ویستا مرجع مهمترین عناوین خبری / پنج شنبه ۹ مرداد ۱۳۹۳ / Thursday, 31 July, 2014
معرب و مبنی

معرب و مبنیوالاسم منه معرب و مبنی لشبه من الحروف مدنی
● اسم به دو نوع تقسیم می شود:
۱) معرب (آنچه كه شبیه حروف نیست)
۲) مبنی (آنچه كه شبیه حروف است)
به نظر مصنف وسیبویه وابن ابی ربیع علت بناء اسماء مبنی تنها بخاطرشبیه بودن آنها به معروف است.
كاشبه الوضعی فی اسمی جئتنا والمعنوی فی متی وفی هتا
وكنیابه عن الفعل بلا تاثر و كافتقار أصلا
در ابیات بالا انواع شباهت اسم به حرف را در چهارمورد ذكر كرده كه مبنی می شوند:
۱) در وضع شبیه حرف هستند: اسم گاهی بریك حرف وضع شد.مانند « ت » درضربت , یا بردو حرف وضع شده مانند « نا » در كرمنا و آن را درشعربا جئتنا ذكركرده .«ت»فاعل ومبنی شبیه حرف است دروضع بریك حرف و«نا»اسم است ومفعول ومبنی شبیه حرف است در وضع بر دو حرف
۲) در معنا شبیه حرف هستند:
الف) ازنظرمعنا شباهت به حروفی دارند كه كلمه ای برای آنها وضع شده.مثل(متی) كه مبنی است بخاطرشباهتش به حرف درمعنا.وآن استفاده می شود مثل متی تقوم؟_برای شرط مثل متی تقم أقم. ودرحالت شبیه به حرف موجود است دراستفهام مانند«همزه»است ودرشرط مانند «إن» می باشد.
ب) آنچه شبیه به حروفی است كه كلمه ای برای آن وضع شده.مثل «هنا»كه مبنی است بخاطرشباهتش به حرفی كه شایسته بوده چیزی برای آن وضع شود ولی وضع نشده برای اینكه مثال یكی معنی ازمعانی است كه شایسته بوده برای آن وضع شودكه بر آن دلالت كند همانطوركه برای نفی(ما) وبرای نهی (لا) وبرای تمنی(لبت)وبرای ترجی(لعل) و مانندآنها وضع شده است.بنابراین اسمهای اشاره بخاطر شباهتشان در معنا به حرفی مقدر معنی شده اند.
۳) در نیابت از فعل وعدم تأثیرپذیری ازعامل به حرف شباهت دارند و آن مانند اسمهای فعل است.(اسم فعل مانند حروف بر كلمات دیگرتأثیرمی گذارد ولی چیزی بر روی آن تأثیر نمی گذارد) مانند «دراك زیرا» دراك مبنی است بخاطر شباهتش به حرف كه در مابعدش عمل می كند وچیزی بر آن عمل نمی كند همانطور كه حرف اینچنین است.
باقول(بلاتأثر)ازآنچه معنای فعلی دارد.وازفعل گرفته می شود و بوسیله عوامل تأثیرمی گیرد احتراز كرده مانند(ضربنا زیدا)كه (إضرب)را در نیابت داردومصدراست وعمل فعل را انجام می دهدوجانشین اوست ومتأثراز عامل است ومنصوب است بخاطرفعل محذوف بر خلاف (دراك) كه اگر او جانشین (ادراك) باشد پس متأثر به عامل نیست.
حاصل آنچه منصف ذكر كرده اینست كه مصدر وضع شده در جایگاه فعل و اسمهای فعل هردو در نیابت از فعل اشتراك دارند ولی مصدر متأثر از عوامل است و معرب است بخاطرعدم شباهت آن به حرف و اسمهای فعل از عوامل تأثیر نمی گیرند پس مبنی می شوند بخاطر شباهتشان به حرف زیرا آنها(اسمهای فعل)جانشین فعل می شوند ولی از آن تأثیر نمی گیرند.
و اینكه منصف آنرا مبنی ذكر كرده بخاطر اینكه اسمهای فعل محلی از اعراب ندارند مورد اختلاف است كه در باب اسمهای فعل ذكر خواهیم كرد.
