یکشنبه ۳۱ تیر ۱۳۹۷ / Sunday, 22 July, 2018

میرزا آقاخان کرمانی


تاریخ مشروطه ایران با تمام فراز و نشیب هایش قصه ای است طولانی از آغاز راهی كه یك ملت برای دستیابی به حقوق اساسی و طبیعی خود در آن گام نهاد. در این سناریوی تاریخی بازیگران مهمی نقش ایفا كردند، چهره های تاثیرگذاری آمدند و رفتند تا این قافله را به سرمنزل مقصود راهنمایی كنند. بسیاری از این اشخاص تاثیرگذار بیشتر فعالیت خود را به حوزه عمل و سیاست معطوف كردند. در این میان كسانی هم بودند كه علاوه بر فعالیت های سیاسی، در حوزه نظری هم به روشنگری و آگاه سازی اذهان مردم پرداختند. از میان این افراد كه می توان آنها را از پایه گذاران جریان روشنفكری معاصر دانست كه پس از قرن ها سكوت و خاموشی در عرصه فكر و اندیشه ظهور كردند می توان كسانی مانند طالبوف، میرزا ملكم خان، آخوندزاده، سیدجمال الدین اسدآبادی و ده ها اندیشمند دیگر را نام برد كه در آگاه كردن توده مردم و پیدایش و شكل گیری نهضت مشروطه سهم عمده ای داشتند.
در مورد افكار و نحوه عملكرد آنها هم نقد و انتقاد فراوان بوده و هم تعریف و تمجید كه بسیاری از این گفته ها خالی از حب و بغض و غرض ورزی نبوده و كمتر مورد نقادی و ارزیابی علمی و واقع بینانه قرار گرفته اند.شاید تنها در سال های اخیر مورد نقد دقیق علمی از جانب بعضی از نویسندگان و مورخان قرار گرفته اند كه این جای بسی امیدواری است كه نقد دقیق علمی با توجه به شرایط زمانی و مكانی جایگزین تهمت ها و تعریف های بی اندازه شود. قضاوت در مورد این اشخاص موضوعی نیست كه در این مقاله به آن پرداخته شود و نیاز به فرصت و مجال دیگری دارد. در این مقاله سعی شده است كه در راستای تحول اندیشه در تاریخ روشنفكری این مرز و بوم سه تن از پیشگامان این نهضت فكری معرفی شوند. سرنوشت غم انگیز این سه تن كه به طرز فجیعی به قتل رسیدند حكایت از سرنوشت تلخ روشنفكری در این سرزمین دارد و نشان دهنده این امر است كه در بحبوحه نبرد میان استبداد و آزادی چه هزینه های سختی می تواند دامنگیر روشنفكران شود و تا زمانی كه جریان روشنفكری از حمایت و عقبه مردمی كه به سلاح آگاهی و دانش مجهز شده اند برخوردار نباشد حركتی عقیم و شكست پذیر خواهد بود و یا حداقل تاثیر آن در كوتاه مدت قابل انتظار نیست.
میرزا آقاخان كرمانی كه نام اصلی وی عبدالحسین بود در سال ۱۲۷۰ هجری قمری مطابق با ۱۸۵۳ میلادی متولد شد. نام پدرش میرزا عبدالرحیم بردسیری (بردسیر ناحیه ای نزدیك كرمان است) بود و مادرش دختر میرزا كاظم بن میرزا محمدتقی مظفر علیشاه است. وی ریاضیات، علوم طبیعی و فلسفه را در كرمان آموخت و زبان های تركی، فرانسوی و مقداری هم انگلیسی یاد گرفت. در سال ۱۳۰۲ هجری قمری به علت ظلم و تعدی حاكم كرمان سلطان عبدالحمید میرزا ناصرالدوله به اصفهان مهاجرت كرد. در اصفهان مورد حمایت شاهزاده ظل السلطان قرار گرفت ولی به علت تنفر از زندگی درباری در آنجا هم نماند و به تهران رفت و در آنجا به همراه شیخ احمد روحی كرمانی به استانبول رفته و در روزنامه فارسی زبان اختر استخدام شد و در همان جا با سیدجمال الدین اسدآبادی نیز آشنا شد و با همراهی وی جهت بیدار ساختن ایرانیان و پیشبرد آرمان اتحاد اسلام فعالیت می كرد. از وی تالیفات و خطابه های چندی به جای مانده از جمله تاریخ نثری به نام آینه سكندری و دیگری تاریخ منظوم تحت عنوان نامه باستان كه آن را در سال ۱۳۱۳ هنگامی كه در زندان طرابوزان بود تالیف كرد.
