چهارشنبه ۷ تیر ۱۳۹۶ / Wednesday, 28 June, 2017

تاریخ قرآن


تاریخ قرآن
●جمع و تالیف قرآن
جمع و تالیف قرآن به شكل كنونی،در یك زمان صورت نگرفته،بلكه به مرورزمان و به دست افراد و گروه‏های مختلف انجام شده است.ترتیب،نظم و عدد آیات‏در هر سوره در زمان حیات پیامبر اكرم صلی الله علیه و آله و با دستور آن بزرگوار انجام شده وتوقیفی است و باید آن را تعبدا پذیرفت،و به همان ترتیب در هر سوره تلاوت كرد.
هر سوره با فرود آمدن‏«بسم الله الرحمان الرحیم‏»آغاز می‏شد و آیات به ترتیب نزول درآن ثبت می‏گردید،تا موقعی كه‏«بسم الله... »دیگری نازل می‏شد و سوره دیگری آغازمی‏گردید.این نظم طبیعی آیات بود.گاهی اتفاق می‏افتاد پیامبر اكرم صلی الله علیه و آله-با اشاره‏جبرئیل-دستور می‏داد تا آیه‏ای بر خلاف نظم طبیعی در سوره دیگری قرارداده شود،مانند آیه «و اتقوا یوما ترجعون فیه الی الله ثم توفی كل نفس ما كسبت و هم لایظلمون‏» (۱) -كه گفته‏اند از آخرین آیات نازل شده است-پیامبر صلی الله علیه و آله دستور فرمود آن رابین آیات ربا و آیه دین،در سوره بقره آیه ۲۸۱ ثبت كنند.بنابر این ثبت آیات درسوره‏ها،چه با نظم طبیعی یا نظم دستوری،توقیفی است و با نظارت و دستور خودپیامبر اكرم صلی الله علیه و آله انجام گرفته است و باید از آن پیروی نمود.
ولی درباره نظم و ترتیب سوره‏ها میان اهل نظر اختلاف است.سید مرتضی‏علم الهدی و بسیاری از محققین و از معاصرین آیت الله خویی بر آنند كه قرآن‏هم چنان كه هست،در زمان حیات پیامبر صلی الله علیه و آله شكل گرفته است.زیرا جماعتی قرآن را در آن عهد حافظ بوده‏اند و بسیار بعید می‏نماید كه مساله‏ای با این اهمیت راپیامبر اكرم صلی الله علیه و آله رها كرده باشد تا پس از وی نظم و ترتیب داده شود.
این نظر قابل قبول نیست،زیرا حافظ یا جامع قرآن بودن در آن عهد،دلیل‏نمی‏شود كه میان سوره‏ها ترتیبی وجود داشته است.و اگر كسی هر آن چه از قرآن كه‏تا آن روز نازل شده،حفظ و ضبط كرده باشد،حافظ و جامع قرآن خواهد بود.
بنابر این لازمه حفظ همه قرآن ترتیب فعلی آن نیست.اما اهمیت این مساله چندان‏روشن نیست،زیرا آن چه مهم است تكمیل سوره‏ها و مستقل بودن هر سوره ازسوره دیگر است تا آیه‏های هر سوره با آیه‏های سوره‏های دیگر اشتباه نشود.این‏مهم در عهد پیامبر صلی الله علیه و آله صورت گرفت.اما ترتیب بین سوره‏ها تا هنگام پایان یافتن‏نزول قرآن امكان نداشت،زیرا پیامبر اكرم صلی الله علیه و آله تا در حال حیات بود هر لحظه‏احتمال نزول سوره‏ها و آیه‏هایی می‏رفت.بنا بر این طبیعی است كه پس از یاس ازنزول قرآن،كه به پایان یافتن حیات پیامبر وابسته بود،سوره‏های قرآن قابل نظم وترتیب خواهد بود.
