سه شنبه ۱ آبان ۱۳۹۷ / Tuesday, 23 October, 2018

موسیقی و ایدئولوژی


موسیقی و ایدئولوژی
بحث در مورد موسیقی و خصوصیات ذاتی آن امری است مشکل. این موضوع را میتوان دلیل دو بعدی بودن موسیقی دانست؛ یعنی موسیقی از جهتی متاثر از اندیشه و عواطف بشری و نشات گرفته از یکسری فعل و انفعالات ذهنی است و از جهتی دارای قواعد و اصولی است که با معیارهای مادی و حقیقی تا حدی قابل تجزیه و تحلیل و ارزیابی میباشد.
معمولا" مباحثی که پیرامون موسیقی مطرح شده، تا کنون از جانب افرادی بوده که تنها به یکی از این دو بعد احاطه داشته اند. یعنی گاهی فلاسفه از دیدگاه روانی و فلسفی به موسیقی پرداخته اند، بدون توجه به اصول فنی موسیقی و گاهی نیز موسیقیدانان در مورد موسیقی بحث کرده اند، بدون لحاظ عنصر روانی موسیقی، در نتیجه این موضوع باعث شده که تا امروز نیز موسیقی جزو فنون یا شاید بتوان گفت علوم تا حدی ناشناخته بشری قلمداد شود. دیگر اینکه نتوان راجع به موسیقی موضعی واحد گرفت و تاثیرات مادی و معنوی آنرا به خوبی شناخت. در این بین نیز عده ای از روی عناد به کلی موسیقی را عامل انحراف اخلاقی و پیشرفت بشری و عده ای دیگر موسیقی را ضامن بقای فرهنگ و اصالتهای انسانی میدانند.
در این بحث سعی شده در حد امکان موسیقی از هر دو زاویه بررسی شود تا موارد اصلی کاربرد آن را بتوان معین کرد.
از آنچه که تا کنون راجع به موسیقی و تاثیر آن بحث شده میتوان به این نتیجه رسید که موسیقی اساسا" نمیتواند هیچگونه واقعیتی را در ذهن انسان نمودار کند. زیرا آنچه که از موسیقی در ذهن منعکس میشود، شکل خاص و عینی نیست،بلکه توجیه کننده نوعی از ادراک است بسوی چیزی که واقعیت ملموس ندارد. به دیگر سخن، نغمات موسیقی در ذهن تجسم کننده احساساتی است خالص ولی فاقد عینیت. توضیح آنکه علم و معرفت حقیقی نسبت به امری مستلزم حصول شکل یا صورتی است از آن امر در ذهن؛ در غیر این صورت انسان نسبت به آن امر نمیتواند هیچگونه معرفت حقیقی پیدا کند.
این به واقعیت نرساندن موسیقی را برخی علما اختلال در حس واقع یابی انسان میدانند. یعنی انسان اساسا" به دنبال کشف واقعیات اطراف زندگی خود است و پیوسته در پی راهی است که بتواند با فعالیت ذهنی خود مجهولات را به معلومات تبدیل کند. حال آیا موسیقی در ذهن باعث مختل کردن این حس میگردد؟
به عقیده برخی، شنوندگان موسیقی به طور ناخودآگاه با یقین به عدم محتوای واقعی و عینی در موسیقی، توقع رسیدن به واقعیت را توسط موسیقی ندارند. ولی برخی نیز به این عقیده اند که انسان حتی با در نظر گرفتن این طرز فکر قبلی از شنیدن موسیقی، به طور غیر ارادی تحت تاثیر این واقعیت معدوم شده قرار میگیرد که خود باعث میشود ارزش و اعتبار ادراک واقعی و حقیقی به مرور زمان کم رنگ شود؛ یعنی اینکه عادت به موسیقی موجب استفاده از آن به عنوان راهی برای فرار از مواجهه با واقعیات زندگی با تمام سختی ها و نا ملایمات آن میشود، که در نتیجه باعث میشود رشد شخصیتی انسان که در گرو حل مشکلات و فائق آمدن بر آنها است و نیز در گرو تحمل شدائد روزگار میباشد، دچار نوعی اختلال گردد.