تاریخ منظوم وی را پس از مرگش فرمانفرما سالار لشكر در سال ۱۳۱۵ با حذف بعضی از قسمت ها با عنوان سالاریه به چاپ رساند.
بنا به برخی از شواهد عامل گرفتاری وی و دیگر همراهانش در استانبول علاء الملك سفیر ایران در عثمانی بود. وی در نامه ای كه به سلطان عثمانی عبدالحمیدخان نوشت شورش ارامنه كه در سال ۱۳۱۲ در استانبول روی داد را به تحریك سیدجمال الدین، میرزاحسین خبیرالملك كنسول دولت علیه ایران و میرزا آقاخان كرمانی و شیخ احمد روحی نسبت داد به علاوه آنها را متهم كرد با نوشته های خود باعث برخی فتنه ها در ایران هم شده اند. هر چند هیچ سند آشكاری مبنی بر این اتهام ها از این سه تن به دست نیامد ولی این ترفندها موثر واقع شد و این سه تن را به طرابوزان فرستاده و در آنجا حبس كردند، تا اینكه در سال ۱۳۱۳ كه ناصرالدین شاه توسط میرزا رضای كرمانی به قتل رسید، سفیر ایران ترور ناصرالدین شاه را نیز به تحریك این سه تن عنوان كرد و هنگام جلوس مظفرالدین شاه به تخت سلطنت این سه نفر را از طرابوزان به تبریز آوردند و به امر ولیعهد محمدعلی میرزا در سال ۱۳۱۴ به قتل رسانیدند.

حسین ایمانی

منبع : روزنامه شرق

مطالب مرتبط

مهاجر الی‌الله

مهاجر الی‌الله
به شیوه خاصی عمامه می‌بست، قسمتی را می‌انداخت پشت سرش و این فقط در وقت نماز خواندنش نبود و لباده‌ای به رنگ سبز روشن و خوش‌رنگ، هنوز هم آن رنگ برایم خوشایند و خاطره‌انگیز است.
گاهی عکس تو که همراه دژخیمان شاه به سمت جوخه خونین آتش می‌روی توجهم را جلب می‌نماید، گویا می‌کوشی تا امواج اقیانوسی که از شوق وصال در درونت به تلاطم آمده را پنهان کنی اما من همه چیز را ، آری همه چیز را از آن چشمان به زمین دوخته‌ات فهمیدم.
همه هست آرزویم ، که ببینم از تو رویی ...
آن روز در سیمای نورانی ات تعجیلی که حکایت از بی‌تابی حضور دوست می‌نمود را به خوبی می‌توان احساس نمود و باز در چشمانت ... که در آن لحظه‌گویی همه، زبان شده بودند و با آهنگی رسا این گلواژه را زمزمه می‌کرد:
صفایی ندارد ارسطو شدن
خوشا پرکشیدن ، پرستو شدن
.... و فریاد الله اکبرت که در لحظه شهادت، از عمق ایمان بر لب جاری کردی، رمزی از آن بقاست، بقایی که در فناست .
آری ، از ویژگی‌های انسان‌های برجسته و خدایی که زندگی فکری، مبارزاتی و عملی آنها دارای وجوه مختلف است، این است که تسلط بر ابعاد شخصیتی و شناخت زوایای افکار و رفتار آنها بسیار دشوار است. آدمی هرگاه با چنین تندیس‌های انسانیت و ایمان برخورد نموده تنها توانسته با بعدی از ابعاد وجودی آنها آشنا شود... و سید مجتبی یکی از آنان بود.
در آسمان پرفروغ نهضت اسلامی در آن سال‌های سیاه ظلمانی،‌ چونان ستاره‌ای منور درخشید و نه تنها سینه شب ظلم و ظلمت را درید و با سلاح ایمان و شجاعت که از تبار اجداد طاهرینش به میراث برده بود، به مبارزه بی‌امان با ستمگران تا دندان مسلح برخاست و سیاهی آنان را به جهانیان نمایاند، بلکه از لحاظ درونی و اخلاقی نیز اسوه و الگوی بی‌چون و چرایی شد که برای آیندگان ایران اسلامی همچون سرمشقی جاودانه باقی خواهد ماند.
