جمعه ۲۶ مرداد ۱۳۹۷ / Friday, 17 August, 2018

فرا تر از واژه


فرا تر از واژه
مساله هرمنوتیك (علم تفسیر) در باب هرگونه انتقال اندیشه بین انسان ها از جایگاهی اساسی برخوردار است، زیرا كلمات هیچ جا در نزد همگان دارای معانی كاملاً بی ابهام و یكسان نیستند. هر كسی كه به قرائت متنی اقدام می كند، این كار را با حساسیت ،پیش فرض ها، فرهنگ خاص و گرایش های شخصی خود انجام می دهد. آنچه در مورد هر متنی صادق است، و به طریق اولی در مورد كتاب مقدس و جاودانه ای همچون قرآن نیز صدق می كند، این است كه قرائت و فهم هر كس خاص خود اوست و با قرائت و فهم هیچ فرد دیگری یكسان نیست. نوشتار حاضر با نگاهی به كتاب «تأویلات القرآن از دیدگاه عبدالرزاق كاشانی» اثر پی یر لوری كه توسط انتشارات حكمت به چاپ رسیده است به بحث تأویل باطنی قرآن می پردازد.
در میان مسلمین، صوفیه، باطنیان و اخوان الصفا در بسیاری از موارد به تأویل تمسك جسته اند و حتی از قدمای متصوفه نیز واسطی، شبلی، نوری و حلاج تاویل هایی در باب برخی از آیات قرآن نقل شده است. البته پل نویا آغاز تاویل باطنی قرآن را از زمان امام جعفر صادق (ع) و تعلیمات ایشان و نیز تاویل قرآن منسوب به ایشان یعنی «مصباح الشریعه» می داند كه البته در انتساب اثر مذكور به رئیس مكتب جعفری تردیدهایی وجود دارد. ولی در تاریخ متصوفه، از قرن سوم به بعد، تفاسیری از بخشی از یك سوره یا قسمتی از قرآن یا تمام قرآن به دست رسیده است كه در آنها نشانه هایی از ذوق و تأویل باطنی را می توان سراغ گرفت.
عبدالرزاق كاشانی یكی از نام آوران عرصه ترویج و انتظام بنای فكری و مكتب محی الدین ابن عربی است. از وی آثار گرانسنگ متعددی بر جای مانده كه برخی از آنها در نوع خود در تاریخ تصوف بی بدیل است. در واقع، كاشانی در شمار پركارترین نویسندگان تمام حوزه های تصوف اسلامی است، چه در دوران تكامل و رواج عرفان. دورانی كه با حضور شیخ اكبر و ابن فارض آغاز شد كمتر نویسنده ای بسان كاشانی به تدوین نظرگاه های خانقاهیان پرداخته است به گونه ای كه در این دوران نه تنها دست نوشته های بزرگانی همچون تلمسانی، جندی و فرغانی به تنوع و حجم آثار كاشانی نیست، بلكه حتی محیی الدین در این وادی همسان عبدالرزاق كاشانی نیست.
كاشانی با مطالعه «فصوص الحكم» با عقاید ابن عربی آشنا شد و این آشنایی، سرفصل مهمی در زندگی عبد الرزاق بود؛ چرا كه وی با اینكه از مشایخ سهروردیه ارشاد یافته بود، به یكی از بزرگ ترین شارحان و مروجان مكتب وحدت وجودی پس از صدرالدین قونوی تبدیل شد، به طوری كه با وجود چهره های برجسته ای در میان شاگردان و مروجان عقاید شیخ اكبر ،كاشانی از جایگاهی والا و منحصر به فرد برخوردار است. زیرا وی با بیان ساده، روشن و محققانه به نظام مندی نظریات شیخ اكبر پرداخت و برخی از آثارش مثل «شرح فصوص الحكم» ، «تاویلات القرآن»، «لطایف الاعلام فی اشارات اهل الالهام» در نوع خود بی بدیل است و بیش از هر اثر دیگری مورد رجوع و استفاده طالبان بوده است. در حیطه راهنمانگاری كاشانی، بدون شك یگانه است و هیچ یك از نامبرداران اندیشه خانقاهی در سرتاسر حوزه تمدن اسلامی حتی خود شیخ اكبر هم درخشش او را ندارد.
یكی دیگر از ویژگی های كاشانی تلاش وی در جهت تحكیم مبانی علمی مكتب وحدت وجود از طریق تقریب آن با شریعت و قرآن كریم است و نامه وی به علاءالدوله سمنانی در جهت دفاع از عقاید شیخ اكبر و اثبات عدم مغایرت آن با شریعت و نیز تدوین «تاویلات القرآن» را می توان در این راستا برشمرد كه در آن كاشانی آیات قرآنی را منطبق با مشرب وحدت وجودی تأویل نموده است. از امتیازات دیگر كاشانی، گرایش های شیعی وی می باشد. عبدالرزاق به گرامیداشت اهل بیت و ائمه اطهار(ع)، به خصوص حضرت علی و امام جعفر صادق(ع)، می پردازد.
