شنبه ۱۰ مرداد ۱۳۹۴ / Saturday, 1 August, 2015
ناهنجاری های ساختار بدنی دانش آموزان

ناهنجاری های ساختار بدنی دانش آموزانوضعیت بدنی هر فرد نشان دهنده نمودی از سلامت و شخصیت اوست، چرا كه ساختار وجودی انسان از تن و روان تشكیل شده است و سلامت این دو باید در آن واحد در نظر گرفته شود. اصولاً رابطه تنگاتنگی بین تن و روان وجود دارد كه یقیناً سلامتی یكی بر دیگری اثر می گذارد.
خوب راه رفتن، خوب نشستن، خوب ایستادن علاوه بر این كه حركت ها را زیباتر می سازد، با كارایی بیشتر و خستگی كمتر همراه است، چرا كه حداقل مصرف انرژی عضلانی همیشه در وضعیت ایده آل است، ضمن این كه كلیه دستگاه های داخلی بدن در این وضعیت به فعالیت طبیعی خود ادامه می دهند.
جهت برطرف شدن ناهنجاری های اكتسابی وضعیت بدنی غیر صحیح، می بایست به بررسی و شناسایی ارتباط بین وضعیت غیر صحیح و عادت های غلط با نوع درد و ناهنجاری بپردازیم تا با اتكا و علم به اصلاح پذیری عوارض و انحرافات جسمانی در بین دانش آموزان از بروز عوارض ساختاری و غیر قابل درمان پیشگیری كنیم.
تحقیقات انجام شده در این زمینه نشان می دهد كه حمل كیف روی شانه یا یك دست، وزن بالای كیف، عادت انجام تكالیف در حالت نشسته دو زانو و عدم آگاهی دانش آموزان از وضعیت بدنی صحیح به ویژه در دوره ابتدایی، ناهنجاری ها و دردهای عضوی متعددی را به دنبال می آورد. لذا برای پیشگیری از بروز ناهنجاری ها و دردهای ذكر شده باید عوامل خطرزای مربوط را شناسایی كرده و در راستای رفع آنها به طور جدی اقدام كنیم. آن چه در پی می آید خلاصه ای است از نتایج یك پژوهش در این زمینه.
مدرسه خانه دوم دانش آموزان است. قدر مسلم این كه این گروه، ساعات پر انرژی روز را در كانون تعلیم و تربیت می گذرانند و در این میان ارتباط تنگاتنگی را محیط آموزشی- تربیتی از جمله فضاها و تجهیزات، همكلاسی ها و معلم و دست اندركاران محیط آموزشی خود دارند. به عبارتی، فضای فیزیكی مدرسه در كنار عوامل آموزشی و تربیتی، می تواند عوامل پیا م دهنده برای دانش آموزان باشد و به میزان یادگیری، رشد شخصیت فردی و اجتماعی و نیز تأمین بهداشت جسمی آنها كمك كند.
سنین دانش آموزی، سنین رشد است و اكثر ناهنجاری های ستون فقرات و مفاصل اندام ها، قبل از بلوغ تكامل می یابند. شناخت بموقع این ناهنجاری ها در سنین رشد، می تواند موجب كنترل آسیب و جلوگیری از بروز ناهنجاری های ساختاری تثبیت شده شود.
در كشورهای پیشرفته، به مسائل مربوط به وضعیت بدنی صحیح در بین كودكان مدرسه ای توجه زیادی می شود. به عنوان مثال در بین دانش آموزان یكی از شهرهای دانمارك در طول دوره پنج ساله تحصیل۹۰، درس مختصر در ارتباط با وضعیت صحیح در نشستن، آموزش داده می شود و بدین ترتیب كودك همزمان با تحصیل یاد می گیرد چگونه وضعیت صحیح بدن را حفظ كند و از وارد آمدن فشار روی مفاصل، عضلات و رباط ها جلوگیری كند. این تدبیر، عوارض وضعیت های نادرست مثل درد، كاهش انعطاف پذیری، ناراحتی های قلبی و تنفسی و آرتروز زودرس و... را از بین برده و فرد سالیان زیادی بدون مشكل جسمانی زندگی كند.
