چهارشنبه ۱۰ تیر ۱۳۹۴ / Wednesday, 1 July, 2015
تخت جمشید

تخت جمشیدنمایی از «کاخ آینه» در تخت جمشیدپارسَه یا تخت جمشید نام یکی از شهرهای باستانی ایران است که در روزگار باستان پایتخت شاهنشاهی ایران بوده است. تخت جمشید محل برگذاری آیین‌های بهاری هخامنشیان بوده است. اسکندر مقدونی سردار یونانی به ایران حمله کرد و این مکان را به آتش کشید. امّا ویرانه‌های این مکان هنوز هم در نزدیکی شیراز مرکز استان فارس برپا است. این مکان هم‌اکنون از مکان‌های باستانی ایران است.
● نام تخت جمشید
تخت جمشید نام امروزی «پارسَه» است. «پارسه» از زبان پارسی باستان است و یونانیان آن را پِرسپولیس (به یونانی یعنی «پارسه شهر») خوانده‌اند.
مردم محلی این مکان را جایگاه تاجگذاری پادشاه باستانی جمشید پیشدادی می‌‌دانسته‌اند.
● پیشینه
بر فراز تپه‌ سنگی‌ کوه‌ رحمت‌ در جلگه ‌مرودشت‌، ویرانه‌های ‌بجامانده‌ از کاخ‌ تخت‌ جمشید نمایان‌ است‌. کاخ‌های‌ بزرگ‌ تخت‌ جمشید از زمان‌ داریوش‌ اول‌ (۵۲۱ پیش‌ از میلاد) تا صد و پنجاه‌ سال‌ بعد از وی‌ بنا شده‌اند.
● چگونگی سازه
وسعت‌ کامل کاخ‌های‌ تخت‌ جمشید ۱۲۵ هزار متر مربع‌ است که بر روی سکوئی که ارتفاع آن بین ۸ تا ۱۸ متر بالاتر از سطح جلگهٔ مردوشت است، بنا شده‌اند[۱] و از بخش‌های‌ مهم‌ زیر تشکیل‌ یافته‌ است‌:
▪ کاخ‌های‌ رسمی‌ و تشریفاتی‌ تخت جمشید (کاخ دروازه ملل)
▪ سرای‌ نشیمن‌ و کاخ‌های‌ کوچک‌ اختصاصی‌
▪ خزانه‌ٔ شاهی‌
▪ دژ و باروی‌ حفاظتی‌
▪ پلکان‌های ورودی سکو و دروازهٔ خشایارشا
راه‌ ورود سکو‌، دو پلکان‌‌ است‌ که روبروی یکدیگر و در بخش شمالغربی مجموعه قرار دارند. این پلکان‌ها‌ از هر طرف‌ ۱۱۱ پله‌ٔ پهن‌ و کوتاه‌ دارند. بالای‌ پلکان‌ها، بنای‌ ورودی‌ تخت‌ جمشید،‌ «دروازه‌ بزرگ‌» یا «دروازهٔ خشایارشا»، قرار گرفته‌است. ارتفاع این بنا ۱۰ متر است. این بنا یک ورودی اصلی و دو خروجی داشته‌است که امروزه بقایای دروازه‌های آن برجاست. بر دروازهٔ غربی و شرقی طرح مردان بالدار و بر و طرح دو گاو سنگی‌ با سر انسانی‌ حجاری‌ شده‌ است‌. این دروازه‌ها در قسمت فوقانی با شش کتیبهٔ میخی به زبان‌‌هایی چون بابلی و عیلامی[نیاز به ذکر منبع] تزیین یافته‌اند. این کتیبه‌ها پس از ذکر نام اهورامزدا به اختصار بیان می‌کند که : «هر چه بدیده زیباست، به خواست اورمزد انجام پذیرفته‌است.»[۲]
دو دروازه‌ خروجی‌ یکی‌ رو به‌ جنوب‌ و دیگری‌ رو به‌ شرق‌ قرار دارند و دروازه جنوبی‌ رو به‌ کاخ‌ آپادانا، یا کاخ‌ بزرگ‌ بار، دارد.