تاویلات القرآن بی تردید گرانسنگ ترین اثر كاشانی است. به جرأت می توان آن را در میدان تفسیر باطنی قرآن اثری منحصر به فرد دانست، چنانكه امام خمینی (ره) در تفسیر سوره حمد خویش از آن یاد می كنند. در این اثر، عبدالرزاق تفسیر قرآن را به شیوه تاویلی مبتنی بر كشف و شهود به اختصار در دو مجلد فراهم آورده است. مجلد اول دربرگیرنده مقدمه مؤلف و تأویل سوره های آغازین قرآن تا پایان سوره كهف است، و مجلد دوم مشتمل بر تاویل سوره مریم تا انتهای قرآن است. این اثر نفیس و ارزشمند از انتهای قرن نوزدهم میلادی در هند و مصر با انتساب به ابن عربی به چاپ رسیده است و همین اشتباه به چاپ بیروت در سال ۱۹۶۸ و سپس به چاپ ۱۹۷۸ بیروت نیز راه یافته است. چاپ اخیر، كه با مقدمه دكتر مصطفی غالب درباره زندگی و آثار ابن عربی و شیوه تاویل باطنی وی به چاپ رسیده است، در ایران نیز در سال ۱۳۶۸ مبنا قرار گرفته و تحت همان انتساب به ابن عربی به صورت افست با عنوان «تفسیر القرآن الكریم للشیخ الاكبر العارف بالله العلامه محی الدین ابن عربی» انتشار یافته است. همین اتفاق در چاپ های مصر (۱۲۸۳ و۱۳۱۷) نیز رخ داده است با اینكه بر همه اهل تحقیق روشن است كه این اثر تالیف عبدالرزاق كاشانی در قرن هشتم است و نه تالیف محی الدین عربی در قرن هفتم.
تاویلات، به خاطر ویژگی های خاص خود بارها در كشورهای مختلف به چاپ رسیده و در معرض تحقیقات متعددی از سوی اسلام شناسان قرار گرفته است. این تحقیقات غالباً دربرگیرنده تفسیر یك یا چند سوره از كتاب تاویلات القرآن هستند. تحقیقات ارزشمند یكی از محققین معاصر خارجی، یعنی پی یر لوری، كه درباره تاویلات القرآن تحقیق علمی و دقیقی انجام داده است تحت عنوان تاویلات القرآن كاشانی در ۱۹۸۰ در پاریس به چاپ رسیده و چاپ دوم آن با بازبینی متن اولیه و اضافاتی به آن در سال ۱۹۹۱ با مشاركت مركز ملی ادبیات فرانسه منتشر شده است. اثر مزبور در سال ۲۰۰۱ میلادی در استانبول تركیه به زبان تركی استانبولی ترجمه و چاپ شد. ترجمه این كتاب به فارسی نیز تحت عنوان «تاویلات القرآن از دیدگاه عبدالرزاق كاشانی» به فارسی ترجمه شده است.
اهمیت این اثر صرفاً به دلیل به كارگیری تأویل باطنی برای تبیین مفهوم آیات كتاب آسمانی نیست؛ زیرا «تاویلات القرآن» در حدود یك قرن پس از دوران شیخ اكبر و در زمانی به رشته تحریر درآمد كه اندیشه متصوفه با طرح نظریات ابن عربی و رواج آن در محافل صوفی توسط قونوی، فرغانی، جندی و… به اوج خود رسیده بود. به علاوه، كاشانی كه با حكمت و فلسفه نیز آشنایی داشته و از طرفی در طریقت پیرو سهروردیه بوده است، در تأویلات، بر پرداخته هایش كه غالباً رنگ محی الدینی دارند چاشنی فلسفه و ادراك ذوقی سهروردیه را نیز افزوده است.
