یکشنبه ۲۸ بهمن ۱۳۹۷ / Sunday, 17 February, 2019

فرش در سبزوار


فرش در سبزوار
بافت فرش دستباف در سبزوار به زمان های دور بر میگردد و مطابق اظهارات صاحب نظران در این رشته صنعت فرش در سبزوار یک قرن سابقه دارد.سایر منابع موثق اشاره ای داشته اند به این مسئله که تاریخ فرش دستباف در این شهر برمیگردد به دوره "تیموریان" در قرن ۸.
بر پایه آمار و مدارک در سال ۱۹۶۱ حدود ۵۰ دستگاه بافندگی در شهر سبزوار و حومه اش وجود داشته است.بعده ها در سال ۱۹۶۵ تعداد دستگاه های در سبزوار و اسفراین به ۱۱۰ واحد افزایش یافت و ۳۶۷ بافنده ر آن زمان با استفاده از آنها فرش میبافتند. در سال ۱۹۷۵ تعداد دستگاههای بافندگی به ۸۷۰ واحد در سبزوار رسید که ۳۱۷۰ بافنده شیفت روز این جواهر های بافتنی را با استفاده از آنها ایجاد میکردند و هینطور بوسیله آنها خرج معاش خود را در میآوردند.
در سال ۱۹۷۷ صنعت فرش به شکل قابل توجهی در این منطقه رشد کرد و مخصوصا در دهات.با این وجود در شهر سبزوار در همان سال شمار کارگاهها و خطوط تولید کاهش یافت و در هر کارگاه تنها ۴ تا ۵ دستگاه قابلیت کار داشتند علی رغم این واقعیت که در دهات اطراف مثل مزینان عوض قارقلی کارگاه های فرش بافی در تولید فرش فعال بودند.از سال ۱۹۷۸ صنعت فرش به شکلی حیرت آور در منطقه در حال گسترش بوده تا حدی که با توجه به بعضی آمار در سال ۱۳۶۱ بیش از ۱۰۰۰۰ کارگاه بافندگی در سبزوار و در منطقه با بیش از ۴۰۰۰۰ بافنده در حال کار بوده است.
با این حال متاسفانه روزهای خوب و هیجان انگیز دوام چندانی نیاورد و پس از سال ۱۹۸۲ نشانه هایی از کاهش تعداد دوستداران فرش در منطقه هویدا شد به طوری که جدول آماری از کتاب"رگی از فرش خراسان" نشان میدهد که در سال ۱۹۸۱ ۶۳۹۱ کارگاه بافندگی در سبزوار بود در حالی که در سال ۱۹۸۹ با توجه به همین منبع آماری تعداد دستگاه های بافندگی به ۵۸۵۹ کاهش یافت.این کاهش به دلیل قیمت های صعودی مواد خام و فقدان سرمایه کافی صورت گرفت.
●مواد خام:
عناصر اصلی برای تولید فرش در منطقه پشم و پنبه بوده اند و در سال های اخیر حریر نیز برای بافت فرش های اعلا اضافه شده است.
پشم خراسان همیشه بعنوان بهترین انواع پشم در جهان شناخته شده و آقای هنس.ای.وولف نویسنده کتاب"صنایع دستی تاریخی ایران" معتقد است که کیفیت پشم در تقاط مختلف ایران متفاوت است و در کتابش به این موضوع اشاره کرده که بهترین نوع پشم در ایران متعلق به خراسان کرمانشاه و کردستان است.
سبزوار پس از مشهد دومین شهر در استان خراسان است که کارخانه های نخ ریسی دارد.ضمنا از کل ۹ کارخانه نخ ریسی در خراسان هفت تای آنها در مشهد واقع هستند و ۲ تای دیگر در سبزوار.