● پلکان‌های کاخ آپادانا
جزئیات حجاری‌های پلکان روبه‌شمال کاخ آپادانا که نظامیان هخامنشی را نمایش می‌دهد.کاخ آپادانا در شمال و شرق دارای دو مجموعه پلکان است. پلکان‌های شرقی این کاخ که از دو پلکان - یکی رو به شمال و یکی رو به جنوب - تشکیل شده‌اند، نقوش حجاری‌شده‌ای را در دیوار کنارهٔ خود دارند. پلکان رو به شمال نقش‌هایی از فرماندهان عالی‌رتبهٔ نظامی مادی و پارسی دارد در حالی که گل‌های نیلوفر آبی را در دست دارند، حجاری شده است. در جلوی فرماندهان نظامی افراد گارد جاویدان در حال ادای احترام دیده می‌شوند. در ردیف فوقانی همین دیواره، نقش افرادی در حالی که هدایایی به همراه دارند و به کاخ نزدیک می‌شوند، دیده می‌شود.
بر دیوارهٔ پلکان رو به جنوب تصاویری از نمایندگان کشورهای مختلف به همراه هدایایی که در دست دارند دیده می‌شود.
● کاخ آپادانا
کاخ آپادانا از قدیمی‌ترین کاخ‌های تخت جمشید است. این کاخ که به فرمان داریوش کبیر بنا شده است، برای برگزاری جشن‌های نوروزی و پذیرش نمایندگان کشورهای وابسته به حضور پادشاه استفاده می‌شده است.
این کاخ توسط پلکانی در قسمت جنوب غربی آن به «کاخ تچرا» یا «کاخ آینه» ارتباط می‌یابد.
● کاخ تچرا
این کاخ نیز به فرمان داریوش کبیر بنا شده و کاخ اختصاصی وی بوده است.
● کاخ هدیش
این کاخ که کاخ خصوصی خشایارشا بوده است در مرتفع‌ترین قسمت صفهٔ تخت جمشید قرار دارد. این کاخ از طریق دو مجموعه پلکان به کاخ ملکه ارتباط دارد.
● کاخ ملکه
این کاخ توسط خشایارشا ساخته شده است و به نسبت سایر بناها در ارتفاع پایین‌تری قرار گرفته است. بخشی از این کاخ در سال ۱۹۳۱ توسط شرق‌شناس مشهور، پرفسور هرتزفلد، خاکبرداری و از نو تجدیدبنا شد و امروزه به عنوان موزه و ادارهٔ مرکزی تأسیسات تخت جمشید مورد استفاده قرار گرفته است.
● ساختمان خزانهٔ شاهنشاهی
این ساختمان که شامل چندین تالار، اطاق و حیاط تشکیل شده است با دیوار عظیمی از بقیهٔ تخت جمشید جدا می‌شود.
● کاخ صدستون
وسعت این کاخ در حدود ۴۶۰۰۰ مترمربع است و سقف آن به‌وسیلهٔ صد ستون که هر کدام ۱۴ متر ارتفاع داشته‌اند، بالا نگه داشته می‌شده است.
