و تجمع‌گرایی‌ را نمی‌توان‌ جوابگوی‌ بحران‌ فعلی‌ شعر شمرد.
شاعران‌ باید با فرهنگ‌ تكثرگرایی‌ مدرن‌ و نوین‌ و خلاقیت‌های‌ فردی‌ آشنا شوند تا بتوانند به‌ ارزش‌های‌ هنری‌ یكدیگر پی‌ ببرند و به‌ این‌ ارزش‌ها احترام‌ متقابل‌ بگذارند، اما متاسفانه‌ شاعران‌ نو اندیش‌ ما، یا به‌ علت‌ در حاشیه‌ بودن‌ و عدم‌ مطالعه‌، در دسته‌های‌ به‌ هم‌ پیوسته‌ گروه‌های‌ رادیكال‌ و كم‌ مایه‌ تشكیل‌ می‌دهند یا سایه‌ یكدیگر را نشانه‌ می‌روند.
ما باید بیاموزیم‌ هر حركت‌ بعد از مدتی‌ مبدل‌ به‌ معیار و ساختار خواهد شد و فرو ریختن‌ آن‌ محتاج‌ زمان‌ است‌. (بسان‌ شكستن‌ تخم‌ مرغ‌ به‌ هنگام‌ سردرآوردن‌ جوجه‌) و این‌ البته‌ مستلزم‌ درایت‌ و فردیت‌ شاعر است‌. نباید منتظر پیشامد و پیشاهنگ‌ باشیم‌. دیگر دوران‌ شاعران‌ غول‌ پیكر به‌ اتمام‌ رسیده‌ و توان‌ وبضاعت‌ واژگان‌، به‌ فراخور نشخوار گذشته‌ رو به‌ تحلیل‌ رفته‌... و اكنون‌ دوران‌ تكثرگرایی‌ مدرن‌ است‌ تا شاعران‌، با معرفت‌ و درون‌گرایی‌ به‌ ساختارهای‌ زمانی‌ و زبانی‌ مختص خود فایق‌ آیند و صد البته‌ برای‌ هر شاعر راه‌ جداگانه‌تر باید در نظر گرفت‌... شاعر امروز باید بیاموزد كه‌ به‌ عقاید بی‌شمار جامعه‌ و انسان‌ها احترام‌ بگذارد و نوع‌ دوستی‌ و اومانیسم‌ را ترویج‌ كند چراكه‌ انسان‌ تنها معجزه‌ روی‌ زمین‌ است‌ و تمام‌ معجزات‌ دیگر زاییده‌ اراده‌ و تخیل‌ و تفكر اوست‌.
جهان‌ بشدت‌ رنگ‌ و رو عوض‌ می‌كند و شاعر نمی‌تواند خود را از این‌ فرآیند مستثنا كند... و در این‌ راستا هر شاعر خود معمار سرپناه‌ و پی‌ریز معیار و خلاقیت‌ و عینیت‌ و ذهنیت‌ خویش‌ است‌ و خود می‌تواند دلایل‌ كافی‌ و وافی‌ برای‌ حادثه‌ شعر را بیابد.
و صد البته‌ ساختار شكنی‌ و حركت‌ و موج‌، بسته‌ به‌ زمان‌ ارتزاق‌ می‌كند و به‌ قولی‌ شاعر به‌ نرخ‌ روز نیازهای‌ زمان‌ را درك‌ می‌كند؛ تا به‌ منصب‌ والای‌ شعور و معرفت‌ و جاودانگی‌ نایل‌ آید.
برای‌ استحاله‌ ساختارشكنی‌ در اثر نمی‌توان‌ حد متعارف‌ و حدودی‌ منطقی‌ تعیین‌ كرد. زیرا قوانین‌، خود ساختار و معیارند و زبان‌ و فرم‌ هر شاعر باید مختص خود و زمان‌ خود باشد تا به‌ شناخت‌ و معرفت‌ در آن‌ مقوله‌ ارتقا یابد.
شاعری‌ می‌خواهد از زاویه‌ كمیك‌ به‌ معرفت‌ برسد و شاعری‌ در پست‌ مدرن‌ و این‌ گرایش‌ها می‌تواند فستیوالی‌ جالب‌ به‌ راه‌ انداخته‌ و فینال‌ باشكوهی‌ از آثار گرانمایه‌ را گرد هم‌ آورد كه‌ صد البته‌ مخاطبان‌ گوناگون‌ خود را به‌ همراه‌ خواهد داشت‌.
