یکشنبه ۶ اردیبهشت ۱۳۹۴ / Sunday, 26 April, 2015
مرغابی ها و لاک پشت

مرغابی ها و لاک پشتدو مرغابی كه در چارچوب تعین های خودستایانه فرهنگ پدرسالار در آبگیری زندگی می كنند، تصمیم می گیرند كوچ كنند. لاك پشت كه در چارچوب اقتدار اسیر است و به علت كار، سرشتی زنانه دارد، می گوید:
من هم با شما می آیم.
ولی گفتمان اعمال محدودیت بر علیه زنان، مانع از آن می شود كه او، نقشی مستقل را بازی كند: مرغابی ها، چوبی را می آورند و او را مجبور می كنند آن را به دندان بگیرد، همان چوبی كه دو طرفش را خودشان به منقار گرفته اند جلوه ای تاریخی- روایی ببخشند و زن- لاك پشت را به موجودی منفعل و دارای اهمیت ثانوی تبدیل سازند.
این، یعنی ستم تاریخی مردان برای ساكت كردن زنان در طول تاریخ و تثبیت نظام مبتنی بر كلیشه هایی از نقش سركوبگرانه مرد- زن. اینجا است كه می بینیم نحوه شخصیت پردازی، ارتباطی اندام وار (Organic) با مضمون داستان پیدا می كند و تصورات قالبی درباره زن، به مثابه دیگری (Other) در آثار ادبی را به نمایش می گذارد، زنی كه مدام به او می گویند خفه شو، حرف نزن و میزان اهمیت او، بستگی دارد به این كه تا چه حد اهداف شخصیت اصلی مرغابی را محقق سازد و چطوری چوب را به دندان بگیرد. موجود ستم دیده ای كه می خواهد حرف بزند تا هویت ذاتی خود را در دل تاریخ بازگوید و كلیشه ها را بشكند. در آخر حكایت نیز با حرف زدن، تصویری نمادین را به خواننده ارائه می دهد: تصویری كه شكستن لاك لاك پشت، درهم شكستن ساختار روایتی مردسالارانه ستمگر زورگو را به نمایش می گذارد.
● نقد روانكاوانه
در داستان كوتاه «مرغابی ها و لاك پشت» شخصیت اصلی داستان كه لاك پشت نام دارد و ساكن مرداب است، در فصل كوچ، اصرار می كند كه با مرغابی ها به سرزمینی دیگر برود. او دارای زبانی خود ویژه است كه بازتابی از وضعیت ذهنی او است:
- منم باهاتون می آم.
نویسنده بدین ترتیب نشان می دهد كه لاك پشت تا چه حد مصمم به رفتن است و چرا روی رفتن تاكید دارد: احتمالاً مادر لاك پشت همواره احساس بیزاری نسبت به او داشته و لاك پشت از مراحل چهار گانه گوالش روانی نگذشته و رشد روانی نابهنجاری دارد و در جای جای داستان می بینیم كه او دارای عقده ادیپ است.
به خصوص این كه بدانیم لاك پشت اصولاً بال ندارد كه بتواند پا به پای مرغابی ها پرواز كند. باید دقت كنیم كه لاك پشت می گوید من هم با شما می آیم و واقعاً كفش و كلاه می كند كه برود. اینجا است كه مرغابی ها چوبی می آورند و دو سر آن را می گیرند تا لاك پشت بتواند پرواز كند. در واقع، این امر دلالت بر كوشش ناخودآگاه او برای خنثی كردن كهن الگوی ساحره دارد كه مادر دهشتناك او است و به صورت تصویر ازلی مرداب یا حتی پرواز كردن و رفتن بالای شهر و هراس از مردم و هراس از مرگ ظاهر شود.ممكن است خواننده از خود بپرسد حالا كه لاك پشت اینقدر اصرار كرده است كه برود، چرا وسط كار، آن طور بی هوا دهان باز می كند تا به زمین بیفتد؟ اكنون به جایی رسیده ایم تا با توجه به شواهدی كه داستان در اختیارمان می گذارد، بگوییم لاك پشت مبتلا به بیماری آزار طلبی یا مازوخیسم است. پس باید بگوییم لاك پشت در فرآیند ناهشیار «همانند سازی» اصرار می كند كه مثل مرغابی ها، پرواز كند ولی سر بزنگاه، زمین می افتد و لاكش می شكند.