● دیگر سازه‌ها
▪کاخ‌ سه‌دری‌ یا تالار شورا
▪چاه‌ سنگی‌
● سرانجام تخت جمشید
پلکان ورودیمجموعه‌ کاخ‌های‌ تخت‌ جمشید، در سال‌ ۳۳۰ (پیش‌ از میلاد) به‌ دست‌ اسکندر مقدونی‌ به‌ آتش‌ کشیده‌ شد و تمام‌ بناهای‌ آن‌ به‌ صورت‌ ویرانه‌ در آمد. از بناهای‌ بر جای‌ مانده‌ و نیمه‌ ویرانه‌، بنای‌ مدخل‌ اصلی‌ تخت‌ جمشید است که‌ به‌ کاخ‌ آپادانا معروف‌ است‌ و مشتمل‌ بر یک‌ تالار مرکزی‌ با ۳۶ ستون‌ و سه‌ ایوان‌ ۱۲ ستونی‌ درقسمت‌های‌ شمالی‌، جنوبی‌ و شرقی‌ است‌ که‌ ایوان‌های‌ شمالی‌ و شرقی‌ آن‌ به‌وسیله‌ پلکان‌هایی‌ به‌ حیاط‌های‌ مقابل‌ متصل‌ و مربوط‌ می‌شوند. بلندی‌ صفه‌ در محل‌ کاخ‌ آپادانا ۱۶ متر و بلندی‌ ستون‌های‌ آن‌ ۱۸ متر است‌. این‌مجموعه‌ در فهرست‌ آثار تاریخی‌ ایران‌ و نیز در فهرست میراث جهانی یونسکو به‌ ثبت‌ رسیده‌ است‌.
● جایگاه کنونی این سازه
در دورهٔ نو و با بازگشت و پیدایش حس میهن خواهی در میان ایرانیان و ارجگذاری به گذشتگان این سرزمین شهر تخت جمشید اعتبار بسیاری یافت. در زمان حکمرانی خاندان پهلوی در ایران به این بنا توجه فراوانی گردید و محمدرضاشاه پهلوی جشن‌های پادشاهی خویش را در این سازهٔ کهن انجام می‌‌داد. با آغاز رویداد انقلاب اسلامی این سازه را یادگار شاهان خواندند و بسیار مورد بی‌مهری قرار دادند. ولی امروزه می‌‌توان تخت جمشید را نام‌آورترین و دوست‌داشتنی‌ترین سازه در ایران و در میان ایرانیان و همچنین نماد شکوه گذشتگان دانست.
منبع
کاشف، حسین. تخت جمشید؛ هنر اعجاب‌برانگیز پارس باستان، شیراز: نوید شیراز، فروردین ۱۳۷۶.
منبع : ویکی پدیا

مطالب مرتبط

کلمات در حال جستجو
آب گرم , بیمارستان بجنورد , گذشت , هارتص , فیلم غیرمجاز , هرز , مدال آوری , شالیز , مکالمات تلفنی , داشتن , تصویر هولوگرامی , ال پی جی , آب رسانی , اهد ای خون , بازرسی مستمر , جریان بهار , شهرزاد کمال زاده , هفته پایانی لیگ برتر فوتسال , آلفا 4 , مفتاح , آب درمانی , لباس دامادی , جام طلایی , پیچیده‌ترین پالایشگاه , کشور شرقی , پایگاه خبری الف , سهم نیم درصد , کشتی‌ها , اسامی پاروزنان , مارلون براندو , نرخ کرایه تاکسی , بهشت‌زهرا , فارل , رنکینگ AFC , کاناهای , جوانی پوست , طوفان جاهلیت , خودشیفته ها , تعریق کف دست , قربانیان , تبریک عید , ضمانت نامه , خبرگزاری فارس , موج , ویلیام جونز , سید جلال دهقانی اشکذری , شهركرد , مرخصی اجباری , وام دانشجویی , 22 گانه , باشگاه خبراگاران , مشترک پرمصرف , گراتترین , دب فیشر , عفونت های پوستی , تعهد , لیگ ساحلی , نوامیس , ورزش معلول , مسلمان کُرد , 20 گرفتن , مرکز نمایشی صبا , کمک‌درسی , مزایای قانون جدید , غذای کمکی , مایکل ادوارد , روسری , نماینده سابق , ابو علا العفری , تاباره , شهر آلماتی , مبادله اسکناس , فلقلقث , پدر ومادر , رئیس بسیج زنان , یاسوج , دانلود سالنامه 1394 , رنگین پوست , واهیک , می باخ , حمیدرضا همتی , درد کف پا , كلر , دغدغه آموزشی , Nokia 215 , مرکز خرید جهانی فردوسی , آالایندگی , واژه سازی , فیلم در انتظار معجزه , بابک صبحی , مقامات پیشین , رابین فان پرسی , تقلیل , دیداربا , میرجاوه , خواتتدگی , فالو , فیلم هسته‌ای , فناوری جنگی , نیل تا فرات ,