پی یر لوری تأویل های كاشانی را در ۵ سطح دسته بندی می كند كه «بر حسب میزان ایهام و غنای رمزی هر آیه» متغیر است: ۱. تفاسیر مرتبط با ذات الهی؛ ۲. جهانشناسی معنوی صوفی؛ ۳. تطبیق هایی در سطح عالم صغیر و عالم كبیر؛۴. تطبیق با سیر روحانی صوفی و مراحل مختلف سلوك وی؛ ۵.تفسیر در سطح روانشناسی صوفی. از این میان، تطبیق با جهانشناسی صوفی یعنی عوالم گوناگون موجود در حد فاصل وجود مطلق و تعیناتی كه در مرحله نهایی خویش در عالم محسوسات و عالم ملك یا شهادت، بروز می یابند محور اصلی تاویل كاشانی را تشكیل می دهد.هدف عبدالرزاق تفسیر مسلسل و آیه به آیه تمام آیات قرآن یا تفسیر موضوعی قرآن نیست. وی كه از سویی به وجود معانی باطنی در ورای ظاهر آیات قرآنی معتقد است، و از سوی دیگر اهل كشف و شهود است و از جهتی نیز دغدغه ارائه كلیدها و رهنمون هایی به سالكان جهت تسهیل درك معنوی قرآن را دارد، شروع به تدوین تأویل قرآن، بر اساس ادراك شهودی و با بیانی ساده و آموزشی، می نماید. بنابراین، تاویلات باطنی عبدالرزاق حاصل تجربه شخصی اوست. از آن جا كه كاشانی، به اختصارنویسی گرایش دارد، از این رو، آیاتی با مضمون مشابه را تنها در اولین بار تاویل می كند و همچنین از تاویل آیاتی كه به نظر وی تأویل نمی پذیرند یا برای احكام و حدود نازل شده اند اجتناب نموده است.
كاشانی از آن جا كه مخاطب تأویلات را «اهل الكشف» می داند ،از بیان و توضیح مقدماتی بسیاری از مفاهیم مكتب وحدت وجودی و جهانشناسی متصوفه اجتناب می كند و دانستن آن را برای مخاطبان اثر خویش امری بدیهی فرض می كند. در نتیجه، در تأویلات انواع واژگان مربوط به علوم قرآنی، علم دستور زبان، طبیعت، الهیات، حكمت یونانی، شرقی و ... را بدون تبیین قبلی می توان ملاحظه نمود. موضوعات محوری مكتب وحدت وجود ابن عربی در تأویلات كاشانی فرصت بروز یافته كه این محورها از قبیل وحدت وجود، وحدت و كثرت، تكوین عالم، ذات، صفات، افعال، حضرات خمس، تعینات مختلف، عالم جبروت، ملكوت، ملك و انسان كامل، حقیقت محمدیه، عقل فعال، روح اول، نفس كلی و... به روشنی در تاویلات مطرح شده اند. شواهدی را از تفاسیر كاشانی می توان استخراج نمود كه در آن مفاهیم قرآنی با مراحل مختلف سلوك صوفی تا فنای از خود و بقا به وجود مطلق و ذات الهی تطبیق داده شده اند. ظاهر آیات با تبیین مراحل مختلف عروج روحانی صوفی به سوی وجود مطلق انطباق یافته اند. در این مراحل كه غایت آن رهایی از تعلقات و صفات خویش و «تخلق به اخلاق الله» و اتصاف به صفات الهی و در نهایت فنای صوفی در ذات الهی و دستیابی به حیات جاودانه و بقای دائمی است، صوفی مراتب مختلفی را طی می نماید. وی در عروج خویش ابتدا مقام نفس یعنی مرتبه افعال و سپس مقام قلب یعنی صفات را پشت سر می گذارد و به مقام جبرئیل( مقام روح)می رسد. سپس به مرحله فنای كامل در ذات الهی كه «فناءالفناء» نام دارد می رسد و در نهایت در مقام «سدره المنتهی» به كامل ترین وجه شهود ذات الهی دست می یابد.
كاشانی بخش اعظم آیات قرآن را برای بیان توصیف تداخل نیروهای درونی صوفی در جریان سلوك معنوی وی به كار گرفته است. این نحوه انطباق آیات قرآن با عوامل درونی و روحی صوفی یعنی عالم صغیر در بیان كاشانی «تطبیق» نام گرفته است و بیشترین حجم تفاسیر باطنی عبدالرزاق را تشكیل می دهند. در این سطح نقش قلب، روح و نفس و تاثیر متقابل آنها نقشی محوری است.
همچنین نظرگاه های كاشانی در رابطه با قضا و قدر را می توان، از طریق بررسی تأویلات وی استخراج نمود. در منظر عقیدتی كاشانی، با اینكه هیچ اراده ای سوای اراده كلی الهی وجود ندارد، ولی اراده كلی الهی كه «لوح قضا» نام دارد، در عالم نفس كلی كه لوح قدر نامیده می شود، تفصیل یافته است. بنابراین، نوعی اراده خاص ( اختیار) برای انسان وجود دارد.
دیدگاه های كاشانی پیرامون ماهیت خیر و شرّ نیز موضوع مهمی است كه قابلیت بررسی در تأویلات القرآن را داراست. در دستگاه جهان شناسی كاشانی، از آنجا كه هر چیزی در این عالم تعیّنی از تعیّنات ذات مطلق احدیّت است، مساله وجود شرّ یا هر نقص دیگری موضوعیت ندارد. ولی در سطح عالم ظاهر عالم ملك شرّ می تواند به عنوان یك واقعیت مطرح باشد. كاشانی هر چیزی را كه باعث محدودیت انسان و حجاب بین او و ذات مطلق شود، شرّ می داند. او حجاب بین صوفی و وجود مطلق را در سه سطح (افعال، صفات و ذات) مطرح می كند.