● نقد فرمالیستی
نخستین سطر با «دو مرغابی و یك لاك پشت» آغاز می شود. همین واژه به كرات در اثر به كار می رود. این تكرار هم كیفیت موسیقایی به متن می بخشد و هم اینكه خواننده را هر چقدر هم حواس پرت و گیج و گول باشد، متوجه این مسئله می كند كه پرسوناژهای داستان ما بدون احتساب مردمی كه از پایین دارند لاك پشت را نگاه می كنند، سه نفرند. خود واژه «مرغابی» واژه ای «نام آوا» است. به عبارت دیگر صداهایی كه برای خواندن این واژه باید از دهانمان خارج كنیم، مشابه واژه «كشك بادمجان» است، به همان پرطمطراقی و پرسروصدایی با تنگ و گشاد كردن كلیه عضلات دهان و بلكه صورت.
● وجود علائم سجاوندی در جمله
-دو، مر- غابی با (یك لاك پشت) در : آب، گیری، زندگی... می كردند، حالت طنین ناشی از پژواك افتادن لاك پشت در انتهای اثر را در ذهن خواننده تداعی می كند. در سطر چهارم نویسنده می گوید كه از بالای شهری عبور می كنند. شهر اتوپیایی است كه با حضور مردمی كه در آن تداعی می شود، شكل شعر را از اندیشه ای انتزاعی به حس متعین بدل می سازد و به كل اثر مفهومی فلسفی می دهد. به خصوص اینكه بدانیم شهر مذكور، مغازه و احتمالاً گاراژ یا حتی آبریزگاه هم دارد.
در پاراگراف دوم لاك پشت با واژه «پرحرف» توصیف می شود. نتیجه انتخاب این واژه به وجود آمدن لحن منفی است، لحنی كه فضای نهیلیستی را بر داستان حاكم می كند و آن را در رده «كرگدن» اوژن یونسكو قرار می دهد. شك نیست كه حرف زدن مستلزم باز كردن دهان است (اگرچه برخی از حروف را می توان با دهان بسته ادا كرد) پس لاك پشت جویای جاودانگی می كوشد هنگام پرواز حرف نزند تا مشكلی رخ ندهد. اما به گفته راوی این كوشش ثمری ندارد. پس حاصل فلسفی این فرآیند آن است كه لاك لاك پشت می شكند. در پایان به این نكته نیز باید اشاره كرد كه طول جمله ها هر كدام به قاعده یك انگشت یا حتی یك وجب كوتاه تر و بلندتر است تا به نحو موثری احساس خستگی و كلافگی مرغابی ها و لاك پشت را از گرم شدن كره زمین و سوراخ شدن لایه ازن به خواننده منتقل كند و به كمك نگاه فلسفی نویسنده در رابطه با درازی طول چوب دربیاید.
• نقد جامعه شناختی (نقد ماركسیستی)
خلق اثر در چارچوب مناسبات رنجبر- زحمتكش در نظام سرمایه داری صورت گرفته است. یك لاك پشت زحمتكش و دو مرغابی تحت ستم خسته از سلطه طبقاتی در مردابی عفن و گندیده ای كه نمادی از وضعیت رو به اضمحلال سرمایه داری و كاپیتالیسم است گرفتار آمده اند و می خواهند به وضعیتی دینامیك بروند. در دیالكتیك شكل و محتوا، جستار شخصیت طبقاتی و جهان بینی لاك پشت و مرغابی ها را مورد بحث قرار می دهیم: لاك پشت می گوید:
- رفقا! در راستای مبارزه با كاپیتالیسم جهانی و بورژوازی رو به احتضار من هم می آیم.