تورگنیف‌ می‌گوید: شاعر باید یك‌ روانشناس‌ باشد. روانشناس‌ نهان‌، او می‌بایست‌ قدرت‌ درك‌ و احساس‌ موضوعات‌ و اشیا را داشته‌ باشد وضعیت‌ دنیای‌ بیرون‌، فرد را به‌ قاطعیت‌ وا می‌دارد و محركی‌ فعال‌ برای‌ عمل‌ است‌. این‌ امر با مساله‌ انتخاب‌ آگاهانه‌ شاعر در جریان‌ آموزه‌ها دقیقا ارتباط‌ تنگاتنگ‌ دارد.
زمان‌، داوری‌ سختگیر و خردمند است‌. زمان‌ برخی‌ از صاحبان‌ نام‌ و نشان‌ را به‌ طاق‌ نسیان‌ می‌سپارد و از نو در شكلی‌ كامل‌ به‌ داوری‌ دیگرانی‌ كه‌ مورد پذیرش‌ قرار گرفته‌اند می‌نشیند و نام‌ و خاطره‌ آنهایی‌ را كه‌ با دستاوردهای‌ علمی‌ و هنری‌ فرهنگ‌ ما را پربار كرده‌اند، با سپاس‌ فراوان‌ حفظ‌ می‌كند. زمان‌ آثار با ارزش‌ را از آثار بی‌ارزش‌ و بی‌اهمیت‌ و سره‌ را از ناسره‌ و خطا جدا می‌كند.آثار برخی‌ از هنرمندان‌ در نخستین‌ گام‌ عمومیت‌ گسترده‌یی‌ پیدا می‌كند و سپس‌ پژمرده‌ می‌شود و دیگر هیچ‌ گونه‌ علاقه‌ واقعی‌ در خوانندگان‌ پدید نمی‌آورد. هرچند در بیشتر اوقات‌ خلاف‌ این‌ امر نیز حقیقت‌ دارد.
اما تاثیر برخی‌ از آثار هنری‌ نه‌ فقط‌ رنگ‌ نمی‌بازد بلكه‌ پرتوانتر و نیرومندتر می‌شود. تاثیر ژرف‌تر و گسترده‌تری‌ كه‌ آثار یك‌ هنرمند بزرگ‌ بر نسل‌های‌ آینده‌ به‌ جا می‌گذارد به‌ این‌ معنا نیست‌ كه‌ همه‌ عناصر آن‌ از پس‌ آزمون‌ زمان‌ به‌ یك‌ درجه‌ سرافراز بیرون‌ می‌آیند. این‌ میراث‌ ادبی‌ تا حدودی‌ به‌ لحاظ‌ محتوا ناموزون‌ است‌. بعضی‌ از عناصر آن‌، بعد از پیدایش‌ دگرگونی‌های‌ اساسی‌ در جامعه‌، دیگر وظایف‌ اصلی‌ خود را انجام‌ نمی‌دهند و به‌ تاریخ‌ می‌پیوندند. در حالی‌ كه‌ پژواك‌ زیبایی‌شناسانه‌ و اجتماعی‌ سایر عناصر دگرگون‌ می‌شود.
جامعه‌ مدرنیزه‌ در سود و زیان‌ها غوطه‌ می‌خورد اما وقتی‌ اصل‌ سود، سعادت‌ انسانی‌ را زیر نفوذ خود در می‌آورد، استقلال‌ معنوی‌ شاعر تكیه‌گاه‌ غروری‌ است‌ كه‌ او را در این‌ وادی‌ احیا می‌كند.
در زندگی‌ اجتماعی‌ و معنوی‌ عصر ما دگرگونی‌های‌ بزرگ‌ و سریعی‌ در حال‌ شكل‌گیری‌ است‌ و هیچ‌ چیز پابرجا یا عقلایی‌ كه‌ از قوانین‌ محض‌ تبعیت‌ كند در آن‌ یافت‌ نمی‌شود.
یكی‌ از وظایف‌ شعر افشای‌ غیرعقلانی‌ بودن‌ وجود است‌. در این‌ راستا نمی‌توان‌ به‌ ذهن‌گرایی‌ افراطی‌ تن‌ داد اما عینی‌گرایی‌ هم‌ مخاطب‌ را به‌ سطحی‌ نازل‌ تنزل‌ می‌دهد.
البته‌ ما به‌ تماس‌ نزدیكتری‌ با زندگی‌ نیازمندیم‌ تا با تصاویر و مفاهیم‌ و نوسانات‌ و مهندسی‌ واژگان‌، خون‌ و گوشت‌ زمان‌ را احساس‌ كنیم‌ یا به‌ قولی‌ در خود نیندیشم‌ بلكه‌ كل‌ جهان‌ را در درون‌ متمركز كنیم‌ و این‌ به‌ نوعی‌ همان‌ اكسپرسیون‌ است‌.