برخی از مطالبی که کاربران هم اکنون در حال خواندن آن هستند
روش‌های دست دادن , منوچهر مطیعی تهرانی , چه خوش بودی، دریغا، روزگارم؟ , آسیب‌های شغلی , یک مرغ دارم چند تا تخم می‌کنه؟ , درمان , توپ‌های ضدهوایی , منوچهر مطیعی تهرانی , ای سنایی چو تو در بند دل و جان باشی , مجلس سنا , التهاب حلق (گلودرد) , دانیال , طوایف , ناهوشیار , حساسیت و مقاومت در مقابل بیماری , دل‌درد , سایر تطبیق نامه‌ها , ما سر بنهادیم و به سامان نرسیدیم , مزیت‌های منطقه , مثنوی معنوی ,

حضور جنجالی پزر عروس در ماه‌عسل! / فیلم - برنامه ماه‌عسل امسال که با برنامه جنجالی اثبات عشق یک پسر به دختر آغاز شد، در قسمت یازدهم میزبان یک پزر عروس شد تا حاشیه‌ها کماکان دامن‌گیر این برنامه باشد.
هنرمندان و ورزشکاران در مراسم خیریه / تصاویر - لیلا بلوکات مراسم خیریه ای تشکیل داده بود که ستاره‌های مشهوری در این مراسم حضور داشتند. ستاره اول فوتبال ایران علی کریمی ، ستاره اول والیبال سعید معروف ستاره اول بسکتبال حامد حدادی و جمعی از اهالی فرهنگ و سینما مانند مهراب قاسمخانی ، پوریا پورسرخ ، پرستو صالحی ، فاطمه گودرزی و ... در این مراسم حضور داشتند.
نخستین مصاحبه همسر مهناز افشار / عکس - ...آقازاده بودن یک سری ویژگی‌ها، محدودیت‌ها و چارچوب‌ها دارد که به درست و غلط بودن آن کارى ندارم اما وقتی از آنها عبور کنى به تو می‌گویند "آقازاده خاص".
ورود همسر ظریف به محل مذاکرات / تصاویر - عکس های منتشر شده از محل برگزاری گفتگوها نشان می‌دهد همسر ظریف نیز همراه با گروه ایرانی وارد وین و هتل کوبورک محل برگزاری نشست ها شده است. حسین فریدون برادر رئیس‌جمهور و نماینده ویژه او در مذاکرات هسته‌ای و جان کری وزیر امور خارجه آمریکا نیز دقایقی پیش وارد هتل کوبورگ شدند.
گزارش لحظه به لحظه از وین - به نظر می‌رسد مذاکرات هسته‌ای ایران و ۵+۱ پس از چندین سال و چندین دولت به روزهای پایانی خود برای رسیدن به یک توافق جامع نزدیک می‌شود. این مذاکرات از روز شنبه ۶ تیر سال ۱۳۹۴ با سفر کری و ظریف به اتریش وارد فاز نهایی خود می‌شود.
شب پُر ستاره اکران خصوصی «عصر یخبندان» / فیلم - جدیدترین ساخته مصطفی کیایی این روزها با بازی بهرام رادان، مهتاب کرامتی، سحر دولتشاهی، آناهیتا نعمتی، فرهاد اصلانی و محسن کیایی اکران عمومی شده و پیش بینی می‌شود با استقبال بسیار زیادی روبرو شود.
