ویستا مرجع مهمترین عناوین خبری / جمعه ۱۰ مرداد ۱۳۹۳ / Friday, 1 August, 2014
انجمنهای ایالتی و ولایتی

انجمنهای ایالتی و ولایتی●انجمنهای ایالتی و ولایتی
تصویب لایحه انجمنهای ایالتی و ولایتی در كابینه امیر اسدالله علم و سپس اعتراض امام خمینی كه به لغو این مصوبه انجامید، از جمله فرازهای مهم مبارزات امام(ره) با حكومت پهلوی به شمار می‌رود.
این لایحه بخشی از تغییراتی بود كه شاه به توصیه هیأت حاكمه جدید امریكا و به نام «اصلاحات اجتماعی» قصد انجام آن را داشت.۱ پس از تصویب لایحه موسوم به «اصلاحات ارضی» در هیأت دولت ـ دی ۱۳۴۰ ـ هیأت حاكمه امریكا و مطبوعات این كشور اقدامات شاه را كه از آن به «انقلاب سفید» یا «انقلاب شاه و مردم» یاد می‌شد، ستودند.۲
موضوع انجمنهای ایالتی و ولایتی نیز مرحله دیگری از این «اصلاحات» بود كه شاه پس از سفر به امریكا در فروردین ۱۳۴۱ تصمیم آن را اتخاد كرد. وی پس از بازگشت از این سفر با جلب حمایت امریكا، امینی را بركنار كرد.۳ و امیر اسدالله علم را در تیرهمان سال به نخست‌وزیری منصوب كرد. تصویب لایحه انجمنهای ایالتی و ولایتی از جمله اولین اقدامات كابینه علم بود كه با خط‌دهی دولت امریكا صورت گرفت ۴
لایحه در شرایطی به تصویب رسید كه حكومت پس از فوت‌آیت‌الله بروجردی ـ فروردین ۱۳۴۰ـ تصور می‌كرد نیروی روحانیت از نظر مرجعیت سیاسی رو به ضعف نهاده است. در اسفند ۱۳۴۰ نیز آیت‌الله كاشانی دار فانی را وداع گفت. از طرفی امام خمینی(ره) پس از فوت آیت‌الله بروجردی و علیرغم استقبال حوزه علمیه و مردم، كوچكترین قدمی برای مرجعیت خود برنداشت و حتی در مقابل پیشنهادات و اقدامات دوستان خویش در این مسیر سرسختانه مقاومت می‌كرد.۵
این رویدادها سبب شد تا حكومت شتاب بیشتری به اصلاحات مورد نظر امریكا دهد و هم‌ زمان كوشید تا مرجعیت را به خارج از ایران منتقل كند. بدین ترتیب لایحه انجمنهای ایالتی و ولایتی در ۱۴ مهر ۱۳۴۱ از تصویب كابینه امیر اسدالله علم گذشت و مطبوعات در ۱۶ مهر آن را منتشر كردند. به موجب این مصوبه كه در غیاب مجلس، حكم قانون داشت، به زنان حق رأی داده می‌شد و از شرایط انتخاب شوندگان و انتخاب كنندگان ، قید سوگند به قرآن حذف می‌شد و افراد می‌توانستند با هر كتاب آسمانی مراسم تحلیف را به جای آورند.
