سه شنبه ۳۰ آبان ۱۳۹۶ / Tuesday, 21 November, 2017

امین الدوله،گام هایی کوچک و موانعی بزرگ


امین الدوله،گام هایی کوچک و موانعی بزرگ
«حاجی میرزا علیخان امین الدوله» در سنه ۱۲۶۰ در تهران متولد شده پدرش مرحوم میرزا محمدخان مجدالملك از خانواده های نجیب قدیم ایران كه همیشه در خدمت دولت بوده اند، در مبادی عمر به قدر میسور تحصیلات معمولی و متداولی مملكت را نموده به علاوه به واسطه فرط میل ترقی و تمدن امروزی به تفضیل زبان فرانسه و معلومات عصر جدید پرداخت از نوشتجات حكما و ادبا و فلاسفه آن سرزمین خط وافی و توشه كامل برداشت.»
اولین حضور امین الدوله در دربار به عنوان «منشی مخصوص حضور همایونی» بوده در عصر ناصری؛ حضوری كه ادامه اش در سال ۱۲۹۰ لقب «امین الملكی» و «وزارت رسائل» را برایش به ارمغان می آورد.سامان دادن به امور پست به سبك دول فرنگی از مهمترین خدمات میرزا علیخان در ملازمت وی با «شاه شهید» بوده است. آنچنان كه ناظم الاسلام در این باب چنین می نگارد كه: «اداره پست... در همان اوقات به عهده كفایت و كاردانی معظم له واگذار شد. در اندك مدتی از یمن همت و حسن سیاست او چون اداره پست یكی از ممالك فرنگ مرتب و منظم و یكی از ادارات بزرگ دولتی محسوب شد. خود و دولت را به منافع بسیار رسانید و رعایا را از جور و تعدی آسوده نمود.» از دیگر اقدامات او انجام شایسته نمایندگی دربار در رسانیدن عرض تسلیت شاه به مناسبت درگذشت پادشاه ایتالیا به «سفارت مخصوص» بوده است كه در آن كفایت نشان داده و ناصرالدین شاه را خوشایند آمده. از دیگر مشاغل او می شود تصدی وزارت وظایف و اوقاف ممالك محروسه را در ۱۲۹۷ نام برد.
میرزا علیخان در ۱۲۹۹ به لقب جلیل «امین الدوله» ملقب شد و همچنان در مسیر ترقی سیر كرد. «تا آنكه در سال ۱۳۰۴ به ریاست مجلس وزرا و دارالشورای كبری كه اعظم مناصب دولتی بود، منتخب شد.»
پس از ناصرالدین شاه در سال ۱۲۷۵ مظفرالدین به شاهی رسید. امین السلطان را یك سال همراهی با شاه تازه نصیب شد و پس از این میرزا علیخان به تهران خوانده شد _ از آذربایجان _ برای تصدی رئیس الوزرایی در ،۱۳۱۴ پس از یك سال - در رجب ۱۳۱۵ _ آن رفت و این بماند. امین الدوله به صدراعظمی درآمد تا كوششی كند در حد توان خود و اقتضای مملكت اصلاح امور جاری را. كسروی این ماجرا را اینگونه می نگارد: «امین السلطان همچنان رشته كار را در دست می داشت، ولی پس از یك سال شاه او را برداشت و میرزا علیخان امین الدوله را از تبریز به تهران خواست و رشته كارها را به دست وی سپرد و چنین گفت كه از كسی باك نكرده به پیشرفت كشور بكوشد.»
از دستاوردهای مهم امین الدوله در پایتخت دبستان است به روش جدیده كه در تبریز و به دست رشدیه بنیان گذارده شده بود و اینك به همت میرزا علیخان پای به تهران می گذاشت.
