دوشنبه ۲۸ خرداد ۱۳۹۷ / Monday, 18 June, 2018

تیمور بختیار


تیمور بختیار
۱۵ اردبیهشت ۱۳۴۷ سپهبد تیمور بختیار به اتهام قاچاق اسلحه در بیروت بازداشت شد. دولت لبنان كه تحت تأثیر اتحاد شاه با صهیونیستها مناسبات حسنه‌ای با رژیم تهران نداشت در برابر اصرار حكومت پهلوی برای استرداد بختیار مقاومت كرد و همین مقاومت به قطع روابط دو كشور انجامید.
تیمور بختیار از جمله شخصیتهای مرموزی است كه در زندگی خود تناقضات رفتاری فراوانی دارد. او تا زمانی كه بر اریكه قدرت تكیه داشت از وحشیانه‌ترین جنایات ابایی نداشت هنگامی كه مورد سوءظن شاه قرار گرفت، از هیچ تلاشی برای مبارزه با شاه دریغ نكرد. اعدام چهره‌هایی چون عبدالحسین واحدی، مرد شماره ۲ جمعیت فدائیان اسلام و تلاش بی حاصل برای ایجاد یك جبهه مشترك با امام خمینی(ره) در عراق برای مبارزه با شاه‌، جزء فصول زندگی پر رمز و راز تیمور بختیار است.
تیمور بختیار در جریان جنگ اول جهانی، در ۱۲۹۳ ش. در یكی از ایلات بختیاری چشم به جهان گشود. پدرش فتحعلی بختیاری از خوانین بزرگ بختیاری بود. تیمور تحصیلات خود را تا سیكل در اصفهان گذراند و سپس همراه با شاپور بختیار۱ برای ادامه تحصیل به بیروت رفت‌. وی سپس راهی فرانسه شد و در مدرسه نظامی «سن سیر» تحصیل كرد و دوسال بعد این مدرسه را با درجه ستوان دومی ترك كرد و به ایران بازگشت‌. تیمور پس از مدتی برای ادامه خدمت به زاهدان منتقل شد. مقارن جنگ دوم جهانی وی به اصفهان منتقل شد و سپس در ۱۳۲۱ با درجه سروانی به تهران بازگشت و در ۱۳۲۵ ش. به فرماندهی یك «هنگ» رسید. وی در جریان جنگ دوم جهانی از جمله افرادی بود كه علیه تجزیه طلبی كمونیستها در آذربایجان مبارزه كرد، پس از این جنگ‌ها تیمور نشان و درجه سرهنگی گرفت و در ۱۳۲۹ رییس ستاد لشكر گارد شاهنشاهی شد‌.
تیمور بختیار در كودتای ۲۸ مرداد ۱۳۳۲ در سركوب طرفداران مصدق نقش فعالی ایفا كرد و دو روز پس از كودتا به فرماندهی لشكر ۲ زرهی رسید و روز پنجم دی ماه همان سال فرماندار نظامی تهران شد. ارتشبد فردوست در این باره می‌نویسد:
«تیمور بلافاصله به دستور آمریكاییها فرمانداری نظامی تهران را ایجاد كرد و قدرت واقعی را به دست گرفت‌. او دیگر آن جوان زن و بچه دوست ایلیاتی نبود و مست قدرت شده بود. در مقام فرمانداری نظامی تهران بیدادها كرد و هركس راكه آمریكاو انگلیس و یا محمدرضا می‌خواست از دم تیغ می‌گذراند. توده‌ای‌ها را قلع و قمع كرد، فدائیان اسلام را به طرز فجیعی به جوخه اعدام سپرد، پادگان مركز ۲ زرهی را به یك شكنجه گاه تمام و كمال تبدیل كرد و به جان زنان و دختران ایرانی خرس انداخت و حتی از اذیت وآزار پیرمرد محترمی چون آیت الله كاشانی نیز فروگذار نكرد۲»
تیمور بختیار، هفتم آذر ۱۳۳۴ عبدالحسین واحدی مرد شماره دو جمعیت فدائیان اسلام را كه در بازداشت به سر می‌برد، درپی مشاجره‌ای و به طور خودسرانه به ضرب ۵ گلوله به شهادت رساند.
تیمور در اول مهر ۱۳۳۵ به درجه سرلشكری رسید، سوم مهر همان سال معاون نخست وزیر و رئیس سازمان اطلاعات و امنیت كشور شد و در ۱۳۳۸ به درجه سپهبدی ارتقاء یافت. وی در ۲۴ اسفند ۱۳۳۹ با انتصاب سرلشكر پاكروان به ریاست ساواك، بركنار شد و در اول مهر همان سال بازنشسته شد و در ششم بهمن آن سال ایران را ترك كرد.