تأویلات كاشانی را از منظر اصول اخلاقی یا به عبارتی «نقش عبادات و ریاضت» نیز می توان مورد مداقه قرار داد. توصیه كاشانی به انجام اعمال نیك، نه از جهت دستیابی به پاداش و نه حتی برای اطاعت و بندگی خداوند است، بلكه بدین جهت است كه ذات انسان ها و هویت باطنی آنها در نهایت با خداوند یكی است. بنابراین، مقتضی است كه انسان رفتاری را پیش گیرد كه حكمت الهی برای وی پیش بینی كرده است. وی، در ادامه، احكام اخلاقی در تأویلات را دسته بندی می كند و سپس نقش ریاضت و مجاهده را در كنار عبادات مطرح نموده و به ضرورت مداومت در اذكار و لزوم اطاعت از یك مرشد به عنوان دیگر توصیه های اخلاقی اش به سالكان اشاره می كند
عبدالرزاق اهل كتاب را به واسطه برخورداری از نعمت هدایت الهی از مشركان و كافران متمایز می كند، ولی آنان را به واسطه اشتباهات اعتقادی شان در باب توحید و حیات اخروی، «محجوبین عن الدین» می نامد. در ادامه، نویسنده قضاوت كاشانی درباره انجیل، تورات، مسیح، تثلیث و نیز اعتقاد كاشانی در مورد وحدت ادیان را از لابلای عبارات وی در تاویلات استخراج می نماید.
وی نبوت را جنبه ظاهری ولایت می داند. بدین ترتیب، در دیدگاه وی مرتبه ولیّ برتر از نبیّ و مرتبه نبیّ والاتر از مرتبه رسول است. كاشانی معتقد است كه پس از ختم دور نبوت، ایمان و سطح معنوی مردم به تدریج دچار تنزل و انحطاط می شود و این روند تا ظهور خاتم الاولیاء مهدی (عجل ا... تعالی فی فرجه الشریف)، ادامه خواهد داشت. وی حضرت محمد (ص) را خاتم انبیاء و مظهر انسان كامل و مهدی (عجل ا... تعالی فی فرجه الشریف) را قطب زمان و صاحب ولایت و خاتم الاولیاء می داند.
كاشانی سرنخ هایی را برای تفسیر عرضه می كند ولی به هیچ وجه مدعی نیست كه تمام معانی ضمنی را استخراج كرده است. خواننده آزاد است كه به نوبه خویش احساس كند كه در وی دریافت های جدیدی از آیات قرآنی پدید می آید. پی یرلوری،مؤلف كتاب تاویلات القرآن از دیدگاه عبدالرزاق كاشانی، معتقد است كه یكی از فوائد قرائت صوفیانه قرآن نیز تصدیق مداوم این نكته است كه وحی الهی همواره و برای همه انسان ها حاوی رموزی است كه این رموز به نوبه خود دربردارنده آموزش هایی است.


منبع : روزنامه همشهری

مطالب مرتبط

قرآن در فرهنگ عامه ایران

قرآن در فرهنگ عامه ایران
دراین تاریکی‌های زمانه، وناباوری‌های فضیلت سوزانه، با آنکه جای نگرانی هست ، اما حافظا در کنج فقر و خلوت شب‌های تار تا بود وردت دعا و درس قرآن غم مخور به تحقیق کتاب‌های آسمانی وازآن میان قرآن کریم، برای ارشاد وهدایت انسان آمده است، ان هذا القرآن یهدی للتی هی اقوم، وهدایت کاملش ازآن کسانی است که ایمان و پرهیز کاری را اصل حیات اجتماعی و ارزشی خود قرارداده‌اند، ذلک الکتاب لاریب فیه هدی للمتقین، و برای نااهلان چه بسا به گونه‌ای باشد که یهدی به کثیراً و یضل به کثیرا و به زبان مولانا جلا الدین مثنوی ما چو قرآن مدل هادی بعضی و بعضی را مضل این کتاب هدایتگر نیز به‌سان دیگر کتاب‌های آسمانی، گاه تقدس همه جانبه‌اش به چند تقدس نمادی و ظاهری تبدیل شده است.
