پنج شنبه ۲ شهریور ۱۳۹۶ / Thursday, 24 August, 2017

تیمور بختیار


تیمور بختیار
۱۵ اردبیهشت ۱۳۴۷ سپهبد تیمور بختیار به اتهام قاچاق اسلحه در بیروت بازداشت شد. دولت لبنان كه تحت تأثیر اتحاد شاه با صهیونیستها مناسبات حسنه‌ای با رژیم تهران نداشت در برابر اصرار حكومت پهلوی برای استرداد بختیار مقاومت كرد و همین مقاومت به قطع روابط دو كشور انجامید.
تیمور بختیار از جمله شخصیتهای مرموزی است كه در زندگی خود تناقضات رفتاری فراوانی دارد. او تا زمانی كه بر اریكه قدرت تكیه داشت از وحشیانه‌ترین جنایات ابایی نداشت هنگامی كه مورد سوءظن شاه قرار گرفت، از هیچ تلاشی برای مبارزه با شاه دریغ نكرد. اعدام چهره‌هایی چون عبدالحسین واحدی، مرد شماره ۲ جمعیت فدائیان اسلام و تلاش بی حاصل برای ایجاد یك جبهه مشترك با امام خمینی(ره) در عراق برای مبارزه با شاه‌، جزء فصول زندگی پر رمز و راز تیمور بختیار است.
تیمور بختیار در جریان جنگ اول جهانی، در ۱۲۹۳ ش. در یكی از ایلات بختیاری چشم به جهان گشود. پدرش فتحعلی بختیاری از خوانین بزرگ بختیاری بود. تیمور تحصیلات خود را تا سیكل در اصفهان گذراند و سپس همراه با شاپور بختیار۱ برای ادامه تحصیل به بیروت رفت‌. وی سپس راهی فرانسه شد و در مدرسه نظامی «سن سیر» تحصیل كرد و دوسال بعد این مدرسه را با درجه ستوان دومی ترك كرد و به ایران بازگشت‌. تیمور پس از مدتی برای ادامه خدمت به زاهدان منتقل شد. مقارن جنگ دوم جهانی وی به اصفهان منتقل شد و سپس در ۱۳۲۱ با درجه سروانی به تهران بازگشت و در ۱۳۲۵ ش. به فرماندهی یك «هنگ» رسید. وی در جریان جنگ دوم جهانی از جمله افرادی بود كه علیه تجزیه طلبی كمونیستها در آذربایجان مبارزه كرد، پس از این جنگ‌ها تیمور نشان و درجه سرهنگی گرفت و در ۱۳۲۹ رییس ستاد لشكر گارد شاهنشاهی شد‌.
تیمور بختیار در كودتای ۲۸ مرداد ۱۳۳۲ در سركوب طرفداران مصدق نقش فعالی ایفا كرد و دو روز پس از كودتا به فرماندهی لشكر ۲ زرهی رسید و روز پنجم دی ماه همان سال فرماندار نظامی تهران شد. ارتشبد فردوست در این باره می‌نویسد:
«تیمور بلافاصله به دستور آمریكاییها فرمانداری نظامی تهران را ایجاد كرد و قدرت واقعی را به دست گرفت‌. او دیگر آن جوان زن و بچه دوست ایلیاتی نبود و مست قدرت شده بود. در مقام فرمانداری نظامی تهران بیدادها كرد و هركس راكه آمریكاو انگلیس و یا محمدرضا می‌خواست از دم تیغ می‌گذراند. توده‌ای‌ها را قلع و قمع كرد، فدائیان اسلام را به طرز فجیعی به جوخه اعدام سپرد، پادگان مركز ۲ زرهی را به یك شكنجه گاه تمام و كمال تبدیل كرد و به جان زنان و دختران ایرانی خرس انداخت و حتی از اذیت وآزار پیرمرد محترمی چون آیت الله كاشانی نیز فروگذار نكرد۲»
تیمور بختیار، هفتم آذر ۱۳۳۴ عبدالحسین واحدی مرد شماره دو جمعیت فدائیان اسلام را كه در بازداشت به سر می‌برد، درپی مشاجره‌ای و به طور خودسرانه به ضرب ۵ گلوله به شهادت رساند.
