سه شنبه ۲ آبان ۱۳۹۶ / Tuesday, 24 October, 2017

اعلم الدوله اولین شهردار مشروطه


اعلم الدوله اولین شهردار مشروطه
پس از استقرار مشروطیت، مجلس شورای ملی با حضور وزیران، نمایندگان سیاسی داخل و خارج كشور و تعدادی از علما و مجتهدین در روز یكشنبه ۱۸ شعبان سال ۱۳۲۴ هـ.ق در كاخ گلستان رسماً افتتاح شد. مهم ترین وظیفه این مجلس تدوین و تصویب قانون اساسی مشروطه بود. مجلس قانون فوق را كه ابتدا نظامنامه خوانده می شد در پنجاه و یك ماده تدوین كرد و در روز چهاردهم ذی القعده سال ۱۳۲۴ هـ.ق به امضای مظفرالدین شاه و محمدعلی میرزا ولیعهد رسانید. در قانون تصویبی از شهر تهران به عنوان پایتخت و محل انعقاد مجلس شورای ملی نام برده شده است كه در این زمینه با تصویب قانون بلدیه در همین مجلس ساماندهی و اداره امور خدماتی شهر تهران به این سازمان كه متشكل از اداره مركزی، صحیه و معاونت عمومی، ارزاق و احصائیه، ساختمان مهندسی و تنظیف و محاسبات بوده واگذار می شود. بعدها دكتر خلیل خان ثقفی (اعلم الدوله) به عنوان نخستین رئیس بلدیه (شهردار) تهران و بعد از استقرار مشروطه برگزیده می شود.
دكتر خلیل خان ثقفی ملقب به اعلم الدوله فرزند حاج میرزا عبدالباقی حكیم باشی معروف به اعتضاد الاطباء (از پزشكان صاحب نام عصر ناصرالدین شاه) در ماه شعبان سال ۱۲۷۹ هـ. ق در تهران به دنیا آمد. تحصیلات مقدماتی را در تهران شروع كرد. ریاضیات و هیئت و نجوم را نزد میرزامحمد علی خان شیرازی و مقدمات علم طب را نزد پدرش و آقامحمدرضا قمشه ای فرا گرفت و در سال ۱۲۹۳ هـ.ق وارد دارالفنون شد. پس از چهار سال ضمن ادامه تحصیل به عنوان معلم زبان فرانسه و جغرافیا با تعیین ۱۲ تومان حقوق سالیانه در همان مركز مشغول به تدریس گردید. در سال ۱۳۰۵ هـ.ق در رشته طب فارغ التحصیل شد.
سپس دانشیار دكتر آلبو (از اساتید رشته طب دارالفنون) و بعد از آن استاد رشته طب دارالفنون و معلم كلیه دروس جدید در مدرسه نظام ناصری شد. وی اولین شخصی است كه در ایران به عنوان دكتر معروف و شناخته شده است زیرا تا آن تاریخ این عنوان مخصوص پزشكان فارغ التحصیل از اروپا بوده است. دكتر ثقفی در سال ۱۳۱۲ هـ.ق به كوشش دكتر «طولوزان» از شاه اجازه یافت كه جهت ادامه تحصیل به فرانسه سفر كند. در پاریس به ادامه تحصیل در رشته طب پرداخت.
در سال ۱۳۱۶ هـ.ق از طرف دولت ایران در مجلس شورای بهداشت بین المللی پاریس سمت نمایندگی را بر عهده داشت و چند ماه پیش از آغاز سلطنت مظفرالدین شاه به ایران مراجعت كرد و در دستگاه شاهی مقامی عالی یافت. سپس به عنوان پزشك مظفرالدین شاه و رئیس اطبای دولتی مشغول به كار شد. پس از فوت مظفرالدین شاه نیز مدتی در دستگاه شاهزاده ملك منصور میرزا شعا ع السلطنه پسر دوم مظفرالدین شاه به عنوان طبیب وی و مدتی نیز به عنوان معلم دارالفنون به تدریس طب مشغول بود.
مرحوم اعلم الدوله گذشته از مناصب اداری و فرهنگی، شخصی روشنفكر بود. مردی بود فاضل و اهل تتبع و نویسنده ای با انشای بسیار روان و سلیس. با شروع نهضت مشروطه به مشروطه خواهان پیوست و از طرفداران این نهضت بود و رابطه نزدیكی با سران مشروطیت داشت. وی با توجه به نفوذ و آشنایی كه با خانواده شاهی به خصوص مظفرالدین شاه داشت اقدامات موثری در این زمینه انجام داد.
نقل است بعد از فوت مظفرالدین شاه و روی كار آمدن محمدعلی شاه و سپس به توپ بستن مجلس، محمدعلی شاه از اعلم الدوله خواست كه شهادت دهد در زمان صدور فرمان مشروطیت و فوت شاه به عنوان پزشك بر بالین بستر وی حضور داشته است و مشاهده كرده مظفرالدین شاه در زمان صدور فرمان مشروطه از لحاظ جسمی و عقلی در حال عادی نبوده است.
مرحوم اعلم الدوله از این كار امتناع می نماید و مورد غضب شدید محمدعلی شاه واقع می گردد.۱
وی در دوره مشروطیت و پس از خلع محمدعلی شاه در زمان نیابت سلطنت علیرضاخان عضدالملك به ریاست اولین بلدیه (شهرداری) تهران انتخاب شد و چندی نیز پست های قنسول ایران در لوزان سوئیس و رئیس كل معارف و معاونت آن وزارتخانه را نیز بر عهده داشت.
اعلم الدوله گذشته از مقام استادی در رشته طب و علوم وابسته، در رشته های دیگر نیز تبحر داشت و با برخورداری از قلمی شیرین و جذاب، نوشته های ادبی او نیز در روشنگری عصر مشروطه بی اثر نبوده است. چندین تالیف نفیس در موضوعات مختلف از خود به یادگار گذاشته است كه تعدادی از این آثار به چاپ رسیده است كه از آن جمله می توان به كتاب های هزار و یك حكایت، خردنامه جاوید، ۱۵۰ مقاله یادگار عصر جدید، ترجمه كنت مونت كریستو، ترجمه قسمت هایی از افسانه های لافونتن، واژه نامه فرانسه به فارسی و فرهنگ فارسی به فرانسه اشاره كرد.
وی آشنایی كامل به زبان فرانسه داشت و تعدادی از كتب منظوم و منثور فارسی را به فرانسه ترجمه كرد كه از آن جمله می توان به كتاب باغ سرور اشاره نمود كه مجموعه ای است از ترجمه چندین داستان شیرین شعرای فارسی زبان از جمله نظامی، امیرخسرو دهلوی و جامی كه چندین بار در پاریس تجدیدچاپ شده است.
اعلم الدوله علاوه بر نگارش مقالات و كتب ادبی و ترجمه، در زمینه علمی نیز جزوات و كتب زیادی جهت تدریس در دارالفنون و دیگر مراكز علمی نوشت كه از آن جمله می توان به رسالاتی در باب حساب، شیمی، فیزیك، مثلثات و لگاریتم، جراحی، تشریح، پاتولوژی و... اشاره كرد.
او در زمان حیات خود موفق به دریافت چندین نشان علمی، لشكری و كشوری از دولت ایران و كشورهای دیگر شد كه از آن جمله نشان «لژیون دونور» از فرانسه، نشان «استانیسلاس» از روسیه، نشان «تاج پروس» از آلمان، نشان «فرانسواژوزف» از اتریش و... به وی اهدا شد. مرحوم اعلم الدوله در روز دوشنبه هفتم فروردین ماه ۱۳۰۳ شمسی فوت كرد و در قسمت شمالی حیاط اصلی گورستان امامزاده عبدالله شهر ری در آرامگاهی كه متعلق به سعدالدوله یكی دیگر از چهره های سرشناس عصر قاجار و مشروطه است به خاك سپرده شد.

