سه شنبه ۳۰ آبان ۱۳۹۶ / Tuesday, 21 November, 2017

خانه سیاه نیست!


خانه سیاه نیست!
● نگاهی دیگر به شکوه زیستن و بهارجاودانگی در شعر فروغ
خوش بینی یک وظیفه است ( کارل پوپر) . در بر خورد اول با این کلام اینطور بنظر می آید که ما با ایده ای آرمانی و ازلی ابدی به منزله ی روشی برای تنظیم نگاه ورفتار خود برای زندگی کردن رو برو هستیم. اما بعد تر با دقت و توجه در این کلام به عمق تناقض موجود در آن پی می بریم . حضورِ حضوری که نه تنها با استناد به همین خوش بینی بیشتر از هر مورد مرتبط با سعادت انسان به رانده شدگی او پرداخته بلکه به صورتی ژرف با پنداشتی که در داوری خویش تجربه ی ابدی گناه را نادیده می گیرد نیز پیوسته به چالش بر می خیزد و با فاصله گرفتن ازآنچه انگار واقعیت پیش روی ماست قلمرویی فراتر را در برابر مان می گذارد .
خوشبینی وظیفه ایست که ما را به سمت اندوه دائم بشر راهنمایی می کند. همانگونه که شایداندوه پیش از آنکه تاییدی بر حضور خود باشد به منزله ی خاستگاه و تشویقی برای تشخیص نیکی جاری در هستی محسوب می شود و البته برعکس آن نیز صادق است و از همین جا حدود درک ما، واسطه گری و نوع طلقی رایج ارزشی که با خوب وبد کردن، ابزار تسلط خاستگاهی مقتدر از بودن می گردد را پس زده و بی هیچ واسطه ای بر ما نمایان می شود بنا بر این شاید بتوان گفت: وظیفه ی خوشبینی نوعی قضاوت گری نیست بلکه تلاشی دوباره و دوباره برای دیگر دیدن و بی واسطه دیدن است و این مورد یکی از خصوصیات مهم شعر فروغ فرخ زاد محسوب می شود .
دست یابی به نگره و بستری که از بین سرگشتگی نشانه ها سر بر آورده و با تشویش دائمی اشیاء پیرامون خود و خیشی اش، رستگاری و اندوه را از محیط درک و فهم ما از آنها جلوتر می اندازد و به این ترتیب جهان دیگری را روبروی ما می گذارد که در آن هرچند پرنده مردنیست اما آنچه درخاطر ما می ماندپروازاست و پرواز فاصله ایست که کثرت شباهت ها و فرق ها را عریان می سازد . همانطورکه عشق حافظ نیز در این بیت:
فاش می گویم از گفته خود دل شادم
بنده عشقم از هر دو جهان آزادم
بیش از آنکه پیامبر سعادت او باشد، نشاط اندوه وی در طریق هستی است ، رسوایی شاعر در این بیت و ارتباطی که بین نیستی در شوق وصل و فصل از حیات دوجهان وجود دارد همان بی واسطه گی است که طی بر فراز شدن فروغ و ایستادن بر ایوان و انگشت کشیدن بر پوست کشیده شب رخ می دهد. کثرت تعارضی که خوشبینانه به وظیفه بودن خود یعنی رد آنچه اقتدار ارزش ها در جانب نیستی و هستی است دست یافته و این وجه سوم رهایی یا بهار دنیای شاعرانگی اوست .
درشعر« پرنده مردنیست» از مجموعه ی ایمان بیاوریم به آغاز فصل سرد با جستجوی زندگی و بهار مدخلی تازه برای راه یابی به لایه های دیگر ذهن و اندیشه ی سطرها پیدا شده و به ما رخ می نمایاند (( دلم گرفته است / دلم گرفته است/ بر ایوان می روم و انگشتانم را / بر پوست کشیده شب می کشم/ چراغ های رابطه تاریکند/ چراغ های رابطه تاریکند/ کسی مرا به آفتاب/ معرفی نخواهد کرد/ کسی مرا به میهمانی گنجشک ها نخواهد برد / پرواز را بخاطر بسپار / پرنده مردنیست)) اوج شکوفه باران جهان و خوش بینی را درسهم این شعر از غیاب حضور ها و شدن ها بخوبی می توان درک نمود.
ابتدا در زمان رفتن و ایستادن بر فراز بلندی ایوانی که از ارتفاع حقیر بودن، مارا جدا نموده و رها ساخته بعددستی که بر پوست کشیده شب و آرامش نهفته در آن می کشیم و سپس پرواز در میان حجمی از تاریکی و گرفتگی ها .
فروغ طی این شعر به درکی از سعادت زیستن و گناه آن می رسد که اندوهش را بیشتر از هر شوق دیگری بال و پرداده و بر فراز هر آنچه نیست و هست به پرواز در می آورد و به این وسیله نقشی رقم می خورد که بر نقش خود فایق آمده و ساده تر اینکه در وضعیتی تازه که نتیجه وقوع نگاه بدیع شاعر به زندگی است به وقوع می پیوندد . بهار تولد و تازه شدن در آنجا که کسی شاعررا به آفتاب معرفی نمی کند ، امید واری که با ظرافت، جنبه های پوشیده و زیبایی را در همهمه ی مرگ اندیشی و رستن طی ژرفنای نا مکررشدن زبان بر ملا می سازد. اینجاست که فروغ را باید شاعری دانست که بلوغش در فراتر رفتن از فرصت های معمول رابطه و به جریان انداختن جسورانه ی بستر های پوشیده اتفاق افتاده است.