تیمور در اول مهر ۱۳۳۵ به درجه سرلشكری رسید، سوم مهر همان سال معاون نخست وزیر و رئیس سازمان اطلاعات و امنیت كشور شد و در ۱۳۳۸ به درجه سپهبدی ارتقاء یافت. وی در ۲۴ اسفند ۱۳۳۹ با انتصاب سرلشكر پاكروان به ریاست ساواك، بركنار شد و در اول مهر همان سال بازنشسته شد و در ششم بهمن آن سال ایران را ترك كرد.
گفته می‌شود، حس قدرت‌طلبی بختیار، ارتباط‌های رو به گسترش وی باسران مجلس شورای ملی و سنا و رفت و آمدهای او با سفیران كشورهای خارجی، شاه را نگران كرده بود. بختیار پیش از این با استفاده از وجود ثریا همسر شاه نیز كه زنی از ایل بختیاری بود درتصمیمات محمدرضا اعمال نفوذ می‌كرد. او كه فردی قدرت‌طلب بود برای دستیابی به منصب نخست وزیری و یا ریاست ستاد ارتش شدیداً تلاش می‌كرد و در این تلاش حمایت بسیاری ازافسران بلندپایه ارتش و جمع بزرگی از نمایندگان مجلس را نیز كسب كرده بود. از این رو هنگامی كه علیرغم انتظاراتش علی امینی در اردیبهشت ۱۳۴۰ به نخست وزیری رسید، بنای ناسزاگویی و مخالفت با امینی را برگزید‌. شاه نیز به پشتگرمی حمایت امریكا از امینی، به یك باره زمینه اخراج تیمور را از كشور فراهم آورد تا خیال خود را از این كانون قدرت كه به تدریج برای او خطرناك می‌شد راحت سازد.
بختیار پس از خروج از ایران به رم رفت و از آنجا بنای مخالفت با رژیم شاه را گذاشت‌. این مخالفتها رفته رفته چنان شدت گرفت كه وقتی نهضت ۱۵ خرداد ۱۳۴۲ به وقوع پیوست، تلقی اول شاه این بود كه در پشت این حركت تیمور بختیار قرار دارد! شاه درپی این تردیدها حتی دستور بركناری تعدادی از مدیران ادارات ساواك را نیز كه هوادار تیمور بختیار بودند صادر كرد. شاه حتی پس از مدتی، سرلشكر پاكروان ـ رئیس ساواك ـ را نیز بركنار كرد و نعمت الله نصیری را جایگزین وی ساخت.
در سالهای نیمه اول دهه ۴۰، تیمور بختیار تلاش فراوانی كرد تا بتواند ارتباطی با امام خمینی(ره) برقرار سازد، اما امام در هیچ مقطعی وی را نپذیرفت‌. از نظر امام‌، بختیار چیزی بیشتر از یك مهره جنایتكار و مطرود رژیم پهلوی نبود.
تیمور بختیار، ۱۵/۲/۱۳۴۷ به اتهام حمل اسلحه غیرمجاز توسط مأمورین امنیتی لبنان در فرودگاه بیروت دستگیر شد. در پی این واقعه شاه تمام نیروی خود را به كار گرفت تا موافقت دولت لبنان را برای تحویل او به ایران جلب كند. دولت لبنان خواست ایران را نپذیرفت و در نتیجه روابط تهران و بیروت تیره شده و در ۱۲ فروردین ۱۳۴۸ قطع گردید. تیمور بختیار نیز كه توسط دستگاه قضایی لبنان به ۹ماه زندان محكوم شده بود، با اعمال نفوذ عراق آزاد شد و در ۲۷ اردیبهشت ۱۳۴۸ طی تشریفات خاصی وارد بغداد گردید و در قصر سابق نوری سعید سكنی داده شد. در آن دوره روابط بغداد و تهران سرد و گاهی خصمانه بود. در فاصله سالهای ۹-۱۳۴۸ كه تیمور بختیار با همكاری بعثی‌ها بساطی برضد شاه در عراق به راه انداخته بود، علیرغم همه كوشش هایش نتوانست حتی یك جلسه با امام خمینی(ره) به گفتگو بنشیند. آخرین ترفند بختیار این بود كه همراه با استاندار كربلا به صورت ناشناس و بدون اعلام قبلی درجلسه ملاقات عمومی امام حضور یافت‌. در آن جلسه نیز نه كسی او را به امام معرفی كرد و نه امام حتی یك كلمه با او سخن گفت‌. پس از رفتن او امام از روی قراینی دریافت كه وی بختیار بوده كه به همراه استاندار كربلا به حضور او راه یافته است. مرحله بعد كه استاندار كربلا از امام تقاضای ملاقات كرد، امام پاسخ داد به شرطی می‌توانید بیایید كه رجال غیرعراقی با شما همراه نباشد. ۳
بختیار در مدت اقامت یك‌ساله‌اش در عراق، تلاش گسترده‌ای برای متحد كردن ناراضیان و مخالفان رژیم شاه در داخل و خارج داشت. او با گروههای سیاسی از جمله سران جبهه ملی‌، حزب توده‌، سازمانهای مسلح زیرزمینی‌، فئودالها و ملاك‌هایی كه با سیاستهای اصلاحات ارضی شاه مخالف بودند، بازنشستگان ناراضی ارتش و سایر مخالفین تماس برقرار كرد و آنان را با وعده بازگرداندن قدرت تطمیع نمود. البته رژیم عراق نیز هزینه‌های این تلاش‌ها را تأمین می‌كرد.