۴) بخاطراینكه به ما بعد خوداحتیاج دارند(كافتقارأصلا) شبیه حرف هستند مانند اسمهای موصول مثل (الذی) كه به صله نیازمنداست بنابراین به حرف شباهت دارد بخاطر نیازمند بودن پس مبنی می شوند.
و حاصل دو بیت بناء دراسمها بر ۶ باب است:
۱) ضمایر
۲)اسمهای اشاره
۳) اسمهای استفهام
۴) اسمهای شرط
۵) اسمهای فعل
۶) اسمهای موصول
ومعرب السماء ما قد سلما من شبه الحرف كأرض و سماء
گفته شده معرب بر خلاف مبنی است و گفته شد كه آن چیزی است كه شبه حرف است پس معرب آنچیزی است كه شبیه حرف نیست وبه صحیح ومعتل تقسیم می-شود و صحیح آن اسمی است كه آخر آن حرف عله نباشد و معتل اسمی است كه آخرش حرف عله باشد مانند (سما)
ومعرب همچنین تقسیم می شود به متمكن امكن (منصرف) مانند زید و عمرو و متمكن غیر امكن (غیر منصرف) مانند:احمد.مساجد.مصابیح.
بنابراین در یك تقسیم بندی می توان به این صورت می توان گفت:
● اسمها:
▪ متمكن(معرب)
▪ متمكن امكن(منصرف) تنوین می گیرد و مجرور می شود با كسره هرگاه بدون «ال»باشد ویا مضاف نباشد
▪ متمكن غیر امكن(غیر منصرف) تنوین نمی گیرد و با كسره مجرور نمی شود جز هر گاه همراه«ال»باشد یا مضاف باشد.
▪ غیرمتمكن(مبنی)

منبع : سازمان آموزش و پرورش استان خراسان

همچنین مشاهده کنید


همچنین سایر کاربران این صفحات را هم دیده‌اند
کشاورزی جنگلداری و شیلات    دامپروری    انواع دام    پرورش گوسفند    نژادهای گوسفند    نژادهای پشمی دورگ (Crossbred woll Breeds)   
ارتباطات    ارتباطات انسانی    پیام    پیام های غیرکلامی    ارتباطات غیرکلامی    زبان بدن کودک    زبان بدن بین یک تا دوسالگی    هیجان های کودکان نوپا    شادی و لذت    زبان بدن و غمگینی کودکان   
دارو و درمان    درمان    بیماری های داخلی    بیماری های دستگاه گوارش    هپاتیت    هپاتیت حاد    هپاتیت توکسیک و ناشی از دارو   
صنعت توریسم    فهرست موضوعی و تشریحی جاذبه های ایران    جاذبه های فرهنگی و هنری   
شعر و ادب    سعدی    دیوان اشعار    غزلیات   
شعر و ادب    اَوْحَدی    دیوان اشعار    غزلیات   
تحقیق و پژوهش    انواع تحقیقات علمی    تحقیقات علمی براساس ماهیت و روش    تحقیقات تجربی    شرایط تحقیق تجربی   
راهنمای بهداشت و سلامت    قلب و گردش خون    کلسترول بالای خون   
دارو و درمان    درمان    بیماری های داخلی    علائم و نشانه های مهم    دیسفاژی    اختلالات موتیلیته مری   
تغذیه    تغذیه در دوران های مختلف زندگی    دوران سالمندی    میزان توصیه شده غذایی   


کلمات در حال جستجو
اوباما    امریکا    سلیمانی    توهم    خلع سلاح    عملیات    غزه    افخم    واکنش    اسرائیل    نتانیاهو    جاده    فیروزکوه    ترافیک   



خلاصه رسانه‌ها
خطر "علی کریمی" بالای سر دایی/ رقابتهای جذاب در تهران و اصفهان - خبرگزاری مهر - گروه ورزشی: هفته نخست لیگ چهاردهم جمعه درحالی با برگزاری 5 دیدار به پایان می‌رسد که رقابت پرسپولیس - نفت در ورزشگاه آزادی که رویارویی پرسپولیس با یک ...
به کما رفتن یک قهرمان و حال وخیم یک مربی/ جنجال فوتبالیست‌های جعلی! - خبرگزاری مهر - گروه ورزشی: به نسبت خیلی از هفته‌های گذشته این هفت روز ورزش با اتفاقات ناگوار و تاسف‌بار زیادی همراه بود مانند به کما رفتن یک فرنگی‌کار جوان، تایید جعلی ...