● كنترل وضعیت بدنی
وضعیت بدنی در نتیجه هماهنگی دائمی عصبی- عضلانی شكل می گیرد. در وضعیت بدنی خوب، سر و شانه ها به صورت متعادلی روی لگن، ران و مچ پاها قرار می گیرند. چانه هم در همان وضعیت نگه داشته می شود. جناغ، قسمتی از بدن است كه تا حد امكان به سمت جلو كشیده می شود. شكم نیز به سمت عقب كشیده می شود و حالت صاف پیدا می كند. انحناهای ستون مهره ها در حد طبیعی است.
در وضعیت بد، سر به سمت جلو می آید و زاویه مشخصی در سینه ایجاد می شود. شكم كامل شل است و به سمت جلو برجستگی دارد. انحناهای ستون فقرات بیش از حد طبیعی است و شانه ها نسبت به لگن در قسمت خلفی قرار دارند.
▪ عوامل به وجود آورنده وضعیت بد، شامل این موارد است.
۱ ) عوامل عمومی:
اختلالات روانی مثل افسردگی؛ شرایط بد بهداشتی، ضعف عمومی طولانی مدت و خستگی طولانی مدت.
۲ ) عوامل موضعی: ضعف یك عضله یا گروهی از عضلات، كوتاهی عضلانی، فشارهای كاری، فشارهای موضعی، درد عضلانی در وضعیت بد و عدم هماهنگی در فعالیت عضلات.
● وضعیت صحیح نشستن
امروزه بسیاری از كارها به صورت نشسته و روی صندلی انجام می شود (مانند نشستن در نیمكت و صندلی های مدرسه ای، كار با كامپیوتر، بیشتر كارهای اداری، بانك و...) انتخاب یك صندلی مناسب، آرامش فرد را تأمین می كند و در نتیجه، كارآیی او بیشتر می شود. اما چنانچه صندلی بدون آگاهی و دقت انتخاب شود، آسایش كاری مختل شده و فرد زود خسته می شود. قرارگرفتن در وضعیت های نادرست به مدت طولانی، موجب آسیب و بد شكلی ستون مهره ها و درد كمر می شود. بنابر این ضرورت دارد كه معیارها و ویژگی های بهداشتی یك صندلی را بشناسیم و با در نظر گرفتن آنها بتوانیم صندلی مناسب را انتخاب كنیم.
یك صندلی مناسب باید ۵ سانتیمتر بالاتر از استخوان های كتف باشد، پشتی صندلی باید در حدود ۱۰ درجه به سمت عقب متمایل باشد و قسمت كف صندلی باید ۳ درجه بلندتر از جلوی آن باشد. این اختلاف ارتفاع، اندكی شما را به سمت جلو هل می دهد، لذا شما اندكی به سمت عقب تكیه می دهید تا تعادل حفظ شود. چنانچه این موارد رعایت نشود، به طور قطع روی بدن اثر می گذارد و مشكلات و ناهنجاری هایی را به دنبال می آورد.
● وضعیت صحیح خوابیدن
در هنگام خوابیدن یك سری نكات مهم را باید رعایت كرد تا این استراحت طولانی مدت منجر به ایجاد مشكلات نشود. بد خوابیدن اثرات جانبی مثل درد، سوزن سوزن شدن دست ها و... دارد كه باید به كمك تختخواب، تشك و بالش، روش مناسب خوابیدن را فراهم كرد. به پشت خوابیدن، بهترین وضعیت خوابیدن است كه در این زمان بالش كوچكی بین كمرتان و تشك قرار دهید تا گودی كمر را حفظ كند. آن چه مهم است رعایت بهداشت كمر و گردن توسط یكایك افراد است. به بیان دیگر افراد باید بدانند كه چگونه تعادل ستون مهره های خود را حفظ نمایند.
● وضعیت صحیح ستون مهره ها
ستون مهره ها در بدن وظایف زیر را به عهده دارند:
▪ محافظت از ساختمان و اجزای تنه
▪ ایجاد توانایی تحرك و انعطاف پذیری تنه
▪ جذب و كاهش ضربه های وارد شده به بدن.