«نیز به جلوگیری از رشوه و ستمگری حكمرانان و درباریان كوشید و برای درآمد كشور سامانی اندیشید.» همچنین چون اوضاع آشفته ملت را از بی قانونی می انگاشت بر آن شد تا قانون بنگارد برای اداره امور و خواست كه آن را به شاه بپذیراند.
«امین الدوله شاه را به آنجا [دبستان] برد و از خود و از شاه و از دیگران سی و شش هزار تومان گرد آورد كه سود آن به دبستان داده شود و برای سركشی به كارهای دبستان و رواج دادن به دانش ها «انجمن معارف» برپا كرد.»
كسروی می نویسد كه پیشرفت دبستان تنها نتیجه اندیشه های امین الدوله بوده است، به رغم دست خطی كه شاه داده است و امر كرده به عدم پروا در امر اصلاحات از كاستن قدرت مطلقه پادشاه. «هرچه هست امین الدوله هم با همه نیكی، مرد دلیر و توانایی نبوده وگرنه با وجود حمایت شاه بر سختی ها چیره آمدی.»
از دیگر اندیشه های امین الدوله «خواستن سه تن بلژیكی» برای اداره و سروسامان دادن به گمركات به دست ایشان است كه تا دیروز «دولت آن را به كسانی به اجاره می داد» و با آمدن این سه تن «اداره ای برای آن به شیوه اروپا بنیاد نهادند.»
●بر افتادن امین الدوله و بازگشت اتابك *
در باب چگونگی بر افتادن امین الدوله در تاریخ بیداری این چنین می آید كه: «بدخواهان از هر سو به كارشكنی برخاستند و دروغ ها ساخته همه را به دشمنی برانگیختند و مقربان حضرت و اجزای خلوت همایونی جمعی به واسطه بر نیاوردن مقاصد و منویات فاسده از قبیل اضافه مواجب و انعام و تیول و غیره كینه در دل داشتند و پاره ای دیگر فریب وعده وعید «خائن دولت و ملت» و برهم زدن حوزه جمعیت (امین السلطان) را خوردند و در نزد مظفرالدین شاه آنچه توانستند به هر اسم و به هر عنوانی بی شرمانه عرضه داشتند.»
بددلی ها با امین الدوله به جایی رسید كه حاج شیخ محسن خان مشیرالدوله «معین الدوله» به شاه اینگونه عرض كرد كه: «اگر امین الدوله یك ماه دیگر بر سر كار باشد دولت قاجاری را براندازد و این گفته او به هنگامی افتاد كه امین الدوله «لایحه»ای به شاه داده و در آن گفته بود: نخست باید ماهانه شاه به اندازه باشد تا بتوان به دیگران ماهانه به اندازه داد.»
ناظم الاسلام در ادامه خاطرنشان می كند كه: «آن اظهار حاجی شیخ محسن خان و این سعایت مقارن شد با ضدیت و كدورت بعضی علما و اظهار عداوت از طرفین.» و روزگار گذشت تا سرانجام «در بهار سال ۱۲۷۸ (۱۳۱۷ ق) امین الدوله از كار برخاست.»
*آنچه درباره بركناری امین الدوله در كسروی آمده اضافه بر «ملك زاده» و «ناظم الاسلام» اشاره ای دارد به «انگیزه بزرگ دیگری» در این كار علاوه بر همه كارشكنی های امین السلطان و دیگران و نیز این نكته قابل تامل كه «خود امین الدوله هم چاره ساز و توانا نبوده.»

