جمعه ۳۱ فروردین ۱۳۹۷ / Friday, 20 April, 2018

حاج آقا نورالله نجفی


حاج آقا نورالله نجفی
حاج آقا نورالله نجفی در جوانی به تحصیل علوم و معارف اسلامی روی آورد و چند سال نیز در عتبات عالیه زیست و به كسب فقه و علوم و اصول و ادب روی آورد و مجتهدی بزرگ شد. وی مردی نیك نفس، بلندهمت، با هوش، فوق العاده دلیر و صریح اللهجه بود. پس از فوت برادرش آقا نجفی «آیت الله» نامیده شد و منزلش ماوای ستمدیدگان شد. وی بی تردید یكی از فداكاران بزرگ مشروطیت در اصفهان بود كه سالیان متمادی بدون كوچكترین سستی و خستگی علیه زور و استبداد پایمردی ها كرد.
در سال ۱۲۸۵ ش كه خیزش انقلاب مشروطیت نشات یافت، جهت نیل به مقصود از هیچ گونه جانفشانی و اقدامی كوتاهی نكرد. در اوایل انقلاب مشروطیت، نفوذ و اقتدارش در نواحی اصفهان شهره آفاق بود. در سال ۱۲۹۰ كه حزب دموكرات در اصفهان پا گرفت و مشروطه خواهان افراطی در تهران «آیت الله بهبهانی» را به قتل رساندند، مخالفت خود را با نفوذ كلمه روحانی مسلكان آغاز كردند. آنها وقتی اقتدار و زمامداری آقا نورالله را نسبت به امور مردم مخالف با مقاصد و مرام های افراطی خود دیدند نه تنها به مخالفت با وی برخاستند بلكه قصد جانش را نیز كردند. لذا وی وقتی خود را در معرض خطر یافت از اصفهان راهی عراق شد و به مدت سه سال در كربلا اقامت داشت. پایان سال ۱۲۹۳ كه مقارن با افول نفوذ احزاب افراطی و به قدرت رسیدن احزاب معتدل بود، به اصفهان بازگشت.
زمانی كه جنگ جهانی دوم وزیدن گرفت شعله آتش آن اقصی نقاط عالم را فرا گرفت. آلمانی ها در اصفهان وی را به طرف خود جلب كردند. در این هنگام كه وی نیز موقع را مناسب می دید با معاضدت آزادی خواهان افراطی و اداره ژاندارمری هم داستان شده و غوغایی در اصفهان به راه انداخت و علیه متفقین اعلام جنگ كرد. افراد ماجراجو و عمال آلمان به بهانه های مختلف اقدام به ایجاد آشوب كردند، اما آشوب طلبان با اندك مقاومتی شكست خوردند و صحنه را خالی كردند و اصفهان به دست روس ها افتاد. از آنجایی كه شیخ سردسته آنها محسوب می شد اگر به دست آنها گرفتار می آمد سرش بر دار می رفت لذا به طرف خاك بختیاری پناه برد و سپس عازم خانقین و كربلا شد. زمانی كه شعله های جنگ جهانی می رفت تا خاموش شود به اصفهان بازگشت. در این برهه از زمان وجود وی برای جلوگیری از غارتگری بختیاری ها و تجاوزات ناحق و نامشروع دولتیان بسیار مفید و چاره ساز بود. لذا عموم طبقات مردم از او حمایت می كردند. به طوری كه در سراسر ایران شهرت یافت و از رجال طراز اول دین و سیاست به شمار می رفت.
استقرار مشروطه دوم نه تنها حاج شیخ نور الله را مایوس كرد بلكه مردمی را كه به فرمان او فداكاری كرده و در مسجد نو بازار هر شب به وی اقتدا می كردند، با استقرار مشروطه دوم و تركتازی ایادی فاتحان تهران از كرده خود پشیمان شدند. وی سپس عازم عتبات شد و مدت پنج سال در حوزه علمیه نجف زیست و به مطالعه تاریخ و معارف اسلامی روی آورد. آزادیخواهان اصفهان ایشان را پناه آزادی و كعبه آمال ملی خود می دانستند. بازگشت او روحی تازه و انقلابی جدید در اصفهان پدید آورد. شروع تجربه مبارزاتی آقا نورالله را باید در كنار برادر بزرگش آیت الله آقا نجفی دانست. وی تا هنگام فوت برادرش همواره به عنوان بازویی قوی برای وی در همه میدان های اجتماعی و سیاسی عمل كرد. این همگامی و اتحاد و نزدیكی و همگامی موقعیت دو برادر را مستحكم تر كرد.