بی شک مفاهیم همیشه و در هر شکل و بستری که ما با آن بر خورد کنیم حضوردارند هر چند آنجا که هنر رخ می دهد معنا برابر بازی بی قراری می شودو تکثیری از شیوه های فهمیدن ، چه این انگاره در شعر کسی چون براهنی مورد بررسی قرار گیرد که با تمام توابع عادات ما در روال دریافت بودن واژگان به ستیز بر خواسته تا خود را شکسته و هزار بار و البته بیشتر ما را در برابر ما بگذارد و یا رویایی که در شعر ش رویا را از صورت آن تهی کرده و بعد در حجمی از ناباوری ها ی فلسفی کشف نموده و رو می نماید .
فروغ اما، مفاهیم و اشیاء را جاودانه می کند با این فرق که در کمال سادگی چنان گوهرشان را بر ضد خود شورانده و دگرگون می سازد( در اشعار موفقش) که مبدل به زیستنی دائم و مکرر می گردند . او مرگ را آنچنان به پرواز در می آورد که از خود تهی می شود و سپس در حجمی از زیستن وبهاری از رویش ها متحول گردیده و مانند پرنده ای سبک از دور زمین فاصله می گیرد و همینطور شب را انگار لطافتی بی انتها از اوج بودن خود لمس می نماید و در با روال حضور آن به ستیز بر می خیزد تا به درک دیگرش که جلوه ای از روشنایی و بودن می باشد دست یابد و آن را در حضور چنین مکرر شدنی جاودانه سازد .
به تفاوط در شعر فروغ از مجرای چنین بر خورد هایی می توان دست یافت . فرصتی که تسلط و خودمختاری مرگ اندیشی یا زیستن را خوش بینانه به کار می گیرد و کنار می گذارد تااز بند خودی و بی خودیشان آنها را برهاند. وی با این گونه جدا گردیدن ، دیگر شدن و خلاقیت هاست که در عین مشاهده ی تلخی و رنجوری زمانه اش آن را به تعویق می اندازد و ماهیت هراسش را به بازی می گیرد تا همه چیز در زبان و نگاه شعر دچار رستاخیزی دوباره ، مستمر و دائمی شود.
تاکید بر گرفتگی و تاریکی وسیاهی دوره ای که در آن روابط انسانی کم رنگ تر می شوند و اعتراض به درون مایه ها و مظاهر جهان حال رادر شعر «پرنده مردنیست» و حتا در کل مجموعه آثار فروغ به گونه ای دیگر نیز می توان مرتبط با خوش بینی در نگاه و احساس وی محسوب کرد. برای درک بهتر اینگونه ی تناقض آمیز باید برای مثال به فیلم « خانه سیاه است» اشاره نمود و تشخیص روح زندگی و امید در میان حجمی ازگرفتگی و انزوای حاکم بر جامعه ی جذامیان که در آن به نمایش گذاشته می شود .
او می گوید؛ خانه سیاه است، اما بی پرده به زیبایی رابطه و حضور جذامیان در کنار هم می پردازد و به پوست کشیده شب دست می کشد ولی نور کودکانه زیستن را پشت نیمکت های مدرسه به ما نشان می دهد و تمام اینها آنچنان عمل می کنند که در عین ایجاز وفور گوناگونی قصد و تلاش برای بودن را در برابر ما می گذارند.
به این ترتیب مفاهیم هم خودشان را و هم ما را جا می گذارند و دور می زنند و نه اینکه لوده بافی در کار باشد و یا نگاه و احساسی در سطح عواطف آنی و سطحی شاعر و فیلم ساز، بلکه دگرگونی اتفاق افتاده که فراتر از شیوه های رایج و معمول طلب کردن ماست. و اینجا نوشدنی که فرق میان دیدن و متفاوط دیدن است روشن می شود؛ از دل تاریکی نور به ارمغان می آورد و در عین روشنی روز اشاره ایست به تباهی و تاریکی خود طلبییِ خواستن های ما ، آنجا که چراغ های رابطه تاریکند و زیستن نیز مردنیست.
در آخر اینکه فروغ شاعری عصیان گر است که به نقش خود و رنج خود پی برده او برای رهایی و رسیدن به بهار زیستن عصیان می کند و( جهان را زیبا می خواهدآنچنان که شایسته زیستن باشد) فروغ عشق و زندگی را تحقیر نمی کندیا برایش سوگواری نمی نماید بلکه به عقیده نگارنده این سطور با نفسی عمیق آنچه هست را کنار می زند تا به آنچه شکوه زیستن است دست یابد و در پرتو همین هاست که استمرار و همینطور بودن شعر وی به تفاوط خود دست یافته و جاودانگی را لمس می نماید.

