شنبه ۱۱ اردیبهشت ۱۳۹۵ / Saturday, 30 April, 2016

مرغابی ها و لاک پشت


مرغابی ها و لاک پشتدو مرغابی كه در چارچوب تعین های خودستایانه فرهنگ پدرسالار در آبگیری زندگی می كنند، تصمیم می گیرند كوچ كنند. لاك پشت كه در چارچوب اقتدار اسیر است و به علت كار، سرشتی زنانه دارد، می گوید:
من هم با شما می آیم.
ولی گفتمان اعمال محدودیت بر علیه زنان، مانع از آن می شود كه او، نقشی مستقل را بازی كند: مرغابی ها، چوبی را می آورند و او را مجبور می كنند آن را به دندان بگیرد، همان چوبی كه دو طرفش را خودشان به منقار گرفته اند جلوه ای تاریخی- روایی ببخشند و زن- لاك پشت را به موجودی منفعل و دارای اهمیت ثانوی تبدیل سازند.
این، یعنی ستم تاریخی مردان برای ساكت كردن زنان در طول تاریخ و تثبیت نظام مبتنی بر كلیشه هایی از نقش سركوبگرانه مرد- زن. اینجا است كه می بینیم نحوه شخصیت پردازی، ارتباطی اندام وار (Organic) با مضمون داستان پیدا می كند و تصورات قالبی درباره زن، به مثابه دیگری (Other) در آثار ادبی را به نمایش می گذارد، زنی كه مدام به او می گویند خفه شو، حرف نزن و میزان اهمیت او، بستگی دارد به این كه تا چه حد اهداف شخصیت اصلی مرغابی را محقق سازد و چطوری چوب را به دندان بگیرد. موجود ستم دیده ای كه می خواهد حرف بزند تا هویت ذاتی خود را در دل تاریخ بازگوید و كلیشه ها را بشكند. در آخر حكایت نیز با حرف زدن، تصویری نمادین را به خواننده ارائه می دهد: تصویری كه شكستن لاك لاك پشت، درهم شكستن ساختار روایتی مردسالارانه ستمگر زورگو را به نمایش می گذارد.
● نقد روانكاوانه
در داستان كوتاه «مرغابی ها و لاك پشت» شخصیت اصلی داستان كه لاك پشت نام دارد و ساكن مرداب است، در فصل كوچ، اصرار می كند كه با مرغابی ها به سرزمینی دیگر برود. او دارای زبانی خود ویژه است كه بازتابی از وضعیت ذهنی او است:
- منم باهاتون می آم.
نویسنده بدین ترتیب نشان می دهد كه لاك پشت تا چه حد مصمم به رفتن است و چرا روی رفتن تاكید دارد: احتمالاً مادر لاك پشت همواره احساس بیزاری نسبت به او داشته و لاك پشت از مراحل چهار گانه گوالش روانی نگذشته و رشد روانی نابهنجاری دارد و در جای جای داستان می بینیم كه او دارای عقده ادیپ است.
به خصوص این كه بدانیم لاك پشت اصولاً بال ندارد كه بتواند پا به پای مرغابی ها پرواز كند. باید دقت كنیم كه لاك پشت می گوید من هم با شما می آیم و واقعاً كفش و كلاه می كند كه برود. اینجا است كه مرغابی ها چوبی می آورند و دو سر آن را می گیرند تا لاك پشت بتواند پرواز كند. در واقع، این امر دلالت بر كوشش ناخودآگاه او برای خنثی كردن كهن الگوی ساحره دارد كه مادر دهشتناك او است و به صورت تصویر ازلی مرداب یا حتی پرواز كردن و رفتن بالای شهر و هراس از مردم و هراس از مرگ ظاهر شود.ممكن است خواننده از خود بپرسد حالا كه لاك پشت اینقدر اصرار كرده است كه برود، چرا وسط كار، آن طور بی هوا دهان باز می كند تا به زمین بیفتد؟ اكنون به جایی رسیده ایم تا با توجه به شواهدی كه داستان در اختیارمان می گذارد، بگوییم لاك پشت مبتلا به بیماری آزار طلبی یا مازوخیسم است. پس باید بگوییم لاك پشت در فرآیند ناهشیار «همانند سازی» اصرار می كند كه مثل مرغابی ها، پرواز كند ولی سر بزنگاه، زمین می افتد و لاكش می شكند.
● نقد فرمالیستی
