دوشنبه ۹ شهریور ۱۳۹۴ / Monday, 31 August, 2015
سازماندهی، بنیاد مدیرتی و تشکیلات اداری

سازماندهی، بنیاد مدیرتی و تشکیلات اداریسازماندهی یكی از چند اصل مدیریتی است كه اجرای آن به وسیله مدیران سبب تسهیل در انجام امور خواهد شد.
در مقاله زیر كه به وسیله فریده پرویش از كاركنان شركت برق منطقه ای خراسان تدوین شده مساله سازماندهی در ساختار سازمانی مورد بحث و بررسی قرار گرفته است.
برای موفق بودن در مدیریت نیاز به سازماندهی مناسب است یك مدیر باید سیستم سازمانی را برای اجرای برنامه‌ها طراحی و ایجاد كند. سازماندهی فرایند تفویض و هماهنگی وظایف و منابع برای رسیدن به اهداف است (Lussier ۱۹۹۷, ۱۰).
سازماندهی به عنوان شناسایی و طبقه‌بندی فعالیتهای مورد نیاز، گروهبندی فعالیتهای ضروری در اهداف قابل حصول، اختصاص گروهی از فعالیتها به یك مدیر و تفویض اختیار به او برای سرپرستی آنها و فراهم‌كردن هماهنگی افقی و عمومی در ساختار سازمانی تعریف می‌شود (Koontz ۱۹۹۰, ۱۰۸).
سازماندهی فرایند اطمینان یافتن از وجود منابع ضروری فیزیكی و انسانی برای انجام دادن برنامه‌ها و رسیدن به اهداف سازمانی است. فرایندی كه شامل مشخص كردن فعالیتها، تقسیم كار به شغلها و
وظایف مشخص و شناسایی روابط اختیار میان گروهها و اشخاص است. جنبه دیگر سازماندهی گروهبندی فعالیتها در داخل بخشها است (Dubrin ۱۹۹۰,۱۵).
عصر ما عصر سازمانهای بزرگ و پیچیده است و مدیر امروز باید از چگونگی سازماندهی و نحوه ایجاد این سازمانها و اصلاح و تغییر آنها آگاه باشد. برای نیل به هدفها، سازماندهی گامی ضروری است و به كمك این فعالیت است كه هدف كلی و ماموریت اصلی سازمان در قالب هدفهای جزئی‌تر و وظایف واحدها شكسته شده و تحقق آن میسر می‌شود. در سازماندهی وظایف و اختیارات و مسئولیتهای واحدها و پست‌ها مشخص شده و نحوه هماهنگی و ارتباط بین آنها معین می‌شود. سازماندهی فعالیت مستمر و مداومی است كه مدیر همواره با آن روبرو است و منحصر به طراحی سازمان در ابتدای آن نمی‌شود.
●فرایند سازماندهی
می‌توان به سازماندهی به عنوان یك فرایند نگاه كرد كه در این صورت سازماندهی شامل مراحل زیر است:
۱- ایجاد اهداف سازمان
۲- تنظیم هدفهای پشتیبانی، برنامه‌ها و خط مشی‌ها
۳- تشخیص و طبقه‌بندی فعالیتهای ضروری برای تحقق آنها
۴- گروهبندی فعالیتها در پرتو منابع انسانی و امكانات مادی قابل دسترس به بهترین وجه
۵- تفویض اختیار مناسب به سرپرست هر گروه برای انجام دادن كارها
۶- پیوند گروهها به صورت افقی و عمودی از طریق جریان اختیارات و اطلاعات
(Koontz. ۱۹۹۰, ۱۴۷)
نظریه‌پردازان كلاسیك می‌گویند كه كوتاهی در تعریف دقیق روابط سازمانی موجب كاهش كارایی و بروز ابهام و سردرگمی در سازمان می‌شود، بنابراین، هرچه وظایف و فعالیتهای افراد و گروههای كاری سازمان به طور دقیق‌تری تعریف شوند، انجام وظایف سازمانی آسانتر و بهتر خواهد شد. براساس این، دیدگاه تنظیم ساخت سازمان، باید طی مراحلی معین و ضمن رعایت اصولی كلی انجام می‌پذیرفت. طبق نظریه‌های كلاسیك، برای سازماندهی باید مراحل چهارگانه‌ای به شرح زیر طی شود:
مرحله اول: تقسیم كل سازمان در قالب چند بخش عمده (تقسیم‌بندی افقی)، از طریق طی مراحلی به شرح زیر است:
الف) تقسیم‌بندی كارها و فعالیتها با توجه به وظایف عمده سازمان
ب) طراحی اداره‌ها
ج) طراحی واحدهای پشتیبانی.