حمید ملك زاده

منبع : ایران یکصد سال پس از مشروطیت

مطالب مرتبط

کلمات در حال جستجو
عربعلی , استجاری , تسلیحات اتمی , سلیمانیه , جاذبه های خرم آباد , تکرار ادعاهای بی‌اساس , کودک لجباز , حجت الاسلام حمید رسایی , جشنوار تئاتر میثاق , دنان تیژکرک , مشارکت جوانان , سهراب رضوانی , اولسن , خط 3مترو , دیوان حافظ , هزینه دولت , هگل , خیابان مقدس اردبیلی , برقی سازی راه آهن , زستگاه ایرانی , نشان ملی مرغوبیت , تئاتر کودک و نوجوان , اولین مرد , اخلاق‌مداری , اپتیک , قهرمان کشنی , اشتغال و کارفرینی , باور غلط , بخشداری قلعه نو , سید محمد اتابک , کابل برگزدان , وزیر جنگ پیشین رژیم صهیونیستی , تیم شهرداری تبریز , اقدامات ترافیکی , رسانه های بیگانه , علی کمساری , حزب اتحاد ملت , تیم ملی بسکتبال چین , تورنمنت جایزه بزرگ باکو , راه اهن سنندج , برکناری وزرا , فهرمانی آسیا , کشف پروتئین , خون مرده گی , رئیس سازمان لیگ , عبدالله اوجالان , پادشاه صفوی , فنی و عمران , وضعیت ترکیه , آقایان ,

برخی از مطالبی که کاربران هم اکنون در حال خواندن آن هستند
هپاتیت مزمن نوع B با HBs Ag منفی در سرم (Low-level HBV infection) , تاکنندهٔ عمقی انگشتان دست , جمهوری خلق چین , چو بدیدی که: ز غشقت به چه شکل و به چه سانم , محل رشد و پراکنش , اپیدمیولوژی , گوآرگتاسیون آئورت , تصویربرداری , ماه من گفتم که با من مهربان باشد ، نبود , اوضاع مالی و شاخصهای اقتصادی , مراکز مغزی پائین‌تر , ای جهان را دلگشا اقبال عشق , گوی تپه , مدت شیرخوارگی , آسپیراسیون سوزنی ریه از طریق پوست , در مرثیه‌ی امیر عضد الدین فریبرز و خواهر او، دو فرز... , ای به سر برده خیره عمر طویل , ایضا فی مدح , الکل , برداشت ,

برخی منابع مهم خبری
iranart.ir ایران آرت , sedayiran.com صدای ایران , asianews.ir روزنامه آسیا , noavaranonline.ir نوآوران , sharghdaily.ir روزنامه شرق , alef.ir الف , jahaneghtesad.com روزنامه جهان اقتصاد , armandaily.ir روزنامه آرمان , smtnews.ir روزنامه صمت , tabnak.ir تابناک , click.ir کلیک , hemayatonline.ir روزنامه حمایت , qudsonline.ir روزنامه قدس , bazarnews.ir بازارنیوز , afkarnews.ir افکار نیوز , newsrahemardom.ir روزنامه راه مردم , caffecinema.com کافه سینما , seemorgh.com سیمرغ , tebyan.net تبیان , namayande.com نماینده , abna24.com ابنا , karyab.net کاریاب , kayhan.ir روزنامه کیهان , irdiplomacy.ir دیپلماسی ایرانی , irna.ir ایرنا , itna.ir ایتنا , etemadnewspaper.ir روزنامه اعتماد , home.abrarnews.com روزنامه ابرار , sowt.ir صنعت و توسعه , bartarinha.ir برترینها ,