با این حال لذت شنیدن موسیقی به نظر میرسد به دلیل پوشش و ابزار عاطفی آن است که برای بیان مفهومی تجریدی به کار میرود. به دیگر سخن موسیقی ابزاری است با پوششی عاطفی برای فرار از واقعیت، یعنی فرار از هوشیاری و اختیار.
حال موسیقی چیست؟ تا به امروز تعریفی جامع و مانع از موسیقی ارائه نشده و هرکس بنا به مهارتهایی که داشته و از زاویه ای که به موسیقی نگاه میکرده تعریفی ارئه نموده است. دشواری تعریفی جامع و مورد قبول همه معلول سه علت میتواند باشد.
اول اینکه موسیقی به دلیل تجریدی بودنش قابل تعریف با ارکان و اجزاء تعاریف معمولی در علوم عینی و تحقیقی نمی باشد. دیگر اینکه اختلاف در فرهنگها و اقوام موجب برداشت ها و تعاریف متفاوتی از موسیقی شده و شاید بتوان گفت این اختلافات قومی باعث تفاوت در موارد استفاده از موسیقی شده، یعنی برخی اقوام، موسیقی را صرفا" در جهت شادی و نشاط روحی مورد استفاده قرار میدهند و برخی نیز خواص درمانی و افزایش راندمان کاری موسیقی را در اولویت قرار میدهند و غیره. دلیل سوم نیز برمیگردد به اینکه هر یک از افراد با توجه به وضعیت خاص روحی و روانی تاثیرات مختلفی از موسیقی میگیرند که دلیل اخیر در راستای دلیل دوم باید مورد بررسی قرار گیرد. به عبارت دیگر نوع تاثیر از موسیقی براساس وضعیت روحی و روانی افراد را می توان معلول شرایط محیطی و اجتماعی و نیز عوامل فرهنگی دانست.

علی نجفی ملکی

منبع : پایگاه اطلاع‌رسانی گفتگوی هارمونیک

مطالب مرتبط

ایرانی ها اپرا را نمی شناسند

ایرانی ها اپرا را نمی شناسند
شهلا میلانی سرپرست گروه کر دختران در بیست و سومین جشنواره موسیقی فجر است. او به همراه نسرین ناصحی گروه آواز ملل را هم سرپرستی می‌کند. میلانی تحصیل در زمینه موسیقی را از هنرستان موسیقی دختران و با ساز تخصصی سنتور آغاز کرده و تحصیلاتش را با آموزش آواز کلاسیک با همراهی پیانو در دانشکده هنرهای زیبای دانشگاه تهران ادامه داده است. او یک دوره آواز را در جمهوری آذربایجان و یک دوره مستر کلاس را هم در ایتالیا گذرانده است. این خواننده کلاسیک سال‌هاست که مشغول تدریس است; در حال حاضر به طور تخصصی در هنرستان موسیقی دختران آواز کلاسیک را تدریس می‌کند و سرپرست گروه آواز دانشگاه هنر تهران، واحد کرج است. میلانی نشان درجه یک هنری را از شورای عالی ارزشیابی هنری دارد و رئیس کانون خوانندگان کلاسیک است.
با او درباره اجراهایش در بخش بانوان جشنواره موسیقی فجر گفت‌وگو کرده‌ایم که در پی می‌آید: میلانی درباره سابقه حضورش در جشنواره موسیقی فجر می‌گوید: از اولین سالی که بخش بانوان به جشنواره اضافه شد در آن حضور داشتم. یعنی حدود ۱۳- ۱۴ سال پیش. البته پیش از آن اجراهای بسیاری خارج از جشنواره داشتیم.این هنرمند ادامه داد: از همان ابتدای اضافه شدن این بخش به جشنواره، با گروه «آواز ملل» و به همراهی نسرین ناصحی در جشنواره شرکت کردیم. در ابتدا با یک گروه سه نفره من، خانم ناصحی و خانم بدرکوهی که پیانیستمان بودند اجرای برنامه می‌کردیم. بعدها افرادی به اعضا این گروه اضافه شدند و در حال حاضر با یک گروه بزرگ تر در جشنواره حضور داریم.او درباره سابقه کار موسیقایی‌اش در زمینه آواز و همکاری‌اش با نسرین ناصحی گفت: تحصیل در زمینه موسیقی و آواز را از همان کودکی با خانم ناصحی آغاز کردیم. از همان ابتدا همکاری ما در زمینه اجرا هم ادامه پیدا کرد. میلانی با اشاره به اینکه تخصص هر دوی ما در زمینه آواز کلاسیک است; گفت: سال‌هاست که با همکاری هم برنامه‌های مختلفی را اجرا می‌کنیم. در گروه کر مرکز سرود سابق (دفتر شعر و موسیقی فعلی)، با هم دوئت‌های زیادی را اجرا کردیم.