گفته می‌شود، حس قدرت‌طلبی بختیار، ارتباط‌های رو به گسترش وی باسران مجلس شورای ملی و سنا و رفت و آمدهای او با سفیران كشورهای خارجی، شاه را نگران كرده بود. بختیار پیش از این با استفاده از وجود ثریا همسر شاه نیز كه زنی از ایل بختیاری بود درتصمیمات محمدرضا اعمال نفوذ می‌كرد. او كه فردی قدرت‌طلب بود برای دستیابی به منصب نخست وزیری و یا ریاست ستاد ارتش شدیداً تلاش می‌كرد و در این تلاش حمایت بسیاری ازافسران بلندپایه ارتش و جمع بزرگی از نمایندگان مجلس را نیز كسب كرده بود. از این رو هنگامی كه علیرغم انتظاراتش علی امینی در اردیبهشت ۱۳۴۰ به نخست وزیری رسید، بنای ناسزاگویی و مخالفت با امینی را برگزید‌. شاه نیز به پشتگرمی حمایت امریكا از امینی، به یك باره زمینه اخراج تیمور را از كشور فراهم آورد تا خیال خود را از این كانون قدرت كه به تدریج برای او خطرناك می‌شد راحت سازد.
بختیار پس از خروج از ایران به رم رفت و از آنجا بنای مخالفت با رژیم شاه را گذاشت‌. این مخالفتها رفته رفته چنان شدت گرفت كه وقتی نهضت ۱۵ خرداد ۱۳۴۲ به وقوع پیوست، تلقی اول شاه این بود كه در پشت این حركت تیمور بختیار قرار دارد! شاه درپی این تردیدها حتی دستور بركناری تعدادی از مدیران ادارات ساواك را نیز كه هوادار تیمور بختیار بودند صادر كرد. شاه حتی پس از مدتی، سرلشكر پاكروان ـ رئیس ساواك ـ را نیز بركنار كرد و نعمت الله نصیری را جایگزین وی ساخت.
در سالهای نیمه اول دهه ۴۰، تیمور بختیار تلاش فراوانی كرد تا بتواند ارتباطی با امام خمینی(ره) برقرار سازد، اما امام در هیچ مقطعی وی را نپذیرفت‌. از نظر امام‌، بختیار چیزی بیشتر از یك مهره جنایتكار و مطرود رژیم پهلوی نبود.
تیمور بختیار، ۱۵/۲/۱۳۴۷ به اتهام حمل اسلحه غیرمجاز توسط مأمورین امنیتی لبنان در فرودگاه بیروت دستگیر شد. در پی این واقعه شاه تمام نیروی خود را به كار گرفت تا موافقت دولت لبنان را برای تحویل او به ایران جلب كند. دولت لبنان خواست ایران را نپذیرفت و در نتیجه روابط تهران و بیروت تیره شده و در ۱۲ فروردین ۱۳۴۸ قطع گردید. تیمور بختیار نیز كه توسط دستگاه قضایی لبنان به ۹ماه زندان محكوم شده بود، با اعمال نفوذ عراق آزاد شد و در ۲۷ اردیبهشت ۱۳۴۸ طی تشریفات خاصی وارد بغداد گردید و در قصر سابق نوری سعید سكنی داده شد. در آن دوره روابط بغداد و تهران سرد و گاهی خصمانه بود. در فاصله سالهای ۹-۱۳۴۸ كه تیمور بختیار با همكاری بعثی‌ها بساطی برضد شاه در عراق به راه انداخته بود، علیرغم همه كوشش هایش نتوانست حتی یك جلسه با امام خمینی(ره) به گفتگو بنشیند. آخرین ترفند بختیار این بود كه همراه با استاندار كربلا به صورت ناشناس و بدون اعلام قبلی درجلسه ملاقات عمومی امام حضور یافت‌. در آن جلسه نیز نه كسی او را به امام معرفی كرد و نه امام حتی یك كلمه با او سخن گفت‌. پس از رفتن او امام از روی قراینی دریافت كه وی بختیار بوده كه به همراه استاندار كربلا به حضور او راه یافته است. مرحله بعد كه استاندار كربلا از امام تقاضای ملاقات كرد، امام پاسخ داد به شرطی می‌توانید بیایید كه رجال غیرعراقی با شما همراه نباشد. ۳
بختیار در مدت اقامت یك‌ساله‌اش در عراق، تلاش گسترده‌ای برای متحد كردن ناراضیان و مخالفان رژیم شاه در داخل و خارج داشت. او با گروههای سیاسی از جمله سران جبهه ملی‌، حزب توده‌، سازمانهای مسلح زیرزمینی‌، فئودالها و ملاك‌هایی كه با سیاستهای اصلاحات ارضی شاه مخالف بودند، بازنشستگان ناراضی ارتش و سایر مخالفین تماس برقرار كرد و آنان را با وعده بازگرداندن قدرت تطمیع نمود. البته رژیم عراق نیز هزینه‌های این تلاش‌ها را تأمین می‌كرد.