وبگردی
پس‌لرزه سياسی
پس‌لرزه سياسی - سياسي‌اش كردند. زود رفتند سراغ مسكن مهر... خدا لعنت كند معاول اول رييس‌جمهوري، آقاي جهانگيري را... نخستين تخم لق سياسي را ايشان گذاشت و زود در جلسه اقتصاد مقاومتي اعلام كرد مسكن مهر... اصلا چه ربطي دارد؟
نخستین فیلم از زلزله ایلام
نخستین فیلم از زلزله ایلام - شدت زلزله۵.۳ ریشتری ایلام از دید دوربین یکی از فروشگاه ها را مشاهده می کنید.
فیلم | حجاب ورزشی نایکی یکی از ٢۵ اختراع مهم سال
فیلم | حجاب ورزشی نایکی یکی از ٢۵ اختراع مهم سال - فیلم - «مسابقه دادن با حجاب سخت است، اگر جنس لباس سنگین باشد باعث عرق کردن زیادی می شود؛ اگر زیادی سبک باشد ممکن است در طول مسابقه حجاب از سر بیفتد و اگر اشتباه بسته شود حس می کنید در حال خفه شدن هستید»... این ها اظهارات منال رستوم دونده مصری است که در فیس بوک گروه "ناجی حجاب" را راه اندازی کرده و نزدیک به نیم میلیون دنبال کننده دارد. او با طراحی های حجاب کمپانی نایک در مسابقات شرکت کرده است و این…
گریه مجری حین روایت دردناک جواد خیابانی از زلزله
گریه مجری حین روایت دردناک جواد خیابانی از زلزله - جواد خیابانی این روزها برای کمک به مصدومان حادثه زلزله کرمانشاه، در مناطق زلزله زده حضور دارد و در گفتگویی تلفنی با شبکه ورزش، در حالی که اشک می ریخت، یکی از خاطرات دردناک این حادثه را بازگو کرد. مجری برنامه نیز پس از شنیدن خاطره، با صدای بلند شروع به اشک ریختن کرد.
فیلم | توضیحات مهناز افشار درباره ماجرای واردات شیرخشک‌های فاسد توسط همسرش
فیلم | توضیحات مهناز افشار درباره ماجرای واردات شیرخشک‌های فاسد توسط همسرش - فیلم - مهناز افشار در نشستی با خبرنگاران درباره ماجرای واردات شیرخشک‌های فاسد از سوی همسرش گفت: من از شما درباره این موضوع پیگیرترم. صحبت های این بازیگر را در ویدئوی زیر بشنوید.
تصویری از ستونهای مسکن مهر
تصویری از ستونهای مسکن مهر - تصویری عجیب از ستون های مسکن مهر پس از زلزله را مشاهده می کنید. این تصویر صبح امروز پس از عملیات آوار برداری منتشر شد.
فیلم تلخ از لحظه خودکشی مرد آبادانی
فیلم تلخ از لحظه خودکشی مرد آبادانی - مرد آبادانی در اقدامی هولناک خودش را زیر خودروی سمند انداخت و به زندگی اش پایان داد.
مسکن‌مهر در اولین آزمون
مسکن‌مهر در اولین آزمون - واحدهای مسکونی مهر با ساکنانشان بی مهری کردند و به شکل گسترده ای در زلزله کرمانشاه، سرپل ذهاب،قصر شیرین و ایلام و ... تخریب شدند،این در حالی است که قدیمی ترین مسکن مهر در ایران هنوز 10 ساله نشده است.
فیلم تمرینات بدنسازی بهنوش طباطبایی
فیلم تمرینات بدنسازی بهنوش طباطبایی - بهنوش طباطبایی با انتشار این ویدیو در صفحه شخصی خود نوشت: یک هفته پر انرژى با تمرینات آمادگى جسمانى هر روزه
قشر متوسط - ازدواج سفید / قش پائین - تجاوز
قشر متوسط - ازدواج سفید / قش پائین - تجاوز - الان این ازدواج سفید بحرانی است که قشر متوسط دارد ایجاد می‌کند، بعد از آن ازدواج‌های ساندویچی است، یعنی رابطه جنسی ساندویچی. در ازدواج سفید طرفین چندمدت با هم هستند اما اگر قرار شد رابطه ... سر خیابان انجام شود، چه کسی می‌خواهد آن‌ها را بگیرد؟ چند نفر را می‌خواهند بگیرند؟ چند نفر را می‌خواهند اعدام کنند؟
