پنج شنبه ۳۱ خرداد ۱۳۹۷ / Thursday, 21 June, 2018

محسن وزیری مقدم برای آنها که نمی دانند


محسن وزیری مقدم برای آنها که نمی دانند
● درباره محسن وزیری مقدم
تابلوهایش را زده زیر بغل و دوباره برگشته به سرزمین مادری اش. همچنان كه عاشیق، ساز دیوانه اش را. انگار از ماجرای گم و گور شدن تابلوهایش در یكی از فرهنگسراها عبرت نگرفته یا حداقل سعی نكرده لحن گفت وگویش را با مسئولان موزه هنرهای معاصر عوض كند. هنوز مثل من و ما، سخن گفتن در لفافه و رك نبودن را فرانگرفته.
نمی داند كه برای جا باز كردن بین این همه رنگ و لعاب های باسمه ای، مثل من و ما خودش را دست پایین بگیرد. نه خواهش كردن و التماس كردن بلد است و نه اینكه حقارت های تاریخی هنرمندان را به رسمیت می شناسد و ناگزیر دیر یا زود و دست از پا درازتر به خانه دومش، در ایتالیا، باز خواهد گشت، بی آنكه مسئولان موزه تلاش كنند كه آثارش را به رسم امانت نگه دارند و یا حتی چند تا از آنها را به جبران تلاش های همیشگی اش و آن همه حقی كه به گردن هنر این سرزمین دارد، برای موزه خریداری كنند كه البته اگر هنرمندی غیرایرانی بود و مثلاً امضای جكسون پولاك زیر تابلوهایش بود، قضیه طور دیگری می شد. البته موزه برای خودش چندان هم دست خالی برگزار نمی شود. برپایی نمایشگاهی از آثار و چاپ مجموعه آنها به صورت یك كاتالوگ، پیش از آنكه برای او امتیازی باشد، كارنامه ای افتخاری است برای موزه و بهره های دیگری كه بدون شك برای درودیوارها و حوض روغن كاری شده موزه به جا خواهد ماند. اگر كه نه، بازگشت وزیری مقدم به عنوان «مرد سال هنر اروپا» می توانست دستاویز صادقانه ای برای موزه هنرهای معاصر در برپایی مراسم بزرگداشتی از این هنرمند وطنی باشد.
سرزمین غریبی است. سرشار از نوازش بی خبران و از یاد بردن صاحبان هنر و اندیشه. پرده های زمان را كه پس می زنم، از آدم های دهه ۲۰ و ۳۰ و پس از آن، تقریباً فقط او را می بینم و محمود جوادی پور را، كه چند روز پیش صدای لرزانش را در بازگشت از بیمارستان و از پشت خط های تلفن شنیده ام. دوستان بزرگ و تاریخی من و ما كه به امید لبخندی گرم، به افق های دور گذشته چشم دوخته اند و اگر زمانه یاری كند و دستی به سوی تو دراز شود، می تواند با منت گذاری، آثارت را بر درودیوار موزه اش بیاویزد. آن هم ردپای كسانی را كه غرور خودشان و هنرشان جهانی را به تحسین و تقدیر واداشته است. آن هم رنگ و بوی ماندگاری كسی را كه هنر اروپا به عنوان مرد سال خودش انتخابش كرده است.
وقتی ماجرای بیماری جوادی پور را به او می گویم، لبخندی تلخ بر گونه هایش نقش می بندد. چند روز بعد می شنوم كه به گالری صبا رفته و با آنها از میوه های درخت پربركتی سخن گفته كه حالا نیاز به مراقبت دارد و آنها هم متاثر از گفته هایش به دیدار جوادی پور می روند و با پرداختن بخشی از هزینه های بیمارستان، اندكی از دردهایش را آرام می كنند.