امام خمینی كه در آن هنگام در قم اقامت داشتند، دریافتند كه این مصوبه مقدمه‌ای برای یك توطئه است و رژیم می‌خواهد عكس‌العمل روحانیت را بسنجد. امام معتقد بود كه اعطای حق رأی برای زنان عوامفریبی بیش نیست، زیرا مردان هم در واقع حق رأی نداشتند و نام هركس كه مورد نظر رژیم بود از صندوق‌ها بیرون می‌آمد. حكومت در پرتو این لایحه می‌خواست هر چه بیشتر حریم اسلام و روحانیت شكسته شود. امام در رابطه با مسئله آزادی زنان فرمودند: «ما با ترقی زنها مخالف نیستیم. ما با فحشا مخالفیم، با این كارهای غلط مخالفین. مگر مردها در این مملكت آزادی دارند كه زنها داشته باشند؟ مگر آزادی زن و ‌آزادی مرد با لفظ درست می‌شود۶؟»
حذف شرط «مسلمان بودن و سوگند به قرآن كریم» نیز كه بند دیگری از مصوبه انجمنهای ایالتی و ولایتی بود، با هدف مقابله با ارزشهای اسلامی در جامعه بود. بعضی صاحبنظران معتقدند در آن زمان حمایت شاه از اسرائیل شرط حمایت دولت كندی از حكومت پهلوی بود و نفوذ بهائیان در سه قوه، به ویژه در كانون قانونگذاری كشور، این شرط را تحقق می‌بخشید و برای فراهم ساختن زمینه این «نفوذ»، حذف قرآن و حذف «مسلمان بودن» ضرورت داشت.۷
نقش حضرت امام در روشن ساختن اهداف واقعی شاه و گوشزد كردن رسالت خطیر علما و حوزه‌‌های علمیه در این شرایط كارساز بود. تلگرافها و نامه‌های سرگشادهٔ اعتراض علما به شاه و اسدالله علم، موجی از حمایت اقشار مختلف مردم را در پی داشت. گفتنی است لحن تلگرافهای امام خمینی به شاه و نخست‌وزیر تند و هشدار دهنده بود.
حكومت ابتدا به تهدید و تبلیغ علیه روحانیت اقدام كرد؛ اسدالله علم در یك نطق رادیویی گفت: «دولت از برنامه اصلاحی كه در دست اجرا دارد عقب‌نشینی نمی‌كند»! با وجود این، دامنه قیام رو به فزونی نهاد. در تهران، قم، و برخی شهرهای دیگر بازارها تعطیل و مردم در مساجد به حمایت از حركت علما گرد آمدند. یكماه و نیم پس از آغاز ماجرا، دولت یك گام عقب نشست و در ۲۲ آبان با ارسال پیام مكتوب به علما درصدد دلجویی از آنان و توجیه عملكرد خود برآمد. امّا با شناختی كه از انعطاف‌ناپذیری امام داشت، از ارسال پاسخ برای ایشان خودداری كرد. برخی از علمای حوزهٔ علمیه موضع دولت را قانع كننده تشخیص داده و خواستار پایان قیام شدند، اما امام خمینی سرسختانه مخالفت كرد. امام می‌گفت كه دولت باید رسماًَ لایحه انجمنهای ایالتی و ولایتی را لغو كرده و خبر آن را منتشر كند. ایشان در بیانیه‌ای كه در پاسخ به سؤال اصناف و بازاریان قم صادر كرد صریحاً هدفهای رژیم را از این مصوبه نفوذ عناصر بهایی و جاسوسان اسرائیلی در تشكیلات دولت دانست و با صراحت اعلام داشت: «ملت مسلمان تا این خطرها رفع نشود سكوت نمی‌كند و اگر كسی سكوت كند در پیشگاه خداوند قادر مسئول و در این عالم محكوم به زوال است». در همین بیانیه، امام خمینی به نمایندگان مجلسین سنا و شورا نسبت به تصویب لایحهٔ پیشنهادی دولت هشدار داد و نوشت: « ملت مسلمان و علمای اسلام زنده و پاینده هستند و هر دست خیانتكاری كه به اساس اسلام و نوامیس مسلمین دراز شود قطع می‌كنند».۸
سرانجام حكومت تن به شكست داد و در ۷ آذر ۱۳۴۱ هیئت دولت، مصوبه قبلی را لغو و خبر آن را به علما و مراجع تهران و قم اطلاع داد. علم در نامه خود خطاب به علما و روحانیون معترض نوشت:۹ «بعد العنوان، عطف به مرقومه جنابعالی و سایر آقایان روحانیون ومراجع محترم موضوع انتخابات انجمنهای ایالتی و ولایتی در جلسه هیأت دولت مطرح و تصویب شد كه تصویب نامه‌‌ی مورخه ۱۴/۷/۱۳۴۱ قابل اجرا نخواهد بود.» نخست‌وزیر اسدالله علم