تیمور بختیار كه در دادگاه عالی شماره یك دادرسی ارتش غیاباً محاكمه و به اعدام محكوم شده بود سرانجام در ۱۶ مرداد ۱۳۴۹ توسط یكی از دوستان مورد اعتماد خود كه از تطمیع شدگان ساواك بود، در یك شكارگاه منطقه دیاله، نزدیك بغداد ترور شد.
ضارب براساس اسناد ساواك شخصی ارمنی به نام «الگن ماطاوسیان‌» با نام مستعار «فرهنگ» بود. وی ۴۸ساعت پس از ترور توسط مأموران عراقی دستگیر، شكنجه و نهایتاً اعدام شد.
پی نویس :
۱ ـ شاپور بختیار آخرین نخست وزیر رژیم شاه كه با پیروزی انقلاب اسلامی از ایران گریخت‌.
۲ـ ظهورو سقوط پهلوی؛، ارتشبد فردوست؛ ج اول‌؛ ص ۴۱۷؛ انتشارات مؤسسه مطالعات و پژوهشهای سیاسی.
۳ ـ سپهبد بختیار به روایت اسنادساواك‌؛ مركز بررسی اسناد تاریخی وزارت اطلاعات‌؛ ج اول؛، ص ۱۸۰.


منبع : موسسه مطالعات وپژوهش های سیاسی

مطالب مرتبط

کلمات در حال جستجو
ویندوز 7 , انتقال آب قطری به شاهرود , امور حقوقی , نگ , بی اعتمادی ایران به غرب , زنان کنیز , تعزیزات حکومتی , مراجع قانونی , مدیرکل عتبات , لایروبی قنات , هرمزی , بان رفاه , مد و لباس , اعزام نوروزی , کشاورزی گچساران , شعر مذهبی , سلول خونی , 26 روز تعطیلی , مهندس ایتالیایی , ایتالیایی برزیلی , بنیاد فردید , متخصص ریه , جام در جام اروپا , مطالعه بیشتر , قربانیان خشونت سلاح , جمیله قدوسی , حذف سکانس از سریال , حملات اخیر , نماد نازی ها , پایان تولید , تصرف رودخانه , خالد بن حمد , ماسایی , محبوبیت , سرلشکر پاسدار محمد باقری , رژیم کودک کش , یوریه , گودال آتش , کنگره زیبایی , کارگردان البرز , طرح های عمرانی , ابراهیم غفاری , رهایی یک محکوم به قصاص , اسامی داوران , مبارزه با دوپینگ , نمایش دشمن خدا , خرید سکه و طلا , میلاد امام حسین , بنیاد کارِنگی , متن محرمانه ,

برخی از مطالبی که کاربران هم اکنون در حال خواندن آن هستند
۱۱ تا ۱۳ سالگى(۳) , غزل , در معنی خلوت , جدول وسایل ارتباطی اتریش در سال ۱۹۸۹ میلادی , آنتی ـ دیابتیک - ANTI - DIABETIC , سینوزیت‌ ـ sinus infection , عید نوروز , آمد بر من جهان و جانم , وضعیت اجتماعی و اقتصادی استان , رده‌های داروئی غیرمجاز , مننژیت ویرال , حفاظت مناطق جنگلکاری شده , استاتوس اپیلپتیکوس , سال و فال و مال و حال و اصل و نسل و تخت و بخت , قلعه ایرج , وابستگی به نشانه‌های فاصله , سندرم HIV (رتروویرال) حاد , شمع شب‌ها بجز خیال تو نیست , بیماری‌ حركت‌ ـ motion sickness , ضمانت اجراء مجازات و پاداش‌دهی اجتماعی ,

برخی منابع مهم خبری