البته در بعضی از كتب تلاش می شود كه از حاج نور الله چهره ای روشنفكر و مترقی و طغیانگر در برابر اقتدار و نفوذ مذهبی آقا نجفی (برادرش) ترسیم كنند. درحالی كه تنها تمایز ظاهری آنها تمایز و حیطه مسئولیت های این دو بوده است. اطراف حاج آقا نورالله بسیاری از روشنفكران صادق، آزادیخواهان، شعرا و مصلحین، روزنامه نگاران و عشایر مجاهد بختیاری و قشقایی بودند اما اطراف آقا نجفی به علت موقعیت ریاست علمیه اصفهان و مقام مرجعیت طراز اول، طلاب مدارس و تجار سرشناس و توده مقلدین بودند. وی در مشروطیت هم یك متفكر و اندیشمند و هم یك رهبر عمل كننده است. گروهی معتقدند روندی كه در مشروطیت اصفهان وجود داشت و آنچه كه از فكر حاج آقا نور الله به دست خودش به مرحله ظهور رسید همان اصولی بود كه دیگر علمای بزرگ و زعمای مشروطیت از آن جنبش توقع و انتظار داشتند، روایتی كه چهره و سیمای آن به عمد در تاریخ مشروطیت فراموش و یا تحریف شده است.ایشان از مقام و اعتبار علمی بالایی برخوردار بود و به خاطر همین رتبه فقاهت و اجتهاد بود كه به عنوان مجتهد طراز اول در مجلس انتخاب شد و به همین علت هم نامش را در اعلامیه های دوران مشروطیت كنار مراجع نجف مشاهده می كنیم. مجتهدین مبرز و بزرگی از وی اجازه اجتهاد دریافت داشتند.
به عنوان یك عالم دینی دخالت در امور اجتماعی و سیاسی مردم را وظیفه خود تلقی می كرد و بدان عمل می كرد. موقعیت خاص در میان مردم، تیزبینی و درایت او در درك مصایب مردم و رسیدن به راه حل های اساسی و توجه به نفی سلطه اجانب از بلاد اسلامی از ایشان چهره مصلحی اجتماعی و سیاسی را ترسیم می كند. مبارزه با استعمار خارجی و استبداد داخلی و مقابله با هجوم گسترده فرهنگی، اقتصادی، سیاسی و اجتماعی غرب در دیدگاه وی امری واجب شمرده می شد. او فریبكاری انگلستان در حمایت از مشروطه را رسوا می ساخت و به شدت به سیاست بست نشینی در كنسولگری اجنبی می تاخت.
اقدام اساسی وی توجه به وحدت اسلامی و یكپارچه كردن جامعه مسلمان در مقابل اجانب و استعمارگران بوده است. از نطق ها و مكتوبات و اعلامیه های وی به خوبی آشكار است كه از آرای بسیاری از متفكرین دوران خویش آگاهی داشته است. هرچند بسیاری افراد، مدعی لفظ مشروطه بودند اما بین مشروطه ای كه در فكر حاج آقا نورالله بود با مشروطه ساخته و پرداخته برخی محافل غربگرای تهران، تفاوت بسیاری وجود داشت.