لیلا اوتادی: من گرانقیمت‌ترین بازیگر زن شدم / فیلم - لیلا اوتادی بازیگر زن سینما و تلویزیون ایران مهمان ویژه برنامه ماه رمضان تی وی پلاس که در رستوران ژیلمو سعادت آباد تهران ضبط می شود، شد تا با او گفتگویی انجام بدهیم که شاید تا امروز در هیچ رسانه‌ای به زبان نیاورده بود.
تیپ جدید مهناز افشار و همسرش / عکس - محمد یاسین رامین، فرزند محمدعلی رامین، نظریه پرداز هلوکاست در دولت احمدی نژاد به همراه همسرش مهناز افشار
تنابنده و عطاران در مراسم اکران فیلم گینس / فیلم - محسن تنابنده و رضا عطاران دو ستاره محبوب و پرفروش این روزهای سینما و تلویزیون ایران که برای اکران عمومی فیلم گینس، اولین ساخته محسن تنابنده به سینما قدس میدان ولیعصر تهران آمده بودند، در میان استقبال شدید طرفدارانشان روبروی دوربین های تی وی پلاس نشستند.
اکران خصوصی فيلم عصر یخبندان / تصاویر - بازیگران این فیلم عبارتند از :مهتاب کرامتی، بهرام رادان، آنا نعمتی، سحر دولت شاهی، مینا ساداتی، محسن کیایی، بابک بهشاد، علی میلانی، پوریا رحیمی سام، صدف طاهریان، علی کوچکی، فرهاد اصلانی، ژاله صامتی و ... . نویسنده و کارگردان : مصطفی کیایی .
رونمایی مهران غفوریان از همسرش / تصاویر - جشن حافظ اولین جایی بود که مهران غفوریان همراه با همسرش در آن جا حاضر شد و به عبارت دیگر از همسر خود رونمایی کرد!
بازاری که داعش در آن زنان را می‌فروشد / فیلم - "نخاسة"؛ بازاری که داعش در آن زنان را می فروشد
نیوشا ضیغمی در فستیوال فیلم مسکو / تصاویر - نیوشا ضیغمی و همسرش در فستیوال فیلم مسکو شرکت کرده اند . نیوشا ضیغمی با فیلم «دریا و ماهی پرنده» به کارگردانی مهرداد غفارزاده را در این جشنواره شرکت کرده است.
پوشش متفاوت مهتاب كرامتی در شانگهای / تصاویر - در جشنواره شانگهای مهتاب کرامتی و مصطفی زمانی در یک فیلم مشترک به نام جامه درآن حضور دارند و به همین دلیل سفری به شانگهای کرده اند.
جشن زادروز رضا کیانیان / تصاویر - جشن زادروز رضا کیانیان بازیگر سینما تئاتر و تلویزیون عصر یکشنبه با حضور هنرمندان سینما برگزار شد.
الناز شاکردوست در مراسم اکران فیلم آتیش بازی - تصاویری از الناز شاکردوست و سایر هنرمندان را در مراسم اکران خصوصی فیلم آتیش بازی مشاهده می کنید.
دختران رپ‌خوان افغان / تصاویر - سوسن فیروز یکی از مطرح‌ترین دختران رپ‌خوان افغان است. ترانه‌های سوسن فیروز در شبکه‌های اجتماعی فارسی‌زبان بسیار به اشتراک گذاشته می‌شود. او در اکثر ترانه‌های خود به تبعیض جنسیتی اعتراض می‌کند.
الناز حبیبی در یک همایش ! / تصاویر اینستاگرامی - سلفی فقیهه خانم سلطانی در کنار همسر محترم. لیلا اوتادی سوار ماشین شاسی بلند خفنش. مهسا کامیابی افتخار گرفتن عکس یادگاری با علی دایی را پیدا کرده است.