به وقتش جام خشم خود را بر سر صهیونیست‌ها خالی می‌کنیم - فرمانده سپاه قدس سپاه پاسداران جمهوری اسلامی ایران در پیامی با هشدار به رژیم‌صهیونیستی و متحدانش، بر تداوم حمایت ایران از مقاومت در فلسطین تاکید کرد و گفت خلع سلاح مقاومت در فلسطین خواب پریشانی است که تعبیر نمی‌شود.
وقت آن رسیده که دوربین تلفن همراه را به کمک جامعه بیاوریم! - وقتی می‌بینیم که من و شمای نوعی گاه حتی از نعمت دیدن این دست مشکلات محرومیم، توقع زیادی خواهد بود که همه چیز را در سایه کم کاری مسئولان ببینیم چراکه چه بپذیریم و چه در صدد رد آن برآییم، همین امثال ما هستیم که به مسئولیت می‌رسیم و ندیدنمان را به مجموعه های تحت امر سرایت می‌دهیم.
برای داعش، جنگ با حماس بر جنگ با اسرائیل اولویت دارد! - سلفی‌های فعال در غزه چندین بار با حماس درگیر شده‌اند ولی تاکنون نتوانسته‌اند جای پای قابل توجهی در غزه به دست آورند. چند گروه از این سلفی‌ها اخیرا ویدئوهای در حمایت از داعش منتشر کرده‌اند و در مقابل در جریان جنگ اخیر در غزه، تعدادی از اعضای داعش، پرچم فلسطین را به آتش کشیدند. چه دلایلی باعث می‌شود که برای داعش، جنگ با حماس بر جنگ با اسرائیل اولویت داشته باشد.
مراسم معارفه نکونام به دوشنبه هفته آینده موکول شد - مراسم معارفه کاپیتان تیم ملی ایران در پامپلونا به عنوان خرید جدید باشگاه اوساسونا که قرار بود امروز چهارشنبه برگزار شود به تاخیر افتاد.
۲۱ بازیکن «سرباز فراری» فعلاً از بازی در لیگ محرومند - سرانجام سازمان لیگ از چهره بازیکنان لیگ برتری که خدمت سربازی را انجام نداده‌اند پرده برداشت تا در فاصله ۲۴ ساعت مانده به آغاز لیگ چهاردهم تیم‌های فوتبال لیگ برتری از به‌همراه داشتن برخی ستاره‌های خود محروم باشند.
ارائه طرح دوفوریتی حمایت از مردم فلسطین، بعد از تعطیلات در مجلس - مجلس - گروهی از نمایندگان مجلس از طرح دو فوریتی خبر داده اند که هدفش کمک به انتفاضه مردم غزه است.
نعمت‌زاده اعلام کرد:آغاز تحقیق و تفحص از وزارت صنعت /بازنگری در مقررات صادرات و واردات - وزیر صنعت، معدن و تجارت گفت: طبق آخرین آمار در تیرماه نرخ تورم به 25 درصد رسید و این در حالی بود که در سال گذشته تورم بیش از 40 درصد بوده است.
حمایت از مظلومین یک اصل برای جامعه بشریت است - یک نماینده مجلس خبرگان رهبری با تاکید بر لزوم حمایت همه جانبه جامعه جهانی از مردم غزه و فلسطین گفت:‌ جوامع جهانی باید از مظلومان حمایت‌های مالی، سیاسی و اجتماعی و در اقتضای شرایط حمایت عملی کنند.
خودروی خورشیدی ایران بهترین تیم مسابقات جهانی آمریکا شد - خودروی خورشیدی "هاوین 2" دانشگاه آزاد اسلامی قزوین، در پایان مسابقات جهانی خودروهای خورشیدی در آمریکا، به عنوان بهترین تیم خارجی مسابقات انتخاب شد.
هشدار هواشناسی برای آبگرفتگی معابر - سازمان هواشناسی برای روزهای آینده افزایش ابر ، وزش باد و رگبار و رعدوبرق در نواحی شرق و جنوب سرق کشور را پیش‌بینی کرد.