مرحله دوم: ایجاد ارتباط میان سطوح سازمانی با توجه به اختیارات آنها (تقسیم‌بندی عمودی)، از طریق طی مراحلی تحت عنوان ارائه طرح سلسله مراتب سازمانی، تعیین حیطه نظارت افراد، مشخص كردن حوزه سرپرستی افراد با رعایت اصل وحدت فرماندهی انجام می‌شود، تنظیم روابط رئیس و مرئوس، تعیین نوع و حدود اختیارات افراد، تنظیم روابط صف و ستاد و تعیین میزان تمركز و عدم تمركز نیز از دیگر مراحل ایجاد ارتباط بین سطوح سازمانی است.
مرحله سوم: مرتبط ساختن مراتب سازمانی (تركیب افقی) نیز از طریق طی مراحلی نقش تدوین راهنمای سازمان، تعیین وظایف تخصصی، تدوین رویه‌های كاری، تشكیل گروههای كار دائمی و شوراها و تشكیل گروههای كاری موقت به انجام می‌رسد.
مرحله چهارم: نیز شامل جایابی برای كاركنان و تثبیت نیروها، از طریق مراحلی است كه این مراحل شامل: تقسیم كار بین افراد، تدوین شرایط احراز هر شغل، تدوین شرح مشخصات شغل و تدوین قوانین و مقررات موجود است.
●مبانی سازماندهی
قبل از هر چیز باید تاكید كرد كه در سازماندهی هیچ طریقی به عنوان بهترین راه وجود ندارد كه در تمام سازمانها یا موقعیتها عملی باشد. الگویی كه برای سازماندهی به كار می‌رود به موقعیتها و همچنین به اعتقادات مدیرانی بستگی دارد كه تصور می‌كنند الگوی خاصی در وضعیت یا موقعیت معین، آنها را یاری خواهد كرد.
طرح كلاسیك سازماندهی از زمانی كه مدیریت به عنوان یك رشته در دانشگاهها مورد توجه واقع شد وجود داشته است. طرح كلاسیك عبارت است از یك ساختار سازمانی دارای نظام سلسله مراتب رئیس و مرئوس به شكل هرم كه در واقع سیستم پیچیده‌ای از مكانیزمهای مختلف، قوانین و مقررات و روشها است. این سیستم به طور ماهوی دارای نظم و انضباط است و مسئولیتهای افراد برحسب رتبه‌شان در سلسله مراتب سازمانی معین شده است.
طرحهای كلاسیك سازماندهی شامل: سازماندهی بر مبنای وظیفه، سازماندهی بر مبنای محصول، سازماندهی بر مبنای فرایند، سازماندهی بر مبنای ارباب رجوع یا مشتری و سازماندهی بر مبنای ناحیه جغرافیایی است.
در سالهای اخیر نوع جدیدی از سازماندهی مورد نظر قرار گرفته است كه در آن حداقل تقسیم وظایف به طور رسمی دیده می‌شود و بیشتر ماهیت غیر رسمی دارد كه می‌توان آن را سازماندهی پروژه‌ای یا ماتریسی نامید.

فریده پرویش
كارشناس تكشیلات برق منطقه‌ای خراسان

منبع : پیک برق

مطالب مرتبط
«لیلا» بدبخت‌تر از «ستایش» - «تنهایی لیلا» سریالی است که زن ایرانی را موجودی منفعل به تصویر می‌کشد. از صدر اسلام تا همین امروز زنان فعال در جامعه در کسوت‌های مختلف، عامل پویای جامعه اسلامی - ایرانی بوده‌اند.
دیدار ستارگان فوتبال - دیدار تیم‌های منتخب ستارگان فوتبال جهان و منتخب ستاره‌های پیشین فوتبال ایران بعدازظهر امروز جمعه در ورزشگاه آزادی تهران در حال برگزاری است
مرحوم بیت‌الله عباسپور در مسابقات جهانی / فیلم - قهرمان پرورش اندام ایران شامگاه سه‌شنبه سوم شهریورماه 1394 و پس از ماه‌ها رنج ناشی از بیماری، در بیمارستان آتیه تهران درگذشت. این ویدئو، فیگورهای عباسپور را در مسابقات پروش اندام IFBB 2012 نمایش می‌دهد.
