ویستا مرجع مهمترین عناوین خبری / پنج شنبه ۲ مرداد ۱۳۹۳ / Thursday, 24 July, 2014
طبقه‌بندی ویژگی‌های شخصیت

طبقه‌بندی ویژگی‌های شخصیتطبقه بندی چارچوبی نظام دار برای تمایز قائل شدن، نظم دادن و نام گذاری انواع و گروه ها در یک علم می باشد ( جان و همکاران ، ۱۹۹۸ ). از جمله اهداف اصلی طبقه بندی های علمی ، ارائه از حوزه های اصلی و غالب یک علم است که از طریق آن می توان تعداد زیادی از موارد خاص و منفرد را به جای بررسی جداگانه، به صورت (گروهی ومتعاقباً) ساده تر، مورد بررسی قرار دارد.
علاوه براین، یک طبقه بندی که به صورت عمومی پذیرفته شده است، می تواند تا حد زیادی فرایند افزایش و انتقال یافته های تجربی را از طریق ارائه یک سیستم نام گذاری و واژگان استاندارد تسهیل کند ( جان و سرایواستاوا ، ۱۹۹۹ ). چنین طبقه بندی پذیرفته شده ای از مدت ها پیش در بعضی از علوم چون زیست شناسی وجود داشته است. اما نباید فراموش کرد که طبقه بندی ویژگی های شخصیتی در روان شناسی شخصیت مشکل تر از طبقه بندی گونه های حیوانی وگیاهی در زیست شناسی خواهد بود . به عنوان یکی از دلایل این امر می توان به انتزاعی بودن ویژگی های شخصیتی اشاره کرد (جان و همکاران، ۱۹۸۸ ).
خوش بختانه علی رغم وجود چنین دشواری هایی، می توان ادعا کرد پس از چندین دهه تحقیق، روان شناسان شخصیت در حال نزدیک شدن به یک وفاق عمومی در مورد ویژگی های شخصیتی انسان می باشند : مدل ۵ عاملی یا پنج عامل اصلی شخصیت ( جان و سریواستاوا ، ۱۹۹۹).
بر اساس این مدل، شخصیت از پنج بعد اصلی تشكیل شده است كه عبارتند از نوروز گرایی(N) ( یا از وجه دیگر ، پایداری هیجانی )، برون گرایی(E) ( یا فعالیت )، گشودگی به تجربه(O) (یا فرهنگ یا روشنفكری )، همسازی (A)، وظیفه شناسی(C). از این پنج عامل، دو عامل برونگرایی و توافق به صفات شخصیتی دارای ماهیتی بین شخصی مربوط اند. عامل وظیفه شناسی اساساً صفات رفتاری هدف گرا و نیز كنترل تكانه ها به شكلی جامعه پسند را در بر می گیرد. در عامل نوروز گرایی، پایداری هیجانی در برابر گستره ای از هیجانات منفی مانند غم، تحریك پذیری، تنش عصبی، و ... قرار می گیرد و عامل گشودگی نیز به گستردگی، عمق، و پیچیدگی وجوه فكری، ذهنی، و تجربیات فرد مربوط است.
حجم انبوهی از تحقیقات در زبان های مختلف و با ابزارها و نمونه های متفاوت، اصلی بودن این پنج عامل را تایید كرده اند و نشان داده اند كه هر پنج عامل مذكور از اعتبار همگرا و تفكیكی بین ابزار و بین ناظر خوبی برخوردارند و در طی تحول فرد نیز نسبتاً پایدار می مانند. هر كدام از عامل ها یك بعد هستند نه یك گونه یا نوع ( مانند تیپ های شخصیت ) بدین معنا كه تفاوت افراد در هر بعد و مولفه، تفاوتی كمی و درجاتی است. در این مدل هر عامل از شش مولفه تشكیل شده است كه به صفات مختلف تحت پوشش آن عامل اشاره دارند(جان و پروین، ۲۰۰۳) .