نمی دانم برای چه همیشه در جست وجوی افتخارات گذشته لای كتاب ها و قفسه های كهنه به كنكاش برمی خیزیم و انسان عصر حاضر را كه دست هایش سرشار از هنر و شادی است و در كنار ما راه می رود، به سادگی از خاطر می بریم: نكند محسن وزیری دیگر برایمان مقدم نیست و دغدغه های خرید تابلوهای خارجی و عوض شدن وزیرها و مسئولان آینده همچنان ما را در قفس محافظه كاری ها محصور كرده است؟ حداقل می توانستیم در جست وجوی انباری كوچك در بحبوحه رشد برج ها و قارچ های آسمان خراش جایی برای نگهداری تابلوهایش پیدا كنیم. كاری كه موزه هنرهای غیرمعاصر نكرده است. چقدر اسباب كشی، چقدر خانه تكانی و چقدر دلتنگ شدن از كرد و گفت هنرمند واژه هایی كه در و دیوار موزه هایمان را از آن خودشان می دانند.
پرویز كلانتری برایش دفاعیه ای می نویسد، چیزی شبیه همان كه آلبرتو موراویا نویسنده نامدار ایتالیایی درباره اش نوشت و یا پی یر رستانی منتقد فرانسوی كه گرد و خاك خاطره هایش را با نفس های وزیری مقدم پاك كرده بود. او گفته بود: «محسن وزیری (مقدم) حساس است. حساسیتی برآمده از دل، از اعماق عاطفه، رنج وجودی او به سختی در برخی لحظات كوتاه آرام می گیرد آن هم به یمن عشق به سرزمین زادگاه، عشق به سادگی انسان در برخورد با حقیقت طبیعت. مانند لحظاتی كه در آن چهارشنبه سوری با هم سپری كردیم.» (تهران- ۱۹۷۷)
آیا همین برای من ایرانی كافی نیست تا وزیری مقدم را یادگاری زنده و غرورآمیز تلقی كنم و برای دمی گفت وگو و هم نفس شدن با او از شوق و دلهره لبریز باشم؛ كافی نیست كه به خاطر بیاورم او نشانه های مدرن هنر امروز را با ریشه های نقاشی كهن پیوند داده و بومی باقی مانده است؟ كافی نیست بدانیم كه او بازمانده دوستی دیرین با حسین كاظمی ها و میرفندرسكی ها است. كافی نیست كه به خاطر بیاوریم او استاد هنرمندانی چون قباد شیوا، آراپیك باغداساریان، فرشید مثقالی، محمدعلی بنی اسدی، مرتضی ممیز و دیگران بوده است؟ كافی نیست كه كتاب «شیوه طراحی» او سال ها مرجع دانشجویان مشتاقی است كه قفسه های كتاب را به امید كتابی ایرانی درباره هنر زیرورو می كنند؟ هیچ آئینی بدین گونه، پدرانش را در دخمه های فراموشی از پله ها به شراب نمی برد.
سایه های غرورآمیز تاریخ هنر معاصر ایران دست در دست وزیری مقدم در كوچه های رم و تهران زیر درختان رنگ، خیال و نقش مایه های دلنشین قدم می زند و ما با ذره بین حقارت و تنگ چشمی به دنبال نقاشان سفارش شده از این گالری به آن موزه خارجی و داخلی سرك می كشیم، چرا كه دیری است دوست داشتن خودی هایمان را كه دستانشان سرشار از فروتنی و تبرك است از خاطر برده ایم و تاریخ لحظات بی بازگشت دوری از هنر اندیشه را به سنگینی تمام مرور می كند. انگار آن همه جایزه های خوش نقش، برپایی نمایشگاه های درخشان در ایران، ایتالیا، آلمان، آمریكا و فرانسه اش را ندیده ایم و هم جوری تابلو هایش را با آثار هانس آرپ، پی یر سولاژ و ادواردو چیلیدا نشنیده ایم؛ و انگار این كه هنر او هر دو بعد عناصر كهن الگویی و مدرن را با خودش به این سو و آن سو حمل كرده و واقعیت و انتزاع و مدرنیسم پا به پای هم در تابلوهای او به آرامشی غریب دست یافته اند، برایمان تازگی ندارد!
وزیر ی مقدم بار دیگر با غبار فراموشی، از كنارمان سفر خواهد كرد و ما... هم چنان طی می كنیم/ شب را/ و روز را/ هنوز را.