بر این اساس،بیش‏تر محققین و تاریخ نویسان بر آنند كه جمع و ترتیب سوره‏هاپس از وفات پیامبر صلی الله علیه و آله برای نخستین بار بر دست علی امیر مؤمنان علیه السلام سپس‏زید بن ثابت و دیگر صحابه بزرگوار انجام گرفت.و در مجموع شاید بتوان گفت كه‏عمل جمع قرآن به دست صحابه،پس از رحلت پیامبر صلی الله علیه و آله از امور مسلم تاریخ‏است.
علی علیه السلام نخستین كسی بود كه پس از وفات پیامبر صلی الله علیه و آله به جمع قرآن مشغول‏گردید.بر حسب روایات،مدت شش ماه در منزل نشست و این كار را به انجام‏رساند.ابن ندیم گوید:«اولین مصحفی كه گرد آوری شد مصحف علی بود و این‏مصحف نزد آل جعفر بود».سپس می‏گوید:«مصحفی را دیدم نزد ابو یعلی حمزه‏حسنی كه با خط علی بود و چند صفحه از آن افتاده بود و فرزندان حسن بن علی‏آن را به میراث گرفته بودند» (۲) .محمد بن سیرین از عكرمه نقل می‏كند:«در ابتدای‏خلافت ابو بكر،علی در خانه نشست و قرآن را جمع آوری كرد».گوید:«از عكرمه پرسیدم:آیا ترتیب و نظم آن مانند دیگر مصاحف بود؟آیا رعایت ترتیب نزول درآن شده بود؟گفت:اگر جن و انس گرد آیند و بخواهند مانند علی قرآن را گرد آورند،نخواهند توانست‏».ابن سیرین می‏گوید:«هر چه دنبال كردم تا بر آن مصحف دست‏یابم،میسورم نگردید» (۳) .ابن جزی كلبی گوید:«اگر مصحف علی یافت می‏شد،هر آینه در آن علم فراوان یافت می‏گردید» (۴) .
●جمع زید بن ثابت
وصیت پیامبر گرامی صلی الله علیه و آله جمع قرآن بود تا مانند تورات یهود در معرض ضایع‏شدن قرار نگیرد (۵) .علی علیه السلام پس از رحلت پیامبر از وصیت تبعیت كرد و به این مهم‏پرداخت و آن را عرضه داشت،ولی به دلایلی پذیرفته نشد.اما از آن جایی كه قرآن‏اولین مرجع تشریع آیین اسلام و زیر بنای ساخت جامعه اسلامی است،ضرورت‏داشت‏خلفای وقت از دیگر كاتبان كلام الهی استفاده كنند تا با جمع قرآن از روی‏قطعات چوب و استخوان و سینه‏های حافظان قرآن،آن را ضبط كنند.و خلا ازدست رفتن هفتاد تن و بنابر قولی چهار صد تن از حافظان قرآن را كه در جنگ یمامه‏به شهادت رسیدند،جبران كنند (۶) .
بنا بر این ابو بكر از زید بن ثابت‏خواست تا قرآن را جمع آوری كند.زید می‏گوید:
«ابو بكر مرا فرا خواند،و پس از مشاوره با عمر-كه در آن جا بود-گفت:بسیاری از قاریان و حافظان قرآن در حادثه یمامه كشته شده‏اند و بیم آن می‏رود كه در موارددیگر نیز گروهی دیگر كشته شوند و قسمت عمده قرآن را از بین برود.آن گاه‏جمع آوری قرآن را مطرح ساخت.گفتیم:چگونه می‏خواهید كاری كنید كه پیامبر صلی الله علیه و آله‏آن را انجام نداد؟گفتند:«این كار ضرورت دارد و باید انجام شود.و آن اندازه سخن‏گفتند و به من اصرار ورزیدند تا آن را پذیرفتم.آن گاه ابو بكر به من گفت:می‏بینم كه‏جوان عاقلی هستی و هرگز ما به تو اندیشه ناروا نمی‏داریم.تو كاتب وحی رسول‏خدا بودی،این كار را دنبال كن و به خوبی انجام ده‏».زید می‏گوید: «سنگینی این كاركه بر من تحمیل شده بود از تحمل كوه گران سخت‏تر بود،ولی به ناچار آن را پذیرفتم‏و قرآن را كه بر صفحاتی از سنگ و چوب نوشته شده بود،جمع آوری كردم‏» (۷) .