●مروری بر تاریخچه مدل پنج عاملی
پرداختن به زبان طبیعی برای توصیف شخصیت با كارهای كلاگس ( ۱۹۲۶ ) و باومگارتن( ۱۹۳۳) آغاز گردید. پس از آنها، در سال ۱۹۳۶، آلپورت و ادبرت در یك مطالعه ی جریان ساز به بررسی صفات مربوط به شخصیت در دیكشنری های جامع انگلیسی پرداختند. فهرست اصطلاحات و صفاتی كه آنها تهیه كردند تقریباً ۱۸۰۰۰ واژه را در بر می گرفت. آنها كوشیدند این واژه ها را دسته بندی كنند، كاری كه به گفته ی خودشان یك عمر وقت می برد و به واقع هم برای ۶۰ سال روانشناسان شخصیت را سرگرم ساخت (جان، پروین،۲۰۰۳ ).
كار آلپورت و ادبرت چهارچوب اولیه ای برای واژه شناسی شخصیت فراهم آورد و پس از آن كتل با استفاده از این فهرست، مدلی چند بعدی از ساختار شخصیت ارائه داد. كتل در فهرست مذكور تنها صفات شخصیتی را مورد توجه قرار داد كه بالغ بر ۴۵۰۰ صفت بودند و آنها را به ۳۵ متغیر شخصیتی تقلیل داد. در واقع او ۹۹ درصد صفاتی را كه آلپورت گردآوری كرده بود، كنار نهاد و علت این كار محدودیت روش های آماری برای تحلیل عاملی در زمان او بود. كتل با انجام چندین تحلیل عاملی روی این مجموعه ی اندك، به ۱۲ عامل شخصیت دست یافت كه بعدتر بخشی از پرسشنامه ی ۱۶عاملی او را تشكیل دادند(کتل،ایبروتاتسوکو،۱۹۷۰). كتل مدعی بود كه این ۱۶ عامل از انسجام و پایداری بین ابزاری بالایی برخوردارند اما تحلیل های مجدد همان ماتریس همبستگی كتل توسط روانشناسان دیگر، تعداد و ماهیت عامل های پیشنهادی او را تایید نكرده اند( به نقل از پروین وجان ، ۲۰۰۳ ).
پس از كار كتل محققان بسیاری به ادامه ی كار او علاقه نشان دادند. در این میان فیسكه ( ۱۹۴۹ ) با بررسی ۲۲ متغیر از ۳۵ متغیر اولیه ی كتل در پرسشنامه های خود سنج و دگر سنج و سایر ابزارها، به ساختاری عاملی دست یافت كه بسیار شبیه پنج عامل بزرگ كنونی است. برای وضوح بخشیدن به عامل های فیسكه، كریستال و توپس ( ۱۹۶۱ ) ماتریس های همبستگی او را در هشت نمونه ی بسیار مختلف مورد تحلیل مجدد قرار دادند و در تمام آنها بطور نسبتاً پایدار و تكرار پذیری به همان پنج عامل دست یافتند.
۱ـ برونگرایی یا شادخویی
۲ـ توافق (همسازی)
۳ـ ثبات هیجانی دربرابر نورزگرایی
۴ ـ گشودگی
۵ ـ مسئولیت پذیری( قابلیت اطمینان ) .
اینها عواملی هستند که تحت عنوان "پنج بزرگ " شناخته شده اند ( گلدبرگ ، ۱۹۸۱) متاسفانه مطالعات توپس و کریستال ناشناخته ماند ،و این زمانی بود که انتشارات کتل و آیزنک بر ادبیات ساخت شخصیت ، مدلهای اتخاذ شده از روش تحلیل عوامل غلبه داشتند . اما نورمن ( ۱۹۶۳ ) و ساخت پنج عاملی را دوباره به عنوان پیشنهادی برای ابعاد تحت عنوان " قدمی به سوی طبقه بندی مناسب صفات ویژه شخصیت" منتشر نمود ( به نقل از دیگمن ،۱۹۹۰ ).
این عامل ها در كارهای روانشناسان بعدی نیز تكرار شدند و سرانجام به پنج عامل بزرگ شهرت یافتند . واژه ی بزرگ در اینجا به وسعت و گستردگی عامل ها اشاره دارد و بدین معناست كه در این مدل ، تفاوتهای شخصیتی به پنج صفت تقلیل نیافته اند بلكه هر عامل جنبه ای وسیع از شخصیت است و صفات بسیاری را تحت پوشش قرار می دهد .