امام خمینی در نشست با علمای قم مجدداً بر مواضع خویش پای فشرد و لغو مصوبه در پشت درهای بسته را كافی ندانست و اعلام كرد تا زمانی كه لغو آن در رسانه‌ها پخش نشود، قیام ادامه خواهد داشت. در نتیجه روز ۱۰ آذر ۱۳۴۱ خبر لغو لایحه انجمنهای ایالتی و ولایتی در روزنامه‌های دولتی منعكس شد، اما فردای آن روز امام در جلسه‌ای كه در منزل یكی از علمای قم برگزار شد، سخنانی فرمودند كه بر خلاف انتظار بود. در این جلسه در حالی كه همه از عقب‌نشینی دولت خوشحال بودند امام فرمودند: «تمام اینها خیمه‌شب‌بازی است، دروغ‌ است. اینها برنامه‌های اساسی‌تری برای این مملكت دارند و این شكلی كه عملی شده، فریب و نیرنگی برای شما علما است. باید در انتظار توطئه‌های بزرگتری باشید و من به شما اعلام خطر می‌كنم.»۱۰
جان پركینس/ مترجم: توحید احمدی
پی‌نویس:
۱. اصلاحات مورد نظر از تأكیدات دولت كندی بود كه در انتخابات پائیز ۱۳۳۹ ش. به پیروزی رسیده بود. كندی پس از ورود به كاخ سفید دكترین معروف خود «اصلاحات برای صلح» را انتشار داد. این استراتژی كه تمامی تأكید خود را متوجه كشورهای ثروتمند و نفت‌خیز جهان سوم كرده بود، قبل از ایران در آرژانتین، مكزیك و برزیل نیز به اجرا درآمد. ایجاد تغییرات در نظامی سیاسی و اقتصادی كشورها به منظورتضمین دوام و بقای سیاسی دولتهای وابسته به كاخ سفید، خمیر مایه دكترین كندی بود.
۲. سفر ۲۰ بهمن ۱۳۴۰ «چستر پاولز» ـ مشاور كندی در امور آسیا و آفریقاـ به تهران برای اعلام حمایت امریكا از تصویب قانون اصلاحات ارضی صورت گرفت.
۳. علی امینی در ۱۶/۲/۱۳۴۰ متعاقب استعفای جعفر شریف امامی به نخست‌‌وزیری رسید.
۴. لیندون جانسون ـ معاون كندی‌ـ طی سفر شهریور ۱۳۴۱ خود به تهران و دیدارش باعلم، وی را در پیشبرد اقداماتش راهنمایی و حمایت كرد.
۵. حدیث بیداری؛ حمید انصاری؛ مؤسسه تنظیم و نشر آثار امام خمینی؛ ص ۳۷.
۶. سخنرانی امام خمینی در مسجد اعظم قم ؛ ۲۶ فروردین ۱۳۴۳؛ كوثر؛ مجموعه سخنرانی‌های امام، جلد اول، ص ۱۳۲.
۷. حدیث بیداری؛ همان
۸. «صحیفه نور»؛ جلد یك؛ ص ۳۳.
۹. قیام ۱۵ خرداد به روایت اسناد ساواك؛ مركز بررسی اسناد تاریخی؛ ج ۱؛ ص ۲۰.
۱۰. نهضت امام خمینی؛ سید حمید روحانی؛ مركز اسناد انقلاب اسلامی؛ ۱۳۷۲؛ ص ۱۷۵.
منبع : موسسه مطالعات وپژوهش های سیاسی

همچنین مشاهده کنید


همچنین سایر کاربران این صفحات را هم دیده‌اند
دارو و درمان    فهرست بیماری ها   
دارو و درمان    درمان    بیماریهای شایع (اپیدمیولوژی)    اپیدمیولوژی و کنترل بیماری های شایع ایران    اپیدمیولوژی بیماری های قابل انتقال    بیماری های عفونی مزمن    سل    اپیدمیولوژی توصیفی و رویداد بیماری    تأثیر سنّ و جنس   
تاریخ ادبیات ایران    وضع سياسى اجتماعى علمى ادبى ايران از آغاز سده دهم تا ميانه سده دوازده هجرى    زبان و ادب فارسى از نخستين سال هاى سدهٔ دهم تا ميانهٔ سدهٔ دوازدهم هجرى   
بانک و بیمه    مدیریت مالی    هزینه سرمایه    محاسبه میانگین موزون هزینه سرمایه    ضرایب مبتنی بر ارزش دفتری   
شعر و ادب    صائب تبریزی    گزیده اشعار    غزلیات   
بهداشت و سلامت    بهداشت    ارزشیابی خدمات بهداشتی    اجزاء ارزشیابی   
صنعت توریسم    فهرست موضوعی و تشریحی جاذبه های ایران    جاذبه های تاریخی    کتیبه ها، سنگ نبشته ها و نقوش   
شعر و ادب    مولوی    دیوان شمس    غزلیات   
سرگرمی    تعبیر خواب    هواپیما   
دارو و درمان    فهرست بیماری ها   


کلمات در حال جستجو
علی دایی    کریمی    فوتبال    جریمه    همسفر    روابط    تجارت    بانک    خرداد    چک    برگشتی    بانک مرکزی    نامه    سردار    سلیمانی    فلسطین    غزه    رییس جمهور    اتریش    ایران    نعمت زاده    انتقاد    دولت    وزیر صنعت   



هم تیم استقلال ستاره بود، هم طالب‌لو/ ملی‌پوشان‌مان یک ریال نگرفته‌اند - سرمربی تیم فوتبال استقلال تهران با تمجید از عملکرد بازیکنانش در دیدار برابر راه‌آهن گفت: استقلال چند سال بود که این مدلی بازی نکرده بود اما هنوز با تیم مدنظرمان فاصله ...