پی نوشت ها:
۱- نقل از مقالات اعلم الدوله كه نزد آقای دكتر جمشید ثقفی امانت است.
دكتر ثقفی در حال حاضر استاد دانشگاه در آمریكاست.
* كارشناس ارشد
مریم فریام منش*

منبع : روزنامه شرق

مطالب مرتبط

کلمات در حال جستجو
وزارت امور خارجه آمریکا , الودگی صوتی , تاجری , قاچاقچی چوب , سد شهید کشتگر , شبکه یک سیما , روستای عنبران , کشف گیوتین , دست های مهربانی , پیشنهاد مالی , مهدی مهرآرا , گفتگوی نوروزی , افزایش 31 درصدی مبادلات , انجمن کتابداری فارس , درگذشت علی معلم , فروش نفت اقلیم , کتابنامه , اعزام روحانی , مجوز فعالیت موسسه آموزشی , برهم صالح , فصلنامه قرآن و حدیث , سردار اثباتی , سیاست مهار ایران , عالیم قاسم اف , داماد پوتین , ذوالفدر , سر وصدا , دیگو جیاچینو , تحکیم روابط , حمله کنندگان , طرح تحول سلامت , محمدرضا بادامچی , ریاست شورای هماهنگی تبلیغات اسلامی استان بوشهر , هوای بارانی , فرسایش رودخانه , حمله قلبی , بیکاری فارغ‌التحصیلان , 32درصد , توده عضلانی قفسه سینه , اجراشدن , انتشار اسناد , محسن نصیری , هاروارد ترکیه , سه شنبه خطرناک , کتاب عکس «چهلم» , اطلاعیه وزارت خارجه , بانک کشاورزی , مربی قزوینی تیم ملی تکواندو زنان , طعم گیلاس , جان های ,