پس از یك دوره ركود در دهه ی ۱۹۷۰ و اوایل دهه ی ۸۰ ، از میانه ی این دهه تحقیق در باب عامل ها و ساختار شخصیت ، رشدی قابل توجه یافت . در این بین گلدبرگ در سال ۱۹۹۰ طی چندین تحقیق و با استفاده از فهرست طولانی تری از صفات شخصیت ( حدود ۱۷۱۰ صفت ) مجدداً تاییدی برای پنج عامل بزرگ فراهم آورد
گلدبرگ علاوه بر نتایج تحقیقات خود ، کارهای دیگران را نیز مرور کرد و تحت تاثیر همسانی نتایج قرار گرفت . او این طور نتیجه گیری کرد که می توان گفت که تا حدودی این پنج بعد عمده دربرگیرنده هر الگویی در تنظیم تفاوت های فردی است و بدین ترتیب وجود ابعاد پنجگانه اصلی به تایید رسید ( پروین و جان ،۱۹۹۹).
درحالیكه محققان دارای رویكرد لغوی به گردآوری شواهد برای پنج عامل بزرگ می كوشیدند، محققانی كه با مقیاس های پرسشنامه ای شخصیت كار می كردند نیاز شدیدی برای چهارچوبی سازمان دهنده برای این شواهد احساس كردند. تحلیل عاملی مواد این پرسشنامه ها دو بعد وسیع برون گرایی و نوروز گرایی را آشكار ساخته بود. در اوایل دههٔ ۱۹۸۰، كاستا و مك كرا سرگرم تهیه ی پرسشنامهٔ شخصیتی به نام NEO بودند تا سه بعد نوروز گرایی، برون گرایی، و گشودگی را بسنجند. آنها كار خود را با تحلیل خوشه ای پرسشنامه ی كتل شروع كرده بودند ( کتل، ایبر و تاتسوکو،۱۹۷۰ ). تحلیل آنها ابتدائاً دو عامل برون گرایی و نوروز گرایی را آشكار ساخته بود اما كم كم اهمیت عامل گشودگی نیز كه در برخی از عوامل اولیه ی كتل مورد اشاره قرار گرفته بود برای آنها پررنگ گردید. در سال ۱۹۸۳ كاستا و مك كرا دریافتند كه نظام NEO تطابق بسیاری با سه عامل مدل پنج عاملی دارد ، اما صفات متعلق به حیطه های توافق و وظیفه شناسی را در بر نمی گیرد . در نتیجه آنها به توسعهٔ مدل خود بر مبنای تحلیل پرسشنامه های مربوط به سنجش دو عامل اخیر پرداختند و نسخهٔ تجدید نظر شده ای از پرسشنامه ی خود با عنوان NEO PI-R ارائه كردند.
بنا بر آنچه گفته شد، دو رویكرد عمده در كشف شكل كنونی پنج عامل بزرگ شخصیت یكی رویكرد گلدبرگ بوده است كه با تحلیل عاملی صفات مربوط به شخصیت در فرهنگ لغات زبان های طبیعی به این كار پرداخته است( گلدبرگ ، ۱۹۸۱ ) و دیگری رویكرد كاستا و مك كرا می باشد كه به تحلیل عاملی انواعی از پرسشنامه های شخصیت پرداخته اند. این دو مدل از لحاظ تجربی و شواهدی كه دارند بسیار به هم نزدیك اند اما از حیث مفهومی و نظری متفاوت می باشند. از جنبه ی مبنای نظری، مدل گلدبرگ بر فرضیهٔ لغوی مبتنی است. بر اساس این فرضیه، اساسی ترین و اجتماعی ترین تفاوت های فردی، در طول تاریخ در قالب اصطلاحات و صفات شخصیتی در زبان های طبیعی كدگذاری شده اند. در مقابل مدل كاستا و مك كرا بر پایه هایی نظری تكیه دارد كه بنا بر آنها، صفات شخصیت در مدلی جامع از علل و زمینه های ژنتیك و محیطی جای می گیرد. درنتیجه این تفاوت های نظری، عامل ها و مولفه ها در مدل گلدبرگ خاصیت فنوتیپی دارند و فاقد نقش علی و تبیینی هستند، بر خلاف مدل كاستا و مك كرا كه برای آن ها خاستگاهی زیستی- اجتماعی قائل است و آنها را تبیین كنندهٔ رفتار می داند (جان – پروین، ۲۰۰۳).