shafaqna.com شفقنا , asreertebat.com عصر ارتباط , akharinnews.com آخرین , tafahomnews.com روزنامه تفاهم , irib.ir صداوسیما , kasbokarnews.ir روزنامه کسب و کار , bahardaily.ir روزنامه بهار , sabanewspaper.com روزنامه صبا , nay.ir نی , khabarsport.com خبر ورزشی , parlemannews.com پارلمان نیوز , tehrooz.com تهران امروز , 24onlinenews.ir 24 , siasatrooz.ir روزنامه سیاست روز , golagha.ir گل آقا , eshraf.ir اشراف , iran-newspaper.com روزنامه ایران , jahaneghtesad.com جهان اقتصاد , hooshnews.com هوش نیوز , irinn.ir شبکه خبر , ettelaat.com روزنامه اطلاعات , sokhanonline.ir سخن آنلاین , ical.ir کتابخانه مجلس , faranashr.com فرانشر , irandoc.ac.ir مدارک علمی ایران , soroushnews.ir سروش , farhangemrooz.com فرهنگ امروز , cinetmag.com سی نت , iana.ir ایانا , hamshahrilinks.org روزنامه همشهری ,

وبگردی
جنجال جدید جواد خیابانی
جنجال جدید جواد خیابانی - «فدای سرت که سرم را می‌بری» این جمله یعنی اینکه من اصلا کاری که تو می‌کنی (داعش) برام مهم نیست. من اینجا آمده ام تا در دفاع از حریم و حرمت خاندان پیامبرم سر بدهم.
اولین گفتگو با حمید صفت پس از دستگیری / تصاویر
اولین گفتگو با حمید صفت پس از دستگیری / تصاویر - حمید صفت خواننده رپ،پس از پنج ساعت انکار سرانجام در جریان تحقیقات پلیس به قتل پدرخوانده اش اعتراف کرد.
فیلم حضور تینا آخوندتبار در مسابقات بوکس!
فیلم حضور تینا آخوندتبار در مسابقات بوکس! - این بازیگر ایرانی که مدتهاست خبری از حضور او در عرصه هنر نیست برای اولین بار مقابل حریف چینی مسابقه داد.
فیلم لحظه فوت میوه فروش پس از درگیری با ماموران شهرداری
فیلم لحظه فوت میوه فروش پس از درگیری با ماموران شهرداری - در صحنه درگیری ماموران شهرداری قم بادستفروشی درخیابان شاهد،ماموران باکوبیدن سردستفروش به جدول خیابان وی رابقتل رساندند
ویدیو کامل از نبرد و اسارت شهید حریم آل الله محسن حججی
ویدیو کامل از نبرد و اسارت شهید حریم آل الله محسن حججی - شهید محسن حججی از مدافعان حرم در سوریه بود که پس از اسارت بدست تروریست های داعش به شهادت رسید.
جشن تولد ۶۰ سالگی مهرانه مهین‌ترابی
جشن تولد ۶۰ سالگی مهرانه مهین‌ترابی - جمعه ۲۰ مرداد بیست و پنجمین مراسم «تولد ماه» به مناسبت سالروز تولد مهرانه مهین‌ترابی، بازیگر سینما و تلویزیون، با حضور جمعی از هنرمندان در موزه هنرهای دینی برگزار شد.
سلفی حقارت فراموش شدنی نیست
سلفی حقارت فراموش شدنی نیست - تصویر پشت صحنه برنامه رادیویی فرزاد حسنی و دوستانش را مشاهده می کنید.
دختر خلخالی: پدرم خشن نبود/ اهل مماشات نبود
دختر خلخالی: پدرم خشن نبود/ اهل مماشات نبود - مدرسه که می‌رفتم تقریباً همه معلم‌های من می‌دانستند که پدر من کیست. این خیلی اذیت می‌کرد. تک‌وتوک می‌آمدند و سفارش دوست و آشنایی را برای کاری می‌کردند.