برخی از مطالبی که کاربران هم اکنون در حال خواندن آن هستند
زوج , جدول ترکیب بیست و چهارگانه الگوی چهاربعدی خبر , با بخت در عتابم و با روزگار هم , شهر و جامعه شهری , منطقه آزاد چابهار , تاثیر حیلت‌های ابسال در سلامان , بکن چندان که خواهی جور بر من , یا من بنا قصر الکمال مشیدا , دانیال , مکتوب من به خدمت جانان که می‌برد؟ , خوراک لذیذ گیاهخواران , غار كافر قلعه، روستای گلیان، شیروان , خَرج‌بُری , حساسیت و مقاومت در مقابل بیماری , جغرافیا , کنایات تازه , باز , جدول هزینه‌های ارزش اراضی , منوچهر مطیعی تهرانی , آب انبار البرز ,

برخی منابع مهم خبری
24onlinenews.ir 24 آنلاین , iribtv.ir صداوسیما , rasekhoon.net راسخون , fairna.ir فیرنا , dana.ir دانا , ebrat.ir عبرت , techshot.ir تک‌شات , khanevarzesh.com خانه‌ ورزش , khorasannews.com روزنامه خراسان , afkarpress.ir روزنامه افکار , salamaneh.com سلامانه , naftnews.net نفت , naghola.com ناقلا , armandaily.ir روزنامه آرمان , tazeh.net تازه , cinemapress.ir سینما پرس , iran-varzeshi.com روزنامه ایران ورزشی , hamshahrionline.ir همشهری آنلاین , fetnehnews.ir فتنه , epe.ir اقتصاد پنهان , farhangemrooz.com فرهنگ امروز , shana.ir شانا , asreertebat.com عصر ارتباط , sabernews.com صابرنیوز , tehranpress.com تهران پرس , salameno.ir سلام نو , harfeno.com حرف نو , baharnews.ir بهارنیوز , eghtesad-pooya.com روزنامه اقتصاد پویا , nano.ir فناوری نانو ,