آبی‌پوشان تهرانی لیگ را با برد آغاز کردند/ شکست ذوب‌آهن از صبا در قم - تیم فوتبال استقلال تهران در اولین دیدار خود در چهاردهمین دوره مسابقات لیگ برتر شکست برابر تیم راه‌آهن را با پیروزی عوض کرد تا آبی‌پوشان این دوره از رقابتها را با ...
طرح سناتور تندروی آمریکایی برای پیچیده‌تر کردن لغو تحریم‌های ایران - برداشته شدن همه تحریم‌های شورای امنیت، چندجانبه و ملی مرتبط با مسأله هسته‌ای بر پایه یک برنامه تنظیمی مورد توافق طرفین که یکی از تعهدات تعیین شده برای 5+1 در راه حل نهایی مورد توافق با ایران است. طرحی در سنای آمریکا در مراحل اولیه قرار دارد که لغو تحریم‌های ایران در یک توافق احتمالی هسته‌ای را پیچیده‌تر خواهد کرد.
استقلال- راه‌آهن؛ بازی زیر سایه زندانی میلیاردر - سرانجام مشکلات باشگاه‌ راه‌آهن برای برگزاری نخستین بازی لیگ چهاردهم برطرف شد و دادستانی با برگزاری ذیذار این تیم برابر استقلال موافقت کرد تا ببینیم در هفته جاری ماجرای مالکیت میراث بابک زنجانی در لیگ برتر فوتبال ایران به کجا خواهد کشید.
شکست قهرمان لیگ برابر قهرمان جام حذفی/ ادینیو به داد تراکتور رسید - نخستین دیدار از چهاردهمین دوره مسابقات لیگ برتر فوتبال بین دو تیم تراکتورسازی تبریز و فولاد خوزستان برگزار شد که این مسابقه در نهایت درحالی با برتری تراکتورسازی به اتمام ...
ترافیک در محور چالوس محدوده آدران سنگین است - کرج – خبرگزاری مهر: مدیرکل اداره کل حمل و نقل و پایانه‌های البرز از ترافیک سنگین در محورچالوس - کرج محدوده آدران خبر داد.
اذعان انگلیس به ضعف ناتو در قبال تهدیدات روسیه - رئیس کمیته دفاعی پارلمان انگلیس به ضعف ناتو در قبال حملات روسیه اذعان کرد.
حذف عنوان «آیت الله‌» از صدر سایت رسمی آیت‌الله سیستانی - این رفتار مرجع تقلید که پیش از این تاکید کرده بود تصاویرش در اماکن عمومی نصب نشود و از چنین اموری پرهیز شود و دستور جمع آوری تصاویر بزرگش را از نقاط مختلف شهرها داده بود با عمل اخیری که انجام داد، مشی آیت‌الله بهجت را به یاد آورد؛ مشی‌ای که از نشان‌هایی فروتنی و دوری از القابِ به حق ایشان متناسب با دانش، جهان بینی و ایمان‌شان بود.
واکنش عراقچی به ادعای شرمن/ ایران و1+5 هیچ توافقی درباره اراک و فوردو نداشته‌اند - معاون وزیر خارجه کشورمان هرگونه توافق درباره راکتور اراک و تاسیسات غنی سازی فردو را با کشورهای 1+5 تکذیب کرد.