●روش زید در جمع قرآن
زید به جمع آوری قرآن مشغول شد و قرآن را از صورت پراكندگی در آورد و دریك جا فراهم كرد.او این كار را با هم كاری گروهی از صحابه انجام داد.نخستین اقدام‏وی آن بود كه اعلام كرد:هر كس هر چه از قرآن نزد خود دارد،بیاورد.یعقوبی‏می‏گوید:«وی گروهی مركب از ۲۵ نفر را تشكیل داد» (۸) و خود ریاست آن گروه را برعهده گرفت.این گروه هر روز در مسجد گردهم می‏آمدند و افرادی كه آیه یا سوره‏ای‏از قرآن در اختیار داشتند به این گروه مراجعه می‏كردند.این گروه از هیچ كس،هیچ‏چیز را به عنوان قرآن نمی‏پذیرفتند،مگر آن كه دو شاهد ارائه دهند كه آن چه‏آورده است جزء قرآن است.شاهد اول نسخه خطی،یعنی نوشته‏ای كه حكایت ازوحی قرآنی داشته باشد.شاهد دوم شاهد حفظی،یعنی دیگران نیز شهادت دهندكه آن را از زبان پیامبر اكرم صلی الله علیه و آله شنیده‏اند.در این جا دو نكته قابل توجه است:
۱- از خزیمهٔ بن ثابت انصاری (۹) دو آیه آخر سوره برائت‏بدون شاهد پذیرفته شد، زیرا پیامبر اكرم صلی الله علیه و آله شهادت او را به جای شهادت دو نفر قرار داده بود (۱۰) .
۲- از عمر بن الخطاب عبارت‏«الشیخ و الشیخهٔ اذا زنیا فارجموهما البتهٔ...»كه‏گمان می‏كرد آیه قرآن است،پذیرفته نشد.از وی شاهد خواستند،نتوانست ارائه‏دهد و بر هر كس عرضه كرد انكار نمود كه از پیامبر چنین چیزی شنیده باشد.عمر تاآخر عمر بر صحت آن اصرار داشت و هم واره می‏گفت:«اگر مردم نمی‏گفتند عمرچیزی بر قرآن افزود،هر آینه این آیه را در قرآن درج می‏كردم‏».
بدین كیفیت،زید آیه‏ها و سوره‏های قرآن را جمع آوری كرد و آن را از پراكندگی وخطر از بین رفتن نجات داد.هر سوره كه كامل می‏شد در صندوق چه مانندی از چرم‏به نام‏«ربعه‏»قرار می‏داد تا آن كه سوره‏ها یكی پس از دیگری كامل شد.ولی هیچ گونه‏نظم و ترتیبی بین سوره‏ها به وجود نیاورد (۱۱) .این صحیفه‏ها،كه سوره‏های قرآنی بر آن‏نگاشته شده بود،پس از اتمام به ابوبكر سپرده شد. این مجموعه پس از ابوبكر به‏عمر انتقال یافت و پس از وفات وی نزد دخترش حفصه نگهداری شد و هنگام‏یك سان كردن مصحف‏ها،عثمان آن را به رعایت گرفت تا نسخه‏های دیگر قرآن را باآن مقابل كند و سپس آن را به حفصه باز گردانید.چون حفصه در گذشت،مروان كه‏از جانب معاویه و الی مدینه بود،آن را از ورثه حفصه گرفت و از بین برد (۱۲) .

محمد هادی معرفت
۱- بقره ۲:۲۸۱.