عامل مهم دیگر در بافت فرش پنبه است و پنبه سبزوار در این استان درجه یک است.در سال ۱۹۵۶ کارخانه پنبه در سبزوار افتتاح شد و بر اساس آمار منتشره از دو کارخانه پنبه در شهر مفدار تولید پنبه بین سالهای ۱۹۷۵ تا ۱۹۷۶ به بیش از ۸۰۰۰ تن رسید.بهترین نخ "گیتی"نام دارد که در بافت فرش از آن بسیار استفاده میشود.
●طرح:
طرح های مورد استفاده در کارگاه های فرش در سبزوار بدین ترتیب هستند:
۱.طرح چهار فصل.
۲.طرح گشاده با گل های بزرگ.
۳.جقه گل.
۴.نقش کاشی.
۵.نقش کاشی تنگی که چهار گوشه فرش به شکل کاشی و قسمت وسط به شکل تنگ است.
۶.سلیمی(دهان اژدها)
۷.طرح پرسپولیس
۸.تنگی کامل
۹.زیر خاکی
۱۰.طرح نائین و ورامین.
در گذشته طرح هایی از قبیل نقش کاشی در میان سایر نقش ها پر طرفدارترین بودند و در رده دوم تنگی بود.گذشته از طرح های ذکر شده گاهی اوقات از طرح پرسپولیس گشاده شیخ صفی بته جقه ای و لچک ترنج استفاده میشد.
طرح مهم دیگری که حدود ۲۷ سال پیش در شبزوار از آن استفاده میشد"طرح شیخ چشمی" بود که حتی امروزه نیز کم و بیش توسط فرش بافان از آن استفاده میشود.
نام این طرح از شخصی با این اسم گرفته شده که استاد بافتن فرش بود و این طرح را از کرمان به سبزوار آورد و آنرا با رنگهای لاکی و قرمز بافت.
●رنگ ها:از رنگها در شکل های طبیعی استفاده میشود و رنگ های طبیعی مورد استفاده در منطقه شامل رنگ سرخ استخراج شده از گیاهانی بتام "قرمز دانه" با استفاده از دو روش"شراب کش"و"غش کش" میشود.گیاهان دیگری از قبیل پوست انار درخت گردو درخت کاج روناس و نیل نیز برای استخراج رنگ به کار میروند.
در گذشته رنگرزی بوسیله استاد فرش بافی با دست خالی و با همراهی کمک-بافنده انجام میشد.رنگ های مورد استفاده در صنعت فرش سبزوار بیش از ۲۰ نوع هسستند.
●گره ها:گره مورد استفاده در سبزوار گره ترکی تقارنی بود و در فرش های قدیمی شماره رج بین ۳۰ تا ۳۵ بود.با این وجود امروز این عدد بین ۲۵ تا ۳۵ متغیر است.

ماخذ:www.rugnews.net

مطالب مرتبط

نگاهی به فرش بیرجند

هنرمندان و پیش كسوتان صنعت فرش دستباف بیرجند
در یكصد سال اخیر درشهرستان بیرجند وقاین تولیدكنندگان با همت و بافنده ‏های ارزشمندی وجود داشته كه اسامی این عزیزان در فهرست جداگانه‏ای آورده شده است. دراینجا لازم می‏داند پیرامون بعضی از آنها توضیحات بیشتری داده شود. حاج محمد مهدی صمدی باتوجه به اینكه قیمت قالی دراوایل قرن حاضر براساس ذرع مربع (سانتی‏متر مربع ۱۰۴*۱۰۴=۱۰۸۱۶) و اجزای آن شامل گره معادل ۱۱۶ ذرع وبهر معادل۱۴ گره، خرید وفروش می‏شد وتعیین مساحت برای اكثر افراد كار ساده‏ای نبود) باوجودی كه از سواد كافی برخوردار نبود، درسال ۱۳۰۹ كتابی تحت عنوان »ذرع مربع قالی« به چاپ رسانید كه از استعداد فوق‏العاده او حكایت می‏كند.