اختلال در زندگی حاشیه نشینان خزر/ پایتخت گردشگری قُفل شد - ساری - خبرگزاری مهر: سفر میلیونی مسافران و گردشگران تابستانه و ترافیک سنگین و آزاردهنده مناطق مختلف مازندران، سبب بروز اختلال در زندگی ساکنان و حاشیه نشینان کرانه خزر ...
عوام‌فریبی اقتصادی دولت قبل/تازه دو سال دیگر به وضعیت سال 90 بازمی‌گردیم - وزیر صنعت، معدن و تجارت گفت: دولت قبلی با وجود کاهش 36 درصدی اشتغال وعده تولید 2.5 میلیون شغل را می‌داد که این معنایی جز عوام‌فریبی ندارد.
مکارم شیرازی: عراقی‌ها، کشورشان را از خطر تجزیه نجات دهند - آیت‌الله ناصر مکارم‌شیرازی از مراجع عظام تقلید، با صدور بیانیه‌ای درباره اوضاع عراق گفت: بدون شک برای پیشگیری از تجزیه و بیرون راندن دشمنان وحشی و خون‌خوار هیچ راهی جز رسیدن به وحدت ملی از طریق فداکاری و خویشتن‌داری همه گروه‌های سیاسی موجود نیست.
جزئيات ممنوعيت تردد روز جمعه در محورهاي شمال كشور - تردد كليه وسايل نقليه از ساعت 11:00روز جمعه 10 مرداد تا ساعت 03:00 بامداد روز شنبه 11 مرداد از آب اسك به رودهن يكطرفه است و از ساعت 11 و نیم روز جمعه 10 مرداد تا 03:00 ...
گله‌های یک کارآفرین هرمزگانی از مسوولان - کارآفرینی یعنی خطرپذیری و اعتماد به توان فکری خود برای خلق فرصتهای شغلی جدید حتی در شرایطی که کشور در بحرانهای ناخواسته قرار دارد و در این شرایط است که تنها راهکار برون رفت از این بحران اقتصادی اعتماد به تفکر نوینی است که کارآفرین ایجاد می‌کند.
یک نماینده مجلس: بانک‌ها تولیدکنندگان را به خاک سیاه نشانده‌اند - ‌یک نماینده مجلس معتقد است، بانک‌ها مردم را با مشکلات زیادی مواجه کرده و بسیاری از واحدهای تولیدی که از بانک‌ها وام دریافت کرده‌اند ورشکست شده‌اند.
دلایل سکوت غرب در مقابل درگیری‌های خونبار در لیبی - در شرایطی که این روزها، از یک سو جنایات رژیم صهیونیستی در غزه و از سوی دیگر، ادامه تهاجم نیروهای تکفیری در عراق، بخش عمده توجه محافل رسانه ای و همچنین سیاسی بین المللی را به خود اختصاص داده است، در گوشه ای دیگر از خاورمیانه، یعنی لیبی نیز اوضاع بسیار آشفته است. در این میان، به نظر می رسد قدرت های بزرگ جهانی تمایل خاصی به توجه به این موضوع از خود نشان نمی دهند.
اگر قرار باشد که از رکود خارج شویم باید فکری برای بیکاری بکنیم - اقتصاد کشور پس از گذر از مرحله اول یعنی خروج اولیه از رکود نیاز دارد که این رونق را به بخش‌های دیگر نیز منتقل سازد و بازار سرمایه (بورس)، بازار پولی (بانک‌ها)، بودجه دولت و صنایعی که در دنباله صنایع پیشرو هستند، می‌توانند نقش موثری در انتقال این رونق به سایر بخش‌های کشور داشته باشند.
توقف حمله ارتش اوکراین به مواضع استقلال‌ طلبان/ روسیه درباره نابودی شواهد هواپیمای ساقط شده هشدار داد - توقف یک روزه حمله ارتش اوکراین به مواضع استقلال‌ طلبان و هشدار روسیه درباره نابودی شواهد مربوط به سقوط هواپیمای مالزیایی از جمله تحولات مرتبط با اوکراین به شمار می رود.