شهید سید مجتبی نواب صفوی در تاریخ پرحادثه ایران حماسه‌ای از خود برجای گذاشت که تا نام نهضت اسلامی ایران بر زبانهاست ، نام پرغرور او نیز بر پیشانی بلند پرونده مبارزات جوانان غیور و خداجوی این مرز و بوم می‌درخشد. روحانی مجاهد و نستوهی که بی‌تردید یکی از رهبران راستین این قیام خدایی است. به عبارت آخر باید گفت : سید «من المومنینی» بود که در عرصه «صدقوما عاهدواله علیه» ثابت قدم ماند و در فراق «من قضی نحبه» سوخت و نیز از مصادیق بارز «من ینتظر» بود ودر ورطه سختی‌ها از یکسو و فریب‌های دنیایی از سوی دیگر پایمردی نمود تا امروز ما به راحتی بتوانیم او را در جرگه «ما بدلو تبدیلا» به شمار آوریم .
نام سید هرگز نمی‌میرد و یاد او همواره در خاطره‌ها می‌ماند.

وبگردی
ماجرای سفر مخفیانه حسن روحانی به انگلیس
ماجرای سفر مخفیانه حسن روحانی به انگلیس - کامران غضنفری با کتاب «راز قطعنامه» شناخته شد؛ هر چند بیش از آن هم دستی بر آتش نوشتن و پژوهش داشت. غضنفری بعد از این تجربه های موفق دست به انتشار کتاب یا به قول خودش مقاله مفصل در مورد پیشنه، زندگی و عملکرد حسن روحانی در فضای مجازی زده است.
ماجرای احسان علیخانی و  ثامن الحجج
ماجرای احسان علیخانی و ثامن الحجج - پنج ماه بعد از اعلام رسمی غیرقانونی بودنِ موسسه ثامن الحجج در آبان 1393، برنامه تحویل سال 1394 شبکه سوم سیما تحت عنوان «بهارنارنج» با تهیه کنندگی و به مدت هشت ساعت پخش شد و این بار به جای تبلیغ مستقیم ثامن الحجج، باشگاه فرهنگی و ورزشی ثامن الحجج تبلیغ شد! در این برنامه بارها از ابوالفضل میرعلی مدیرعامل موسسه ثامن الحجج با عنوان دکتر تقدیر به عمل آمد؛ دکتری که اکنون مشخص شده یک دیپلمه با سوابق مالی…
وقتی یک دامدار با مدرک دیپلم و ۱۱۹ فقره چک برگشتی مدیرعامل «ثامن‌الحجج» شد
وقتی یک دامدار با مدرک دیپلم و ۱۱۹ فقره چک برگشتی مدیرعامل «ثامن‌الحجج» شد - تصاویر با شما سخن می گویند؛ تصاویری بی روتوش با سخنانی بی روتوش‌تر؛ می‌خواهیم با بخش خبری «فوتونیوز»، مقامات با شما بی روتوش و رودررو سخن بگویند. از این پس، عصرگاه هر روز با «فوتو نیوز» تابناک، حرف و سخن مقامات داخلی و خارجی را به عکس بی روتوش‌شان الصاق می‌کنیم، تا بهتر بدانیم چه کسی حرف زده و از چه سخن گفته است. کوتاه و مختصر؛ به احترام وقت شما و فرصتی که برای دانستن می‌گذارید.
جزییاتی تکان‌دهنده از اقدامات موسسه ثامن‌الحجج
جزییاتی تکان‌دهنده از اقدامات موسسه ثامن‌الحجج - دو چهره مشهور تلویزیون نیز از مواهب موسسه ثامن الحجج بی نصیب نبوده‌اند. مؤسسه ثامن‌الحجج دو مبلغ ۱۸۰ میلیون‌تومانی و ۴۰۰ میلیون‌تومانی را به حساب «م.م» مجری یک برنامه تلویزیونی واریز می‌کند و عنوانی که روبه‌روی این اعداد در توضیح دلیل وجه ذکر شده، یک کلمه است؛ هدیه. اما رقم هدیه‌ای که آقای «م.م» به‌عنوان هدیه دریافت کرده، در مقابل تسهیلات دریافتی او از ثامن‌الحجج تقریبا ناچیز است.