مرغابی ها با پلیدی هرچه تمام تر پوزخندی می زنند و ماهیت طبقاتی خود را نشان می دهند. آنها می گویند:
- رفیق لاك پشت! تو كه بال نداری، آخر چطوری می خواهی بیایی؟
لاك پشت با شیوه ای قهرآمیز، می گوید:
- یك كاری اش می كنم.
اینجا، با تز (مرداب)، آنتی تز (لاك پشت) و سنتز (انقلاب جهانی پرولتاریا) روبه رو هستیم.
جهان بینی لاك پشت، كمابیش، به ستیزش طبقاتی رویكرد نشان می دهد ولی مرغابی ها به بورژوازی كمپرادور متمایلند. به یاد بیاوریم كه آنها چوبی تراشیده شده (ابزار كار تغییر شكل یافته) می آورند كه لاك پشت آن را به دهان بگیرد و از او می خواهند حرف نزند و این یعنی ستیزشی كه بورژوازی جهت حفظ وضع موجود در تقابل با طبقه زحمتكش به آن توسل می جوید.
رویا صدر
منبع : روزنامه شرق

مطالب مرتبط
وبگردی
فرزاد فرزین تبریز را بهم ریخت / فیلم - فرزاد فرزین خواننده محبوب و توانمند موسیقی پاپ کشورمان است که پله‌های پیشرفت را با صبر و تلاش خود یکی پس از دیگری طی کرد و امروز طرفداران زیادی را با موسیقی خود همراه کرده است.
فیلم خارج کردن جنین از مغز یک زن ! - زنی برای خارج کردن یک تومور از مغزش تحت عمل جراحی قرار گرفت، اما پس از عمل با واقعیت شگفت انگیزی مواجه شد. در مغز او به جای یک تومور با جنین دوقلوی او مواجه شدند، که مو، دندان و استخوان داشت !
فیلم حمله خانزاده به هوادار پرسپولیس در قطر - در این فیلم بازیکنان پرسپولیس مشغول خروج از ورزشگاه و سوار شدن به اتوبوس هستند که هواداران خطاب به بازیکنان چیزهایی می‌گویند که در یک نمایش ضعیف با ۳ گل مغلوب لخویا شده‌اند.
کشته تصادف پورشه نوه آیت الله / عکس - پسرجوانی که کنار پریوش اکبرزاده درتصادف پورشه کشته شد محمدحسين ربانی نوه آیت‌الله ربانی شیرازی بود.
آزاده نامداری: چرا آن عکس را منتشر کردم؟ - پس از حواشی بسیاری که پیرامون جدایی آزاده نامداری و فرزاد حسنی پیش آمد، آزاده نامداری عکسی از خود در اینستاگرام منتشر کرد که جنجالهای تازه ای را به دنبال ...
رونی کلمن قهرمان بدنسازی جهان در گلزار شهدا ! - رونی کلمن قهرمان بدنسازی جهان پس از حضور در ایران صبح امروز پنج شنبه در گلزار شهدای بهشت زهرا (س) حضور یافت.
فیلم اعترافات یزدان‌پناه درباره آقازاده معروف - در سال ۹۲ و آنهم در ایام رسیدگی به پرونده کرسنت در لاهه و درست هنگامی که قرار بود با شهادت در دادگاه گره کور این پرونده عیله ایران را باز کند،خبر ناپدید شدنش همه را شوکه کرد. او عباس یزدان‌پناه است.
تراژدی پریوش اکبرزاده کشته تصادف پورشه - مشتی مردم پست و رذل ریختند در صفحه یک دختر جوان مرده ، و تمام عقده‌های خود را بر یک مرده خالی میکنند!! فحاشی‌های غیرقابل باور! یعنی بد فحش نمیدهند که!! وحشیانه فحش میدهند!! سمفونی عقده و کینه و حقارت و رذالت و پستی است. اوج حماقت و بلاهت را به نمایش گذاشته‌اند.