تیمور بختیار كه در دادگاه عالی شماره یك دادرسی ارتش غیاباً محاكمه و به اعدام محكوم شده بود سرانجام در ۱۶ مرداد ۱۳۴۹ توسط یكی از دوستان مورد اعتماد خود كه از تطمیع شدگان ساواك بود، در یك شكارگاه منطقه دیاله، نزدیك بغداد ترور شد.
ضارب براساس اسناد ساواك شخصی ارمنی به نام «الگن ماطاوسیان‌» با نام مستعار «فرهنگ» بود. وی ۴۸ساعت پس از ترور توسط مأموران عراقی دستگیر، شكنجه و نهایتاً اعدام شد.
پی نویس :
۱ ـ شاپور بختیار آخرین نخست وزیر رژیم شاه كه با پیروزی انقلاب اسلامی از ایران گریخت‌.
۲ـ ظهورو سقوط پهلوی؛، ارتشبد فردوست؛ ج اول‌؛ ص ۴۱۷؛ انتشارات مؤسسه مطالعات و پژوهشهای سیاسی.
۳ ـ سپهبد بختیار به روایت اسنادساواك‌؛ مركز بررسی اسناد تاریخی وزارت اطلاعات‌؛ ج اول؛، ص ۱۸۰.


منبع : موسسه مطالعات وپژوهش های سیاسی

مطالب مرتبط

راست قامت جاودانه

راست قامت جاودانه
در آن آغازین سال های انقلاب، صف دوست و دشمن چنان درهم تنیده شده بود كه سخت می شد یار و اغیار را از هم بازشناخت. آن روزها رسانه هایی كه جز فریب رسالت دیگری نداشتند، در كار تخریب چهره یاران صدیق امام(ره) چنان رفتند كه امر بر بسیاری مشتبه شد.
حجم تبلیغات كار خود را كرد و در این میان آنكه از همه مظلوم تر واقع شد و بیش از دیگران زجر دید و درد كشید و خون دل خورد، آیت الله دكتر بهشتی بود. شاید نفاق، نقاب از چهره نمی انداخت اگر بهشتی و یارانش به مرگی جز شهادت ترك این دیار می كردند. شناخت مرز میان حق و باطل به راستی كه مدیون خون او بود و جز با این بهای سنگین نمی شد این مرز را به روشنی ترسیم كرد. از همین روست كه بسیاری بر این باورند كه این خون سیدالشهدای انقلاب و ۷۲ تن از یارانش بود كه انقلاب و اسلام ناب را در برابر توطئه های منافقین بیمه كرد. اما قبل از مرور زندگانی «بهشتی شهید» باید قدمی به عقب گذاشت و از ماجرای تلخ و عبرت آموز «بهشتی مظلوم» یاد كرد. امام(ره)، آن عزیز دوران نیز شهادت بهشتی را در برابر مظلومیت او ناچیز می دانست و این یعنی كه خون دل خوردن و تهمت شنیدن، بسی سخت تر از خون دادن و شهید شدن است. چه، اگر شخص بهشتی در صبح گاه روز هفت تیر ۶۰ ترور شد، شخصیت او روزها قبل از آن روز تلخ مورد تخریب قرار گرفت و مظلوم شد. اما مگر بهشتی را گناه چه بود كه آن همه حرف و حدیث پشتش بود:
۱) شهید بهشتی در پافشاری روی اصول خود هرگز دچار تزلزل نمی شد و همان طور كه خود گفته بود «راست قامت جاودانه تاریخ» باقی ماند. او در راه اهدافش نه با دوست تعارف داشت، نه با دشمن. اهل معامله نبود و حاضر نمی شد اختلافات مبنایی را به واسطه ائتلاف های ساختگی بپوشاند و ندیده بگیرد. او حزب جمهوری اسلامی را بر همین اساس پایه گذاری كرد تا نشان دهد می توان از تحزب، پلی به سمت تهذیب زد و برای خدا باوران یك اردوگاه منسجم ایجاد كرد.