نخستین سطر با «دو مرغابی و یك لاك پشت» آغاز می شود. همین واژه به كرات در اثر به كار می رود. این تكرار هم كیفیت موسیقایی به متن می بخشد و هم اینكه خواننده را هر چقدر هم حواس پرت و گیج و گول باشد، متوجه این مسئله می كند كه پرسوناژهای داستان ما بدون احتساب مردمی كه از پایین دارند لاك پشت را نگاه می كنند، سه نفرند. خود واژه «مرغابی» واژه ای «نام آوا» است. به عبارت دیگر صداهایی كه برای خواندن این واژه باید از دهانمان خارج كنیم، مشابه واژه «كشك بادمجان» است، به همان پرطمطراقی و پرسروصدایی با تنگ و گشاد كردن كلیه عضلات دهان و بلكه صورت.
● وجود علائم سجاوندی در جمله
-دو، مر- غابی با (یك لاك پشت) در : آب، گیری، زندگی... می كردند، حالت طنین ناشی از پژواك افتادن لاك پشت در انتهای اثر را در ذهن خواننده تداعی می كند. در سطر چهارم نویسنده می گوید كه از بالای شهری عبور می كنند. شهر اتوپیایی است كه با حضور مردمی كه در آن تداعی می شود، شكل شعر را از اندیشه ای انتزاعی به حس متعین بدل می سازد و به كل اثر مفهومی فلسفی می دهد. به خصوص اینكه بدانیم شهر مذكور، مغازه و احتمالاً گاراژ یا حتی آبریزگاه هم دارد.
در پاراگراف دوم لاك پشت با واژه «پرحرف» توصیف می شود. نتیجه انتخاب این واژه به وجود آمدن لحن منفی است، لحنی كه فضای نهیلیستی را بر داستان حاكم می كند و آن را در رده «كرگدن» اوژن یونسكو قرار می دهد. شك نیست كه حرف زدن مستلزم باز كردن دهان است (اگرچه برخی از حروف را می توان با دهان بسته ادا كرد) پس لاك پشت جویای جاودانگی می كوشد هنگام پرواز حرف نزند تا مشكلی رخ ندهد. اما به گفته راوی این كوشش ثمری ندارد. پس حاصل فلسفی این فرآیند آن است كه لاك لاك پشت می شكند. در پایان به این نكته نیز باید اشاره كرد كه طول جمله ها هر كدام به قاعده یك انگشت یا حتی یك وجب كوتاه تر و بلندتر است تا به نحو موثری احساس خستگی و كلافگی مرغابی ها و لاك پشت را از گرم شدن كره زمین و سوراخ شدن لایه ازن به خواننده منتقل كند و به كمك نگاه فلسفی نویسنده در رابطه با درازی طول چوب دربیاید.
• نقد جامعه شناختی (نقد ماركسیستی)
خلق اثر در چارچوب مناسبات رنجبر- زحمتكش در نظام سرمایه داری صورت گرفته است. یك لاك پشت زحمتكش و دو مرغابی تحت ستم خسته از سلطه طبقاتی در مردابی عفن و گندیده ای كه نمادی از وضعیت رو به اضمحلال سرمایه داری و كاپیتالیسم است گرفتار آمده اند و می خواهند به وضعیتی دینامیك بروند. در دیالكتیك شكل و محتوا، جستار شخصیت طبقاتی و جهان بینی لاك پشت و مرغابی ها را مورد بحث قرار می دهیم: لاك پشت می گوید:
- رفقا! در راستای مبارزه با كاپیتالیسم جهانی و بورژوازی رو به احتضار من هم می آیم.
مرغابی ها با پلیدی هرچه تمام تر پوزخندی می زنند و ماهیت طبقاتی خود را نشان می دهند. آنها می گویند:
- رفیق لاك پشت! تو كه بال نداری، آخر چطوری می خواهی بیایی؟
لاك پشت با شیوه ای قهرآمیز، می گوید:
- یك كاری اش می كنم.
اینجا، با تز (مرداب)، آنتی تز (لاك پشت) و سنتز (انقلاب جهانی پرولتاریا) روبه رو هستیم.
جهان بینی لاك پشت، كمابیش، به ستیزش طبقاتی رویكرد نشان می دهد ولی مرغابی ها به بورژوازی كمپرادور متمایلند. به یاد بیاوریم كه آنها چوبی تراشیده شده (ابزار كار تغییر شكل یافته) می آورند كه لاك پشت آن را به دهان بگیرد و از او می خواهند حرف نزند و این یعنی ستیزشی كه بورژوازی جهت حفظ وضع موجود در تقابل با طبقه زحمتكش به آن توسل می جوید.