خاطرات تکان دهنده احمدی مقدم از دستورات احمدی نژاد - احمدی نژاد گفت: «بروید رئیس دولت اصلاحات و بقیه را دستگیر کنید و شر همه را کم کنید» ، گفتم: «مرد حسابی! چه می‌گویی؟ می‌روی می‌گویی خس و خاشاک و آت و آشغال، و حالا می‌گویی بگیرید ببرید و تمام»؟
باز کردن قفل پژو ساخت ایران در یک ثانیه / فیلم - ویدئویی که توسط منبعی ناشناس در شبکه‌های اجتماعی منتشر شده، یک مرد را نشان می‌دهد که با استفاده از پیچ‌گشتی و چاقو، درها و صندوق‌عقب محصولات پژو ساخت ایران را به راحتی و در عرض مدت یک ثانیه باز می‌کند. دوباره قفل هم میکند !
آقازاده معاون احمدی نژاد در استخر! / عکس - عکس سلفی کیان علی آبادی فرزند محمد علی آبادی از حلقه اول احمدی نژاد
استفاده از زنان در تبلیغات خودروهای ایرانی / تصاویر - این روزها که در شبکه های اجتماعی و رسانه ها صحبت از عدم خرید خودرو به خصوص خودروی صفر است، برخی تصاویر نیز گوشی به گوشی می شود که تبلیغ خودروی ایران خودرو است.
گفت و گو با سه مادر معتاد به شیشه در حاشیه بزرگراه - مرجان مادر دو تا سه قلو است که با تمام استعدادهای عجیب و غریبش ته یک بن بست دست و پا می زند. نسرین که همین چند وقت پیش برای ترک اعتیاد به کمپ رفت اما نتوانست دوام بیاورد.
اولین عکس منتشر شده از گلاره عباسی و همسرش - گلاره عباسی بتازگی ازدواج کرده است. در مراسم رونمایی از نخستین فیلم نرگس آبیار برای اولین بار گلاره عباسی به همراه همسرش در انظار ظاهر شد.
گزارش تصویری از اکران فیلم نرگس آبیار - مراسم رونمايى از فيلم " اشيا از آنچه در آينه مى بينيد به شما نزديكترند" به كارگردانى نرگس آبيار با حضور عوامل فيلم و جمعى از هنرمندان در موزه سينما برگزار شد.
جنجال پوشش بازیگران زن تئاتر پینوکیا / تصاویر - نمایشی که از 15 مرداد اجرایش درسالن ناظرزاده تماشاخانه ایرانشهر آغاز شده بود، پس از سه روز اجرا توقیف شد. در این نمایش بازیگرانی چون پرستو گلستانی، محمد صادق ملک (ملکی )، محمد نادری، بهروز پناهده، پوریا رحیمی سام، شهره سلطانی به ایفای نقش پرداختند.
گزارشی از ایران که در اسراعیل پخش شد / فیلم - کانال ۱۰ تلویزیون رژیم صهیونیستی که در خاک فلسطین اشغالی پخش می‌شود به تازگی مستندی با عنوان «نگاهی از داخل ایران» را در اختیار مخاطبان خود قرار داده است.
رونمایی از عطر لیلا اوتادی ! / تصاویر - پيشنهادشون براى توليد عطر به نام من براى طرفداران عزيزم رو پذيرفتم، اينكه پيش توليد و توليد عطرها با دو رايحه كاملا متفاوت و ديزاين جذاب يكسال بطول انجاميد،حساسيت من براى هرچه بهتر شدن عطرها و دقت نظر و جلسات متمادى با شركت بود،
فقیهه سلطانی و رویا نونهالی / تصاویر اینستاگرامی - سلفی جالب محسن یگانه با هوادارانش در خیابان، یک سورپرایز بی نظیر برای هواداران محسن که برای غیر هوادارانش چیزی جز ترافیک نداشت.
آقازاده به روایت آقازاده / تصاویر - عارف پوستین دوز ؛ فرزند نعمت ا.. پوستین دوز، مدیر عامل شرکت ملی مس ایران و مدیر عامل سابق گروه خودرو سازی سایپا اخیرا در صفحه شخصی خود عکسهای جالب و متنوعی از خود را منتشر کرده است.
فیلم/ لحظه بلعیدن خدمه توسط موتور هواپیما - هواپیمایی قاتل از کار درآمد و خدمه پرواز را به شکل فجیعی به قتل رساند.
دندانپزشک پیام صادقیان ! / عکس - پیام صادقیان با انتشار این عکس از خانم دکتر دندانپزشک برای درست کردن دندان هایش تشکر کرده است. محسن افشانی هم در کلینیک دندانپزشکی در کنار خانم دکتر و دستیارانش سلفی گرفته است.