۲) شهید بهشتی هرگز وقت خود را وقف دفاع از خود در برابر حجم تهمت ها و موج افتراها نكرد. گرچه گاه ناله هایش را در قالب نامه ای تنظیم می كرد و خطاب به امام(ره) از خطر خط نفاق سخن می گفت، اما خود را به هیچ وجه درگیر پاسخگویی به مخالفین و منتقدان نمی كرد. دوستانش بارها بر او خرده می گرفتند كه چرا هیچ دفاعی از خود نمی كند و او در جواب می گفت: اگر كارهای ما برای خداست، او بهترین مدافع است.
۳) تخریب شهید بهشتی بویژه در ماه های منتهی به شهادتش آنقدر بود كه شاید هر كس دیگری جای وی بود، برای دفاع از خود حتی حاضر می شد مثل رقیب پای از گلیم ادب و حریم اعتدال خارج كند. بهشتی ولی اینگونه نبود و حتی اجازه نمی داد نزد او، پشت سر بنی صدر غیبت كنند. توصیه او به همگان جز این آیه قرآن نبود: «و لا یجرمنكم شنئان قوم علی الا تعدلوا، اعدلوا هو اقرب للتقوی» و بهشتی خود از این مصادیق بود و دشمنی با عده ای سبب نمی شد در مخالفت با آنها به هر وسیله ای متوسل شود.
۴) شهید بهشتی گرچه در داخل مخالفین قدرتمند فراوانی داشت، اما انگشت اشاره او به وقت تهدید همیشه متوجه دشمن اصلی بود. بی اعتنایی شهید بهشتی به ناسزای جماعت داخلی، بسیار به ایشان گران می آمد. آن شهید اصولاً هر مخالف و هر منتقدی را لایق پاسخ و شایسته جواب نمی دانست و از انسان های كوچك و برای خود دشمن درست نمی كرد. چشم بیدار او همواره متوجه دشمن اصلی بود و بسیاری حتی برای این كه دشمن شهید بهشتی باشند كوچك بودند.
۵) روزی نبود كه دوستان آن شهید گزارش جدیدترین تهمت ها ی اغیار علیه او را به گوش وی نرسانند. شهید بهشتی اما معمولاً پاسخی چنین می داد: «اینها اگر استدلال داشتند، فحش نمی دادند. ناسزاهای این جماعت، دلیل شكستشان در برابر یاران امام(ره) است.»
بسیارند كه این روزها سؤال می كنند: شهید بهشتی اصولگرا بود یا اصلاح طلب و یا این كه اگر بود به كدام گروه و دسته و جناح وابسته بود؟ اندیشه های شهید بهشتی اما همچنان زنده است. پس این قبیل سؤالات را باید چنین اصلاح كرد: كدام اندیشه از اندیشه های احزاب امروزی، به آرای شهید بهشتی نزدیكترند؟

وبگردی
سرلشگر فیروزآبادی و ویلای 10هزار متری لواسان !
سرلشگر فیروزآبادی و ویلای 10هزار متری لواسان ! - لازم است ذکر شود جنبش عدالتخواه دانشجویی در صورت ادامه تعلل دستگاه‌های مربوطه در تخلیه ملک بیت‌المال، حق اقدامات انقلابی را برای اجبار فرد نامبرده به تخلیه ویلای لواسان، برای خود محفوظ می‌داند.
فیلم | مشکل مقبولیت و مشروعیت در کشور
فیلم | مشکل مقبولیت و مشروعیت در کشور - دکتر حمید ابوطالبی مشاور سیاسی رئیس جمهوری معتقد است که ما یک بار برای همیشه باید مشکل مشروعیت و مقبولیت را در کشور حل کنیم. این درست نیست که بخشی از نظام هم مشروع باشد هم مقبول اما بخش دیگری که از دل همین نظام در آمده است فقط مقبول باشد.
ماجرای تجاوز به 41 دختر از زبان امام جمعه ایرانشهر
ماجرای تجاوز به 41 دختر از زبان امام جمعه ایرانشهر - امام جمعه اهل سنت ایرانشهر : در ماه رمضان به ۴۱ دختر تجاوز شده که از این میان فقط ۳ دختر شکایت کرده اند.
فیلم مهران مدیری در برنامه خندوانه
فیلم مهران مدیری در برنامه خندوانه - برنامه کامل خندوانه با حضور مهران مدیری مهمان ویژه برنامه عید فطر برنامه خندوانه بود و این قسمت از مجموعه خندوانه را خاص کرد.