از بافندگان قدیمی فرش می‏توان از ملا اسماعیل دستگردی (دستگردمود) و فرزندان او بویژه حسین كه شهرت قالی سعدی را به او منسوب می‏دانند، نام برد. ملااسماعیل در آغاز جوانی چند سالی در درخش و سپس با چهار فرزند پسر وسه دختر خود به مود باز می‏گردد. ملا اسماعیل، روحانی بود و تمام فرزندان او سمت مروج قالی بافی را در منطقه مود به عهده داشتند و سبب اشتهار روزافزون قالی مود را فراهم ساختند. حاج حسین در سال ۱۳۳۳ در سن ۹۰ سالگی به رحمت ایزدی پیوست.حاج حسین امینی در ۵۰ سال اخیر در زمینه بافت قالی‏های نفیس بااستفاده از مواد اولیه مرغوب و رنگ‏ های گیاهی كوشش بسیاری نموده است. وی اولین فردی می‏باشد كه در بیرجند درسال ۱۳۲۵ یك كارگاه بزرگ قالی بافی كه از نظر بهداشتی و تأمین كانونهای حرارتی مورد تأیید بود ومی‏توانست همزمان با سرپرستی كافی چندین قالی در اندازه و رنگ و طرح یكسان تولید نماید، دایر نمود. قالی‏های امینی در داخل وخارج از كشور از شهرت خوبی برخوردار است.شادروان حاج علی اعتبار باعلاقه وكوشش خستگی‏ناپذیری با دایركردن یك دستگاه حلاجی در سال ۱۳۵۳ و یك كارخانه نخ ریسی پشم در سال ۱۳۵۴ ونیز چندین كارگاه رنگرزی و ایجاد فروشگاه و صدور خامه رنگ شده به سایر شهرستانها خدمات ارزشمندی به صنعت فرش دستباف‏ انجام داده است. لیكن در اوج سازندگی و صدور قالی و قالیچه به آلمان به علت تصادف در سال ۱۳۷۴ دار فانی را وداع گفت.
فهرست كارفرمایان، طراحان، نقاشان و بافندگان نمونه قالی (زن ومرد) در قرن حاضر خورشیدی وهمچنین مدیریت‏ هائی كه درامر ترویج قالیبافی ومربیانی كه در امر آموزش صنعت قالی بافی در حال حاضر در شهرستان بیرجند خدمت می‏نمایند به شرح جدولهای ۷۲ و۷۳ آورده شده است.
آموزش فرش بافی در بیرجند
۱.دانشواحد بیرجند باتوجه به اهمیت صنعت فرش در منطقه جنوب خراسان، از مهر ماه ۱۳۷۲ با پذیرش ۲۸ دانشجو، دوره كاردانی "علمی -كاربردی" صنعت فرش را تأسیس نموده و علاوه بر انتخاب اساتید مجرب و ماهر، كارگاه هایی در زمینه‏های طراحی، عكاسی، رنگرزی و شیمی رنگ‏ها برای تعلیم عملی دانشجویان پیش بینی نموده است. این دانشگاه موافقت سازمان مركزی دانشگاه آزاداسلامی را مبنی بر گشایش دوره كارشناسی فرش اخذ نموده و امید است بزودی كارخود را در این زمنیه با گرایش‏های بافت، نقشه ‏كشی، رنگرزی و مرمت آغاز نماید.
دردانشگاه آزاد اسلامی بیرجند خانم صباحت جمشیدی و آقایان صالح اعلمی در زمینه بافت و مرمت، محمد صمیمی، و هاشم زهرائی در مورد نقشه‏كشی، حسن كامیاب در مورد ارزیابی، محمدعلی بیدختی در زمینه سبك‏های فرش، محمد احمدی مقدم و سید غلامرضا سعیدی در زمینه رنگرزی وخانم معصومه اطمینان در مورد طراحی سنتی آموزش می‏دهند.
