جمعه ۴ خرداد ۱۳۹۷ / Friday, 25 May, 2018

دو کتاب تازه از دکتر کاظم محمدی وایقانی


دو کتاب تازه از دکتر کاظم محمدی وایقانی
● حسام الدین: خالق مثنوی معنوی
مولوی شاعری است كه بسیاری گمان دارند او همه وجود خود را در شمس می دید و در هر كوی وبرزن مراد خویش را از او جست وجو می كرد ، اما بنا به گفته برخی از عرفان پژوهان مانند فروزانفر و زرین كوب و براساس بیان صریح مولانا، وی به یكی از مریدان خود به نام «حسام الدین» ارادتی خاص داشته است، به گونه ای كه به اصرار و درخواست حسام الدین چلبی بود كه مثنوی مولوی به نظم در آمده و در طول ۱۵ سال شش دفتر به نظم درآمد كه مولوی آنها را می سرود و حسام الدین هم آن اشعار را می نوشت.در این كتاب دكتر محمدی سعی دارد كه این موضوع را بسط بیشتری بدهد و به نوعی سخن تازه ای بگوید كه مولوی آنگونه كه عاشق و شیدای حسام بود، شدت عشق او بسیار بیشتر از شدت عشق به شمس بوده است.
از اینكه در كتابی خاص به موضوع عشق مولانا به حسام پرداخته شود، این حسن را دارد كه بتوان از زوایای مختلف با دیدگاه های مولانا نسبت به حسام آشنا شد. كتاب در ۱۷ بخش به شرح و توضیح اندیشه های مولانا و دلبستگی او به حسام می پردازد، به غیر از مبحث موسیقی و سماع كیهانی كه گرچه مبحثی جالب و خواندنی است، فصل های بعدی كاملاً به توصیف حسام و ارتباط او با مولانا می پردازد. از «سخن اصلی مولانا» تا «حسام شاه معنا» همه نشانی های فراوانی از دلدادگی و احترام ویژه مولانا به حسام دارد.
نویسنده براساس متن اشعار مثنوی و غزلیات شمس در پی اثبات این موضوع است كه مولانا بیشتر از آنكه غرق در شمس باشد، غرق در مرید خود حسام بود. حسن این كتاب در این است كه نویسنده برای هر یك از حرف های خود ادله ای بهتر از اشعار مولانا در مثنوی و حتی غزلیات شمس نمی بیند و ابیات آن را به عنوان نمونه هدف خود بیان می كند. این كتاب را نیز انتشارات نجم كبری با قیمت ۲۱۰۰تومان و در ۲۰۰صفحه منتشر كرده است.
●مكتب عرفانی تبریز
طرح مكتب عرفانی تبریز موضوعی است كه در ادامه دو مكتب معروف عرفانی یعنی مكاتب خراسان و بغداد وارد فرهنگ اصطلاحات و مكاتب عرفانی شده است.
در مكتب تبریز كسانی چون شیخ صفی الدین اردبیلی، شمس الدین ملكداد تبریزی، شیخ محمود شبستری، شهاب الدین سهروردی و... نقش مهمی در برجستگی این مكتب دارند.
نویسنده یكی از دلایل عمده در عدم ترویج آن را خود عارفان این مكتب می داند، زیرا عرفای مكتب تبریز چون سلوك و عرفان شان بیشتر عملی بوده و نظر را تابع عمل می دانستند به خودی خود كمتر در پی نشر آرای خود از طریق نظم و نثر بوده اند.
در تبریز یا آذربایجان عرفای بزرگی بوده اند كه مولانا خود را در مقابل آنها كوچك می شمارد. وی در مقالات شمس(ص۶۴۱) می گوید: «آنجا كسانی بوده اند كه من كمترین ایشانم، كه بحر مرا برون انداخته است. هم چنانكه خاشاك از دریا به گوشه ای افتد. چنینم تا آنها چون باشند.»
در تبریز به پیر و مراد «بابا» می گفتند. در این شهر گاهی در یك زمان بیش از هفتاد بابا زندگی می كرده اند. نویسنده در این اثر اسامی ۵۱ بابا را نام می برد كه عموماً در یك زمان در تبریز زندگی می كردند و در ادامه اسامی ۲۲نفر از بابایان را كه با نام هایی چون خواجه، شیخ، باله، پیر و فقیه شهرت داشتند آورده است؛ كه اتفاقاً بخش اعظم كتاب هم به «پیران و بابایان تبریز» اختصاص یافته كه نویسنده به شرح سلوك چند تن از بابایان مانند: بابافرج وایقانی، بابا حامد، بابا فرید و بابا حسن سرخابی پرداخته است و ۲۳آداب و شرایط راه سلوك و عرفان و طریقت را توضیح داده است.
این كتاب را انتشارات نجم كبری با قیمت ۲۷۰۰تومان و در ۲۷۰ صفحه منتشر كرده است.