ویدئو / لطفاً در این مکان اعتراض کنید!
ویدئو / لطفاً در این مکان اعتراض کنید! - بر این اساس، ورزشگاه‌های دستگردی، تختی، معتمدی، آزادی، شیرودی، بوستان‌های گفت‌وگو، طالقانی، ولایت، پردیسان، هنرمندان، پارک شهر و ضلع شمالی ساختمان مجلس شورای اسلامی به عنوان محل‌های مناسب تجمع در تهران تعیین شده‌اند و از این پس معترضان می‌توانند در این محل‌ها تجمع کنند.
انتشار عکس دلخراش حمید بقایی
انتشار عکس دلخراش حمید بقایی - مشاور رسانه‌ای احمدی نژاد دیشب با انتشار عکسی دلخراش از وضعیت جسمی «حمید بقایی» از بازگشت این مجرم پرونده‌ی مالی آن دولت به زندان اوین خبر داد.
سبک عجیب شوی لباس در عربستان حاشیه ساز شد!
سبک عجیب شوی لباس در عربستان حاشیه ساز شد! - در پی برگزاری نمایش مد لباس زنان به سبکی عجیب در عربستان، سر و صدای بسیاری در رسانه ها به راه افتاد. ماجرا از این قرار بود که لباسها بدون مانکن و مانند اشباح در حال پرواز با استفاده از پهباد نمایش داده شدند.
ابداع مکتب «سیاست ورزی چرخشی» به نام ولایتی
ابداع مکتب «سیاست ورزی چرخشی» به نام ولایتی - علی اکبر ولایتی، مرد 37 شغله ای که به جز حوزه دیپلماسی، سالیانیست که کارشناس ادبی، فرهنگی، تاریخی، عرفانی و ... تلویزیون نیز هست، و هر سال دهها جلد کتاب به نام او منتشر می شود. همه ی این سوابق معششع یک سو و چرخش مادام سیاسی او در حوزه های مختلف، در سوی دیگر، کار را به جایی رسانیده که ولایتی را با ابداع مکتب «سیاست ورزی چرخشی» نیز می شناسند! ولایتی در تازه ترین تغییر مواضع خود این بار برجام را که روزگاری…
صحبت های تکان دهنده مادر یکی از دانش آموزان تجاوز شده
صحبت های تکان دهنده مادر یکی از دانش آموزان تجاوز شده - در این ویدئو صحبت های تکان دهنده مادر یکی از دانش آموزان تجاوز شده توسط معلم مدرسه را مشاهده می کنید.
افشاگری پوری بنایی درباره واقعیتی تلخ از ناصر ملک‌مطیعی
افشاگری پوری بنایی درباره واقعیتی تلخ از ناصر ملک‌مطیعی - پوری بنایی به عیادت پناهی رفت و دیدارش با مرحوم ناصر ملک‌مطیعی پس از پخش نشدن برنامه‌هایش از تلویزیون تعریف کرد.
(ویدئو) آزار جنسی گروهی دانش آموزان در مدرسه‌ای در غرب تهران!
(ویدئو) آزار جنسی گروهی دانش آموزان در مدرسه‌ای در غرب تهران! - ماجرای تکان دهنده اذیت و آزار گروهی دانش آموزان یک دبیرستان پسرانه در غرب تهران وارد فصل تازه‌ای شد.
آزاده نامداری هم گزارشگر فوتبال شد!
آزاده نامداری هم گزارشگر فوتبال شد! - در ادامه حضور چهره های شناخته شده در کمپین "خانم گزارشگر"، این بار آزاده نامداری مجری تلویزیون تلویزیون اقدام به گزارش فوتبال کرد. او برای این کار بازی خاطره انگیز ایران - استرالیا در مقدماتی جام جهانی 98 فرانسه را انتخاب کرده است که گزارش ضعیف او با انتقادات فراوانی مواجه شده است، تا حدی که وبسایت مربوط به این کمپین ویدئوی گزارش این او را از سایت حذف کرد.
عکسی عجیب و جنجالی از سید ابراهیم رئیسی
عکسی عجیب و جنجالی از سید ابراهیم رئیسی - عکسی از حضور سید ابراهیم رئیسی در مراسمی ویژه منتشر شده است که گفته می شود متعلق به کنفرانس افق نو در مشهد بوده است. در این عکس حرکات عجیب خانمی با لباس های قرمز، چفیه بر گردن و پرچم در دست در مقابل ابراهیم رییسی به چشم می خورد که توجه کاربران بسیاری را در شبکه های اجتماعی جلب کرده است!