داریوش معمار

منبع : پایگاه اطلاع‌رسانی آتی‌بان

مطالب مرتبط

کلمات در حال جستجو
آگاتون , ادبیات فولکلور , محمد بن زاید آل نهیان , کاربران اندروید , احدی , مهدی اخوان بهابادی , مسابقه طراحی زنده لباس , بازآفرینی محلات , سریال‌های قرآنی , طب، , خراسان چنوبی , اشتغال، برجام،‌امنیت،‌سرمایه خارجی، بندرخشک، صنعت حمل و نقل، ناوگان هوایی، میادین مشترک نفتی , ادعای بی اساس , راهپیمایی خانوداگی , حذف دفتر چه درمانی , ظبط , کمک اجتماعی , موطن , خامسی دادستانی , شیر الاغ , طرح پنج ساله , اصل 100 قانون اساسی , نگهداری صنایع , قوی ترین مردان ایران , غیرنتره , سازمان مطالعه و تدوین کتب علوم انسانی دانشگاه‌ها , موضوع اوکراین , سال میمون , استادیوم مکزیک , لغو سخنرانی ها , فرار از باغ وحش , دراز , وصل شدن , پایگاه های کمیته امداد , روستاهای خوزستان , گزارشی از نقد مستند جمعه قالی , پایین ترین سطح بها , فرودگاه یزد , توافق آستانه , کمک مردم , فروش مجازی , قطار خورشیدی , تکلیف دینی , مهد کاراته , مدیر عامل ایرنا , با چه کسی , خطای آزمایشگاهی , بیانیه خانه تئاتر برای زلزله زدگان , کارچاق , ناخالص، ,

برخی از مطالبی که کاربران هم اکنون در حال خواندن آن هستند
ترکیبات , صد هزار افسوس کز بی‌مهری گردون نهاد , درمان (۲) , داشت , انجمن‌های تخصصی , گل اطلسی , جراحی , ترویج خوداتکائی , آپاندیسیت در طی حاملگی , در مدح امام اجل عالم صفی‌الدین عمر گحجواری , هیپوکلسمی , دینامیک , ای ز صفات لبت عقل به جان آمده , ای که اندر ملک گفتی می‌نهم قانون عدل , اندر دو کون جانا بی‌تو طرب ندیدم , بثورات داروئی , ما در شکست گوهر یکدانه‌ی خودیم , گیاه‌شناسی , قلعه‌ها و کاخ‌ها(۳) , فراگرد ارتباط در مدل ارتباطی ویلبر شرام (Wilber Schramm) ,

برخی منابع مهم خبری
cup.ir کاپ , namehnews.ir نامه نیوز , aecinema.ir هنر و تجربه , tafahomnews.com روزنامه تفاهم , sport.shafaqna.com شفقنا ورزشی , sedayiran.com صدای ایران , roozannews.ir روزنامه روزان , ictpress.ir آی سی تی , vaghayedaily.ir روزنامه وقایع اتفاقیه , ibna.ir خبرگزاری کتاب ایران , khabarkhodro.com خودرو , eranico.com ارانیکو , kaenat.ir روزنامه کائنات , bazarnews.ir بازارنیوز , shafaf.ir شفاف , jahanesanat.ir روزنامه جهان صنعت , itanalyze.com آی تی آنالیز , ghanoondaily.ir روزنامه قانون , shahrefarda.ir شهرفردا , honarnews.com هنرنیوز , sobhanehonline.com صبحانه آنلاین , behdashtnews.ir بهداشت نیوز , jonoubnews.ir جنوب نیوز , borhan.ir برهان , 7sobh.com روزنامه هفت صبح , javanonline.ir جوان آنلاین , didban.ir دیدبان , techshot.ir تک‌شات , sowt.ir صنعت و توسعه , ensafnews.com انصاف نیوز ,