او درباره نحوه حضورشان در جشنواره موسیقی فجر گفت: وقتی اجازه دادند که در جشنواره، بخشی هم مختص بانوان گنجانده شود، من و خانم ناصحی هم دعوت شدیم. همانطور که گفتم از همان ابتدا سه نفری با همراهی نیلوفر بدکوهی (پیانیست) و نسرین ناصحی کار را آغاز کردیم. در جشنواره یزد هم که سال گذشته برگزار شد به همراه گروه آواز ملل حضور داشتیم و اجراهای خارج از جشنواره زیادی هم داشته‌ایم.
او درباره تشکیل گروه کر دختران که سرپرستی‌اش را به عهده دارد گفت: از ده سال پیش کار با هنرستان موسیقی دختران را آغاز کردم. گروهی که قرار است برای اجرا در بیست و سومین جشنواره موسیقی فجر روی صحنه بیاید، حدود ۲ سال و نیم است که مشغول تمرین است.
اکثر اعضا گروه نوازنده هستند و انصافا نوازنده‌های خوبی هم هستند. تعدادی از اعضا هم آواز کلاسیک را به طور تخصصی کار می‌کنند.او با بیان این توضیح که گروه کر از چهار نوع صدا تشکیل شده است و در اصل باید از دو گروه صدای آقا و دو گروه صدای خانم تشکیل شود; گفت: به دلیل محدودیت‌هایی که وجود دارد، من مجبور بودم فقط با خانم‌ها کار کنم. قطعات را خودم برای گروه می‌نویسم و خود خانم‌ها ۴ صدایی می‌خوانند و گاهی هم ۶ صدایی. میلانی اعضا گروه را ۳۲ نفر اعلام کرد و ادامه داد: با همین گروه، در جشنواره بین‌المللی یزد شرکت کردیم، که مقام اول را هم کسب کردیم. در همایش بین‌المللی سفیران کشورهای خارجی هم اجرای برنامه کرده‌ایم و همینطور در بسیاری از جشنواره‌هایی که در این مدت برگزار شده است.
این هنرمند موزیسین درباره امکان اجرای گروهش برای مخاطبانی غیر از بانوان گفت: چون در گروه; همخوانی داریم، می‌توانیم برای مخاطبانی که صرفا بانوان هم نباشند اجرا کنیم. البته در جشنواره فجر اجرا‌هایمان فقط مختص خانم‌هاست.او درباره دلایل عدم حضور گروه، در بخش رقابتی گفت: اعلام شده بود که در بخش رقابتی حداکثر اعضا گروه باید ۱۲ نفر باشند. ما ۳۲ نفر هستیم. برای همین تصمیم گرفتیم در بخش رقابتی شرکت نکنیم و در بخش بانوان حضور پیدا کردیم.
میلانی با بیان اینکه دوازده نفر، برای یک گروه کر تعداد خیلی کمی‌است; گفت: امیدوارم مسئولان برای سال‌های آتی به این نکته درباره گروه‌های کر توجه نشان دهند. باید در ایجاد این محدودیت تعداد نفرات، برای گروه‌های کر تجدید نظر کنند.او در ادامه درباره وضعیت جشنواره امسال به نسبت سال‌های گذشته گفت: لیست برنامه‌ها را که نگاه می‌کردم به نظرم رسید امسال در زمینه گروه‌های کر و همخوانی فعالیت بیشتری انجام شده است. شهرستان‌ها هم توجه خوبی به این قضیه نشان داده‌اند. این باعث خوشحالی است. این مسئله باعث افزایش رقابت در عرصه خوانندگی کلاسیک می‌شود.