همچنین مشاهده کنید


همچنین سایر کاربران این صفحات را هم دیده‌اند
صنعت توریسم    فهرست موضوعی و تشریحی جاذبه های ایران    جاذبه های طبیعی    شکارگاه ها و زیستگاه های حیات وحش   
بهداشت و سلامت    سلامت    واکسیناسیون    اصول ایمونولوژیک واکسن ها    فاکتورهائی که پاسخ ایمنی را تحت تأثیر قرار می دهند   
دارو و درمان    فهرست بیماری ها   
صنعت توریسم    فهرست موضوعی و تشریحی جاذبه های ایران    جاذبه های طبیعی    ارتفاعات و قله ها   
شعر و ادب    خاقانی    دیوان اشعار    قطعات   
جامعه شناسی    مردم شناسی    جامعه شناسی ایلات و عشایر   
فرهنگ عامهٔ مردم ایران    بازی ها    انواع بازی ها بدون منطقهٔ بومی   
دارو و درمان    درمان    بیماری های داخلی    نورولوژی    انواع بیماری های نورولوژی    مننژیت آسپتیک، آنسفالیت ویرال و بیماری های پریون    لکوآنسفالوپاتی چندکانونی پیشرونده (PML)   
دارو و درمان    داروهای ژنریک   
صنعت توریسم    فهرست موضوعی و تشریحی جاذبه های ایران    شهرهای ایران   


کلمات در حال جستجو
محسن رضایی    نامه    غزه    فلسطین    محمد خاتمی    روز قدس    راهپیمایی    داعش    قدس    هواپیما    الجزایر    تجمع    مادران صلح    اسرائیل    فوائد معصوم    عراق    رییس جمهور   



خلاصه رسانه‌ها
وضع حمل در غزه زیر آتش توپ و تانک - خاورمیانه - اینها تصاویری است که آلیسون باسکرویل، عکاس الجزیره از وضع حمل در بیمارستان الشفای غزه تهیه کرده است.
عرق شرم بر پیشانی نماینده به خاطر قیمت پراید! - امروز در دنيا بحثي كه مطرح است كيفيت بيشتر و قيمت پایین تر است؛ اما در ايران كيفيت كه به كلي فراموش‌شده و در بحث قيمت هم خودروسازان خون مردم را توي شيشه کرده‌اند.
فیلم: پیامبر اسلام برای گذر از سوءظن چه کرد؟ - همچون مغرب‌های پیشین، نخست اسماءالله‌الحسنی را خواهید شنید و در ادامه، نوای ربنا را با صدای یک کودک خوش صدا می‌شنوید. سپس به روال هر غروب، به یکی از مشاغلی اشاره‌ داریم که در این ماه عزیز نیز همچون دیگر استمرار دارد.
احمدی نژاد به افطاری مرکز اسناد انقلاب اسلامی رفت - احزاب و شخصیت‌ها - محمود احمدی نژاد و جمعی از چهره های سیاسی در افطاری مرکز اسناد انقلاب اسلامی حضور یافتند.
شورای حقوق بشر سازمان ملل کمیسیون تحقیق به غزه بفرستد - سفیر ایران به عنوان رئیس جنبش غیر متعهدها در نشست ویژه شورای حقوق بشر با ابراز نگرانی عمیق نسبت به وخیم تر شدن بحران بشر دوستانه در نواز غزه از مجامع بین المللی مسئول ...
نیمه‌کاره ماندن بازی لیل و مکابی با دخالت حامیان فلسیطن - دیدار دوستانه تیم‌های لیل فرانسه و مکابی رژیم اشغالگر قدس به دلیل اعتراض حامیان مردم مظلوم فلسطین و درگیری در درون زمین نیمه‌کاره ماند. این دو تیم در جریان یک دیدار دوستانه در اتریش به مصاف هم رفته بودند.