وبگردی
پس‌لرزه سياسی
پس‌لرزه سياسی - سياسي‌اش كردند. زود رفتند سراغ مسكن مهر... خدا لعنت كند معاول اول رييس‌جمهوري، آقاي جهانگيري را... نخستين تخم لق سياسي را ايشان گذاشت و زود در جلسه اقتصاد مقاومتي اعلام كرد مسكن مهر... اصلا چه ربطي دارد؟
نخستین فیلم از زلزله ایلام
نخستین فیلم از زلزله ایلام - شدت زلزله۵.۳ ریشتری ایلام از دید دوربین یکی از فروشگاه ها را مشاهده می کنید.
فیلم | حجاب ورزشی نایکی یکی از ٢۵ اختراع مهم سال
فیلم | حجاب ورزشی نایکی یکی از ٢۵ اختراع مهم سال - فیلم - «مسابقه دادن با حجاب سخت است، اگر جنس لباس سنگین باشد باعث عرق کردن زیادی می شود؛ اگر زیادی سبک باشد ممکن است در طول مسابقه حجاب از سر بیفتد و اگر اشتباه بسته شود حس می کنید در حال خفه شدن هستید»... این ها اظهارات منال رستوم دونده مصری است که در فیس بوک گروه "ناجی حجاب" را راه اندازی کرده و نزدیک به نیم میلیون دنبال کننده دارد. او با طراحی های حجاب کمپانی نایک در مسابقات شرکت کرده است و این…
گریه مجری حین روایت دردناک جواد خیابانی از زلزله
گریه مجری حین روایت دردناک جواد خیابانی از زلزله - جواد خیابانی این روزها برای کمک به مصدومان حادثه زلزله کرمانشاه، در مناطق زلزله زده حضور دارد و در گفتگویی تلفنی با شبکه ورزش، در حالی که اشک می ریخت، یکی از خاطرات دردناک این حادثه را بازگو کرد. مجری برنامه نیز پس از شنیدن خاطره، با صدای بلند شروع به اشک ریختن کرد.
فیلم | توضیحات مهناز افشار درباره ماجرای واردات شیرخشک‌های فاسد توسط همسرش
فیلم | توضیحات مهناز افشار درباره ماجرای واردات شیرخشک‌های فاسد توسط همسرش - فیلم - مهناز افشار در نشستی با خبرنگاران درباره ماجرای واردات شیرخشک‌های فاسد از سوی همسرش گفت: من از شما درباره این موضوع پیگیرترم. صحبت های این بازیگر را در ویدئوی زیر بشنوید.
تصویری از ستونهای مسکن مهر
تصویری از ستونهای مسکن مهر - تصویری عجیب از ستون های مسکن مهر پس از زلزله را مشاهده می کنید. این تصویر صبح امروز پس از عملیات آوار برداری منتشر شد.
فیلم تلخ از لحظه خودکشی مرد آبادانی
فیلم تلخ از لحظه خودکشی مرد آبادانی - مرد آبادانی در اقدامی هولناک خودش را زیر خودروی سمند انداخت و به زندگی اش پایان داد.
مسکن‌مهر در اولین آزمون
مسکن‌مهر در اولین آزمون - واحدهای مسکونی مهر با ساکنانشان بی مهری کردند و به شکل گسترده ای در زلزله کرمانشاه، سرپل ذهاب،قصر شیرین و ایلام و ... تخریب شدند،این در حالی است که قدیمی ترین مسکن مهر در ایران هنوز 10 ساله نشده است.
فیلم تمرینات بدنسازی بهنوش طباطبایی
فیلم تمرینات بدنسازی بهنوش طباطبایی - بهنوش طباطبایی با انتشار این ویدیو در صفحه شخصی خود نوشت: یک هفته پر انرژى با تمرینات آمادگى جسمانى هر روزه
قشر متوسط - ازدواج سفید / قش پائین - تجاوز
قشر متوسط - ازدواج سفید / قش پائین - تجاوز - الان این ازدواج سفید بحرانی است که قشر متوسط دارد ایجاد می‌کند، بعد از آن ازدواج‌های ساندویچی است، یعنی رابطه جنسی ساندویچی. در ازدواج سفید طرفین چندمدت با هم هستند اما اگر قرار شد رابطه ... سر خیابان انجام شود، چه کسی می‌خواهد آن‌ها را بگیرد؟ چند نفر را می‌خواهند بگیرند؟ چند نفر را می‌خواهند اعدام کنند؟