او همچنین با اشاره به اینکه باید شرایطی را برای خوانندگان زن فراهم کنیم که بتوانند کارهایشان را ارائه کنند و کنسرت‌های آموزشی داشته باشند; گفت: باید برای اشاعه موسیقی بانوان تلاش بیشتری انجام بدهیم. باید موسیقی بانوان نقد شود و نقد‌های سازنده‌ای باشد که به ارتقا آن بینجامد.
میلانی افزود: در جشنواره سال گذشته، بعد از اجرای گروه آواز ملل، یکی از نشریات نوشته بود که لباس اعضا بسیار زیبا بود. دوست داشتم به آن روزنامه‌نگار پاسخ می‌دادم که فقط لباس‌ها جالب توجه نبودند. ما اگر لباسی را برای یک اجرا انتخاب می‌کنیم به خاطر ایجاد هماهنگی با آن موسیقی است که اجرا می‌کنیم. آنچه برایمان بیشترین اهمیت را دارد اجراهایمان است و نه لباس‌هایی که می‌پوشیم. لباس‌ها برایمان ابزاری است که بتوانیم کارمان را بهتر و بهتر اجرا کنیم.
میلانی معتقد است مردم ما شناختی درباره اپرا ندارند. باید تلاش کنیم تا اپراهایی اجرا شود که مردم با این سبک خواندن هم آشنایی پیدا کنند. چون تا به حال جایی نبوده که اپرا پخش و یا اجرا شود مردم هم آن را نمی‌شناسند.او با اشاره به اینکه خوانندگی کلاسیک در حال فراموشی بود گفت: نیازمند این هستیم که به این نوع خواندن تخصصی تر نگاه کنیم. ممکن است خیلی‌ها که صدای خوبی هم دارند فکر کنند که خوانندگی کار راحتی است. اما باید بدانیم که خوانندگی کلاسیک یک کار علمی ‌بوده و اصلا آسان نیست. به شکل یک فن مطرح است.
این خواننده کلاسیک با تاکید بر اینکه حنجره ابزار کار یک خواننده است; گفت: یک خواننده کلاسیک باید سال‌ها کار کند. باید این تفکر و ذهنیت را پاک کنیم; این نوع خوانندگی یک علم است و برای کسب علم باید تلاش کرد.او در خصوص استقبال هنرجویان از این نوع موسیقی گفت: برخلاف ذهنیتی که مردم دارند فکر می‌کنند این نوع موسیقی سنگین است. اما بارها از کسانی که مراجعه می‌کنند شنیده‌ام که می‌گویند ما این نوع موسیقی را نمی‌شناختیم می‌گویند بسیار باشکوه است.

وبگردی
فیلم | دستگیری ۳ مرد با لباس زنانه در مسیر پیاده‌روی اربعین!
فیلم | دستگیری ۳ مرد با لباس زنانه در مسیر پیاده‌روی اربعین! - ۳ مرد با لباس زنانه در مسیر پیاده روی اربعین دستگیر شدند. دادستان شهرستان حمیدیه استان خوزستان گفت: افرادی که شامگاه گذشته در مسیر راهپیمایی اربعین حسینی دستگیر شده اند، هیچگونه انگیزه امنیتی نداشته اند. علی بیرانوند به ایرنا گفته بعد ازظهر جمعه ماموران انتظامی حمیدیه به یک خودروی پراید مشکوک شدند که پس از متوقف کردن آن متوجه شدند 6سرنشین مرد داشته که سه نفرشان پوشش زنانه دارند. این افراد برای تحقیقات…
فیلم | رسوایی جدید در رسانه ملی؛ مقصر فریب مردم کیست؟
فیلم | رسوایی جدید در رسانه ملی؛ مقصر فریب مردم کیست؟ - فیلم - پدری که در برنامه «فرمول یک» علی ضیا ادعا کرد به خاطر تامین هزینه‌های درمان فرزندش اقدام به فروش کلیه‌اش کرده، مردم را فریب داده است.