حفظ وضعیت درست ستون مهره ها به این معنی است كه مهره ها در حالت تعادل(بالانس) قرار گیرند، یعنی قوس های طبیعی آن حفظ شود. ولی چنانچه این تعادل از بین برود، قسمت هایی از بدن مجبور می شوند فشار را تحمل كنند كه برای چنین كاری خلق نشده اند، در نتیجه به تدریج آسیب های جدی به مهره ها وارد می شود.
● مشكلات ناشی از وضعیت بدنی غلط
وضعیت غلط مثل ایستادن و راه رفتن با شانه های افتاده و قوز كرده، نه تنها موجب ناراحتی های مختلفی مثل كمردرد، سینه درد و خستگی عمومی می شود، بلكه موجب سردرد و تا حدود زیادی باعث ناراحتی های دندان می شود. صندلی، عینك، تخت خواب، دندان مصنوعی، تلفن و حتی كتابی كه مطالعه می كنیم، بر وضعیت بدنی اثر می گذارد.
وقتی كه ما از عینك استفاده می كنیم، اگر قاب آن كاملاً اندازه نباشد، مشكلاتی ایجاد می كند. اگر پرهای بینی باریك باشد، عینك ممكن است پایین بیفتد و فرد خود به خود سرش را برای جبران این امر و ایجاد موازنه به عقب فشار دهد تا بتواند تعادل خود را حفظ كند.
در نتیجه شانه ها و ستون مهره ها به طور خودكار، وضعیت جدید به خود می گیرد كه به زودی عضلات، وترها و مفاصل درد خواهند گرفت و سفت خواهند شد. اگر عینك روی بینی به پایین بلغزد، روی سوراخ های بینی فشار خواهد آورد و این فشار باعث می شود كه فرد از راه دهان تنفس كند و تنفس دهانی به عضلات قفسه سینه و دیافراگم فشار می آورد و باعث خستگی می شود. بنابر این واضح است كه یك مشكل ناچیز می تواند وضعیت نادرستی را ایجاد كرده و ناهنجاری های دنباله داری را به وجود آورد.
● عوارض حمل كیف روی شانه یا دست
گروهی از دانش آموزان عادت دارند كیف مدرسه را كه گاهی اوقات بسیار سنگین است، روی یك شانه یا در دست بگیرند كه به علت تكرار این عمل(همان طور كه قبلاً ذكر شد) برای تعدادی از اعضای بدن، زمینه هایی برای ایجاد تغییر شكل به وجود آمده و چنانچه بدون آگاهی لازم این روال ادامه یابد. ناهنجاری هایی را به دنبال می آورد.
این عادت بیشتر به نوع كیف و فرهنگ ناحیه و دوره تحصیلی مربوط می شود، بدین ترتیب كه دانش آموزان ابتدایی بیشتر از سایر دوره ها از كوله پشتی استفاده می نمایند و عادت حمل كیف هم معمولاً روی پشت است. ولی در دوره های بالاتر، دانش آموزان بیشتر از كیف های دستی استفاده می كنندكه نحوه حمل آن بیشتر روی یك شانه و یا در دست است.
دانش آموزانی كه عادت دارند كیف خود را روی شانه و یا در دست حمل كنند، قوز پشتی بیشتری دارند كه این عارضه باعث درد كمر می شود.
دانش آموزانی كه عادت دارند كیف خود را روی یك شانه یا یك دست حمل كنند، دچار عارضه زانو ضربدری می شوند كه به دنبال آن درد ساق پا پیش می آید.
همچنین دانش آموزانی كه كیف سنگین حمل می كنند، دچار گودی كمر می شوند؛ زیرا كه وزن كیف موجب افزایش قوس ستون فقرات كمری می شود.
● وضعیت نامناسب هنگام انجام تكالیف مدرسه
گروهی از دانش آموزان، به ویژه در دوره ابتدایی، عادت دارند تكالیف خود را در حالت نشسته انجام دهند. استفاده از میز و نیمكت، بهترین حالت برای انجام تكالیف مدرسه است. عدم تناسب میز و صندلی با جثه دانش آموزان، می تواند باعث عدم تمایل آنان به استفاده از میز و صندلی برای انجام تكالیف در منزل باشد. تحقیقات متعددی در این زمینه انجام شده و ثابت كرده كه انجام تكالیف مدرسه به صورت نشسته(چهار زانو یا دو زانو) و یا ایستاده، عوارض و ناراحتی های بدنی فراوانی از جمله قوز پشتی، گودی كمر، درد قفسه سینه و... را به دنبال می آورد.