بدون هیچ صحبتی فقط تماشا کنید - بدون هیچ صحبتی فقط تماشا کنید
هجوم عکس سلفی با پزرعروس در تهران - شروع برنامه ماه عسل 94 با اجرای علیخانی که به دلیل موضوع دور از انتظاری که به آن برنامه اختصاص داده بود؛ حسابی مخاطبان را دلسرد کرد و در ادامه هم، این دلسردی با حضورمهمانی با شغل پزری عروس! در این برنامه، تکمیل شد.
عکسی جدید از بهادر زمانی در گریم حضرت عباس (ع) - بهادر زمانی در گریم حضرت عباس (ع) در نمایی از فیلم رستاخیز در کنار تهیه کننده این مجموعه. احتمالا بهادر حالا که دیده فیلمشان قرار نیست اکران بشود روی به منتشر کردن عکس های آن در شبکه های اجتماعی و فضای مجازی آورده است تا در آن محیطِ پر مخاطب برجسته و دیده شوند.
پربازدیدها
بالاخره بازار کار تکان خورد... - در روزهای اخیر اعلام خبر ایجاد 700 هزار شغل در بهار امسال توسط سخنگوی دولت بازتاب‌های گسترده‌ای در رسانه‌ها، مطبوعات و حتی عموم مردم به دنبال داشته است.
دومین کنگره بین‌المللی 17 هزار شهید ترور آغاز شد - دقایقی پیش با حضور حجت‌الاسلام و المسلمین دکتر حسن روحانی، رییس‌جمهور دومین کنگره بین‌المللی 17 هزار شهید ترور آغاز به کار کرد.
«موسی جرجانی» پیرغلام سنّی اهل بیت «ع»: محبت، حرف اول و آخر ماست - موسی جرجانی، نویسنده و پیرغلام اهل‌سنتِ اهل‌بیت (علیه‌السلام) می‌گوید: از قدیم هم شیعیان زیارت امام رضا می‌رفتند و هم ترکمن های سنی. اصلاً کسی بین ما به عمر خود در اینجا ندیده است که بین ما به خاطر شیعه و سنی بودن درگیری به وجود بیاید.
بهانه جویی برای سرپوش؛ چرا با «محمد رسول‌الله (ص)» مخالفند؟ - در همین ابتدای کار ضدیت رسانه‌های غربی با فیلم سینمایی «محمد رسول‌الله(ص)» دو محور عمده دارد، محور‌هایی که بیشتر یک بهانه‌جویی است برای سرپوش گذاشتن روی دلایل اصلی ضدیت آن‌ها با جدی‌ترین اتفاق مهم سینمای ایران. مجیدی کدام بازی‌ها را به‌هم ریخته است؟
بسیج دانشجویی: فردانیوز چرا عکس‌هایش را با ما چک نمی‌کند؟! / با شماره 0211111111 تماس بگیرید! - به نظر می‌رسد مسئولان روابط عمومی سازمان بسیج دانشجویی هنوز از ساختمان خود بیرون نیامده‌اند و خبر ندارند که شعارهای «مرگ بر آمریکا ۲۰۱۵» روی دیوار دیگر وجود ندارند!
بخشش قاتل پشیمان قبل از اجرای حکم قصاص - مرد اعدامی که شمارش معکوس برای اجرای حکم قصاصش آغاز شده بود با گذشت اولیای دم در شهرستان بندرعباس بخشیده شد و به زندگی بازگشت.
نقشه عجیب 3 دختر برای اعتراف‌ گیری از سارق تلفن همراه - سه دختر جوان وقتی دوست 17 ساله‌شان را برای پیدا کردن گوشی گران‌قیمت شکنجه می‌کردند، نمی‌دانستند به اتهام آدم‌ ربایی دستگیر می‌شوند.
قتل 3 زن و مرد در جنایت‌های پایان هفته - دو مرد و یک زن قربانی سه جنایت هولناک در پایان هفته شمال کشور شدند. پلیس با ردیابی‌های خود معمای دو جنایت را حل کرده است.
3 کشته در تیراندازی خانوادگی در آمریکا - در حادثه تیراندازی ایالت تنسی آمریکا سه مرد و زن جوان کشته و یک کودک نیز زخمی شد.
آزادکاران نوجوان ایران نایب قهرمان جهان شدند - تیم کشتی آزاد نوجوانان ایران با کسب ۲ مدال نقره و ۴ مدال برنز عنوان نایب قهرمانی رقابتهای جهانی ۲۰۱۵ بوسنی شد.