منبع : روزنامه همشهری

مطالب مرتبط

حرف هایی نه چندان تازه

حرف هایی نه چندان تازه
▪ حفره یی در آینه
▪ لادن نیکنام
▪ نشر ققنوس
▪ چاپ اول۱۳۸۶
▪ تعداد؛۱۶۰۰ نسخه
به نظر می رسد ادبیات در این چندساله اخیر دارد به سمت و سویی ره می سپرد - و در اینجا می خواهم با کمی بدبینی بگویم هدایت می شود- که هر چه بیشتر به سادگی در روایت و از آن مهم تر شیوه نگارش نزدیک شود.بدیهی است که مرادم در این جا از ادبیات همان بخش خاص ادبیات است که تاکنون در میان خواننده عام از اقبال چندانی برخوردار نبوده است. با نگاهی گذرا به اغلب- و نه تمام- آثاری که در این چند ساله موفق به دریافت جوایز معدود ادبی شده و از قضا با اقبال نسبتاً امیدوارانه خوانندگان مواجه شده اند می توان به صحت و سقم این نظریه، که چون و چرا درباره اش هنوز بسیار است و برخی هم آن را اصلاً قبول ندارند، پی برد. همچنین شاید بتوان مظنه یی هرچند دور و دراز درباره سلیقه ادبی امروز و در مرحله یی بعیدتر ذوق و پسند خوانندگان امروز به دست آورد. داستان امروز دیگر هدفش معما ساختن از یک مساله ساده نیست. آنچه که در برخی آثار ادبی دو دهه گذشته مرسوم بود و آثارش هنوز هم در میان نویسندگان نسل تازه به چشم می خورد.
این اتفاق، خوب یا بد، افتاده و همچنان در حال افتادن و قوام یافتن است و بدیهی است که با گذر زمان به عنوان گونه یی ادبی در صحنه ادبیات ما از آن نام برده خواهد شد. حال اگر برخی آثار شاخص آن که اتفاقاً از اقبال جوایز و منتقدان ادبی و در کمال مسرت مخاطب عام بهره برده اند، به دلیل سادگی در لحن و روایت، از طرف برخی متهم به ساده انگاری و تنبل بارآوردن مخاطب و در مواقعی پیش پا افتاده بودن و کهنگی و... می شوند، لزوماً دال بر بی ارزش بودن آنها نیست. از آنجا که این گونه ادبی ادعایی در نوآوری در زبان و لحن و روایت ندارد و اغلب از زبان معیار برای عرض اندام بهره می برد، بنابراین وظیفه سختی که بر دوش دارد پرداختن به موضوعات تازه، نگاه نو به مسائل و دغدغه های انسانی (چه تازه و چه قدیمی که اغلب دومی خواهد بود) رسیدن به شخصیت هایی تازه با دغدغه هایی هر چند همیشگی اما نگاهی تازه است که از شخصیت پردازی کلیشه یی اجتناب کند.
می توان به این فهرست بسیاری دیگر از ویژگی ها افزود اما خیلی زود متوجه می شویم که لازمه تمام این ویژگی ها تازگی و بکر بودن مسائلی است که قرار است به آن پرداخته شود. نمی خواهم بگویم که فرم در این گونه آثار از اهمیت چندانی برخوردار نیست اما آن چه مسلم است و با نگاه به غالب این آثار می توان به خوبی دریافت که محتوا بر فرم مقدم است. اما مشکل از جایی آغاز می شود که برخی از این آثار نه تنها در زبان و روایت بلکه در انتخاب موضوع و درونمایه نیز محافظه کارانه عمل کرده و فرصت تجربه و نوآوری را در هر دو ساحت فرم و محتوا از خود دریغ داشته اند. اتفاقی که در مجموعه داستان حفره یی در آینه نوشته لادن نیکنام رخ داده شاید همین عدم تازگی در محتوا و درونمایه است که به نظر می رسد داستان های این مجموعه به شدت نیازمند آن بوده اند.
به هر حال هر مخاطبی با هر ذوق و پسندی پس از به پایان رساندن یک کتاب از خود خواهد پرسید چه چیز به او اضافه یا کم شده است و این که اصلاً آیا اثر تکانی به تفکر و اندیشه او داده است. آیا سوالی - هرچند بی جواب - در ذهن او ایجاد کرده است... آنچه مجموعه داستان حفره یی در آینه از آن لطمه دیده است همین عدم وجود تکانه و تلنگر است که در غالب داستان ها به چشم می خورد. وگرنه می توان درباره پرداخت دقیق جزئیات صحنه و به اصطلاح سینمایی تر لوکیشن و میزانسن ها کلی گفت و نوشت و تحسین کرد. ولی در نهایت بعد از پشت سر گذاشتن مرارتی که گاه با خواندن یک داستان با جزئیات فراوان، که البته وجود این جزئیات هم جای بحث دارد، به این جا می رسی که از خود می پرسی نویسنده دقیقاً چه حرف تازه یی برای گفتن داشته. مساله این نیست که حرف نویسنده را نمی فهمیم، بحث بر سر تازگی این دغدغه ها و معضلاتی است که داستان به خاطر بیان و تشریح و توصیف آنها نوشته شده است. و باز هم اضافه کنم نه لزوماً تازگی موضوع مد نظر نیست بلکه نگاه تازه به مسائل و موضوعات داشتن در اینجا ملاک است. هرچند مجبورم اعتراف کنم این عدم تازگی که خود باعث سردرگمی نویسنده و در نهایت مخاطب شده است معضلی است که نه تنها ادبیات داستانی امروز بلکه سینما و تئاتر ما هم با آن دست به گریبان است.
گواینکه همه حرف ها به آخر رسیده و دیگر حرف تازه یی برای گفتن نمانده است. که این اتفاق البته قابل پیش بینی بود. وقتی افق دید هنرمند محدود باشد و اجازه نداشته باشد تا کمی جلوتر از محدوده مرزبندی شده را ببیند، طبیعی است که حرف تازه یی برای گفتن نمی ماند و مهم تر از آن نگاهی تازه که بتواند به اعتقادات و دغدغه های پیشین بشر نگاهی تازه و نو بیندازد. در این آشفته بازار جبر و رادیکال، نوآوری فقط می تواند در قالب و فرم اثر اتفاق بیفتد که این اتفاق پیش از این افتاده است. محتوا وقتی می تواند تکانی به خود بدهد که فضا برای پذیرش حرف تازه مهیا باشد. تجربه این را ثابت کرده است، چه باور داشته باشیم، چه نداشته باشیم.