جمال الدین اكرمی

منبع : روزنامه شرق

مطالب مرتبط

پیکاسوی پیکره‌ساز

پیکاسوی پیکره‌ساز
وقتی كه نام پیكاسو در گوشه و كناری به گوش میرسد، مخاطب فوراً پیكاسوی نقاش را با نقاشیهای او در سبك كوبیسم به یاد میآورد؛ در صورتی كه پیكاسو علاوه بر نقاشی، مجسمه‌ها و تندیسهائی دارد كه آنها نیز به اندازهٔ نقاشیهایش تأثیرگذار و جریانسازند. پیكره‌سازی او به دو دوره تقسیم شده كه دورهٔ اول آن تا سال ۱۹۱۴ ادامه داشت و در دورهٔ دوم بسیار تحت تأثیر نقاشیهای سورئالیستها و همچنین كوبیسم بود و تقریباً از سال ۱۹۲۸ آغاز شد. او پیكرهای خود را با فلز ساخته است و با خلاقیت تمام در تغییر اشیائی كه روزانه از آنها استفاده میكنیم، تندیسهائی درخور توجه و تأمل‌برانگیز خلق كرده است. همچنین در پیكره‌هایش، با تأثیر از سبك كوبیسم از خطوط مابین شكسته و منحنی استفاده میكند؛ خطوطی كه نه لطافت و آرامش خطوط منحنی را دارند و نه خشونت و قدرت خطوط شكسته را. در ابتدای قرن بیستم تعداد زیادی از نقاشان به پیكره‌سازی روی آوردند اما تعداد كمی از آنها مانند پیكاسو توانستند انقلابی در آن ایجاد كنند. پیكاسو در دورهٔ اولیهٔ پیكره‌سازی خود هنوز به كاربردهای كوبیسم برای پیكره‌سازی پی نبرده بود.تقریباً یكی از اولین كارهای درخور توجه او در زمینهٔ پیكره‌سازی «سر فرناد اولیویه» است كه تلاشی برای دستیابی به یك اثر حجمی (سه‌بعدی) و خلق یك پیكره كوبیستی به شمار میرود. در سال ۱۹۱۲ وی از تكه‌ای فلز و چند سیم گیتاری ساخت كه توهم یك اثر نقاشی را به سبك كوبیسم در مخاطب ایجاد میكرد با دقت در كلاژها و كلاژ ـ نقاشیهای او میتوان پی برد كه پیكاسو در همهٔ این آثار به دنبال یافتن كاربردهای سه‌بعدی در كوبیسم بوده است. لیوان آبسنت اثری است كه او از اشیاء اسقاطی درست كرده و با آن بنیانگذار سبكی شده كه بعدها هنر معترض، جنبش اسقاطیها، و هنر پاپ از آن بهره گرفتند؛ هنری كه اعتراضی است بر صنعتی شدن، مصرفگرائی و سودطلبی بیش از اندازهٔ جامعه. او اشیاء اسقاطی را در كنار هم قرار میداد كه از مهمترین این آثار سر یك گاو ساخته شده با زین و دستهٔ یك دوچرخه است. این اثر او در نمایشگاهی به همراه آثار مارسل دوشان، انقلابی ایجاد كرد. اثر دیگری كه بعدها خلق كرد پیكرهٔ برنزی جوان و بوزینه نام دارد كه سر بوزینه از یك ماشین اسباب بازی ساخته شده. او با توانائی كامل خیالپردازی را وارد پیكره‌سازی كرده است. در دوران جنگ پیكرهٔ چوپانی برنزی را خلق كرد كه بره‌ای را در بغل گرفته و یكی از معدود كارهای مذهبی پیكاسو به شمار میرود. منتقدان دربارهٔ این اثر گفته‌اند او در زمان خلق این اثر بسیار به مسیح و مسیحیت میاندیشیده است پس از جنگ او پیكره زنی باردار را ساخت كه نشانهٔ زندگی و نشاط و گذر از دوران ناامیدی است. پیكاسو به هنر آفریقائی خیلی علاقه داشت و میتوان رد این علاقه را گاه و بیگاه در آثار او مشاهده كرد. وی به همراه دوست آهنگر خود ـ خولیو گنزالس ـ پیكرهٔ زنی در باغ را خلق كردند كه در آن میتوان هنر آفریقائی را دید. پس از خلق این اثر پیكاسو به ساخت پیكره‌های تمام فلز روی آورد. البته قبل از سال ۱۹۳۰ او پیكره‌هائی از چوب و گچ نیز ساخت. وی با گچ قالبهائی از سردیس زنان میگیرد كه بازتاب دهندهٔ همان خمیدگی خطوط او در نقاشیهایش است و به سبك روم و یونان قدیم در پیكره‌سازی بسیار نزدیك است. او همچنین در اواخر عمرش با بریدن فلزات و چوب و در كنار هم قرار دادن آنها در پیكره‌ها شكلهائی غیرانتزاعی خلق كرد. پیكره‌های پیكاسو نه به سبب وسواس یا مهارت او در خلق جزئیات واقعگرایانه، بل‌كه به دلیل استفادهٔ خلاقانه از اشیا، مواد، و تركیب آنها با كوبیسم مورد توجه و حائز اهمیتند.
www.artcyclopdia.com
www.matisspicasso.org