گزارشی از جدیدترین بیزنس علی دایی و برادرانش - علی دایی ستاره فوتبال ایران و جهان که بعد از کنار گذاشتن فوتبال روزهای آرامی را تجربه می کند، در تازه ترین تجربه بیزنسی خود با برادرانش محمد و بهزاد دایی، سفره خانه و فست فودی مجلل در خیابان امیرآباد تهران افتتاح کرده‌اند.
سحر قریشی مدل صورت و لوازم آرایش ! / تصاویر - تصاویری که این روزها چهرها به همراه سگهایشان از خود در فضای مجازی منتشر میکنند. و همچنین عکس آتلیه‌ای رضا رویگری و همسرش. آرش نوذری و عکسی از کاراکتر خویش در سریال در حاشیه.
فیلم لحظه تصادف مرگبار قهرمان اتومبیلرانی ایران - متأسفانه خودرو " بی ام و" قبل از تصادف، در بزرگراه همت با سرعت 176 کیلومتر در حرکت بود. این خودرو در ساعت 36 دقیقه بامداد، با سرعت بالا از باند کندرو حرکت می‌کرد که به علت تغییر مسیر ناگهانی، با گاردریل باند سرعت برخورد کرد.
پورشه پسر امیر قلعه نویی بعد از تصادف با درخت - یک دستگاه پورشه که قبلا متعلق به پسر امیر قلعه نویی بود با درخت برخورد کرد و یکی از سرنشینان آن در دم فوت شد.
لیلا اوتادی با تیپ جدید در اینستاگرام / تصاویر - با آخرین تصاویر از الهام پاوه نژاد، بهنوش بختیاری، رضا یزدانی، مونا فرجاد، روناک یونسی، ... و همچنین سلفی نرگس محمدی با گلشید بحرایی گریمور معروف.
زیباترین زن خلبان جهان در افغانستان / تصاویر - روزنامه عامه پسند بیلد در آلمان در اقدامی تازه تصاویری از یک زن خلبان افغان به نام نیلوفررحمانی منتشر کرده و از وی به عنوان زیباترین خلبان زن جهان یاد کرده است.
فیلم یک عروسی در میان جواهر و طلا ! - عبدالمالک هم زن گرفت ! شاهزاده برونئی ۳۱ ساله با همسر ۲۲ ساله اش پیمان ازدواجی در قصر ۱۷۸۸ اتاقی بستند. تمام لباس عروس و داماد از نگین و جواهر بود.
پشت پرده حذف «در حاشیه» از آنتن سیما - زمانی که مهران مدیری پس از سال‌ها دوری از تلویزیون جمهوری اسلامی ایران به این رسانه بازگشت، خیلی‌ها انتظار همه‌چیز را داشتند، جز یک شکست تمام‌عیار.
فیلم/ معاون صدام به هلاکت رسید - گروه مقاومت عراقی عصائب اهل حق، پس از کشتن عزت الدوری، معاون صدام، اسلحه وی را به مظلومان عراق هدیه کرد.
وزیر امور خارجه استرالیا با کلاه در تهران / تصاویر - وزیر امور خارجه استرالیا قرار است در دیدار با مقامات کشورمان درباره مساله مهاجرت غیر قانونی برخی اتباع ایرانی به استرالیا رایزنی کند. استرالیا از ایران می خواهد برخی مهاجران غیر قانونی را که دولت کانبرا به آنها ویزای ورود به استرالیا نداده به ایران پذیرش کند.
چهره جدید افسانه بایگان / تصاویر اینستاگرامی - سلفی‌ها و پشت صحنه سریالها و فیلمهای جدید که به شبکه‌های اجتماعی ارسال شده است.