یعنی مطالب و مفاهیم و پیام‌های نجات بخش و سازنده‌ی آن ناشناخته مانده وآگاهی ازآنها، با آن‌که لقد یسرنا القرآن للذکروهل من مذکر ، در طی زمان کاستی یافته اما همچنان مقدس و قابل احترام به حیات خود ادامه داده است به همان صورت که کتاب مقدس یهود ، تقدس خود را نگاه داشته و باورمندان آن دیانت، آن را می بوسند، به آن احترام می گذارند و در پاره‌ای ازآیین‌های مذهبی، آن را در پارچه‌های گران قیمت می پیچند و سخت درآغوش می کشند و جماعت باورمند، همگام با "خاخام" ها و"ربان" ها به سماع مذهبی بر می خیزند، اما ازمحتوای کتاب مقدس ناآگاهند، یا بیش و کم آگاهی دارند، و بخشی ازآنان برخلاف آن عمل می کنند، تجاوز می کنند و تمامی احکام شریعت مطهر موسی علیه السلام را نادیده می‌انگارند: مثل الذین حملوا التورا‌‌ت ثم لم یحملوها کمثل الحمار یحمل اسفارا؛ و چه زیبا سعدی شیرازی درباره‌ی آنان و هماهنگان آنان ازهر دین و مذهب آورده است :
نه محقق بود نه دانشمند چارپایی بر او کتابی چند
محققان ازکاربرد این شیوه درباره‌ی دیگر کتاب‌های مقدس چون اوستا، ودا وانجیل نیز گفتگو به‌میان آورده‌اند که مجال پرداختن به آن را نداریم و بی تردید جهالت و نفاق و سواستفاده از باو‌ها و صداقت مردم، گاه کتاب آسمانی، مسلمانان را هم، درغربت قرار داده و به صورت "شئ مقدس" درآورده است، نااهلان به دلیل "نادانی" و نشناختن زمان و مکان تبلیغ و تبشیر، موجب نوعی آسیب شده اند، چنانکه در بی توجهی به اصل محکم آیات وعناد در فروع و حواشی مولانا فرموده است :
ما ز قرآن مغز را برداشتیم پوست را پیش خران بگذاشتیم
و درنابهنگامی‌های امربه معروف به قول سعدی
گرتوقرآن بدین نمط خوانی ببری رونق مسلمانی
و منافقان و فریبکاران، پدیدآورنده‌ی نوع دیگری از آسیب‌های معنوی شده اند، به قول لسان الغیب:
حافظا می خور و رندی کن وخوش باش ولی دام تزویر مکن چون دگران قرآن را
و نیز ستمگری‌های تاریخی دربرابرعاملان راستین احکام الهی، چنانکه وصال آورده است:
قرآن کنند حرز و امام مبین کشند یاسین کنند حفظ و به طه کشند تیغ
سوگند یادکردن به "شئ"یا"امری"که برای آن تقدس پدید آمده، و یاد کردن نام و نشان آن در زمان هایی به جای منطق و استدلال ((Logic برای آن امر مقدس نوعی حقانیت (Legitimation) به وجود آورده است.از این شمارند سوگند‌ها و قسم‌های گوناگون:
به قرآن مجید، به کلام الله مجید، به سی جزء قرآن، به‌این قرآن که از سینه‌ی محمد(ص) آمده، و جزاینها؛ و برای تاکید بیشتر: دست می گذارم روی قرآن، دو دستم را می گذارم روی کلام الله، و برای تاکید بسیارموکد با پا می روم روی قرآن که این کار را نکرده‌ام، قرآن را شسته‌ام اگردروغ گویم ؛ به زبان فرخی
گر من امروز شادمانه نیم شسته بادی به دست من قرآن
یا قرآن فرو خوردن به‌جای سوگند به قرآن، چنانکه شانی آورده است:
شانی به‌ ترک عشق تو سوگند می خورد باورمکن اگرهمه قرآن فرو خورد
همچنین از زبان لسان الغیب شیراز:
گفتمش که زلف به خون که شستی؟ گفتا حافظ این قصه درازاست به قرآن که مپرس
همچنین سوگند درفراخواندن خلق به کا‌ر‌های نیک و پسندیده و دوری از ریاکاری:
حافظ به حق قرآن کز شید و زرق بازآی باشد که گوی عیش دراین جهان توان زد
استخاره و طلب نیکویی و خوش احوال بودن با تمسک به آیات کلام الله، از زیرقرآن عبورکردن جهت رفتن به سفر( سپردن به قرآن، در پناه قرآن )، بر پایی بزم عروسی، خرید منزل، شرکت در معاملات، حتی در زمان شرکت در کنکور دانشگاه ه؛، با آنکه استخاره مقدم است و گام نهادن درکا‌های نیکو و درست مقدم برمقدم ! به قول حافظ:
هرگه که دل به عشق دهی خوش دمی بود در کار خیر حاجت هیچ استخاره نیست
نفرین و بدخواهی برای دشمن، چون قرآن به کمرت بزند.تبرک جویی به قرآن به‌مناسبت‌های گوناگون چون بردن قرآن وآینه درمنزل‌های جدید، گذاشتن قرآن درسفره‌ی عقد، نهادن قرآن درسفره‌ی هفت سین نوروزی، آمرزش خواهی از قرآن، که شیوه‌ی متداول مسلمانان شده است و گاه این تصور را پدید می آورد که آیا قرآن برای مردگان آمده است یا برای زنده گان و به زبان دیگر برای زنده کردن مردگانی که اگر قرآن بخوانند و به قرآن عمل کنند، دیوان زشتکار ازآنان دور می شوند . زاهد ار رندی حافظ نکند فهم چه شد دیو بگریزد از آن قوم که قرآن خوانند
و فرشتگان الهی و نفس راضیه و مرضیه در آنان کارایی می یابند:
عشقت رسد به فریاد ار خود به سان حافظ قرآن زبر بخوانی با چارده روایت
خواندن قرآن درمجالس ختم، درقبرستان‌ها، خواندن فاتحه‌الکتاب به‌یاد مردگان و خواندن آیاتی از سوره‌ی الرحمن درمجالس ختم و قرائت و حفظ قرآن که همواره از مکتب خانه‌ها آغاز می شد و معلمان قرآن به‌رسم معمول پس از پایان همه‌ی قرآن،هدایایی چون که در دوره‌های اخیر"کله قند"، هم بود دریافت می کردند. خوشبختانه در زمان ما قرائت و حفظ رونق بسیار یافته است. درگذشته‌ها نیز بیش و کم رواج داشت و حافظان متعددی در تاریخ ادبیات ایران شهرت یافته‌اند که یکی ازآنان خواجه شمس‌الدین محمد حافظ شیرازی است که در این گفتارازاو مدد گرفتیم و اوست که در"چهارده روایت" سینه‌ی خود را درنگاهداشت کلام الهی منور کرده بود و دررسایی شعر خود، سوگند گونه آورده است:
ندیدم خوشتر از شعر تو حافظ به قرآنی که اندر سینه داری
هدیه دادن قرآن به شخصیت‌ها و دوستان یکی دیگراز سنت‌های پسندیده‌ی مؤمنان بود و صحافان و رواقان و نساخان قرآن نیز گاه به قصد تبرک و تیمن به کارهای مربوط به تهیه و تحریر قرآن می پرداختند و گاه به گونه‌ای هدایایی می پذیرفتند که جنبه‌ی دریافت مزد و معامله و خرید و فروش نداشت و متمولان با شیوه‌هایی که جنبه‌ی خودنمایی نداشته باشد، قرآن‌هایی را به مساجد و مراقد و مضاجع منطقه‌ی خود اهدا می کردند.
احترام و گرامی داشت خاص چون بوسیدن، به سر گذاشتن قرآن به‌ویژه در شب‌های احیاء روی سینه‌ی غش کننده نهادن به‌عنوان بهبودی او، خواندن سوره‌ی والشمس موقع غروب برای رفع سردرد‌های شدید، نوشتن آیات خاص روی کاغذ و شستن و نوشیدن، آب آن برای رفع پاره‌ای بلایا، خواندن آیاتی برای آسان شدن درد زایمان، نهادن قرآن روی سینه مردگان به نشانه‌ی اعتقاد درواپسین لحظه‌های حیات .
شفا خواهی و رفع موانع اجتماعی و طبیعی، چون آیه‌الکرسی، ختم انعام هفتاد حمد بالای سر بیمار، خواندن یس، خواندن چهار قل موقع خواب، خواندن آیات خاص برای خواب دیدن کسی را که می خواهند، خواندن آیات خاص برای بیدارشدن دروقت معین، خواندن هفت قل‌هو‌الله درهفت جهت، خواندن آیه‌ی شریفه‌ی امن یجیب المضطراذا دعاه و یکشف السوء، برای شفا و برآمدن حاجات. خواندن آیات دعایی در نماز و در قنوت چون ربنا آتنا فی الدنیا حسنه و فی الاخره حسنه و قنا عذاب النار، ربنا لاتزغ قلوبنا بعد اذ هدیتنا و هب لنا من لدنک رحمه انک علی کل شئ قدیر و جزاینها. خواندن آیات در حوادث ناگوار طبیعی چون زلزله، خسوف و کسوف، حتی در مواقع خطر و حمله‌ی حیوانات(چون سگ) و اشخاص نابکار، خواندن آیات در خواستن باران همزمان با ترانه‌های محلی، چنان که در قزوین می خوانند:
ای خدا بده باران از بهر گنه کاران
یک مشت گندم داشتیم، پشت دروازه
کاشتیم، از خدا امید داشتیم، ای خدا بده باران از بهر گنه کاران .