«بیان واضحات و تکرار مکررات» ؛ نتیجه 7 سال بودجه و تشکیلات و همایش و جلسه!
«بیان واضحات و تکرار مکررات» ؛ نتیجه 7 سال بودجه و تشکیلات و همایش و جلسه! - مثلاً سنت های الهی که در این سند آمده، در کتاب های درس بینش اسلامی دوره دبیرستان هم وجود دارد... واقعاً هزاران جلسه تشکیل داده اند که بدیهیاتی مانند خانواده بنیادی ترین واحد تشکیل دهنده جامعه است، انسان دارای اختیار است، جهان دارای نظام علّی - معلولی است، خداوند رحمان و رحیم است و ... را در سند بازنویسی کنند؟!
گلایه های جنجالی یک بازرگان با وزیر صنعت
گلایه های جنجالی یک بازرگان با وزیر صنعت - صحبتهای کنایه آمیز یک بازرگان با وزیر صنعت
ادامه داستان لُنگ و خانه سعدآباد
ادامه داستان لُنگ و خانه سعدآباد - ۱- خب چی میشه ولایتی بجای توصیه به لُنگ پوشی، بملت توصیه کنه تو سعدآباد مالک خونه بشن ویک سومشو وقف کنن؟ ۲- اینجور واینجا صاحبخونه شدن و بعد توجیه وقف، آدمو یادحافظ میندازه: فقیه مدرسه دی مست بود و فتوی داد که می‌حرام، ولی بِه زمالِ اوقاف است
عبدی : آقای ولایتی با خانه هزارمتری کنار کاخ سعدآباد حالا مردم رابه نان خشک خوردن دعوت می‌کنند
عبدی : آقای ولایتی با خانه هزارمتری کنار کاخ سعدآباد حالا مردم رابه نان خشک خوردن دعوت می‌کنند - حالا مردم رابه نان خشک خوردن دعوت می‌کنند؟مردم نیازی به این توصیه‌هاندارند اگرلازم باشد آن‌قدر شرف دارندکه از خودشان دفاع کنند ولی این دفاع،منحصربه دفاع دربرابر دشمنان خارجی نمی‌شود که باید وضعیت خیلی‌ها رادر داخل هم بررسی کرد.
فیلم | حمله به پلیس در اهواز به درگیری مرگ‌بار انجامید!
فیلم | حمله به پلیس در اهواز به درگیری مرگ‌بار انجامید! - فیلم - حمله فرد متهم در بازار پرنده فروشان اهواز به پلیس آگاهی منجر به درگیری مرگبار شد.
ماجرای عجیب منزل های مسکونی در همسایگی کاخ سعد آباد
ماجرای عجیب منزل های مسکونی در همسایگی کاخ سعد آباد - ماجرای عجیب دو منزل مسکونی در همسایگی کاخ سعدآباد و حسین فریدون و نهاد ریاست جمهوری
فیلم | لحظه حمله جن‌ها به یک مرد در کرج! (۱۶+)
فیلم | لحظه حمله جن‌ها به یک مرد در کرج! (۱۶+) - فیلم - به تازگی شخصی در فضای مجازی فیلمی منتشر کرده که مردی ادعا می کند در پارکینگ خانه اش مورد حمله جن ها قرار گرفته است.
فیلم | درس خجالت‌آوری که یک توریست به ایرانی‌ها می‌دهد!
فیلم | درس خجالت‌آوری که یک توریست به ایرانی‌ها می‌دهد! - فیلم - پاول یک توریست اهل چک است که با موتورسیکلتش دنیا را می گردد و یک هفته در ایران اقامت داشته است. ویدئوی سلفی که او در طبیعت ایران از خود و اقدام پسندیده اش منتشر کرده برای همه ایرانیان جای تامل دارد.
فیلم | جنازه غرق در خون ملکه زیبایی عراق (۱۶+)
فیلم | جنازه غرق در خون ملکه زیبایی عراق (۱۶+) - فیلم - قتل مدل و ملکه زیبایی عراق از روز گذشته سوژه رسانه ها شده و پلیس تحقیقات ویژه ای را برای دستگیر قاتل وی انجام داده است. تصاویر منتشر شده از جنازه غرق در خون وی را در ویدئوی زیر می بینید.