ترجمه: میشا اسلامیه

وبگردی
فیلم |  بالاخره کار بانک‌ها ربا هست یا نیست؟ | ۴۰سال است تکلیفمان را با ربا معلوم نکرده‌ایم
فیلم | بالاخره کار بانک‌ها ربا هست یا نیست؟ | ۴۰سال است تکلیفمان را با ربا معلوم نکرده‌ایم - فیلم - دکتر حمید ابوطالبی مشاور سیاسی رئیس جمهور در کافه خبر با انتقاد از اینکه در 40 سال گذشته بسیاری از مسایل مهم را تعیین تکلیف نکرده ایم می گوید: این گونه جامعه دچار سردرگمی و به سمت گناه یا بزهکاری و یا توافق بر سر گناه سوق پیدا می کند. صحبت های او را در ویدئوی زیر ببینید و بشنوید.
(ویدئو) رفع ممنوعیت صدای جواد یساری پس از ۴۰ سال
(ویدئو) رفع ممنوعیت صدای جواد یساری پس از ۴۰ سال - جواد یساری پس از ۴۰ سال با خواندن در فیلم «دشمن زن» دوباره به عرصه هنر بازگشت.این گزارش توسط تماشا تهیه و منتشر شده است. منبع
(ویدئو) پرواز تماشاگران ایرانی از سن پترزبورگ به کازان
(ویدئو) پرواز تماشاگران ایرانی از سن پترزبورگ به کازان - به گزارش ورزش سه، هواداران تیم ملی ایران در جام جهانی روسیه برای حمایت از تیم کشورمان مقابل اسپانیا به شهر کازان رسیدند.
سرلشگر فیروزآبادی و ویلای 10هزار متری لواسان !
سرلشگر فیروزآبادی و ویلای 10هزار متری لواسان ! - لازم است ذکر شود جنبش عدالتخواه دانشجویی در صورت ادامه تعلل دستگاه‌های مربوطه در تخلیه ملک بیت‌المال، حق اقدامات انقلابی را برای اجبار فرد نامبرده به تخلیه ویلای لواسان، برای خود محفوظ می‌داند.
ماجرای تجاوز به 41 دختر از زبان امام جمعه ایرانشهر
ماجرای تجاوز به 41 دختر از زبان امام جمعه ایرانشهر - امام جمعه اهل سنت ایرانشهر : در ماه رمضان به ۴۱ دختر تجاوز شده که از این میان فقط ۳ دختر شکایت کرده اند.
ویدئو / لطفاً در این مکان اعتراض کنید!
ویدئو / لطفاً در این مکان اعتراض کنید! - بر این اساس، ورزشگاه‌های دستگردی، تختی، معتمدی، آزادی، شیرودی، بوستان‌های گفت‌وگو، طالقانی، ولایت، پردیسان، هنرمندان، پارک شهر و ضلع شمالی ساختمان مجلس شورای اسلامی به عنوان محل‌های مناسب تجمع در تهران تعیین شده‌اند و از این پس معترضان می‌توانند در این محل‌ها تجمع کنند.
انتشار عکس دلخراش حمید بقایی
انتشار عکس دلخراش حمید بقایی - مشاور رسانه‌ای احمدی نژاد دیشب با انتشار عکسی دلخراش از وضعیت جسمی «حمید بقایی» از بازگشت این مجرم پرونده‌ی مالی آن دولت به زندان اوین خبر داد.
سبک عجیب شوی لباس در عربستان حاشیه ساز شد!