وبگردی
نخل طلای کن در فرودگاه به جعفر پناهی رسید
نخل طلای کن در فرودگاه به جعفر پناهی رسید - عوامل فیلم «سه رخ» با استقبال جعفر پناهی به ایران بازگشتند و جایزه جشنواره فیلم کن را به او رساندند. جعفر پناهی به همراه نادی ساعی ور، برای فیلم "سه رخ" جایزه بهترین فیلمنامه جشنواره فیلم کن امسال را دریافت کردند اما به دلیل آنکه پناهی ممنوعیت قانونی برای خروج از کشور داشت، موفق به حضور در جشنواره و دریافت جایزه نشد.
آزاده نامداری هم گزارشگر فوتبال شد!
آزاده نامداری هم گزارشگر فوتبال شد! - در ادامه حضور چهره های شناخته شده در کمپین "خانم گزارشگر"، این بار آزاده نامداری مجری تلویزیون تلویزیون اقدام به گزارش فوتبال کرد. او برای این کار بازی خاطره انگیز ایران - استرالیا در مقدماتی جام جهانی 98 فرانسه را انتخاب کرده است که گزارش ضعیف او با انتقادات فراوانی مواجه شده است، تا حدی که وبسایت مربوط به این کمپین ویدئوی گزارش این او را از سایت حذف کرد.
عکسی عجیب و جنجالی از سید ابراهیم رئیسی
عکسی عجیب و جنجالی از سید ابراهیم رئیسی - عکسی از حضور سید ابراهیم رئیسی در مراسمی ویژه منتشر شده است که گفته می شود متعلق به کنفرانس افق نو در مشهد بوده است. در این عکس حرکات عجیب خانمی با لباس های قرمز، چفیه بر گردن و پرچم در دست در مقابل ابراهیم رییسی به چشم می خورد که توجه کاربران بسیاری را در شبکه های اجتماعی جلب کرده است!
حمله ماموران شهرداری به پلیس راهور!
حمله ماموران شهرداری به پلیس راهور! - حمله ور شدن ماموران سد معبر شهرداری به ماموران راهنمایی رانندگی
دستگیری معروف ترین شرور تهران، در ۵۰۰ متری مرز ترکیه
دستگیری معروف ترین شرور تهران، در ۵۰۰ متری مرز ترکیه - شرور سطح یک که در آخرین اقدام خود یکی از دوستانش را در منطقه ولنجک به قتل رسانده بود؛ در ۵۰۰ متری مرز ترکیه دستگیر شد.
لحظه ریزش وحشتناک کوه در جاده هراز!
لحظه ریزش وحشتناک کوه در جاده هراز! - ریزش ناگهانی کوه که توسط مسافران به ثبت رسیده است...!
همسر محسن افشانی با ریش و سبیل در استادیوم آزادی دستگیر شد
همسر محسن افشانی با ریش و سبیل در استادیوم آزادی دستگیر شد - قبل از شروع بازی تیم‌های پرسپولیس و الجزیره یکی از بازیگران سینما کشورمان قصد داشت به همراه همسرش وارد ورزشگاه آزادی شوند که این دو نفر توسط نیروهای انتظامی بازداشت شدند.
فیلم | خسرو معتضد: جسد مومیایی قطعا متعلق به رضاخان است
فیلم | خسرو معتضد: جسد مومیایی قطعا متعلق به رضاخان است - فیلم - در ویدئوی زیر بخشی از صحبت های خسرو معتضد، مورخ را می شنوید که نتیجه تحقیقاتش را درباره مومیایی پیدا شده در حرم حضرت عبدالعظیم بیان می کند.
پهلوانان این روزهای ما