محمود فاضلی

منبع : روزنامه شرق

مطالب مرتبط

امان از خودشیفتگی

امان از خودشیفتگی
رادیو سراسری گفت‌وگو در میزگردی به مناسبت سالگرد عزل «ابوالحسن بنی‌صدر» اولین رئیس‌جمهور ایران به بررسی و نقد عملکرد او و نیز خیانتکار بودن یا نبودن بنی‌صدر پرداخت. در این برنامه «محمدجواد مظفر» مدیر انتشارات کویر و «علی شکوهی» معاون فرهنگی موسسه جام‌جم شرکت داشتند. بخش اول این میزگرد روز پنج‌شنبه به چاپ رسید و اکنون بخش دوم و پایانی آن را می‌خوانید: دلایل بنی‌صدر برای تعویق انتخابات چه بود؟
ـ مظفر : درباره تدوین قانون اساسی اختلافات جدی وجود داشت و در گفت‌وگویی که در دهمین سالگرد انقلاب با سران کشور داشتیم نیز آقای هاشمی رفسنجانی بیان کردند که اگر تجربه الان را داشتیم اینگونه عمل نمی‌کردیم. وی در ادامه، سخنان باشکوهی درباره انتخابات اظهار داشت؛ امام در پنج‌شنبه چهارم بهمن‌ماه در حالی‌که در بیمارستان قلب بستری بود صحبتی را برای مردم کردند و در آن گفتند بهتر است آنهایی که می‌دانند انتخاب نمی‌شوند با آنهایی که برنده می‌شوند اجماع کنند تا ما سرشکسته نشویم. در مقابل ۱۰ میلیون رای بنی‌صدر، حبیبی تنها توانست ۴۷۰ هزار رای به دست آورد و در رابطه با سخنان امام هم آقایان کاندیدای ریاست جمهوری در شورای انقلاب قرار بود جمع شوند و با هم توافق کنند که به نفع هم کنار روند که در این جلسه شیخ فضل‌الله محلاتی، قطب‌زاده و حبیبی هم بودند و بنی‌صدر با تاخیر زیاد حاضر شد و در نهایت کاندیداها موفق به تفاهم درباره کنار رفتن نشدند.
ـ شکوهی: در انتخابات آن زمان شورای نگهبان نبود و ۱۰۰ نفر کاندیدا بودند و امام برای پر کردن جای شورای نگهبان، محمد موسوی‌خوئینی‌ها را مامور این کار کرد که در نهایت ابوالحسن بنی‌صدر، حسن آیت، داریوش فروهر، صادق قطب‌زاده، احمد مدنی، صادق طباطبایی، کاظم ثامنی، حسن حبیبی و مکری به عنوان کاندیدا پذیرفته شدند. روحانیت مبارز ایران نقش پررنگی در رای آوردن بنی‌صدر داشت و آیت‌الله مهدوی‌کنی در این باره بعد‌ها گفت که معلوم بود بنی‌صدر رای می‌آورد ولی ما با حمایت می‌توانستیم نفوذ بیشتری در امور داشته باشیم.
ـ مظفر: او پس از ریاست جمهوری به ندرت به جلسات شورای انقلاب می‌آمد، در ایام انتخابات ریاست جمهوری حزب جمهوری اسلامی، حسن آیت و جلال‌الدین فارسی به شدت بنی‌صدر را روانی کردند و به همین ترتیب او به شدت به دنبال این بود که پس از انتخاب شدن آنها را محدود کند و دفتر همکاری‌های مردم با رئیس‌جمهور را تاسیس کرد. وی افزود: مجلس اول آزادترین و دموکراتیک‌ترین مجلس بود و در انتخابات نخست‌وزیری که حزب جمهوری اسلامی احساس غبن می‌کردند گزینه‌های بنی‌صدر یعنی علیرضا نوبری و یا عزت‌الله سحابی در صورت عدم‌پذیرش نوبری را رد کردند و مرحوم رجایی به بنی‌صدر تحمیل شد زیرا شهید رجایی گرچه یکی از گزینه‌های بنی‌صدر بود ولی گزینه اول نبود.
چه عواملی موجب عزل بنی‌صدر شد؟
ـ شکوهی: بنی‌صدر از نظر شخصیتی آدم خودشیفته‌ای بود و کتاب کیش شخصیت را در وصف خودش نوشته است و از مصادیق آن نیز می‌توان به عدم‌عدول از دیدگاه خود و عقل جمعی اشاره کرد. محاصره شدن بنی‌صدر از سوی تشکیلات مجاهدین خلق از دیگر عوامل عزل اولین رئیس‌جمهور ایران بود.