یک لحظه فوق العاده در جشن حافظ / عکس - امير جعفرى و همسرش ريما رامين فر ، پس از اعلام نام ريما رامين فر به عنوان بهترين بازيگر كمدى زن
تصاویر فرش قرمز جشن سینمایی حافظ - عکسهای بازیگران و هنرمندان در مراسم فرش قرمز پانزدهمین جشن سینمایی حافظ
پربازدیدها
تاخیر 19 ماهه در رونمایی از قراردادهای جدید نفت - در حالی که بر اساس اعلام قبلی وزارت نفت، قراردادهای جدید نفتی باید در فروردین ماه سال قبل رونمایی می‌شد، آخرین خبرها نشان از تاخیر دوباره در رونمایی از این قراردادها دارد که این مسئله نشان از تاخیر 19 ماهه قراردادهای نفتی از زمان مطرح شدن تاکنون دارد.
مالدینی:​مسی جاودانه‌تر از مارادونا می​شود - گروه ورزشی: اسطوره باشگاه میلان و ایتالیا براین باور است که مسی به زودی دیگو مارادونا را پشت سر می‌گذارد و جاودانه‌تر از اسطوره فوتبال ...
بازتاب تمدید هفت روزه مذاکرات هسته‌ای/ تلاش ایران برای دریافت «امتیازات واقعی» در وین/ کارشکنی کنگره در صورت تمدید دوباره مذاکرات - بازتاب تمدید مدت زمان مذاکرات هسته ای ایران و گروه 1+5، اشاره مجدد به موضع سرسختانه فرانسه در قبال ایران، اطلاع رسانی آمریکا به رژیم اسرائیل درباره محتوای مذاکرات هسته ای، احتمال کارشکنی کنگره در صورت تمدید بیشتر گفت و گوهای هسته ای و نتایج یک نظرسنجی در آمریکا درباره مذاکرات هسته ای ایران، از جمله مهمترین موضوعاتی است که سرخط مطالب امروز مطبوعات جهان را به خود اختصاص داده است.
بی‌خبری بازیگران «دردسرهای عظیم ۲» از پایان قصه/ برای انتخاب نقش سخت‌گیرتر می‌شوم - امیر غفارمنش انتخاب‌های بعدی خود را پس از «دردسرهای عظیم 2» با وسواس بیشتری انجام می‌دهد.
افزایش 10 درصدی اجاره‌بها در تهران نسبت به سال قبل - رییس اتحادیه مشاوران املاک تهران گفت: متوسط افزایش اجاره‌بها در سال 94 نسبت به سال 93، به میزان 10 درصد بوده است.
مذاکرات هفت روز دیگر تمدید شد - یک عضو ارشد تیم مذاکره کننده هسته‌ای کشورمان درباره تمدید مذاکرات گفت: چون مذاکرات به پایان نرسیده و از طرفی مهلت ما به پایان رسید تصمیم همه این است که برای هفت روز بیشتر در وین بمانند و این مذاکرات را به سرانجام برسانند.
رخنه مجدد داعش به شهر تل‌ابیض سوریه - دو هفته پس از بیرون راندن داعش از شهر تل‌ابیض توسط کردها، منابع محلی از نفوذ مجدد این گروه به داخل شهر و تصرف بخش‌هایی از آن خبر دادند.
رمضان، فرصتی برای تربیت «سحر اولی‌ها» - کودکان بخش زیادی از جمعیت کشور ما را تشکیل می‌دهند، جمعیتی که می‌توانند به مخاطبان تلویزیونی تبدیل شوند و حتی بزرگ‌ترها را نیز تشویق به تماشای برنامه‌های این رسانه کنند.
آرژانتین به دیدار نهایی کوپا آمریکا رسید - گروه ورزشی: تیم ملی فوتبال آرژانتین با برتری قاطع 6-1 برابر پاراگوئه حریف شیلی در دیدار نهایی کوپا آمریکا شد.
مذاکرات هسته‌ای 7 روز تمدید شد - گروه بن‌الملل: همزمان با اعلام تمدید مذاکرات هسته‌ای رئیس‌جمهور آمریکا گفت: هدف از مذاکرات اتکای به اعتماد نیست بلکه ایجاد مکانیسم ...