اولین محموله کمکهای ایران برای غزه به قاهره ارسال شد - سخنگوی وزارت امور خارجه اعلام کرد: اولین محموله کمکهای هلال احمر ایران جهت انتقال به غزه، به قاهره ارسال شده است.
تکالیف شهرداری برای عفاف و حجاب چیست؟ - شهری - دو روز پیش معاون امور عمرانی وزیر کشور، تکالیف ۱۰ گانه شهرداری ها برای عفاف و حجاب را به شهرداران سراسر کشور ابلاغ کرد. اما این وظایف چیست؟
قانونی که ورود نخبگان جامعه پزشکی به دوره های تخصصی را محدود می کند - سلامت - معاون پارلمانی و امور مجلس وزارت بهداشت گفت: کاهش سهمیه پذیرش آزاد، ورود نخبگان جامعه پزشکی به عرصه‌های تخصصی را محدود می کند.
بان کی مون: آیت الله سیستانی فردی حکیم و اهل تسامح است/ وی الهام بخش جهانیان است - دبیر کل سازمان ملل ضمن تشریح جزئیات دیدارش با آیت الله سیستانی انتخاب رئیس جمهوری عراق را تبریک گفت و اعلام کرد که انتخاب رؤسای جمهور و پارلمان در عراق منجر به از بین ...
چرا روز قدس و حمایت از فلسطین؟ - خبرگزاری مهر-گروه دین و اندیشه: قدس، قبله نخستین مسلمانان جهان، سرزمین اصلی و موطن هزاران آواره مسلمان فلسطینی است که استکبار جهانی توسط صهیونیسم جنایتکار، از سال 1948 ...
دولت لایحه فوریتی کمک به کرانه باختری را به مجلس ارائه دهد - در بیانیه سازمان بسیج مستضعفین به مناسبت روز قدس آمده است: از دولت انتظار داریم در اجرای تدابیر مقام معظم ولایت مبنی بر «تسلیح کرانه باختری مانند غزه»، لایحه کمک به ...
برگزاری همایش «علوم اجتماعی در جهان اسلام» در آینده‌ای نزدیک/ علوم اجتماعی اسلامی نیازمند توجه به واقعیات اجتماعی است - دومین ضیافت اصحاب علوم اجتماعی اسلامی ایرانی با حضور اساتید و دانشجویان تحصیلات تکمیلی دانشگاههای شهر تهران به میزبانی پایگاه علوم اجتماعی اسلامی ایرانی ejtemaee.ir ...
لالیگا قرعه کشی شد/رئال مادرید-بارسلونا چهارم آبانماه در سانتیاگو برنابئو - فوتبال جهان - نخستین ال کلاسکو در فصل جدید روز چهارم آبانماه برگزار می شود.
سقوط هواپیمای الجزایری در آسمان مالی و کشته شدن 110 سرنشین آن - منابع الجزایری از سقوط یک هواپیمای الجزایری و کشته شدن 110 سرنشین آن خبر دادند.
هند 550 میلیون دلار دیگر از بدهی نفتی خود به ایران را پرداخت کرد - هند امرز سومین قسط از بدهی نفتی خود را به ایران به مبلغ 550 میلیون دلار به حساب ایران واریز کرد.
دبیر سی و سومین جشنواره بین المللی تئاتر فجر منصوب شد - مدیرکل مرکز هنرهای نمایشی طی حکمی دکتر اردشیر صالح پور را به عنوان دبیر سی و سومین جشنواره بین‌المللی تئاتر فجر منصوب کرد.
مبلغ قرارداد بازیکنان فولاد/ قهرمان با 8.3 میلیارد تیمش را بست؛البته به جز رقم قرارداد بختیار رحمانی - لیگ برتر - لیست مبلغ قرارداد بازیکنان فولاد در لیگ چهاردهم منتشر شد.
لاریجانی :دفاع از انقلاب نباید دولتی باشد/ توسعه کشور بیمار است - مجلس - رئیس مجلس با تأکید بر اینکه دفاع از انقلاب نباید دولتی باشد، گفت: مردم باید با حضور در صحنه‌های مختلف طرح‌ها و اندیشه‌های خود را ارائه و در آینده‌شان نقش‌آفرینی کنند.