رویا صدر

منبع : روزنامه شرق

مطالب مرتبط

کلمات در حال جستجو
گنبد کتووس , سید بهلول حسینی , طراحی پهباد , شیوخ افراطی مغرب , محمود استاد محمد , بودجه کلان , پسران و دختران , وضعیت مالی , رهبر انصار الله , کالای انحصاری , ابلاغ سلام , معضلات شهری , زلزله پایتخت , تولید آثار مذهبی , best , سازمان صنعت‌ , صعود قیمت , تجمل گرایی , واللا , گیاهان آپارتمانی , وب فارسی , ویندوز ایکس پی , کشتار روز , آب فراوان , جشن یکسالگی افق , وزیر ارتباطات و فناوری اطلاعات , میزان مصرف , لیگ برتر جوانان , نیکوتین , ماتادور , نایب الزیاره , پنس بیوپسی , رائرین , فرهنگسرای عطار , دن کوتس , Jetpack Joyride برای ویندوزفون , سعید عزت‌اللهی , بهره وری , مشتزن , فروش آثار هنری , اتفاق بیفتد , موج سوار نابینا , رنس , دانیله , ئزارت بهداشت , Aimersoft Video Converter , قهرمانی تیم فوتبال پیشکسوتان , تیم والیبال فرانسه , راه اندازی، , آیت الله جوادی ,

برخی از مطالبی که کاربران هم اکنون در حال خواندن آن هستند
اثرات , بقاع سید رضا و سید علی‌اكبر، لاسجرد، سمنان (قاجاریان) , دو اسبه پیک نظر می‌دوانم از چپ و راست , بیماری بدون نشانه , آب‌انبار ناسار، سمنان، قاجاریان , استاندارد اصطلاحات و علائم , دشتی , آمفیزم مدیاستن , دانیال , گر ماه من برافکند از رخ نقاب را , گازگرفتگی توسط سگ , هاروی‌کار , گیاهچه , رودخانهٔ‌ سیمره، ایلام , پل بندگرگر، شوشتر , مولودی‌خوانی , نمودن شاپور صورت خسرو را بار سوم , بانکداری تجاری , وظایف ویراستار (سردبیر) , افشاء ,

برخی منابع مهم خبری
iranbalkan.net ایربا , iusnews.ir خبرنامه دانشجویان , honarnews.com هنرنیوز , teyf.ir طیف , farsnews.ir خبرگزاری فارس , mellatonline.ir ملت , 55online.ir 55 آنلاین , persianacademy.ir فرهنگستان زبان , ksabz.net خانواده سبز , 2daylink.com تودی لینک , madannews.ir معدن , yjc.ir باشگاه خبرنگاران , eshetab.com شتاب , payamno.com پیام نو , bina.ir بینا , sobhetehran.com صبح تهران , asriran.com عصرایران , saat24.com ساعت 24 , bankvarzesh.com بانک ورزش , farhangnews.ir فرهنگ نیوز , snn.ir دانشجو , esfahanemrooz.ir اصفهان امروز , fa.alalam.ir العالم , mellatonline.net ملت آنلاین , rahedaneshjou.ir راه دانشجو , shabakeh-mag.com مجله شبکه , asreertebat.com عصر ارتباط , 90tv.ir برنامه نود , bmi.ir بانک ملی , bibaknews.com بی باک نیوز ,