واحد بیرجند باتوجه به اهمیت صنعت فرش در منطقه جنوب خراسان، از مهر ماه ۱۳۷۲ با پذیرش ۲۸ دانشجو، دوره كاردانی "علمی -كاربردی" صنعت فرش را تأسیس نموده و علاوه بر انتخاب اساتید مجرب و ماهر، كارگاه هایی در زمینه‏ های طراحی، عكاسی، رنگرزی و شیمی رنگ‏ها برای تعلیم عملی دانشجویان پیش بینی نموده است. این دانشگاه موافقت سازمان مركزی دانشگاه آزاداسلامی را مبنی بر گشایش دوره كارشناسی فرش اخذ نموده و امید است بزودی كارخود را در این زمنیه با گرایش ‏های بافت، نقشه‏ كشی، رنگرزی و مرمت آغاز نماید.
۲. جهاد سازندگی باهمكاری آموزش و پرورش شهرستان بیرجند اقدام به تأسیس دبیرستان كار ودانش در رشته هنر فرش نموده كه تا به حال چندین نفر از این دبیرستان موفق به اخذ دیپلم گردیده‏اند.در این دبیرستان خانم‏ها غفاری، كیاسنجی و حاجی پور اشتغال به تعلیم دراین زمینه دارند.
۳. مركز آموزش فنی وحرفه‏ای نیز دارای یك شاخه قالیبافی برای تعلیم علاقه‏مندان در دوره‏های سه ماهه می‏باشد. دراین مركز خانم قاسمی و چندنفر دیگر به تعلیم اشتغال دارند.
۴. شركت تعاونی فرش دستباف بیرجند نیز تاكنون چند دوره سه ماهه ویاكمتر برای نوآموزان قالیبافی دایر كرده‏است.
۵. آموزشگاه تارو پود نیز در شهر بیرجند به تربیت هنر جو در زمینه فرش می‏پردازد. در این آموزشگاه خانم‏ها صباحت جمشیدی و زهرا بوشادی به آموزشهای لازم اشتغال دارند.
صعت فرش دستباف از دیدگاه توسعه روستائی
صنعت فرش در روستاها موجب اشتغال و استقرار روستائیان را در محیط زیست خود فراهم می‏سازد و در سطح مملكت ایجاد درآمد ارزی می‏كند. به طوری كه ‏مقام آن از نظر میزان ارز آوری بعدازنفت قراردارد. صادرات ۲۱۳۳ میلیون دلار فرش در سال ۱۳۷۳ از پتانسیل بالقوه این صنعت حكایت می‏كند.
به موجب بررسی های انجام شده توسط مركز آمار ایران در سال ۱۳۷۳ بالغ بر ۹۶۲۵۹۰ خانوار در كشور (مشتمل بر ۶/۲۰۰/۷۰۹ نفر) دارای دار قالی بوده‏اند كه ۱۸۷۹۸۷۸ نفر روی آنها كار می‏كرده‏اند. حدود ۸۴ درصد شاغلان صنعت فرش را زنان تشكیل می‏دهد. بدین ترتیب نقش صنعت فرش‏در ایجاد اشتغال روشن می‏شود. چنانچه به صنایع جنبی فرش كه بالغ بر ۴۵ رشته می‏شود نیز توجه گردد، به اهمیت صنعت فرش‏درایجاد اشتغال بیشتر پی برده می‏شود .صادرات فرش صرف نظر از ارز آوری، از هنر، خلاقیت و تجلی فرهنگ اصیل ایرانی حكایت دارد. بنابراین از لحاظ معنوی نیز حائز اهمیت است و از پشتوانه تاریخی مستحكمی برخوردار می‏باشد. امروزه نیز پشتوانه عظیم فرهنگی وهنری این صنعت موجب شده كه فرشهای دستباف سایر كشورها به نام كشور ما عرضه شود و با كمال تأسف به لحاظ كیفیت نامطلوب خود لطمه شدیدی به بازار فرش ایران وارد ساخته است. خاصه اینكه فرشبافان و صادر كنندگان نیز برخلاف گذشته كیفیت تولید را فدای كمیت ساخته ‏اند.