گروگان‌گیر مشهدی با شلیک گلوله از پای درآمد/ فیلم
گروگان‌گیر مشهدی با شلیک گلوله از پای درآمد/ فیلم - ساعتی پیش پلیس مشهد در خیابان امام رضا (ع)، حوالی میدان بیت المقدس (فلکه آب) به فردی مظنون شد و فصد بازداشت او را داشت که این فرد برای جلوگیری از بازداشت اش یک صاحب مغازه را گروگان گرفت.
اسکورت تامل برانگیز و عجیب خودروی مهران مدیری در مشهد!
اسکورت تامل برانگیز و عجیب خودروی مهران مدیری در مشهد! - مهران مدیری که برای حضور در جمع مخاطبان فیلم سینمایی «ساعت 5 عصر» به مشهد رفته بود با اسکورت ویژه به سینمایی رفت که هوادارانش برای استقبال منتظر او بودند.
حرکات عجیب احمدی  نژاد هنگام تعریف خاطرات بقایی از زندان!
حرکات عجیب احمدی نژاد هنگام تعریف خاطرات بقایی از زندان! - حرکات عجیب احمدی نژاد هنگام تعریف خاطرات حمید بقایی از دوران زندان کوتاه مدتش
آزاده نامداری تیتر یک پرتیراژترین روزنامه سوئیس/ عکس
آزاده نامداری تیتر یک پرتیراژترین روزنامه سوئیس/ عکس - روزنامه پرتیراژ عصر سوییس بنام بلیک که بصورت رایگان توزیع میشود ، این تیتر را برای آزاده نامدارى انتخاب کرد:دورویی!
چرا واکنش افکار عمومی به آزاده نامداری بی رحمانه است؟
چرا واکنش افکار عمومی به آزاده نامداری بی رحمانه است؟ - متاسفانه جامعه ما و نظام ها و نهادهای اجتماعی، سیاسی و فرهنگی جامعه افراد را تشویق و حتی وادار می کنند چیزی غیر از آن خود واقعی خود باشند. اگر خانم نامداری خود را خیلی محجبه نشان نمی داد شاید این واکنش بی رحمانه نسبت به ایشان ایجاد نمی شد.
فیلم | لحظه هولناک اسید پاشی در خیابان ولی‌عصر
فیلم | لحظه هولناک اسید پاشی در خیابان ولی‌عصر - فیلم - تصاویر ضبط شده دوربین مداربسته از لحظه اسید پاشی در یک مغازه در خیابان ولی عصر تهران را در ویدئوی زیر می‌بینید.
مزخرفات علی ضیا در دفاع از آزاده نامدای / فیلم
مزخرفات علی ضیا در دفاع از آزاده نامدای / فیلم - علی ضیاء مجری برنامه فرمول یک درباره بحث‌های پیش آمده پیرامون عکس‌های آزاده نامداری صحبت کرده است.
آزاده نامداری و جنجال تصاویر بی حجابش / فیلم
آزاده نامداری و جنجال تصاویر بی حجابش / فیلم - آزاده نامداری به انتشار تصاویر بی حجابش واکنش نشان داد
اولین فیلم از اظهارات قاتل آتنا مقابل دوربین
اولین فیلم از اظهارات قاتل آتنا مقابل دوربین - دهان آتنا را گرفتم به اتاق پشتی بردم، او را خفه کردم و ...
 اولین تصاویر از مهران مدیری و دخترش شهرزاد
اولین تصاویر از مهران مدیری و دخترش شهرزاد - مراسم افتتاحیه فیلم «ساعت 5 عصر» اولین ساخته مهران مدیری در حالی برگزار شد که شهرزاد دختر این کارگردان نیز در مراسم حضور داشت و برای اولین بار است که دختر مهران مدیری در چنین مراسمی حضور می یابد.
فیلم لحظه شلیک پلیس به مهاجم مترو
فیلم لحظه شلیک پلیس به مهاجم مترو - لحظه شلیک پلیس به مهاجم مترو / این فرد چند مسافر مترو و یک مامور ناجا را با چاقو مجروح و به سمت پلیس های دیگرحمله کرد، در اینجا بود که پلیس به او شلیک میکند...
    پربازدیدها