پهلوانان این روزهای ما - تصویری زننده و به شدت ناراحت کننده بر جا مانده از مسابقه انتخابی تیم ملی کشتی ایران که به کتک کاری و جنجال کشید. خانواده عبدولی باز هم پای ثابت این درگیری بود که چهره ورزش پهلوانی ایران را تیره کرد
(ویدئو) تشویق اصغر فرهادی در جشنواره کن توسط بزرگان سینمای جهان
(ویدئو) تشویق اصغر فرهادی در جشنواره کن توسط بزرگان سینمای جهان - در این ویدئو تشویق اصغر فرهادی و پنه لوپه کروز، خاویر باردم و دیگر عوامل فیلم «همه میﺩﺍنند» در جشنواره کن توسط بزرگان سینمای جهان را مشاهده می‌کنید.
فیلم حجوم داعشی‌های حاتمی کیا به یک مرکز خرید و وحشت و اعتراض مردم
فیلم حجوم داعشی‌های حاتمی کیا به یک مرکز خرید و وحشت و اعتراض مردم - عوامل فیلم «به وقت شام» روز گذشته با حضور عجیب و رعب آور در پردیس سینمایی کوروش مردم را وحشت زده کردند. در این حرکت تبلیغاتی بازیگران نقش داعش، با گریم و پوشش داعشی ها، سوار بر اسب راهی پردیس سینمایی کوروش شدند و با حضور در مرکز خرید و فودکورت مجموعه، رفتارهای عجیبی نشان دادند که باعث وحشت و اعتراض مردم شد.
تصاویر مخفی از بزرگترین مرکز فروش مواد مخدر در جنوب تهران / فیلم
تصاویر مخفی از بزرگترین مرکز فروش مواد مخدر در جنوب تهران / فیلم - این گزارش حاوی تصاویری از بزرگترین مرکز فروش و مصرف مواد مخدر در جنوب شرق تهران است که مخفیانه ضبط شده‌است.
کشتار اسب‌های کولبران / فیلم
کشتار اسب‌های کولبران / فیلم - متاسفانه طی یک ماه گذشته دستکم سه نوبت و هر نوبت دستکم 30 اسب باربر متعلق به کولبران در جنگل میرآباد شهرستان اشنویه با شلیک گلوله از پای درآمده‌اند.
سید احمد خمینی معمم شد
سید احمد خمینی معمم شد - سید احمد خمینی فرزند آیت‌الله سید حسن خمینی در حضور جمعی از علما و پدر و پدربزرگ خود در حسینیه جماران معمم شد.
دختران پرسپولیسی با ریش و سبیل در ورزشگاه آزادی!
دختران پرسپولیسی با ریش و سبیل در ورزشگاه آزادی! - امروز عکسی از 5 تماشاگر بازی روز گذشته در رسانه‌ها و شبکه‌های اجتماعی منتشر شده که نشان می‌دهد 5 دختر جوان با گریم‌های عجیب و حرفه‌ای خودشان را به عنوان پسر جا زده و وارد ورزشگاه شده‌اند.
اگر با وجود این مشکلات ملت قیام کند همه ما را به دریا خواهد ریخت
اگر با وجود این مشکلات ملت قیام کند همه ما را به دریا خواهد ریخت - از ملتی که ستون فقراتش شکسته انتظار مقاومت دارید؟ بسیاری از کشور فرار کردند یا جای فرار خود را فراهم آوردند اما ما جای فرار نداریم
جنجال ویدیو دختر بازیگر روی کول بازیکن پرسپولیس!
جنجال ویدیو دختر بازیگر روی کول بازیکن پرسپولیس! - عکس و ویدیویی منتسب به ستاره پرسپولیس فرشاد احمدزاده و ترلان پروانه بازیگر سینما و تلویزیون در فضای مجازی منتشر شده است. عجب پاپراتزی‌هایی داریم!