۲- الفهرست،ص ۴۸-۴۷.
۳- طبقات ابن سعد،ج ۲،ص ۱۰۱.الاستیعاب در حاشیه الاصابهٔ،ج ۲،ص ۲۵۳.الاتقان،ج ۱،ص ۵۷.
۴- ابن جزی الكلبی،التسهیل لعلوم التنزیل،ج ۱،ص ۴ و نیز رجوع كنید به:التمهید،ج ۱.ص ۲۸۸ و ۲۹۶-۲۹۲.
۵- تفسیر قمی،ص ۷۴۵.
۶- فتح الباری،ج ۷،ص ۴۴۷-در آن واقعه ۳۶۰ تن از مهاجرین و انصار از شهر مدینه و ۳۰۰ تن از مهاجرین‏ساكن در غیر مدینه و ۳۰۰ تن از تابعین كشته شده بودند(تاریخ طبری،ج ۲،ص ۵۱۶).
۷- صحیح بخاری،ج ۶،ص ۲۲۵.مصاحف سجستانی،ص ۶.ابن اثیر،الكامل فی التاریخ،ج ۲،ص ۲۴۷ و ج ۳،ص ۵۶.البرهان،ج ۱،ص ۲۳۳.
۸- تاریخ یعقوبی،ج ۲،ص ۱۱۳.
۹- خزیمهٔ بن ثابت انصاری به‏«ذو الشهادتین‏»لقب یافت،زیرا او در تمامی جنگ‏های پیامبر حضور داشت و ازنزدیكان و شیفتگان مولی علی بود.در واقعه صفین و جمل شركت داشت و اوست كه حدیث‏«تقتل عماراالفئهٔ الباغیهٔ‏»را در واقعه صفین روایت كرد.او برای پیامبر صلی الله علیه و آله كه از اعرابی اسبی خریده بود شهادت داد با آن كه ندیده بود، صرفا چون طرف دعوا پیامبر است‏به حق سخن می‏گوید، لذا حضرت شهادت او را دوشهادت قرار داد(اسد الغابهٔ،ج ۲،ص ۱۱۴).
۱۰- مصاحف سجستانی،ص ۹-۶.صحیح بخاری،ج ۶،ص ۲۲۵.
۱۱- ابن كثیر القرشی الدمشقی،تفسیر ابن كثیر،ج ۱،ص ۲۶۱ و البرهان،ج ۲،ص ۳۵ و الاتقان،ج ۱،ص ۵۸ وفتح الباری،ج ۹،ص ۱۶ و زرقانی،مناهل العرفان،ج ۱،ص ۲۵۴ و احمد امین مصری،فجر الاسلام،ص ۱۹۵.
۱۲- ابن حجر قسطلانی،ارشاد الساری فی شرح البخاری،ج ۷،ص ۴۴۹ و التمهید،ج ۱،ص ۳۰۰.