ترجیح می‌دهید کدام‌ زن همکار شوهر شما باشد!
ترجیح می‌دهید کدام‌ زن همکار شوهر شما باشد! - یک بنر تبلیغاتی که ظاهراً با هدف ترویج فرهنگ حجاب طراحی شده، سبب‌ساز واکنش‌های کاربران شبکه اجتماعی توییتر شده است. در این بنر، از رهگذران خواسته شده بین دو گزینه موجود، زنی چادری و زنی مانتویی، انتخاب کنند ترجیح می‌دهند کدام‌یک همکار همسرشان باشد!
نمایش دستاورد آزادی و دموکراسی
نمایش دستاورد آزادی و دموکراسی - آقای مطهری بازیکنان آفریقایی تیم فرانسه را دیده ولی دورگه‌های تیم ملی خودمان را ندیده!
فیلم قتل عجیب زن جوان توسط شوهرش در اسلامشهر!
فیلم قتل عجیب زن جوان توسط شوهرش در اسلامشهر! - در اتفاقی عجیب و غیر قابل باور فردی امروز به دلیل درخواست طلاق همسرش در خیابان اسلامشهر وی را با ضربات چاقو از پای درآورد، از سرنوشت این خانم اطلاع دقیقی در دست نیست.
مائده‌ها و دلارهای رانتی
مائده‌ها و دلارهای رانتی - اشارت‌هایی که برخی نکات جالب توجهی دیگری در خصوص آن بیان می‌کنند، مثل مطرح شدن مساله مانتو‌های جلوباز و اشکالی که برخی مسئولان به آن وارد می‌دانند. موضوعی که موجب شد تا بعد از مدت‌های مدید و در شرایطی که بسیاری بر این باورند که شناسایی و مقابله با اخلال گران بازار می‌بایست در اولویت همه امور باشد، گشت‌های ارشاد به خیابان‌ها باز گردند.
دورهمی کثیف‌ترین برنامه جنسی  ! تفکرات پیچیده یک استاد علوم انسانی !
دورهمی کثیف‌ترین برنامه جنسی ! تفکرات پیچیده یک استاد علوم انسانی ! - یکی از بحث های جنجالی دکتر فیاض در سال های اخیر اظهار نظر او در مورد وقوع بحران جنسی در ایران بوده است که حالا او معتقد است تبدیل به انقلاب جنسی شده است. با او در این زمینه مصاحبه مفصلی انجام دادیم که به زودی منتشر می شود. بخشی از این مصاحبه که درباره برنامه دورهمی است را تماشا کنید.
آغوش جنسی یا مادرانه ! مشغله فکری مطهری
آغوش جنسی یا مادرانه ! مشغله فکری مطهری - وی در بخش دیگری از صحبت‌هایش با اشاره به نمایش در آغوش کشیدن تیم ملی کروواسی توسط رئیس‌جمهور کشورشان،گفت: ایشان با یک حس مادرانه این کار را انجام داد و این آغوش، جنسی نبود، البته که پخش آن نباید انجام می‌شد.
کدام پسر روحانی سه تابعیتی است؟
کدام پسر روحانی سه تابعیتی است؟ - سرنوشت فرزند بزرگ حسن روحانی از جمله مواردی است که در سال‌های گذشته بارها مورد توجه رسانه‌ها قرار گرفته است. پیش از برگزاری انتخابات ریاست‌جمهوری سال ۹۲ نیز یکی از وب‌سایت‌های اصولگرا مدعی بود که او به دنبال “شکست عشقی” دست به “خودکشی” زده است. بنا به ادعای برخی از رسانه‌های اصو‌لگرا، فرزند روحانی با کلت کمری پدر خودکشی کرد.
فیلم منزل محمود خاوری درکانادا
فیلم منزل محمود خاوری درکانادا - کاربران شبکه های اجتماعی فیلمی را منتشر کرده اند که گفته می شود مربوط به خانه مجلل محمود خاوری در کانادا است. صحت و سقم این قضیه هنوز تایید نشده است.