شاعر پژواك‌ جهان‌ است‌ نه‌ عروسك‌ عینی‌ ساده‌لوح‌. خوبی‌، عالی‌ترین‌ مقصد جاوید حیات‌ ماست‌. مهم‌ نیست‌ كه‌ خوبی‌ را از چه‌ راه‌ بفهمیم‌. آنچه‌ باید گفت‌ این‌ است‌: حیات‌ ما جز كوشش‌ برای‌ وصول‌ به‌ خوبی‌، یعنی‌ سیر به‌ سوی‌ خداوند چیز دیگری‌ نیست‌.
و شاعر خوب‌ سراینده‌ الهام‌ یافته‌ شناخت‌ و بررسی‌ موشكافانه‌ زندگی‌ است‌ كه‌ بدون‌ آن‌ پیشرفت‌ اجتماعی‌ یا هنر واقعی‌ و عظیم‌ امكان‌پذیر نخواهد بود.
مشاهده‌ و فهم‌ و كشف‌ چیزهای‌ جدید و زنده‌ و تكان‌دهنده‌ خصلت‌ لبریز شاعر است‌ كه‌ در این‌ راه‌ كوشش‌ عظیم‌ خود را برای‌ شناخت‌ جهان‌ و كشف‌ رمز و معمای‌ آن‌ معطوف‌ می‌دارد.


وبگردی
بار دیگر زیر گرفتن ماموران پلیس با ماشین سواری توسط دراویش
بار دیگر زیر گرفتن ماموران پلیس با ماشین سواری توسط دراویش - باز هم زیر گرفتن ماموران امنیتی و نیروی انتظامی توسط یک ماشین دیگر سواری توسط اراذل خیابان گلستان هفتم
حمله با اتوبوس به مأموران پلیس در پاسداران
حمله با اتوبوس به مأموران پلیس در پاسداران - کی از دراویش گنابادی با اتوبوس به مردم و مأموران پلیس در خیابان پاسداران تهران / گفته میشود تعداد شهدای ناجا در حمله آشوبگران فرقه ضاله گنابادی و حامیان نورعلی تابنده به ۴ تن رسیده است.
لحظه مواجهه وزیر راه با خانواده قربانیان سانحه هواپیمای
لحظه مواجهه وزیر راه با خانواده قربانیان سانحه هواپیمای - به دنبال سقوط هواپیمای تهران-یاسوج ویدیو لحظه مواجه خانواده های جانباختگان را با وزیر مشاهده می کنید.
حمله با چاقو به یک راننده سر پارک خودرو
حمله با چاقو به یک راننده سر پارک خودرو - تصاویری دردناک از حمله مرد موتور سوار با چاقو به یک مرد راننده در حضور همسر و فرزندش در شهرستان داراب استان فارس را در ویدئوی زیر می بینید. به نظر میرسد این اتفاق در پی جرو بحثی بر سر پارک کردن وسایل نقلیه روی داده است!
اگر «عدم رویارویی با حریفان اسرائیلی» آرمان ماست چرا پنهانی و دزدکی؟
اگر «عدم رویارویی با حریفان اسرائیلی» آرمان ماست چرا پنهانی و دزدکی؟ - آنچه مشخص است جمهوری اسلامی ایران باید تصمیم مشخص و درستی درباره سیاست عدم رویارویی با ورزشکاران رژیم صهیونیستی بگیرد. دیگر نمی‌توان با این روش تعقیب و گریزی با این مسئله برخورد کرد. دیگر نمی‌توان ورزشکاران را از مقابله با کشتی‌گیران اسرائیلی باز داشت و در برابر رسانه‌های جهانی گفت به خاطر مصدومیت در میدان حاضر نمی‌شویم و در داخل جشن بگیریم که ما عزت‌مان را حفظ کردیم و...
بدل ایرانی آنجلینا جولی رونمایی شد !
بدل ایرانی آنجلینا جولی رونمایی شد ! - شب گذشته مراسم اکران فیلم بلوک 9 خروجی 2 به کارگردانی علیرضا امینی و تهیه کنندگی محمدرضا شریفی نیا و نیز فیلم شاخ کرگدن در پردیس سینمایی ملت برگزار گردید.
اظهارات جنجالی احمدی نژاد در مقابل دادگاه
اظهارات جنجالی احمدی نژاد در مقابل دادگاه - سخنرانی پرحاشیه احمدی نژاد در مقابل دادگاه بقایی
    غذاهای محلی استان تهران؛ پایتخت ایران
    در این سری مجموعه مطالب خوشمزه قصد کرده ایم غذاهای محلی و معروف هر استان را به تفکیک به شما معرفی کرده و آموزش دهیم. امروز با غذاهای محلی استان تهران ما را همراهی کنید.