منبع : حوزه

مطالب مرتبط

کلمات در حال جستجو
اسپرسو , میزان نیترات آب , نواده , تینم , هزینه خانوار , شخصیت های حوزوی , ناتوی عربی , خانه های قدیمی تهران , خورش قزل آلای برزیلی , امانوئل مکرون , احمد داوداوغلو , چه جا , کشتیهای جنگی سعودی , انجام واجبات , نمایشگاه چاپ , ماموریت فضایی , بهرام قاسمی سخنگو و رئیس مرکز دیپلماسی عمومی و رسانه ای وزارت امور خارجه , جاهلانه , مواخذه , نیروگاه های خورشیدی , 16 استان , گروه اقدام مالی , شکارچی متخلف , پاراالمپیک , استراتژی ائتلاف , تلفات افغانستان , مرکز مبادلات ارزی , پایمال مالیات آمریکایی ها , بازوی عدالت کیفری , میکروسکوپی , اقتصاد دانان , میانسالبی , تراشتگن , گنبدی , سالگرد شهید زرهرن , تعرفه پرستاری , شادی زندگی , خط آهن , کفش ساقدار , همایش مطالعات تمدن , فستیوال ورزشی و گردشگری کشورهای اکو , صادق ذبایحی , جنگنده های کانادا , انتشار گازمنواکسید کربن , تری‌گلیسیرید , تلفن ماهواره ای , انقلاب اخلاقی , آلوین آوانسیان , کلاهبرداری، , ستاره دریایی ,

برخی از مطالبی که کاربران هم اکنون در حال خواندن آن هستند
درمان , قانون گمرکی در مورد روش صدور موقت , کلان , فراگیری زبان تبلیغات , بطن چپ , پراکندگی جهانی جذام در سال ۱۹۹۸ , اندازه‌گیری نفوذ , پيچاندن مو , گلیم بافی , ماده ۱۴ - کد سازنده , وسایل جمع‌آوری اطلاعات , تعیین نوع استخوان‌بندی بدن (جثه) براساس نسبت‌های قد به دور مچ (r) , آدنوما , مالکیت انفرادی , نکته‌ای که شیخ بصره از رابعه پرسید , سندرم ورید اجوف فوقانی , سرو کوهی - Juiperus , خردەفروشی , عنبیه پلاتو (Plateau iris) , در پند و اخلاق ,

برخی منابع مهم خبری
varzesh3.com ورزش سه , zistboom.com زیست‌بوم , aecinema.ir هنر و تجربه , siasatrooz.ir روزنامه سیاست روز , pcparsi.com پی سی پارسی , namehnews.ir نامه نیوز , isunews.ir خبرنامه صادق , rooziato.com روزیاتو , jadidonline.com جدید آنلاین , zamannews.ir زمان نیوز , honarnews.com هنرنیوز , bahardaily.ir روزنامه بهار , afkarnews.ir افکار نیوز , kheybaronline.ir خیبرآنلاین , click.ir کلیک , mojnews.com موج نیوز , azadinews.ir آزادی , niniban.com نی نی بان , cinetmag.com سی نت , shahidnews.com شهیدنیوز , aryanews.com آریا , ashtidaily.com فرهنگ آشتی , sedayeeghtesad.ir صدای اقتصاد , fartakvarzeshi.ir فرتاک ورزشی , farhangnews.ir فرهنگ نیوز , journals.ut.ac.ir نشریات دانشگاه تهران , havades.ir حوادث , asemanweekly.com آسمان , mehrnews.com خبرگزاری مهر , akkasee.com عکاسی ,

ساخت سرد خانه  ◊  09111142935
وبگردی
70 میلیون در اروپا 100 میلیون در ایران / با قرارداد برجامی ! / این همه خوشحالی برای چیست ؟
70 میلیون در اروپا 100 میلیون در ایران / با قرارداد برجامی ! / این همه خوشحالی برای چیست ؟ - قیمت پایه خودرو پژو 2008 که محصول سال 2014 پژوی فرانسه به شمار می رود، در انگلستان، با احتساب مالیات و عوارض که معمولا هم در این کشور زیاد است، ۱۳ هزار و ۳۴۵ پوند می‌شود که اگر با پوند آزاد هم حساب کنیم، نزدیک به ۷۰ میلیون تومان خواهد شد.
اولین پست اینستاگرامی حسن روحانی پس از اهانت
اولین پست اینستاگرامی حسن روحانی پس از اهانت - فیلم / اولین پست اینستاگرامی حسن روحانی پس از اهانت به وی در راهپیمایی روز قدس
فیلم | توهین به رئیس‌جمهور در حاشیه راهپیمایی روز قدس
فیلم | توهین به رئیس‌جمهور در حاشیه راهپیمایی روز قدس - فیلم - در ویدئوی زیر تصاویری از توهین برخی از افراد حاضر در راهپیمایی روز قدس به رییس جمهور را مشاهده می کنید.