چرا آیت‌الله جنتی اینگونه فکر می‌کند؟
چرا آیت‌الله جنتی اینگونه فکر می‌کند؟ - احزاب و شخصیت‌ها - زندگی ساده آیت‌الله جنتی گرچه از ویژگی‌های مثبت شخصیت وی است اما نوع نگاهش به عرصه سیاسی و مصداق‌یابی های وی درخصوص افراد انقلابی انتقادهای زیادی را متوجه او می‌کند.
مائده هژبری و امیرحسین مقصودلو در استانبول
مائده هژبری و امیرحسین مقصودلو در استانبول - امیرحسین مقصودلو (تتلو) با انتشار عکسی از خودش و مائده هژبری، دختر نوجوانی که پس از اعتراف تلویزیونی اش معروف شد، از کنسرت مشترک در استانبول خبر داد.
واکنش فغانی به انتشار تصاویردست دادنش با داور زن برزیلی:کوچکترین اهمیتی برایم ندارد!
واکنش فغانی به انتشار تصاویردست دادنش با داور زن برزیلی:کوچکترین اهمیتی برایم ندارد! - تصاویر با شما سخن می گویند؛ تصاویری بی روتوش با سخنانی بی روتوش‌تر؛ می‌خواهیم با بخش خبری «فوتونیوز»، مقامات با شما بی روتوش و رودررو سخن بگویند. از این پس، عصرگاه هر روز با «فوتو نیوز» تابناک، حرف و سخن مقامات داخلی و خارجی را به عکس بی روتوش‌شان الصاق می‌کنیم، تا بهتر بدانیم چه کسی حرف زده و از چه سخن گفته است. کوتاه و مختصر؛ به احترام وقت شما و فرصتی که برای دانستن می‌گذارید.
اول مرگ بر ربا بعد مرگ برآمریکا
اول مرگ بر ربا بعد مرگ برآمریکا - صحبت های تامل برانگیز آیت الله رودباری درمورد ربا در کشور
مرد رو‌به‌روی مائده هژبری کیست؟
مرد رو‌به‌روی مائده هژبری کیست؟ - دختر بازداشت شده در بخشی از مصاحبه توضیح می‌دهد که صبح دستگیر شده و خانواده‌اش در جریان این موضوع قرار گرفته‌اند و این ادعا نشان می‌دهد تهیه فیلم اعترافات به فاصله یک صبح تا عصر انجام شده که خود نشان‌دهنده این است که برای متهم هنوز دادگاهی تشکیل نشده و جرمی به اثبات نرسیده ‌است.
فیلم | رامبد: دهنتو ببند، فرح‌بخش: دهنتو گِل بگیر!
فیلم | رامبد: دهنتو ببند، فرح‌بخش: دهنتو گِل بگیر! - پس از آنکه فیلم تازه محمدحسین فرح‌بخش در سالن‌های سینمای شهر تهران اکران نشد. احمدی مدیر سینماشهر که از قضا تهیه کننده برنامه خندوانه نیز هست و سوله مدیریت بحران شهر تهران در دوره تهیه کنندگی او به «خندوانه» اختصاص یافت، مانع از این اکران شده بود و همین مسئله واکنش فرح بخش را به دنبال داشت و او را رانت‌‎‌خوار خواند و پای رامبد جوان را به میان کشید.
شاخ‌های اینستاگرامی که نمی‌شناختیم
شاخ‌های اینستاگرامی که نمی‌شناختیم - یکی از دختران که به شدت مورد توجه قرار گرفته است مائده نام دارد. او از چهره‌های شناخته شده اینستاگرام است که ویدئو‌هایی از رقص هایش را در صفحه خود منتشر کرده است. او متولد سال 1380 است. به گفته خودش حدود 600هزار فالوئر دارد. او حالا با قرار وثیقه آزاد است.
تصادف سردار آزمون با پورشه اش (عکس)
تصادف سردار آزمون با پورشه اش (عکس) - سردار آزمون نیمه شب گذشته و در نزدیکی‌های صبح امروز با خودوری پورشه شخصی خود در محور نکا بهشهر پس از عبور از روستای کمیشان با تصادف زنجیره‌ای مواجه شد که در این حادثه خودروهای زیادی خسارت دیدند