جنجال بنر سربازان اسرائیلی در شیراز
جنجال بنر سربازان اسرائیلی در شیراز - عکس این بنرکه گفته می‌شود نمایشگر تصویری از سربازان رژیم صهیونیستی است طی روزهای اخیر در فضای مجازی دست به دست می‌شد و واکنش‌هایی به همراه داشت.
عکسی آموزنده از سفر نیویورک
عکسی آموزنده از سفر نیویورک - پوشه‌های پُر از برنامه فرانسوی‌ها در برابر دستان خالی تیم ایرانی. به کاغذ ها و پرونده های موجود روبه روی تیم فرانسه دقت کنید!
ویدئوی جنجالی وزیر بهداشت؛ #خودت_بمال / تمسخر و تحقیر بیمار نیازمند توسط وزیر
ویدئوی جنجالی وزیر بهداشت؛ #خودت_بمال / تمسخر و تحقیر بیمار نیازمند توسط وزیر - وزیربهداشت بهترین توصیه رو به اون پیرمرد بیچاره کرد که گفت: خودت بمال. پیرمرد باید دستش رو محکم می‌مالید به گوش وزیر تا یک بار هم که شده از تخت اخلاق فرعونی بیاد پایین
نیاز شدید تلویزیون به بدحجابها در روزهای خاص
نیاز شدید تلویزیون به بدحجابها در روزهای خاص - کاش در این میان یکی به ما بگوید که بالاخره بی حجاب بد است، خوب است؟ چه زمانی بد است؟ چه زمانی خوب است؟
حال فعلی ! یا ناتوانی در تشخیص حال قبلی
حال فعلی ! یا ناتوانی در تشخیص حال قبلی - حمید رسایی عضو جبهه پایداری در صفحه شخصی خود در شبکه توییتر نسبت به اهانت زشت امیر تتلو به امام حسین (ع) و 72 تن از یاران باوفایش واکنش تندی نشان داد.
ویدئو/ وحشت پزشکان از تولد نوزاد تک چشم در اندونزی (۱۶+)
ویدئو/ وحشت پزشکان از تولد نوزاد تک چشم در اندونزی (۱۶+) - پزشکان هنگامی که یک نوزاد دختر اندونزیایی را در یکی از بیمارستان های این کشور به دنیا آوردند بسیار وحشت زده شدند. نوزاد تازه متولد شده با یک چشم بزرگ روی پیشانی اش متولد شد و پس از هفت ساعت درگذشت.
بازنشر نامه استاد به امیر تتلو! / معیار تشخیص حق از باطل گشته ای !
بازنشر نامه استاد به امیر تتلو! / معیار تشخیص حق از باطل گشته ای ! - فردی به نام علی‌اکبر رائفی‌پور كه رسانه‌‌های اصولگرا از او به عنوان «استاد، محقق و پژوهشگر» یاد می‌كنند! در تاریخ 29 اردیبهشت 96 (در كوران انتخابات ریاست‌جمهوری) در نامه‌ای سرگشاده به امیرحسین مقصودلو (تتلو) نوشت: «امیر جان بخوان، تو باید بخوانی، عیبی ندارد! سرت را بالا بگیر و خدا را شکر کن که به واسطه تو این همه نفاق را آشکار کرد! دلت محکم باشد پهلوان! تو فقط بخوان، بخوان
جنجال احمد خمینی در VIP عزاداری حسینی
جنجال احمد خمینی در VIP عزاداری حسینی - انتشار عکس‌های نشستن احمد خمینی زیر کولر در بخش وی‌آی‌پی هیات که پوششی شیشه‌ای دارد و از سینه‌زنان جداست، پس از توضیح او که گفت آن جایگاه مربوط به «روحانیون درجه یک و دو قم» است و «اون بالا معممین میشینن که لباسشون چون زیاده باعث گرمازدگی نشه»، با واکنش‌های تندتری هم همراه بود.