خواندن سوره‌ی انا انزلنا درموقع وضو، خواندن سوره‌ی جمعه در نمازهای جمعه، خواندن سوره‌های خاص در پاره‌ای نمازها و خواندن ان یکاد برای دور شدن از چشم زدن‌های دشمنان و مناعدان. چنانکه لسان الغیب در یکی ازغرل‌های زیبایش به‌این امراشاره دارد:
معاشران گره از زلف یار باز کنید شبی خوش است بدین قصه‌اش درازکنید
حضورخلوت انس است و دوستان جمعند و ان یکاد بخوانید در فراز کنید
نصب کاشی‌ها و گچ کاری‌های زیبایی بر سردر خانه‌ها، یدالله فوق‌ایدیهم، چون‌الملک لله، والله خیرحافظا وهو ارحم الراحمین، فادخلوها بسلام آمنین، و حک آیات خاص بر روی مهرهای سلطنتی و دیوانی، برای مثال مهر آقا محمد خان قاجار چنین بود "افوض امری الی الله،عبده الراجی محمد" و خوشنویسی‌های گوناگون که خود بحث دیگری است.
امان خواهی‌ها ؛ گاه برای جلب یاغیان و مخالفان از طرف شاهان وامیران و صاحبان قدرت قرآن امضا می شد و ارسال می گشت و طرف مقابل در صورت اطمینان خود را تسلیم می کرد و متاسفانه بسیار اتفاق افتاده است که پس از تسلیم، حکم به دستگیری و کشتن از طرف امضا کننده پیمان صادرمی شد و این امر، یکی از کارهای ناشایست زورمندان مزور تاریخ بوده است.
بی تردید درارتباط قرآن با فرهنگ عامه مطالب بسیاری وجود دارد که به گمان من تحقیق جدا گانه‌ای را طلب می کند.
اگر دراین سخنان اندک فایدتی دیده شود، به یمن قرآن است و دست آوردهایی است از آن کتاب مقدس
صبح خیزی و سلامت طلبی چون حافظ هرچه کردم همه از دولت قرآن کردم
دراین گفتارفزون بر برخورداری‌های شفاهی از دوستان و همکاران پژوهشگر خود، پاره‌ای کتاب‌ها و مقالات درباره‌ی فرهنگ عامه، محققان را به خواندن دو کتاب مفاتیح الجنان شیخ عباس قمی چاپ‌های متعدد و ابواب الجنات رضا قاضی تهرانی چاپ ۱۳۶۲ قمری دعوت می کنم.همچنین در باب اهمیت قرآن، این کتاب مقدس و آموزنده و حیات بخش حیف است به نکته‌ای اشاره نکنم؛ مرحوم آیه‌الله حاج سید رضا زنجانی می فرمودند: در گذشته مسلمانان کوشیدند تا قرآن و حریم قرآن را از شر دشمنان قرآن حفظ کنند و حالا باید از قرآن بخواهیم که ما را از شر دشمنانمان محفوظ نگاه دارد .

وبگردی
سفیر آلمان تعطیلات خود را در بین عشایر بختیاری گذراند
سفیر آلمان تعطیلات خود را در بین عشایر بختیاری گذراند - میشائل کلور برشتولد، سفیر آلمان در ایران برای گذراندن تعطیلات تابستانی خود با عشایر بختیاری در دره کوهرنگ زاگرس همراه شده است. منبع
ویدئو / مراسم رونمایی جدیدترین اثر همایون شجریان
ویدئو / مراسم رونمایی جدیدترین اثر همایون شجریان - مراسم رونمایی از آلبوم موسیقی «ایران من» با آواز همایون شجریان و آهنگسازی «سهراب پورناظری»، چهارشنبه شب (۲۴ مرداد) در تالار وحدت برگزار شد.
تریلی در اهواز چپ کرد، مردم بارش را غارت کردند!
تریلی در اهواز چپ کرد، مردم بارش را غارت کردند! - یک تریلی در اهواز واژگون شد و مردم به جای کمک به راننده مصدوم بار تریلی را بردند
بازگشت گوگوش به ایران و نحوه برخورد با او در فرودگاه
بازگشت گوگوش به ایران و نحوه برخورد با او در فرودگاه - در ویدئوی زیر روایت فائقه آتشین (گوگوش) را از بازگشت به ایران بعد از انقلاب و نحوه برخورد پاسدار فرودگاه و دادستانی با او می شنوید. او این خاطرات را سال ۲۰۰۰ در تورنتوی کانادا روایت کرد.
ماجرای عکس متفاوت وزیر جوان و هشتگ‌های توییتری
ماجرای عکس متفاوت وزیر جوان و هشتگ‌های توییتری - نكته جالب در اين ميان، گستردگي و تنوع واكنش‌ها به پوشش «وزير جوان» بود. تا آن‌جا كه در ميان كاربران بودند گروهي كه اين پوشش را در حد «شق‌القمر» بالا برده و اين تفاوت ظاهري را نشانه‌اي از تفاوتي عميق در نوع نگاه آذري‌جهرمي تحليل كردند و در مقابل، طيفي نيز «وزير جوان» را به‌خاطر تلاش براي آنچه ازسوي اين كاربران نوعي «پوپوليسم» و «عوام‌فريبي» خوانده شد
اظهارات تند احمدی نژاد علیه روحانی و دولت!