محدودیت‌‌های ترافیکی راه‌ها در پایان هفته/ محور چالوس-کرج یک‌طرفه شد - تردد خودروها از ساعت ۱۴ روز جمعه ۳ مرداد تا ساعت ۱ بامداد روز شنبه از کرج به مرزن‌آباد ممنوع بوده‌ و تردد خودرو از ساعت ۱۷:۳۰ روز جمعه تا ۱ بامداد روز شنبه از ۱۵ ...
پیروزی پرگل ایران برابر میانمار / قهرمانی تیم ملی فوتسال امید در تورنمنت چین - فوتبال ملی - تیم ملی فوتسال امید با کسب 3 پیروزی قهرمان تورنمنت بین المللی چین شد.
عاشقانه روز بیست و ششم/خداوند به چه زمانی سوگند خورده است؟/چگونه با کار نیک خودمان را تنبیه کنیم؟ - دین و اندیشه - بیست و ششمین روز از میهمانی خدا فرا رسیده است، از میزبان مهربان و بخشنده یاری می خواهیم تا به تلاش و کوشش مستمر مداومت کنیم و هویت خود را در مقابل مستکبران از دست ندهیم. پرونده امروز به دوستداران اخلاق و نیکویی تقدیم می شود.
خوزستان آب اضافی برای انتقال به دیگر استانها ندارد - بر اساس قوانین بین‌المللی و بحث آب، اگر استانی مازاد آب شرب داشته باشد می‌تواند به سایر مناطق انتقال دهد ولی استان خوزستان این مازاد را ندارد که وزارت نیرو و یا دولت بخواهد با هدف آب‌رسانی به استان‌های دیگر آن هم جهت مصارف کشاورزی لوله‌کشی کند. استان خوزستان فاقد مازاد آب است، معلوم نیست برنامه دولت، بر چه مبنایی انجام می‌شود.
رئیس جمهور جدید عراق انتخاب شد/ با "فواد معصوم" بیشتر آشنا شوید - خاورمیانه - پارلمان عراق امروز پنجشنبه «فواد معصوم» نامزد توافقی کردهای این کشور را به عنوان رئیس جمهورجدید عراق برای دور چهارم ریاست جمهوری این کشور انتخاب کرد.
دلایل بازگشت خارجی‌ها به بازار ایران/ هدیه ویژه دولت به فعالان اقتصادی - رئیس دفتر رئیس جمهوری با اشاره به فروکش کردن التهابات بازار ارز هدیه دولت تدبیر و امید به فعالان اقتصادی را ایجاد محیط کسب و کار آرام و قابل محاسبه عنوان کرد و گفت: ...
نامه منتشر نشده محسن رضایی به فرمانده گردان های قسام - پایگاه اطلاع رسانی دکتر محسن رضایی ، نامه وی که در اوج حملات رژیم صهیونیستی ،خطاب به محمد الضیف فرمانده گردانهای قسام نوشته شده است را منتشر کرد.
سرانجام رئیس جمهور جدید عراق انتخاب شد - دقایقی پیش رأی گیری در پارلمان به پایان رسید و پس از شمارش آرا رقابت به «فواد معصوم» و «حنان الفتلاوی» محدود شد که با کناره گیری الفتلاوی، فواد معصوم کاندیدای اتحادیه میهینی کردستان عراق به عنوان رئیس جمهور انتخاب شد.
دستور وزارت صنایع به باشگاه های صنعتی /مبلغ قراردادهایتان را منتشر کنید - لیگ برتر - وزارت صنایع در نامه ای به باشگاه های صنعتی اعلام کرد که مبلغ قرارداد بازیکنان و کادر فنی خود را منتشر کنند.
فؤاد معصوم رئیس جمهوری عراق شد - منابع عراقی از پیروزی فؤاد معصوم در انتخابات امروز پارلمان عراق خبر دادند.
هلاکت سخنگوی داعش در موصل - در حمله هوایی ارتش عراق به مانور نظامی داعش در ورزشگاه موصل، سخنگوی این گروه تروریستی و چند نفر دیگر از اعضای آن به هلاکت رسیدند.


بیشترین بازدیدها - سرویس خبر
Copyright © 2008 - 2014 vista.ir. All Rights Reserved