در سنین ده سال به بالا، عادت انجام تكالیف در وضعیت ایستاده شایع تر است. دانش آموزانی كه در وضعیت نشسته تكالیف خود را انجام می دهند، قوز پشتی در آنها بیشتر است. از آنجایی كه در وضعیت نشسته انجام تكالیف، عضلات جلو قفسه سینه در طول كوتاه خود قرار می گیرند، در صورت تكرار این وضعیت، عضلات جلوی قفسه سینه كوتاه و عضلات پشتی كه در طول بلند قرار می گیرند كشیده می شوند.
دانش آموزانی كه در وضعیت نشسته(دو زانو یا چهار زانو) تكالیف خود را انجام می دهند، درد پا در آنها بیشتر است. دانش آموزانی كه در وضعیت نشسته، تكالیف خود را انجام می دهند، درد ساق پا در آنها بیشتر است. در وضعیت نشسته روی زمین، چون پاها در وضعیت مناسبی قرار نمی گیرند، فشار زیادی روی بافت های عضلانی ساق پا اعمال می گردد كه در درازمدت موجب بروز درد می گردد.
● پیشنهادها
۱ ) آموزش ساده و قابل فهم وضعیت مناسب بدنی به دانش آموزان به ویژه در مدارس ابتدایی
۲ ) ارتقای آگاهی مربیان تربیت بدنی و بهداشت در زمینه وضعیت صحیح بدنی دانش آموزان و ورزش های مناسب
۳) آموزش والدین پیرامون وضعیت مناسب بدنی فرزندانشان هنگام انجام تكالیف در منزل و وضعیت صحیح نشستن
۴ ) طراحی پوسترهای وضعیت مناسب بدنی برای دانش آموزان و والدین
۵ ) تهیه فیلم و اسلاید مفید در زمینه وضعیت بدنی صحیح برای دانش آموزان و والدین.
سندس عادلی * كارشناس سلامت و تندرستی آموزش وپرورش كاشان
منبع : روزنامه همشهری

مطالب مرتبط
اوقات آقای شهردار همچنان تلخ است - آفتاب یزد در مقاله‌ای تحت عنوان اوقات آقای شهردار همچنان تلخ است، رفتار سیاسی قالیباف را بررسی کرد.
فیلم/ قمه زنی یک زن در اعتراض به اکران رستاخیز! - فیلمی در شبکه های اجتماعی به اشتراک گذاشته شده که در نوع خود می توان اعتراضی بی سابقه به حساب آورد. قمه زنی یک زن در اعتراض به اکران فیلم سینمایی رستاخیز!
دندانپزشک پیام صادقیان ! / تصاویر اینستاگرامی - پیام صادقیان با انتشار این عکس از خانم دکتر دندانپزشک برای درست کردن دندان هایش تشکر کرده است. محسن افشانی هم در کلینیک دندانپزشکی در کنار خانم دکتر و دستیارانش سلفی گرفته است.
بدون هیچ صحبتی فقط تماشا کنید - بدون هیچ صحبتی فقط تماشا کنید
هجوم عکس سلفی با پزرعروس در تهران - شروع برنامه ماه عسل 94 با اجرای علیخانی که به دلیل موضوع دور از انتظاری که به آن برنامه اختصاص داده بود؛ حسابی مخاطبان را دلسرد کرد و در ادامه هم، این دلسردی با حضورمهمانی با شغل پزری عروس! در این برنامه، تکمیل شد.
عکسی جدید از بهادر زمانی در گریم حضرت عباس (ع) - بهادر زمانی در گریم حضرت عباس (ع) در نمایی از فیلم رستاخیز در کنار تهیه کننده این مجموعه. احتمالا بهادر حالا که دیده فیلمشان قرار نیست اکران بشود روی به منتشر کردن عکس های آن در شبکه های اجتماعی و فضای مجازی آورده است تا در آن محیطِ پر مخاطب برجسته و دیده شوند.