وبگردی
خودسوزی جوان مهاجر ایرانی / فیلم (+18) - یک پناهنده 23 ساله ایرانی به نام «امید» که به صورت غیرقانونی و از راه دریا خود را به استرالیا رسانده بود، در اعتراض به وضعیت بازداشتگاه نائورو خود را به آتش کشید.
یک ایرانی برنده جایزه عکاسی سونی / تصاویر - اصغر خمسه، عکاس ایرانی با مجموعه «آتش نفرت» جایزه معتبر مسابقه عکاسی جهانی سونی در سال ۲۰۱۶ را به دست آورد. عنوان «عکاس سال» و جایزه جهانی سونی به ارزش ۲۵ هزار دلار به خاطر عکس‌هایی از قربانیان اسیدپاشی در ۸ فریم به اصغر خمسه تعلق گرفت.
21 روز شکنجه زجرآور یک زن در مشهد / تصاویر - اعظم زنده است، اعظم بعد از 21 روز شکنجه توسط شوهرش، هنوز زنده است؛ او و دخترانش 21 روز آب و غذا نخوردند، اما هنوز زنده‌اند؛ هدیه و هانیه دختران پنج و هفت ساله او هنوز نفس می‌کشند، اما دیگر هیچوقت از صدای زنگ در خانه خوشحال نمی‌شوند.
محرمانه‌های «صدا و سيما» در «من و تو» - جنابعالی در خصوص آرشیو سازمان و پخش تصاویر محرمانه از شبکه های معاند اظهار نظر کرده بودید که هیچ تصویری از آرشیو خارج نشده است. سوال اینجاست که چرا مدیرکل اسبق آرشیو تا سر حد بازداشت پیش رفت و تنها به دلیل واسطه‌گری شما بازداشت نشد؟
مصاحبه با پدر و مادر متهم به قتل ستایش قریشی - فیلم/ پدر متهم به قتل ستایش: با دست خودم پسرم را تحویل پلیس دادم/ هر چه قانون حکم کند می‌پذیریم
بازی "کلش آف کلنز" در مجلس شورای اسلامی! / عکس - در زیر تصویر یکی از نمایندگان مجلس را در حال بازی کلش آف کلنز مشاهده می‌کنید.
ناگفته‌های خواهر «بابک زنجانی» - نوبهار زنجانی، یکی از خواهران بابک زنجانی در گفت‌وگویی به تشریح روند بازداشت برادرش تا صدور حکم پرونده پرداخت.
احمدی نژاد: کارشان تمومه! / فیلم - در این فیلم احمدی نژاد در پاسخ به این سوال که عده‌ای عکس شهدا را می‌بینند و برعکس عمل می‌کنند این جمله را گفته است؛ فیلم را در زیر ببینید.
فیش حقوق جالب یک مدیر خودروساز ! - این رقم عجیب و سرسام آور در حالی به یکی از معاونین مهدی جمالی مدیرعامل سایپا پرداخت می شود که معلوم نیست محمدرضا نعمت زاده وزیر صنعت، معدن و تجارت از پرداخت چنین رقم سرسام آوری به زیر مجموعه خود خبر دارد یا خیر؟
قوچان نژاد کنار عروس خانم و خواهر بازیگرش / تصاویر - رضا قوچان نژاد سرانجام پس از شایعات زیادی که درباره ازدواجش با خواهر ساره بیات،بازیگر سینما مطرح بود،این وصلت فرخنده را جشن گرفت.
شایعه یک طلاق سینمایی قوت گرفت - به نظر می‌رسد در زندگی شخصی و مشترک بهاره رهنما و پیمان قاسم خانی تغییراتی رخ داده و براساس شایعات از یکدیگر جدا شده‌اند.
ازدواج «محمد رضا گلزار» با «دیا میرزا» ؟! / فیلم - حضور بازیگر مشهور سینمای کشورمان در هندوستان با حاشیه هایی همراه بوده است.
بابک حمیدیان هم ازدواج کرد / تصاویر - خبرهایی مبنی بر ازدواج بابک حمیدیان با مینا ساداتی در فضای مجلازی منتشر شد که هنوز این دوبازیگر به این اخبار واکنشی نشان نداده اند و صحت و سقم این خبر هنوز مشخص نشده است.
مرگ ناگهانی خانم مجری در برنامه زنده / فیلم - کاربران شبکه های اجتماعی با انتشار ویدیویی از این ماجرا تأکید کردند که مرگ ناگهانی این مجری اوکراینی همه بینندگان را غافلگیر کرد.
ازدواج یکتا ناصر با یک کارگردان / تصاویر - منوچهر هادی، کارگردان سینما که این روزها فیلم "من سالوادور نیستم" را روی پرده سینما دارد، با انتشار عکسی در صفحه شخصی خود در اینستاگرام از ازدواج خود با یکتا ناصر، بازیگر سینما و تلویزیون و یکی از بازیگران همین فیلم خبر داد.
حدادعادل و عکسی از نیوشا ضیغمی / تصاویر - سرلیست اصولگرایان تهران که با کسب رتبه 31 در تهران نتوانسته بود به مجلس راه یابد و عرصه را تماما به رقیب باخته بود عکسی از نیوشا ضیغمی با تیتر «من به کاظم جلالی رای می دهم» را به برخی نمایندگان نشان می دهد.
این آدم در میان ماست / + 18 - انجمن حمایت از حیوانات ایران با ارسال نامه‌ای به دادگستری استان گلستان، خواستار محاکمه یک شکارچی غیر مجاز ساکن روستای گونیلی شهرستان کلاله شده که یک قلاده سگ را به روشی بی‌رحمانه شکنجه کرده و سپس کشته است.
عقد محسن تنابنده و همسرش / تصاویر - خواندن خطبه عقد محسن تنابنده و همسرش در دفتر سید محمد خاتمی. محسن تنابنده با انتشار عکس زیر در صفحه اینستاگرامش، این گونه نوشت: طعنه ی خلق و جفای فلک و جور رقیب همه هیچند اگر یار موافق باشد
    پربازدیدها