هرگونه ركود در این صنعت نه‏ تنهامنجر به‏ بیكاری توده‏ های عظیمی از روستائیان وحتی ساكنین شهرها می‏شود، بلكه به تبع آن مشاغل مرتبط به این صنعت نیز كه تعداد آنها بیشتر از تعداد فرش بافان می‏باشد، آسیب خواهد دید و نتیجتاً به اقتصاد كشور لطمات جبران ناپذیری وارد خواهد آورد و روستاها را خالی‏از سكنه خواهد نمود و امر تولید كشاورزی را به خطر خواهد انداخت.
مواد اولیه برای بافت قالی
سه ماده اولیه به نامهای تار، پود و پرز در بافت قالی مشاركت دارند:
۱. تار عبارت از رشته‏ های موازی عمودی است كه از پنبه، پشم و یا ابریشم تشكیل شده است.
۲. پود عبارت از رشته ‏های موازی افقی است كه از بین رشته‏های تار می‏گذرد. جنس پود نیز ممكن است از پنبه، پشم و یا ابریشم باشد.
۳. پرز عبارت از گوشت قالی می‏باشد كه سطح خارجی قالی را می‏پوشاند وبوجود آورنده طرح و رنگ‏های مختلف می‏باشد. پرز نیز ممكن است از پشم، كرك ویا ابریشم باشد.
تار و پود قالی‏ها در بیرجند معمولاً ازنخ پنبه‏تابیده شده است كه به آن "ریس" می‏گویندو پرز از نخ پشم (خامه) است. نخ ابریشم نیز در برخی از قالی‏ها و در بعضی از نقاط قالی بویژه در سرترنج ‏ها و لچكی‏ها به منظور زیبائی به‏كار می‏رود. این قالی‏ها به قالی‏های گل ابریشم موسوم می‏باشند.
گاهی از مواد دیگری مانند مو به جای پنبه در تار و پود و از كرك به جای پشم در پرز قالی استفاده می‏شود. ولی از نظر مقاومت و اقتصادی بودن تركیب نخ پنبه درتارو پود و پشم درپرز قالی از سایر مواد بهتر، با دوامتر و متداولتر است.
بهترین پشم، پشم بهاره می‏باشد كه از روی بدن حیوان زنده چیده شود. این پشم‏ ها دارای طول بیشتری می‏باشند. پشم‏ های دباغی شده كه بااستفاده از مواد قلیائی از روی پوست جدا می‏شود، برای قالیبافی مناسب نیست.
با توجه به اینكه گوسفندان بر روی خاكهای خشك و مرطوب و برروی گیاهان می‏خوابند پشم آنها فوق ‏العاده كثیف و چرب می‏باشد. از این رو برای اینكه پشم‏ ها كاملاً تمیز شوند اولاً باید اجزای اضافی آنها حذف گردد، ثانیاً چربی آنها گرفته شود و ثالثاً برای اینكه به طور یكنواخت رنگ پذیر باشند، سه بار مورد شستشو قرار گیرند. یك بار قبل از پشم چینی و باردیگر پس از پشم چینی وبعداز ریسندگی و با رسوم پس از رنگرزی كه رنگ‏ های جذب نشده شسته شوند .
برای شستشوی پشم و نخ باید از شوینده ‏های خاصی استفاده گردد كه خاصیت قلیائی نداشته باشند.
نوع پشم به كار رفته برای پرز باید از یك ضخامت متوسط انتخاب شود. از پشم فرفری و مجعد نباید استفاده گردد (پشم‏ های مجعد حالت فنری ندارند و بر روی هم می‏خوابند.
رنگ در صنعت فرش
دو دسته از مواد در رنگ آمیزی نخ (پنبه، پشم وابریشم) به‏كار می‏روند:
- مواد رنگزای آلی، كه منشاء گیاهی یا حیوانی دارند.