تصاویر نشست عوامل سریال پایتخت - نشست صمیمانه عوامل سریال پایتخت با اصحاب رسانه
سلفی با جسد دانشجویان ایرانی ! / تصاویر - عکاسی و سلفی گرفتن در کلاس‌های تشریح پزشکی و انتشار آن در فضای مجازی، پدیده‌ای است که این روزها در حال فراگیر شدن است؛ پدیده‌ای که شاید در هیچ کجای دنیا مانند کشور ما به این صورت دیده نشود.
گفتگو با تازه عروس سینمای ایران در شب ازدواجش - گلاره عباسی بازیگر سینما و تلویزیون به خانه بخت رفت.
الناز حبیبی در فروشگاه شاهرخ استخری / تصاویر - عکس جدید سحر قریشی، بهاره کیان افشار، لیندا کیانی، شهرزاد عبدالمجید، کوروش تهامی در روز تولد همسرش، عکس یادگاری نفیسه روشن با کودکان افغان و تصاویر تتلو در ناو جنگی و ...
صحنه نادر شکار شیرها وسط جاده / تصاویر - در این گزارش تصویری که در دو روز اخیر منتشر شده و میلیون‌ها کاربر آن را تماشا کرده‌اند شاهد شکار دو شیر نر در وسط جاده‌ای در آفریقای جنوبی که در برابر چشمان حیرت زده دهها توریست رخ داد، خواهیم بود.
سلفی همسر شهرام محمودی / تصاویر اینستاگرامی - علی لهراسبی، مهدی ماهانی و کامبیز دیرباز چند روز مانده به تعطیلات به پیشواز تفریحات تابستانی در ترکیه رفته اند. سلفی فرزاد حسنی با نیما کرمی، علیرضا جاوید نیا، مژده لواسانی، ژیلا صادقی و صبا راد در حاشیه مراسم یادبود زنده یاد مهران دوستی.
فیلم/ توضیحات مجری زن درباره روزه‌خواری در آنتن زنده - صبا راد مجری برنامه «به خانه بر‌می‌گردیم» که در برنامه زنده تلویزیون به طور ناخواسته مزه غذایی را چشید، توضیحاتی در این خصوص ارائه کرد.
جنجال کلیپ هسته‌ای «تتلو» / ویدئو - تصاویر حرفه‌ای و قاب‌های هوشمندانه و کارگردانی درستی که در یک کلیپ با مضمون انرژی هسته‌ای دیده می‌شود، هم به لحاظ ساختار و هم از نگاه مضمون اتفاق خوبی محسوب می‌شود، اما اینکه کلیپ انرژی هسته‌ای را چه کسی خوانده بسیار جالب است!
رونمایی از فاجعه ملی در یک مسابقه تلویزیونی / فیلم - مسابقه تلویزیونی «ثانیه ها» که از شبکه دوم سیما پخش می شود، سطح پایین اطلاعات عمومی و سرانه مطالعه در کشور را به نمایش گذاشت. هر یک از شرکت کنندگان در این مسابقه، نماینده هزاران نفر از افراد جامعه هستند که اطلاعات عمومی آنها در حد یک دانش آموز سال دوم ابتدایی است.
عکس جدید از مهناز افشار و دخترش / عکس - بعد از ازدواج پر سر و صدای مهناز افشار با یاسین رامین پسر محمدعلی رامین معاون مطبوعاتی دولت احمدی‌نژاد، این زوج جوان وارد ماجراجویی جدیدی شده‌اند.
مهران غفوریان و همسر در تعطیلات. - مارال فرجاد، نگین صدق گویا، سیاوش خیرابی و امین زندگانی در پشت صحنه سریال جدیدشان. رز رضوی در یک جشنواره خیریه در شیراز. امیر مهدی کیا و ساغر عزیزی در نمایی از سریال معمای شاه در نقش محمدرضا شاه و فرح پهلوی.
در جستجوی همسر برای کاپیتان معروف ! - مجله ایده آل عکس کاپیتان تیم ملی والیبال را با تیتر «در جست و جوی همسر برای کاپیتان معروف» کار کرده است.