آیا بنی‌صدر توانست در دوران ریاست جمهوری خود اقداماتی را انجام دهد؟
ـ مظفر: در مسئله بهره بانکی و وام برای مسکن او توانست طرح‌های قابل‌توجهی را برای وام ارائه دهد و در سیاست خارجی نیز به سمت آرام‌سازی و عادی‌سازی رابطه با غرب اقدام نماید، ضمن اینکه باید در نظر داشته باشیم بنی‌صدر در پنجم بهمن ۱۳۵۸ انتخاب شد و در هفتم خرداد مجلس تاسیس و در ۳۱ شهریور ۵۹ نیز وارد جنگ شدیم. بنی‌صدر به تکنوکرات‌ها و تخصص اهمیت زیادی می‌داد، بنابراین ارتش را مقدم به سپاه می‌دانست و به حرف ارتشی‌ها در این‌باره که چه میزان اسلحه به خط مقدم برود گوش می‌داد.
ـ شکوهی: در آن دوران و با اضمحلال ارتش نمی‌شد به این نیرو خیلی اعتماد کرد و حتی زمانی که امام او را از فرماندهی کل قوا عزل کرد یعنی در ۲۲ خرداد ۶۰ و طرحی نیز برای عدم‌کفایت او عرضه شد، بنی‌صدر به مجلس نرفت و حاضر به دفاع از خود نشد و در مقطع عزل نیز تصمیم به مقاومت و مخالفت با نظام گرفت در حالی‌که حتی در آن زمان هم امام (ره) راضی نبودند که ایشان خارج از کشور برود و ضدانقلاب شود.
● چرا بنی‌صدر فرار کرد؟
ـ شکوهی: مجاهدین خلق حیات خود را به بنی‌صدر گره زده بودند و دیگر نمی‌توانستند به حیات خود ادامه دهند و وارد مشی مسلحانه شدند، پس از عزل بنی‌صدر آنها بیانیه صادر کردند که اگر او را عزل کنید عواقبش با شماست، یعنی هشدار برای جنگ چریکی دادند و خود را برای جنگ مسلحانه آماده کردند و دست به کاری زدند که نتیجه‌ای جز تحقیر بنی‌صدر نداشت. حجت‌الاسلام هادی غفاری از نمایندگان دور اول مجلس و استیضاح‌کنندگان بنی‌صدر نیز در تماس تلفنی با رادیو گفت‌وگو گفت: پس از پیروزی انقلاب اسلامی،نیروهای مخلص انقلابی و عده‌ای فرصت‌‌طلب که بر موج انقلاب سوار شدند تا بر منافع شیطانی خود و پلید دشمنان برسند، در ایران شکل گرفتند. اینان کسانی بودند که دارای هواهای نفسانی بوند و هوادار هواهای شخصی خود بودند و توانستند به قدرت برسند، مشکلی در مردم ما وجود دارد که غریب پسندند و گاه نیروهای خود را می‌گذارند و یاران خود را عقب می‌اندازند و به نیروهای جدیدی که امتحانات خود را پس نداده‌اند نزدیک می‌شوند، این یک مشکل فرهنگی است و امیدواریم حل شود و مردم نیز قدر نیروهای اصیل خود را بدانند.
● آیا می‌توان لفظ خائن را درباره بنی‌صدر به کار برد؟
ـ مظفر: من این مفهوم خیانت به معنای اینکه آدمی مامور سرویس‌های خارجی بود، رای مردم را به سرقت برد، رئیس‌جمهور ایران شد، امام و رهبری تیزبین را فریب داد و بعد اهداف و اغراض خائنانه خود را ادامه داد مخالفم.
ـ شکوهی: بنی‌صدر قدر خود، توانمندی‌ها و اینکه رئیس‌جمهور است را ندانست، بنی‌صدر می‌توانست بماند اما وارد حوزه‌هایی شد که باخت.

وبگردی
عصر ما - پرونده حضور زنان در ورزشگاه ها
عصر ما - پرونده حضور زنان در ورزشگاه ها - بررسی حضور زنان در ورزشگاه ها با حضور نرگس آبیار، لاله افتخاری، حمید رسایی، حجت الاسلام محسن غرویان و فائزه هاشمی.