تهران 1396 / تن فروشی در 10 سالگی برای 5 هزار تومان
تهران 1396 / تن فروشی در 10 سالگی برای 5 هزار تومان - فاطمه در 8 سالگی برای مدتی هر روز به بهانه بستنی و... به کارگاه چوب بری کشیده می‌شد و آنجا مورد تجاوز قرار می‌گرفت.
فیلم دو دختر اصفهانی لحظاتی قبل از خودکشی
فیلم دو دختر اصفهانی لحظاتی قبل از خودکشی - فیلم خودکشی دختر اصفهانی (جدید) | دو دختر اصفهانی در فیلمی که پیش از خودکشی ضبط کرده اند، با خوشحالی به سمت مرگ می شتابند. لحظاتی که آنها نزدیکان شان را خطاب قرار می دهند و خودشان را آرام و آهسته می رسانند به بلندترین ارتفاعی که برای خودکشی به ذهنشان آمده یعنی پل شهید چمران اصفهان و در این مسیر هیچ عاملی، هیچ دلیلی نیست که دست دلشان را بگیرد و پشیمان شان کند برای رفتن.
مجری : مسی شما را بعنوان نماینده ایران ! تحویل نگرفت
مجری : مسی شما را بعنوان نماینده ایران ! تحویل نگرفت - توضیحات رضا پرستش درمورد دیدار ناموفق با مسی! / ویدیو از آپارات
قهر مهدی فخیم زاده در برنامه زنده / رفتار عجیب مجری
قهر مهدی فخیم زاده در برنامه زنده / رفتار عجیب مجری - مهدی فخیم زاده مهمان شب گذشته مهمان برنامه زنده «سینما دو» بود که بعد از ارتباط تلفنی با لاله اسکندری و معطلی در استودیو، بعد از پخش آیتمی، بدون خداحافظی برنامه را ترک کرد. ویدیو از آپارات
در منزل بقایی ۷۰۳ سکه تمام بهار آزادی، ۱۸۴۲ نیم‌سکه، مبلغ ۲۱ میلیارد ریال وجه نقد ...
در منزل بقایی ۷۰۳ سکه تمام بهار آزادی، ۱۸۴۲ نیم‌سکه، مبلغ ۲۱ میلیارد ریال وجه نقد ... - زمانی که آقای بقایی در سازمان میراث فرهنگی مسئولیت داشتند چندین شرکت با نام‌های توسعه فناوری اطلاعات، میراث آریا، بهار سرزمین من، تور گردشگری ایران، کانون جهانگردی اتومبیلرانی ایران تأسیس کردند...
فیلم / مالباختگان ایران خودرو
فیلم / مالباختگان ایران خودرو - اعتراض جمعی از مالباختگان نمایندگی ایران‌ خودرو مقابل ساختمان اصلی وزارت صنعت امروز در حالی برای چندمین بار ادامه یافت که شرکت خودروساز با این ادعا که سهامدار نمایندگی، شرکت دیگری است، مسئولیت ماجرا را نمی‌پذیرد.
تصاویر جشن تولد احمدی نژاد
تصاویر جشن تولد احمدی نژاد - کیک تولد 61 سالگی احمدی نژاد که توسط طرفداران به خانه اش برده شد روی کیک نوشته شده: چه خوب شد که به دنیا آمدی و چه خوبتر که دنیای ما شدیدکتر جان تولدت مبارک.
انصافاً هیچ دولتى در شیرین كارى، خلاقیت اینا رو نداشت!
انصافاً هیچ دولتى در شیرین كارى، خلاقیت اینا رو نداشت! - امروز كه این عكسا رو دیدم، یهو دلم واسه كل ایل و تبارشون تنگ شد. انصافاً هیچ دولتى در شیرین كارى، خلاقیت اینا رو نداشت.
آشکارشدن ابعادجدیدی از تجاوز ناپدری به اهورا
آشکارشدن ابعادجدیدی از تجاوز ناپدری به اهورا - یکی از همسایه ها گفت: هنگامی که وارد خانه شدیم اهورا لخت مادرزاد بود و قاتل نیز در حالی که نیمه برهنه بود روی مبل نشسته بود. یکی دیگر از همسایه ها نیز گفت: اهورا را در حالی که از بینی، دهان و.... دچار خونریزی بود از خانه خارج کردیم.
پربازدیدها