بیعت در نظام اسلامى یک شرط براى حقانیت زمامدارى، زمامدار است
بیعت در نظام اسلامى یک شرط براى حقانیت زمامدارى، زمامدار است - اگر یک زمامدارى بود مردم با او بیعت نکردند، یعنى آن را قبول نکردند آن زمامدار خانه‌نشین خواهد شد و مشروعیت ولایت و حکومت به بیعت مردم وابسته است یا بگوییم فعلیت زمامدارى و حکومت به بیعت مردم وابسته است.
بهناز جعفری !
بهناز جعفری ! - ویدیو از آپارات
روایت متفاوت از یک عنصر داعشی بازگشته به ایران
روایت متفاوت از یک عنصر داعشی بازگشته به ایران - مستند بازگشت عیسی که روایتی متفاوت از یک عنصر داعشی بازگشته به ایران است، نشان از حریت و بازگشت به عقلانیت جوانی فریب خورده است.سوژه ی اصلی این مستند عیسی جزنیا است که ماجرای پیوستن خود به گروهک تروریستی داعش و بازگشت خود را بیان می کند.
انتشار برای اولین بار لحظه شهادت شهید تیموری
انتشار برای اولین بار لحظه شهادت شهید تیموری - ویدیوهای اختصاصی شبکه افق + ویدیوهای دوربین های مدار بسته که برای اولین بار منتشر شدند
محمود خاوری در کانادا دیده شد / عکس
محمود خاوری در کانادا دیده شد / عکس - مدیرعامل بانک ملی دولت اصولگرای احمدی نژاد که در آن روزگار چفیه بر گردن می‌انداخت و چهره‌ای متظاهر داشت، پس از مشخص شدن دست داشتن در پرونده‌ی سه هزار میلیاردی، به کانادا فرار کرد.
اشاره علیخانی به زندگی شخصی اش در گفتگو با فرزند طلاق
اشاره علیخانی به زندگی شخصی اش در گفتگو با فرزند طلاق - احسان علیخانی دقایقی پیش در گفتگو با یک «فرزند طلاق»: خیلی شبیه تو بودم. تو آن سیزده سال رو دیدی، من اون سیزده سالم ندیدم.
رییس جمهور جوان فرانسه و همسرش!
رییس جمهور جوان فرانسه و همسرش! - امانوئل ماکرون یکشنبه شب به‌عنوان رئیس جمهور جدید فرانسه معرفی شد، او علاوه بر اینکه جوانترین رئیس جمهور این کشور است، همسری دارد که بسیار مورد توجه رسانه‌ها قرار گرفته است.
برخورد پره‌های بالگرد به سر مدیرکل بحران کهگیلویه‌وبویراحمد
برخورد پره‌های بالگرد به سر مدیرکل بحران کهگیلویه‌وبویراحمد - اخیرا تصاویر برخورد ملخک هلی کوپتر با مدیرکل حوادث غیرمترقبه کهگیلویه،به عنوان خبری داغ در کانال های تلگرامی منتشر شده. این ویدئو مربوط به مرداد ۸۹ است.
رابطه عاشقانه رضا روحانی با مجری شبکه من و تو
رابطه عاشقانه رضا روحانی با مجری شبکه من و تو - این آهنگساز 39 ساله به تازگی رابطه ای عاشقانه را با یکی از مجریان شبکه من و تو آغاز کرده است. رضا روحانی با انتشار عکسی از خودش و فرانک مجری این شبکه, از پیدا کردن عشق واقعی زندگی اش نوشت.
صید ماهی خاویاری ۶۰۰ کیلویی در دریای خزر
صید ماهی خاویاری ۶۰۰ کیلویی در دریای خزر - به گزارش خبرنگار مهر، یک فیل‌ماهی خاویاری با وزن حدودی ۶۰۰ کیلو و بیش از ۷۰ کیلوگرم خاویار روز یکشنبه توسط صیادان دو کومه گمیشانی صید شد.
    پربازدیدها