- مواد رنگزای غیر آلی، كه شامل مواد معدنی وموادی هستند كه به طور مصنوعی تولید می‏شوند.
الف) رنگ‏ های گیاهی
رنگ‏ های به كار رفته در قالی تاریخی پازیریك نشان دهنده آن است كه ایرانیان قبل از ظهور اسلام با گیاهان رنگی مانند اسپرك، روناس، نیل‏و... مأنوس بوده‏اند. با استناد به اظهار نظر پروفسور- رودنكو كه بافت قالی پازیریك را منتسب به خراسان بزرگ می‏داند (۱ ص ۱)، می‏توان به‏كاربرد طولانی رنگ‏های گیاهی و لزوم توجه به آنها دراین منطقه اشاره نمود.رنگ‏های گیاهی واجد اختصاصات زیر می‏باشند:
۱. استخراج رنگ ‏های كم وبیش متنوع از یك گیاه در سنین مختلف ودرمناطق مختلف.
۲. برخلاف رنگ‏ های معدنی و شیمیائی كه به مرور زمان گردوخاك را جذب كرده و كدر می‏شوند، رنگ‏ های گیاهی با گذشت زمان و با پاخوردن ثبات و شفافیت خاصی پیدا می‏كنند.
۳. صرفه اقتصادی، عدم پرداخت پول واستفاده از گیاهان محلی كه در دسترس می‏باشند.
۴. عدم وابستگی اقتصادی (عدم ارز بری)
۵. رنگ‏های گیاهی دارای واكنش خنثی و یا كمی اسیدی می‏باشند و برروی نخ تأثیر نامطلوبی ندارند.
۶. رقابت با عرضه كنندگان فرش هائی كه از رنگ‏های شیمیائی استفاده می‏كنند. (فروش بهتر و بیشتر و جلب رضایت متقاضیان)
باید دانست كه در صنعت رنگ آمیزی پشم، پنبه و ابریشم با رنگ‏ های گیاهی، صرف نظر از استفاده از اجزای گیاهی از مواد معدنی از قبیل زاج سفید ۱۲H۲O) و (K Al)SO۲)۴ زاج سیاه )سولفات مضاعف آلومینیم‏وآهن)، جوهر لیمو یا اسید اگزالیك (COOH(۲) كه یك ماده آلی سمی است، سود سوزآور (NaOH)و گردنیل یا هیدروسولفیت سدیم (Na۲S۲O۴) كه برای حل نمودن نیل‏درآب به ‏كار می‏رود، به نسبت‏ های مختلف به منظور ایجاد رنگ ‏های ثابتی كه در طول زمان بر درخشش آنها افزوده شود، اقدام می‏كنند. در واقع ازاین مواد به عنوان دندانه استفاده می‏شود. فهرست گیاهانی كه‏در رنگرزی در بیرجند از آنها استفاده می‏شود به شرح جدول شماره ۷۵ است.
ب) مواد رنگرزی حیوانی
مهم‏ترین ماده رنگزای حیوانی قرمزدانه است. قرمزدانه حشره‏ای ازنوع شپشك سپردار به نام انگلیسی Cochineal و به نام علمی Cocus cacti )۱۵) از خانواده Coccideaeمی‏باشد. قرمزدانه چیزی جز بدن خشك كرده شپشك ماده نمی‏باشد. این حشره بومی مناطق گرم آمریكای مركزی و مكزیك است و بعدها به اروپا و جزایر قناری جائی كه كاكتوس (گیاهان گوشتی بیابانهای خشك وگرم) به حد وفور برای تغذیه آن وجود دارد، منتقل گردیده است. در حال حاضر از این حشره در مكزیك و ازاكا كه كشت زارهای فراوان گیاه كاكتوس اپونسپا (Opuncia ciccinellifera)وجود دارد وبرای تغذیه آن بسیار مناسب است، بهره‏ برداری می‏شود. هر حشره ماده در حدود ۱۰۰۰ تخم می‏گذارد كه این تخم‏ ها بزودی در هوای گرم تفریخ حاصل كرده و پوره‏ها خود را به برگ های كاكتوس جهت تغذیه می‏رسانند. وقتی بدن آنها به علت تخم زیاد متورم شد، نسبت به جمع‏آوری آنها اقدام می‏كنند. درطول سال ۳ تا ۴ بار این حشره جمع‏ آوری می‏گردد. نسبت حشره‏های نربه ماده معمولاً ۱ به ۱۰۰ یا ۱ به ۲۰۰ می‏باشد و حشرات نر ارزشی ندارند.