مراسم افتتاحیه سی و ششمین جشنواره جهانی فیلم فجر
مراسم افتتاحیه سی و ششمین جشنواره جهانی فیلم فجر - سی و ششمین جشنواره جهانی فیلم فجر شامگاه چهارشنبه با نمایش «آن سوی ابرها» ساخته مجید مجیدی در سینما فلسطین آغاز بکار کرد.
حمله فیزیکی به بازیگر زن ایرانی در خیابان! / عکس
حمله فیزیکی به بازیگر زن ایرانی در خیابان! / عکس - بازیگر سریال "تعطیلات رویایی" از حمله افراد ناشناس به خود خبر داد. مریم معصومی، بازیگر سینما و تلویزیون مورد حمله افراد ناشناس قرار گرفت.
گفتگوی تلفنی با همسر مرتضوی / صوت
گفتگوی تلفنی با همسر مرتضوی / صوت - سعید مرتضوی که در روزهای گذشته خبری از او نبود و حتی سخنگوی دستگاه قضایی گفته بود حکم جلبش صادر شده اما گیرش نیاورده‌اند، به گفته همسرش در تهران است.
ارسطوی پایتخت با مونا فائض پور ازدواج کرد
ارسطوی پایتخت با مونا فائض پور ازدواج کرد - «احمد مهران فر» بازيگر نقش «ارسطو عامل» در سريال پايتخت ۵ در اینستاگرام خود از ازدواجش با «مونا فائض پور» خبر داد.
صحبت های جنجالی رییسی علیه روحانی
صحبت های جنجالی رییسی علیه روحانی - صحبت های جنجالی رییسی پیرامون استفاده روحانی از نام امام رضا در انتخابات
500 نفر محتوای نامه‌های پستی مردم را میخواندند و چک می‌کردند!
500 نفر محتوای نامه‌های پستی مردم را میخواندند و چک می‌کردند! - محمد غرضی می‌گوید: زمانی که به عنوان وزیر در وزارت حضور یافتم بیش از ۵۰۰ نفر را دیدم نامه‌هایی که از داخل به خارج و از خارج به داخل کشور ارسال می‌شدند را چک می‌کردند و به صورت سه شیفت فعالیت می‌کردند و نامه‌ها را می‌خواندند.
جنجال ویدیو دختر بازیگر روی کول بازیکن پرسپولیس!
جنجال ویدیو دختر بازیگر روی کول بازیکن پرسپولیس! - عکس و ویدیویی منتسب به ستاره پرسپولیس فرشاد احمدزاده و ترلان پروانه بازیگر سینما و تلویزیون در فضای مجازی منتشر شده است. عجب پاپراتزی‌هایی داریم!
دختر داعشی سریال پایتخت کیست ؟
دختر داعشی سریال پایتخت کیست ؟ - در قسمت های اخیر سریال پایتخت بازیگر جدیدی به جمع خانواده معمولی پیوسته است؛ نیلوفر رجایی فر نقش الیزابت را در سریال پایتخت ۵ ایفا می کند ؛ این بازیگر با جلب اعتماد سیروس مقدم این فرصت ط بازی در سریال پر طرفدار پایتخت را به دست آورد .
خانم ایرانی، عامل تیراندازی در مقر یوتیوب / فیلم
خانم ایرانی، عامل تیراندازی در مقر یوتیوب / فیلم - ویدیوهایی از نسیم نجفی اقدم در شبکه های اجتماعی به زبان های انگلیسی و فارسی موجود است که در آن ها وی از حذف ویدیوهای خود توسط یوتیوب شکایت دارد.
رقص کاوه مدنی یا کالای ایرانی؟
رقص کاوه مدنی یا کالای ایرانی؟ - بگذارید اینطور بپرسم: مگر کیروش، مربی تیم ملی فوتبال جمهوری اسلامی ایران عرق نمی‌خورد؟ نمی‌رقصد؟ مگر برانکو و شفر نمازشب می‌خوانند و روزه می‌گیرند و اصولگرا و ارزشی و انقلابی هستند؟!