بازرگانی موسایی باغستانی  ◊  09125436383-07633676575
وبگردی
انصافاً هیچ دولتى در شیرین كارى، خلاقیت اینا رو نداشت!
انصافاً هیچ دولتى در شیرین كارى، خلاقیت اینا رو نداشت! - امروز كه این عكسا رو دیدم، یهو دلم واسه كل ایل و تبارشون تنگ شد. انصافاً هیچ دولتى در شیرین كارى، خلاقیت اینا رو نداشت.
مردم اسلام آباد، مدرسه را به آتش کشیدند / فیلم
مردم اسلام آباد، مدرسه را به آتش کشیدند / فیلم - عصر دوشنبه شایعه ای مبنی بر تعرض یک نیروی خدماتی مدرسه ای در اسلام اباد ارومیه به دانش آموز 12 ساله در شبکه های اجتماعی منتشر شد اگرچه هنوز صحت خبر تایید نشده اما مردم منطقه تجمع کرده و عده ای از فرصت طلبان به مدارس یورش بردند.
آشکارشدن ابعادجدیدی از تجاوز ناپدری به اهورا
آشکارشدن ابعادجدیدی از تجاوز ناپدری به اهورا - یکی از همسایه ها گفت: هنگامی که وارد خانه شدیم اهورا لخت مادرزاد بود و قاتل نیز در حالی که نیمه برهنه بود روی مبل نشسته بود. یکی دیگر از همسایه ها نیز گفت: اهورا را در حالی که از بینی، دهان و.... دچار خونریزی بود از خانه خارج کردیم.
۵۰ درصد ثروت کشور در اختیار ۳ یا ۴ نهاد
۵۰ درصد ثروت کشور در اختیار ۳ یا ۴ نهاد - بهزاد نبوی می‌گوید اگر رییس دولت اصلاحات هر ۹ روز با یک بحران مواجه می‌شد، حسن روحانی در هر ۹ ساعت با یک بحران روبه‌رو شده است.
خرابکاری سگ رئیس جمهور فرانسه حین جلسه رسمی!
خرابکاری سگ رئیس جمهور فرانسه حین جلسه رسمی! - امانوئل مکرون رئیس جمهور فرانسه در جلسه ای با سه وزیر این کشور مشغول صحبت بود که سگ سیاه او در کنار شومینه اقدام به قضای حاجت کرد. این اتفاق باعث خنده حضار و مکرون شد.
اظهارات جنجالی و درگیری فیزیکی بقایی با ماموران پس از دادگاهش!
اظهارات جنجالی و درگیری فیزیکی بقایی با ماموران پس از دادگاهش! - دادگاه دوم حمید بقایی،معاون اجرایی محمود احمدی نژاد بسیار جنجالی شد... / ویدیو از آپارات
همسر جهانگیری در ضیافت ناهار همسر اردوغان در کشتی!
همسر جهانگیری در ضیافت ناهار همسر اردوغان در کشتی! - همسر اسحاق جهانگیری و دیگر مقامات اجلاس دی-۸ در ضیافت ناهار همسر اردوغان را می‌بینید.
محسن افشانی باز هم جنجال آفرید.
محسن افشانی باز هم جنجال آفرید. - بتازگی فیلمی در استوری اینستاگرام خانم لنی برلین lennyberlin خواننده و دی جی اوکراینی منتشر شده که عجیب بود. حضور آقای محسن افشانی بازیگر کشورمان در کنسرت این خواننده و حضور در کنار این خانم آن هم با ظاهری نامتعارف جای سوال و تعجب دارد.
میرشکاک: اختلاس مقدس شده است
میرشکاک: اختلاس مقدس شده است - خشت خام / نوبت سی و چهارم / گفتگوی حسین دهباشی با یوسفعلی میرشکاک / ویدیو از آپارات
فیلم | شخصی که کنار ترامپ ایستاده بدل ملانیاست
فیلم | شخصی که کنار ترامپ ایستاده بدل ملانیاست - فیلم - کاربران شبکه های اجتماعی با انتشار این ویدئو شایعه کرده اند فردی که کنار دونالد ترامپ ایستاده، ملانیا نیست و بدل او است.
رفتار نامناسب قرائتی در یک برنامه زنده
رفتار نامناسب قرائتی در یک برنامه زنده - سن و سال كه بالا برود حوصله آدم كمتر مي شود. در پخش مستقيم هم اقتضائات و شرايطي است كه آقاي قرائتي به آن عادت ندارد. در همين ويدئو هم ايشان مي گويد دوربين را نگه داريد! يعني كاملا واضح است كه ايشان تصور مي كرده در يك برنامه ضبطي سخنراني مي كند!
حمله خانم نماینده با پایه میکروفن به معاون استاندار
حمله خانم نماینده با پایه میکروفن به معاون استاندار - هاجر چنارانی نماینده نیشابور سخنرانی معاون استاندار خراسان رضوی را بخاطر استفاده سهوی از کلمه خراسان غربی در سخنرانی گذشته به هم زد.
"اسیدپاشی اصفهان" هم‌چنان "معما"
"اسیدپاشی اصفهان" هم‌چنان "معما" - این اظهارات رییس پلیس آگاهی مسیر عجیب خود را ادامه داد تا به اینجا رسید که توپ عدم دستگیری اسیدپاش را به زمین رسانه‌ها انداخت. او گفت: "این در شرایطی بود که این فرد در شرایط زمانی آن موقع به‌دنبال حساسیت بالایی که در رسانه‌ها و جامعه ایجاد شد، در نیمه راه، از ادامه مسیرش منصرف شد."
حاشیه های مراسم ختم داود احمدی‌نژاد
حاشیه های مراسم ختم داود احمدی‌نژاد - مراسم ترحیم مرحوم داود احمدی‌نژاد برادر رئیس جمهور سابق کشورمان عصر دیروز در مسجد امام خمینی(ره) شهرک شهید محلاتی برگزار شد.
دختر شطرنج‌باز ایرانی به تیم ملی آمریکا پیوست
دختر شطرنج‌باز ایرانی به تیم ملی آمریکا پیوست - دختر شطرنج‌باز ایرانی که به دلیل حضور بدون حجاب در رقابت‌های بین‌المللی از تیم ایران اخراج شد، به تیم ملی آمریکا پیوست.
میلیاردر ایرانی بار دیگر خودرویBMW خود را به آتش کشید
میلیاردر ایرانی بار دیگر خودرویBMW خود را به آتش کشید - فیلم / آقا این ماشینو بفروش یک پراید بخر راحت شو.
ازدواج قربانی اسید پاشی اصفهان
ازدواج قربانی اسید پاشی اصفهان - مرضیه ابراهیمی در جریان اسیدپاشی یکی از قرنیه‌هایش را از دست داد و بدنش نیز به‌ شدت آسیب دید و یک قسمت از سرش سوراخ شد.
پربازدیدها