فیلم افشاگری در رابطه با علی مطهری با لباس سپاه - تابناک : این شخص به کنایه به چهار، پنج موبایلی اشاره دارد که مطهری به همراهش داشته، در حالی‌ که مطهری همین تازگی‌ها از موبایل نوکیای قدیمی‌اش خداحافظی کرده و تنها یک گوشی موبایل اسمارت‌فون اختیار کرده است.
پربازدیدها
کیارستمی: خیلی خوشحالم که با جوان‌ها کار می‌کنم و از آن‌ها یاد می‌گیرم - اولین کارگاه جشنواره بین‌المللی فیلم فجر با حضور عباس کیارستمی و مدیران سینمایی در پردیس سینمایی ملت برگزار شد.
آغاز بخش بین‌الملل جشنواره فجر با نام پیامبر اکرم (ص) - بخش بین‌الملل سی و سومین جشنواره فیلم فجر با نام نامی پیامبر اکرم (ص) آغاز به کار کرد.
وقوع زلزله شدید ۷.۹ ریشتری در نپال + فیلم - در این فیلم بیننده شاهد صحنه‌های تکان دهنده ای از زلزله شدید و وحشتناکی که امروز شنبه به قدرت ۷.۹ درجه کشور نپال را لرزاند، خواهد بود. براساس آخرین آمار ...
ابهامات فکت‌شیت آمریکا در حال برطرف شدن است - رییس سازمان انرژی اتمی گفت: بخشی از ابهام‌هایی که پس از مذاکرات سوییس و با انتشار فکت‌شیت آمریکایی نسبت به مواضع طرف مقابل بویژه آمریکا ایجاد شده بود، در مذاکرات وین ابهام‌زدایی شده است.
بایرن مونیخ در یک قدمی قهرمانی بوندس لیگا - بایرن مونیخ با پیروزی 1-0 مقابل هرتابرلین، در یک قدمی قهرمانی در رقابت های این فصل بووندس لیگا قرار گرفت.
کیارستمی در افتتاحیه جشنواره بین‌المللی فیلم فجر: نمی‌دانم شاکی باشم یا سپاسگزار، ایوبی عادت دیرین ما را برهم زد - کیارستمی با ابراز تعجب از دعوتش در جشنواره داخلی و نمایش فیلم‌هایش گفت: ایوبی عادت دیرین ما را بر هم زد. نمی‌دانم یاید شاکی باشم یا سپاسگذار.
آقای رئیس جمهور نظرش را درباره بد حجابی با صراحت نمی گوید - پلیس موظف به اجرای اسلام نیست و هیچ پلیسی نمی‌تواند بگوید من این کار را کردم، چون خدا گفته ‌پلیس یک وظیفه بیشتر ندارد و آن هم اجرای قانون است؛ این جمله با واکنش برخی از نمایندگان مجلس مواجه شد که در زیر برخی از آن‌ها را می‌خوانید.
همه چیز درباره جراحی های زیبایی/ هندی‌ها پیشتازند/ در چه مواقعی جراحی زیبایی نیاز است؟ - همه چیز درباره جراحی های زیبایی/ هندی‌ها پیشتازند/ در چه مواقعی جراحی زیبایی نیاز است؟ نخستین برنامه از مجله تصویری میکروسکوپ که از شبکه 4 صدا و سیما پخش شد امروز درباره جراحی های زیبایی صحبت کرد. جراحی هایی که افراد در آن، بیمار نیستند، بلکه کسانی هستند که از اندامها و چهره خود خوششان نمی آید.
جام جم زلزله ۷.۹ ریشتری در نپال - صدها نفر در این زمین لرزه زخمی شده اند.شمار زخمی های این زمین لرزه به حدی زیاد است که بیمارستان های کاتماندو پایتخت نپال مملو از جمعیت شده است.
پیروزی شیرین بارسا در دربی کاتالونیا - دربی کاتالونیا بین اسپانیول و بارسلونا، لحظاتی پیش با نتیجه 2-0 به سود بارسلونا خاتمه یافت.




Copyright © 2008 - 2015 vista.ir. All Rights Reserved