اولین bmw i8 سه میلیاردی در ایران چپ کرد / عکس - تقریبا 1 ماه پیش بود به ورود یک خودروی بی‌ ام‌ دبلیو bmw i8 به ایران اشاره شده بود. این خودرو که جزء پیشرفته ترین خودروهای دنیا می باشد, زمانی که وارد ایران شد به دلیل خاص و تک بودن در کشورمان, قیمتی در حدود 3 میلیارد تومان پیدا کرد!!
پست جنجالی آنا نعمتی، رعنا دختر اول پورعرب ! - آنا نعمتی مطلبی را در صفحه شخصی‌اش منتشر کرده است که باعث تعجب افراد بسیار زیادی از جمله طرفداران آنا نعمتی و ابوالفضل پورعرب شده است.
پربازدیدها
عمان میانجی روابط ایران و مصر می‌شود - با تلاش برای نزدیکی دیدگاه‌ها به یکدیگرعمان میانجی روابط ایران و مصر می‌شودمنابع آگاه می‌گویند که ایران تلاش دارد از روابط خوب خود با عمان استفاده کند تا روابط نزدیکی با مصر به وجود آورد.
ادعای دیدار روحانی و اوباما در سازمان ملل/ مقتل خوانی احمد‌‌ی نژاد‌‌ برای د‌‌ولتش/ حساسیت‌های غیرطبیعی درباره یک فیلم/ عواقب انحصار سیاسی - امروز را می توان روز حمله روزنامه های حامی طیف اصلاح طلب به سخنان اخیر احمدی نژاد در جمع هوادارانش نام گذاری کرد. اگرچه همچنان اختلافات در تفسیر توافق وین میان روزنامه ها با گرایشات مختلف موج می زند.
۲ رویکرد درباره بررسی «برجام» در مجلس/دولت لایحه ارائه کند - رئیس کمیسیون اصل ۹۰ اظهار داشت: توافق هسته ای یک قرارداد بین المللی محسوب شده و مشمول اصل ۷۷ قانون اساسی است و دولت باید لایحه ای به مجلس ارائه دهد تا مجلس نقش خود را در بررسی توافق هسته ای ایفا کند.
شاید دیگر برای بزرگسالان ننویسم/ ترجیح می‌دهم جایزه ادبی نگیرم! - فریبا کلهر می‌گوید احتمالا رمان تاریخی‌ای که در آستانه انتشار دارد، آخرین اثر او برای مخاطب بزرگسال باشد و از این به بعد تنها برای مخاطبان کودک و نوجوان دست به قلم خواهد برد.
ورود مرتضوی به دادگاه کیفری در غیاب وزیر تعاون و رئیس سازمان تأمین اجتماعی - خبرگزاری تسنیم: سعید مرتضوی برای شرکت در جلسه محاکمه، دقایقی پیش وارد دادگاه کیفری شد.
شمسایی: اماراتی‌ها فهمیدند خلیج فارس، همیشه خلیج فارس است - خبرگزاری تسنیم: مربی - بازیکن تیم فوتسال تأسیسات دریایی گفت: انتظار دارم هواداران اصفهانی حمایت بیشتری از ما داشته باشند و در بازی‌های آینده سالن را پُر کنند.
مشحون: نمی‌خواهیم ملی‌پوشان در جام ملت‌ها منتظر تماس مدیران باشگاه برای عقد قرارداد باشند - رئیس فدراسیون بسکتبال گفت: با تعیین آخرین مهلت برای نقل و انتقالات هدف‌مان این بود که ملی پوشان در جام ملت‌ها موبایل به دست منتطر تماس مدیر و مربی باشگاه‌ها نباشند.
قلعه‌نویی: مشکلات حل نشود، می‌روم - گروه ورزشی: امیر قلعه‌نویی می‌گوید اولویتش برای ادامه همکاری با ملوان پرداخت حق و حقوق بازیکنان، تیم پشتیبانی،...
حساسیت‌های غیرطبیعی درباره «رستاخیز» - گروه فرهنگی: مدتی است اخبار و اقوال درباره فیلم رستاخیز، شکل روزافزونی به خود گرفته است و در آخرین مورد، متولیان این فیلم به دیوان ...
وزیر اقتصاد آذربایجان در راه ایران - گروه اقتصادی: به دنبال سفر هیات های اروپایی برای عقد قرداد با شرکت های داخلی کشورمان، سفارت ایران در باکو از سفر هفته آینده شاهین ...