تهران 1396 / تن فروشی در 10 سالگی برای 5 هزار تومان
تهران 1396 / تن فروشی در 10 سالگی برای 5 هزار تومان - فاطمه در 8 سالگی برای مدتی هر روز به بهانه بستنی و... به کارگاه چوب بری کشیده می‌شد و آنجا مورد تجاوز قرار می‌گرفت.
فیلم دو دختر اصفهانی لحظاتی قبل از خودکشی
فیلم دو دختر اصفهانی لحظاتی قبل از خودکشی - فیلم خودکشی دختر اصفهانی (جدید) | دو دختر اصفهانی در فیلمی که پیش از خودکشی ضبط کرده اند، با خوشحالی به سمت مرگ می شتابند. لحظاتی که آنها نزدیکان شان را خطاب قرار می دهند و خودشان را آرام و آهسته می رسانند به بلندترین ارتفاعی که برای خودکشی به ذهنشان آمده یعنی پل شهید چمران اصفهان و در این مسیر هیچ عاملی، هیچ دلیلی نیست که دست دلشان را بگیرد و پشیمان شان کند برای رفتن.
مجری : مسی شما را بعنوان نماینده ایران ! تحویل نگرفت
مجری : مسی شما را بعنوان نماینده ایران ! تحویل نگرفت - توضیحات رضا پرستش درمورد دیدار ناموفق با مسی! / ویدیو از آپارات
قهر مهدی فخیم زاده در برنامه زنده / رفتار عجیب مجری
قهر مهدی فخیم زاده در برنامه زنده / رفتار عجیب مجری - مهدی فخیم زاده مهمان شب گذشته مهمان برنامه زنده «سینما دو» بود که بعد از ارتباط تلفنی با لاله اسکندری و معطلی در استودیو، بعد از پخش آیتمی، بدون خداحافظی برنامه را ترک کرد. ویدیو از آپارات
در منزل بقایی ۷۰۳ سکه تمام بهار آزادی، ۱۸۴۲ نیم‌سکه، مبلغ ۲۱ میلیارد ریال وجه نقد ...
در منزل بقایی ۷۰۳ سکه تمام بهار آزادی، ۱۸۴۲ نیم‌سکه، مبلغ ۲۱ میلیارد ریال وجه نقد ... - زمانی که آقای بقایی در سازمان میراث فرهنگی مسئولیت داشتند چندین شرکت با نام‌های توسعه فناوری اطلاعات، میراث آریا، بهار سرزمین من، تور گردشگری ایران، کانون جهانگردی اتومبیلرانی ایران تأسیس کردند...
فیلم / مالباختگان ایران خودرو
فیلم / مالباختگان ایران خودرو - اعتراض جمعی از مالباختگان نمایندگی ایران‌ خودرو مقابل ساختمان اصلی وزارت صنعت امروز در حالی برای چندمین بار ادامه یافت که شرکت خودروساز با این ادعا که سهامدار نمایندگی، شرکت دیگری است، مسئولیت ماجرا را نمی‌پذیرد.
تصاویر جشن تولد احمدی نژاد
تصاویر جشن تولد احمدی نژاد - کیک تولد 61 سالگی احمدی نژاد که توسط طرفداران به خانه اش برده شد روی کیک نوشته شده: چه خوب شد که به دنیا آمدی و چه خوبتر که دنیای ما شدیدکتر جان تولدت مبارک.
انصافاً هیچ دولتى در شیرین كارى، خلاقیت اینا رو نداشت!
انصافاً هیچ دولتى در شیرین كارى، خلاقیت اینا رو نداشت! - امروز كه این عكسا رو دیدم، یهو دلم واسه كل ایل و تبارشون تنگ شد. انصافاً هیچ دولتى در شیرین كارى، خلاقیت اینا رو نداشت.
آشکارشدن ابعادجدیدی از تجاوز ناپدری به اهورا
آشکارشدن ابعادجدیدی از تجاوز ناپدری به اهورا - یکی از همسایه ها گفت: هنگامی که وارد خانه شدیم اهورا لخت مادرزاد بود و قاتل نیز در حالی که نیمه برهنه بود روی مبل نشسته بود. یکی دیگر از همسایه ها نیز گفت: اهورا را در حالی که از بینی، دهان و.... دچار خونریزی بود از خانه خارج کردیم.
پربازدیدها