اظهارات تند احمدی نژاد علیه روحانی و دولت! - محمود احمدی نژاد با انتشار پیام ویدیویی تندی علیه رئیس جمهور، وی را هم دست رئیس دو قوه دیگر نامید و خواستار کناره گیری حسن روحانی از مقام ریاست جمهوری شد.
فیلم | قرار نبود روحانیت در همه چیز اظهارنظر کند!
فیلم | قرار نبود روحانیت در همه چیز اظهارنظر کند! - فیلم - مدتی قبل حجت الاسلام زائری مهمان خبرآنلاین بود و در کافه خبر به بررسی مسایل فرهنگی و اجتماعی ایران و نقش روحانیت در جامعه پرداخت.
فیلم | چرا مردم مسئولین را مسخره می‌کنند؟
فیلم | چرا مردم مسئولین را مسخره می‌کنند؟ - فیلم - چرا مردم مسئولین را مسخره می‌کنند؟ پاسخ این سوال را در ویدئوی زیر ببینید.
فیلم سانسور شده خوانندگی سحر قریشی در یک برنامه
فیلم سانسور شده خوانندگی سحر قریشی در یک برنامه - سکانس سانسور شده مسابقه «13 شمالی» که در آن سحر قریشی ترانه های مشهور چند تن از خوانندگان را می خواند، ببینید. اولین قسمت این مسابقه در شبکه نمایش خانگی توزیع شده است.
عاشق شدن لیلای سریال پدر،داستانی کاملا واقعی!
عاشق شدن لیلای سریال پدر،داستانی کاملا واقعی! - روایت نازنین پیرکاری،مجری و تهیه کننده تلویزیون از عاشق شدن خود که داستان سریال پدر شد...
یک ژن خوب تازه: جان متاعی است که هر بی سروپایی دارد
یک ژن خوب تازه: جان متاعی است که هر بی سروپایی دارد - مهمترین بخش های سخنان او اینجاست که عنوان می کند: چه کسی در جریان انقلاب بوده؟ اگر یک عده ای جان دادند، یک عده ای هم این وسط پول دادند. او که گویا دستی در شعر هم دارد، سخن عجیب تری از آنچه پیش از این گفته بر زبان جاری می سازد و با به کار بردن این بیت که «جان چه باشد که نثار قدم دوست کنم *** این (جان) متاعی است که هر بی سروپایی دارد» ...
ترامپ حتی به شلیک یک گلوله نیاز ندارد
ترامپ حتی به شلیک یک گلوله نیاز ندارد - برای آمریکا کم هزینه‌ترین استراتژی ادامه وضع موجود است. ترامپ در یک سال گذشته کاری کرد که ۳۰ میلیارد دلار دارایی ایران از کشور خارج شود. این پول به کشور‌هایی مثل ترکیه، گرجستان، ارمنستان، مالزی و ... که از ثبات و امنیت برخوردارند رفت و در این کشور‌ها سرمایه گذاری شد. همین موضوع کمر اقتصاد ایران را می‌شکند. در این یک سال دلار به نزدیک ۱۰ هزار تومان رسیده است. ترامپ حتی به شلیک یک گلوله نیاز ندارد. اگر…
سحر تبر چهره واقعی‌اش را آشکار کرد!
سحر تبر چهره واقعی‌اش را آشکار کرد! - سحر تبر سال گذشته برای اولین بار در رسانه‌های جهان دیده شد. گمانه زنی می‌شد که او برای شباهت پیدا کردن به آنجلینا جولی ۵۰ عمل جراحی داشته است. اما او در نهلایت شبیه شخصیت "عروس مرده" تیم برتون به نظر می‌رسید.
ترجیح می‌دهید کدام‌ زن همکار شوهر شما باشد!
ترجیح می‌دهید کدام‌ زن همکار شوهر شما باشد! - یک بنر تبلیغاتی که ظاهراً با هدف ترویج فرهنگ حجاب طراحی شده، سبب‌ساز واکنش‌های کاربران شبکه اجتماعی توییتر شده است. در این بنر، از رهگذران خواسته شده بین دو گزینه موجود، زنی چادری و زنی مانتویی، انتخاب کنند ترجیح می‌دهند کدام‌یک همکار همسرشان باشد!
فیلم قتل عجیب زن جوان توسط شوهرش در اسلامشهر!
فیلم قتل عجیب زن جوان توسط شوهرش در اسلامشهر! - در اتفاقی عجیب و غیر قابل باور فردی امروز به دلیل درخواست طلاق همسرش در خیابان اسلامشهر وی را با ضربات چاقو از پای درآورد، از سرنوشت این خانم اطلاع دقیقی در دست نیست.