سبک عجیب شوی لباس در عربستان حاشیه ساز شد! - در پی برگزاری نمایش مد لباس زنان به سبکی عجیب در عربستان، سر و صدای بسیاری در رسانه ها به راه افتاد. ماجرا از این قرار بود که لباسها بدون مانکن و مانند اشباح در حال پرواز با استفاده از پهباد نمایش داده شدند.
ابداع مکتب «سیاست ورزی چرخشی» به نام ولایتی
ابداع مکتب «سیاست ورزی چرخشی» به نام ولایتی - علی اکبر ولایتی، مرد 37 شغله ای که به جز حوزه دیپلماسی، سالیانیست که کارشناس ادبی، فرهنگی، تاریخی، عرفانی و ... تلویزیون نیز هست، و هر سال دهها جلد کتاب به نام او منتشر می شود. همه ی این سوابق معششع یک سو و چرخش مادام سیاسی او در حوزه های مختلف، در سوی دیگر، کار را به جایی رسانیده که ولایتی را با ابداع مکتب «سیاست ورزی چرخشی» نیز می شناسند! ولایتی در تازه ترین تغییر مواضع خود این بار برجام را که روزگاری…
صحبت های تکان دهنده مادر یکی از دانش آموزان تجاوز شده
صحبت های تکان دهنده مادر یکی از دانش آموزان تجاوز شده - در این ویدئو صحبت های تکان دهنده مادر یکی از دانش آموزان تجاوز شده توسط معلم مدرسه را مشاهده می کنید.
افشاگری پوری بنایی درباره واقعیتی تلخ از ناصر ملک‌مطیعی
افشاگری پوری بنایی درباره واقعیتی تلخ از ناصر ملک‌مطیعی - پوری بنایی به عیادت پناهی رفت و دیدارش با مرحوم ناصر ملک‌مطیعی پس از پخش نشدن برنامه‌هایش از تلویزیون تعریف کرد.
(ویدئو) آزار جنسی گروهی دانش آموزان در مدرسه‌ای در غرب تهران!
(ویدئو) آزار جنسی گروهی دانش آموزان در مدرسه‌ای در غرب تهران! - ماجرای تکان دهنده اذیت و آزار گروهی دانش آموزان یک دبیرستان پسرانه در غرب تهران وارد فصل تازه‌ای شد.
آزاده نامداری هم گزارشگر فوتبال شد!
آزاده نامداری هم گزارشگر فوتبال شد! - در ادامه حضور چهره های شناخته شده در کمپین "خانم گزارشگر"، این بار آزاده نامداری مجری تلویزیون تلویزیون اقدام به گزارش فوتبال کرد. او برای این کار بازی خاطره انگیز ایران - استرالیا در مقدماتی جام جهانی 98 فرانسه را انتخاب کرده است که گزارش ضعیف او با انتقادات فراوانی مواجه شده است، تا حدی که وبسایت مربوط به این کمپین ویدئوی گزارش این او را از سایت حذف کرد.
عکسی عجیب و جنجالی از سید ابراهیم رئیسی
عکسی عجیب و جنجالی از سید ابراهیم رئیسی - عکسی از حضور سید ابراهیم رئیسی در مراسمی ویژه منتشر شده است که گفته می شود متعلق به کنفرانس افق نو در مشهد بوده است. در این عکس حرکات عجیب خانمی با لباس های قرمز، چفیه بر گردن و پرچم در دست در مقابل ابراهیم رییسی به چشم می خورد که توجه کاربران بسیاری را در شبکه های اجتماعی جلب کرده است!