حشرات برای فروش باید خشك شوند. وزن آنها دراثر خشك شدن به ۱۳ تقلیل می‏یابد. معمولاً برای خشك كردن به سه شیوه اقدام می‏كنند:
۱. بافروبردن حشرات درآب جوش
۲. باگذاشتن آنها درداخل تنور (Oven)
۳. با ریختن آنها برروی یك سطح داغ
شیوه اولی بهترین طریقه است، زیرا دراین طریقه، رنگ قرمزدانه به رنگ قهوه ای قرمز می‏گراید و ضمناً ترشحات سفید رنگ داخل چروكهای بدن شپشك تا حدودی شسته می‏شود. در طریقه دوم، ترشحات سفید قرمز دانه ‏ها پاك نمی‏شود وضمناً رنگ آنها به خاكستری می‏گراید. درحالت سوم رنگ شپشك به سیاهی میل می‏كند.
قیمت قرمز دانه به طریقه خشك كردن آن بستگی دارد. اضافه می‏شود كه ۷۰۰۰۰ حشره خشك یك پونه (۴۵۰ گرم) وزن دارد. در سالهای اخیر با تولید رنگ‏های شیمیائی، كشت و كار كاكتوس و پرورش این حشره در بسیاری از نقاط تعطیل شده، لیكن هنوز در مكزیك و برخی مناطق دیگر ادامه دارد.
رنگ قرمز دانه مانند رنگ‏های گیاهی از ویژگی‏های خاصی برخوردار است كه نمی توان برای آن معادلی قائل شد. در بیرجند چند نوع قرمز دانه با كیفیت‏های مختلف از كشورهای مكزیك، هندوستان واسپانیا وارد می‏شود. نوع اسپانیائی كه از بقیه بهتر است وقتی خالص می‏باشد به شراب كش ووقتی ناخالص است به گچ كش موسوم می‏باشد .(مصاحبه با رنگرزهای بیرجندی).
ج ) مواد رنگزای معدنی و مصنوعی (شیمیائی)
اولین رنگ‏ های شیمیائی از كشورهائی نظیر انگلستان، فرانسه، لهستان، ژاپن ، چین‏و آلمان به ایران صادر گردیده است. امروزه اكثر رنگ‏های شیمیائی از چهار كشور چین ،آلمان ، سویس و انگلستان به ایران وارد می‏شود. ضمناً در تبریز در كارخانه »بویاخ ساز« به ساخت رنگ‏هایی پرداخته شده است. لازم به توضیح است كه رنگ‏های چینی مربوط به‏ شركت یوها، رنگ ‏های آلمانی مربوط به كارخانه‏های هوخست و بایر می‏باشد.
منبع بیرجند نگین کویر-دکتر احمد بهنیا
زهرا پیوسته گر

وبگردی
زیر و روی "اصلاح ساختاری"
زیر و روی "اصلاح ساختاری" - احتمال بعدی این است که شاید هدف این است که نظام ریاست جمهوری کنار برود و مجددا جایگاه نخست وزیری احیا شود. در این حالت نخست وزیر هم به طبع توسط مجلس انتخاب می‌شود و شک نکنید حتی اگر الان با توجه به ترکیب مجلس دهم قرار بود نخست وزیر انتخاب شود، فردی مانند سعید جلیلی انتخاب می‌شد.