واکنش مقاومت فلسطین به نامه سردار سلیمانی - سخنگوی کمیته های مقاومت مردمی فلسطین با تأکید بر اینکه مقاومت هیچ توافقی را در خصوص خلع سلاح نخواهد پذیرفت اعلام کرد که نامه سردار سلیمانی به گروههای مقاومت در غزه ...
آمریکایی‌ها پشت پرده گروه‌های تروریستی هستند/ فلسطین مصداق "بنیان مرصوص" - آمل - خبرگزاری مهر: رئیس مجلس شورای اسلامی با اشاره به اینکه جریان متجهر، نفهم و نادان در درون جامعه اسلامی بجای اینکه قدرت اسلامی را تثبیت کند، به جان مسلمان افتاده و ...
نواختن زنگ آیین افتتاح «آرسنیک و تور کهنه» توسط علیرضا خمسه - زنگ آیین افتتاح نمایش «آرسنیک و تور کهنه» به کارگردانی حسین پارسایی روز شنبه 11 مردادماه توسط علیرضا خمسه نواخته می‌شود.
سانس‌های فوق‌العاده «امروز» در سینماهای تهران - فیلم سینمایی «امروز» سیدرضا میرکریمی در پی استقبال مخاطبان طی روزهای گذشته در چند سالن سینمایی شهر تهران سانس فوق‌العاده داشت.
گالری‌های تهران میزبان نقاشی‌های «ننه حسن» تا آثار بزرگان هنرهای تجسمی - بیشتر گالری های تهران اگرچه هنوز در تعطیلات تابستانی و عید فطر به سر می برند اما برخی از آنها این هفته نمایشگاه های متفاوتی را تجربه می کنند، از نمایش آثار نقاشی «ننه ...
چرا مجلس گزارش فساد در فوتبال را ارائه نمی‌دهد؟ - نزدیک به ۱۰ ماه از ورود مجلس شورای اسلامی به پرونده فساد در فوتبال ایران می‌گذرد و علی‌رغم وعده رئیس کمیسیون اصل ۹۰ مبنی بر قرائت گزارش این پرونده بعد از بازگشت تیم ملی از برزیل هنوز سخنی از آن به میان نیامده است.
نظر آيت الله سيستانى در اختلافات عراق فصل‌الخطاب باشد - قم - خبرگزاری مهر: یکی از مراجع تقلید شیعیان در پیامی ضمن توصیه به گروه‌های سیاسی کشور عراق تصریح کرد: شديداً نگران اختلافات هستيم، فصل الخطاب را براى حل اختلافات نظر ...
جدول قیمت سکه و ارز روز پنج شنبه منتشر شد - جدول قیمت انواع سکه و ارز در بازار روز پنج شنبه منتشر شد.
74 کشته و زخمی در انفجار اخیر عراق/ هلاکت 280 عضو داعش طی 24 ساعت گذشته - کشته و زخمی شدن 74 نفر از شهروندان عراقی در انفجارهای شب گذشته، هلاکت 280 تروریست داعش و آغاز عملیات گسترده ارتش برای پاکسازی منطقه دجله در جنوب تکریت از تحولات امنیتی ...
اسرائیل رژیمی تروریستی است/ لغو قرارداد سفر بدون روادید با بولیوی - رئیس جمهوری بولیوی با اشاره به لغو قرارداد سفر بدون روادید، اسرائیل را رژیمی تروریستی خواند.
پهنای باند از مسیر فرعی به شبکه ملی اطلاعات نمی‌رسد! - اخیرا برخی از نمایندگان مجلس خطاب وزیر ارتباطات، رفع فیلترینگ و افزایش پهنای باند را موضوعاتی فرعی خواندند و خواستار راه اندازی هر چه سریع تر شبکه‌ی ملی اطلاعات شدند.
حاجی دلیگانی: دولت هر چه زودتر به حذف یارانه بگیران مرفه اقدام کند - یک عضو کمیسیون برنامه و بودجه مجلس شورای اسلامی گفت: کارگزاران قوای سه گانه نباید مسائل داخلی کشور را با مذاکرات هسته‌ای گره بزنند چرا که مشکلات هسته‌ای ایران باید پای میز مذاکرات هسته‌ای رفع شود.


بیشترین بازدیدها - سرویس خبر
Copyright © 2008 - 2014 vista.ir. All Rights Reserved