بازهم کپی بدون اجازه از یک برنامه آمریکایی / آیا مورد تمسخر دنیا قرار نمیگیریم !
بازهم کپی بدون اجازه از یک برنامه آمریکایی / آیا مورد تمسخر دنیا قرار نمیگیریم ! - همزمان با رونمایی از پوستر و تیزر جدیدترین برنامه احسان علیخانی، روز و ساعت پخش اولین قسمت از «عصرجدید» اعلام شد.
ادامه‌ی سکوت ضرغامی درباره‌ی انتقال آرشیو صداوسیما به شبکه من و تو
ادامه‌ی سکوت ضرغامی درباره‌ی انتقال آرشیو صداوسیما به شبکه من و تو - چند سالی است از جمله روزهای اخیر که با نزدیک شدن به مقاطعی از جمله دهه‌ی فجر، شبکه‌های تلویزیونی فارسی خارج کشور مانند بی‌بی‌سی و من‌وتو مستندهایی از زمان انقلاب پخش می‌کنند که جزو آرشیو صداوسیما بوده است ولی تا امروز مشخص نشده است که چطور و توسط چه کسانی به دست آنها رسیده است؟
اختتامیه سی و هفتمین جشنواره فیلم فجر
اختتامیه سی و هفتمین جشنواره فیلم فجر - مراسم اختتامیه سی و هفتمین جشنواره فیلم فجر شامگاه دوشنبه در برج میلاد برگزار شد.
جنجال شبیه‌سازی بیعت امام و همافران ارتش توسط علم‌الهدی در مشهد
جنجال شبیه‌سازی بیعت امام و همافران ارتش توسط علم‌الهدی در مشهد - دیدار و سلام نظامی فرماندهان نیروی هوایی ارتش به سیداحمد علم‌الهدی، امام جمعه مشهد انتقادهایی را در پی داشته است.
ویدئو / روش خرید قانونی کوه در لواسان !
ویدئو / روش خرید قانونی کوه در لواسان ! - ارتفاعات تهران از جمله لواسانات یکی از این مناطق است که به گفته امام جمعه این شهر به شکل جدی و گسترده‌ای با این مشکل دست به گریبان است و ظاهراً کمیسیون ماده ۱۰۰ قانون شهرداری محلی برای دور زدن قانون از سوی برخی افراد شده است.
ازدواج الهام حمیدی + تصاویر
ازدواج الهام حمیدی + تصاویر - الهام حمیدی بازیگر پرکار این روز‌های سینما و تلویزیون با انتشار عکسی در صفحه اینستاگرامش خبر ازدواجش را به صورت رسمی اعلام کرد اما هویت همسرش را فاش نکرد.
توهین بعیدی‌نژاد به شعور ملت ایران
توهین بعیدی‌نژاد به شعور ملت ایران - حمید بعیدی‌نژاد سفیر ایران در انگلیس توییتی را منتشر ساخت که با واکنش‌های بسیاری روبه‌رو شد. وی مدعی شده که در فهرست کشورهایی که در حفظ ارزش پول ملی در برابر دلار با بیشترین مشکلات مواجه شدند ایران با وجود فشارها و تحریم اقتصادی، عملکرد بهتری از کشورهایی چون ترکیه، برزیل، روسیه، آفریقای جنوبی و سوئد داشته است.
عکس/ کشف حجاب در تهران!
عکس/ کشف حجاب در تهران! - حجت الاسلام حمید رسایی عکسی در کنار یک زن بی حجاب از حضور در برنامه‌ای با عنوان «اعلام همبستگی با ملت ونزوئلا» در تهران منتشر کرده است.
ببینید یک مجری چقدر میتواند مزخرف بگوید !
ببینید یک مجری چقدر میتواند مزخرف بگوید ! - ژاپنی صحبت کردن جواد خیابانی