اسرائیلی‌ها قصد تکرار سناریوی پایان جنگ با حزب‌الله را دارند - در شرایطی که برای اولین بار جنگ در غزه باعث شده است که در روزهای اخیر تعداد تلفات ارتش اسرائیل در سرزمین‌های اشغالی بیشتر از غزه شود و در شرایطی که طرح آتش‌بس کری و پیشنهادات مصر با بن‌بست مواجه شده است، وزارت خارجه اسرائیل دو سناریو برای پایان دادن به جنگ مشابه پایان جنگ با حزب‌الله در سال 2006 را پیشنهاد کرده است.
تحریف آشکار قرآن در امارات/اختراع سوره جدید در نماز عید فطر! - امام جماعت بزرگترین مسجد شیخ نشین امارات، در اقدامی عجیب و سئوال برانگیز، با تحریف آشکار قرآن کریم، سوره جدیدی را در نماز عید فطر اختراع کرد.
حرف‌های نکونام پشیزی برایم ارزش ندارد/ کار سختی برابر راه‌آهن دارم - سرمربی تیم فوتبال استقلال تهران اعلام کرد که حرف‌های جواد نکونام پشیزی برایش ارزش ندارد و گفت: ایشان زمانیکه در تیم بودند، استقلال خیلی خوب بود و قلعه‌نویی را عامل ...
محافلی در قدرت هستند که اطلاعات اقتصادی را بیرون می‌دهند - اینها کسانی هستند که مطمئنا با محافل قدرت ارتباط دارند. هم اکنون افرادی هستند که سرشاخه واسطه‌ها و دلال‌ها هستند؛ فرقی هم نمی‌کند که این رانت‌ها سیاسی باشد یا اقتصادی. افرادی هستند که پس از جنگ و از زمان دولت سازندگی برخی کارتل‌ها تشکیل شده‌اند.
چگونه تونل‌های راهبردی مقاومت، بلای جان صهیونیست‌ها شده است؟ - در حالی که بیش از سه هفته از آغاز تهاجم نیروهای صهیونیست به غزه می‌گذرد، تحولات مربوط به درگیری‌ها در این منطقه به گونه‌ای پیش رفته که بر خلاف انتظار مقامات ارشد رژیم اسرائیل بوده است. در این زمینه، برخی منابع اسرائیلی با انتشار گزارش‌های میدانی، نسبت به تغییر عرصه نبرد به داخل سرزمین‌های اشغالی هشدار داده‌اند.
چه دشمنی خطرناک تر از «گرد و غبار» سراغ دارید؟! - با وضعیتی که در تهران و البرز، دو استانی که حدود یک سوم جمعیت کشور را در خود جای داده‌اند، حاکم شده است، هر چه درباره منشا شناسی گرد و غبار یافته‌ایم را می‌توانیم دور بریزیم چراکه شواهد و قرائن حکایت از آن دارند که در این زمینه به خودکفایی رسیده‌ایم!
تمام آنچه درباره سهمیه‎های کنکور باید بدانید/ اختصاص تسهیلات به مناطق محروم و زلزله زده  - سهميه بندي در آزمون سراسري سال 1393 از طریق سازمان سنجش آموزش کشور اعلام شد و  داوطلبان لازم است برای انتخاب هر چه بهتر رشته های دانشگاهی خود از نحوه سهمیه بندی ها مطلع ...
مقام چهارم جهان برای ایران در المپیاد شیمی/ کسب یک طلا و سه نقره - تيم ملي المپياد شيمي جمهوري اسلامي ايران در چهل و ششمين المپياد جهاني شيمي توانست یک مدال طلا و سه مدال نقره بدست بیاورد و از نظر مدال در مقام چهارم این المپیاد ایستاد.
توجه به امنیت غذایی کارگران در کنار امنیت شغلی - سخنگوی کانون عالی انجمن‌های صنفی کارگران ایران توجه به امنیت غذایی کارگران در کنار حفظ امنیت شغلی آنان را مورد تاکید قرار داد.
دفتر «اسکای‌نیوز» هم هدف موشک اسرائیلی قرار گرفت - پس از مورد هدف قرار گرفتن دفاتر شبکه خبری «الجزیره» در نوار غزه، دفتر شبکه خبری «اسکای نیوز» نیز مورد هدف موشک های اسرائیلی قرار گرفت.
آخرین آمار فروش فیلم‌های روی پرده - با اکران فیلم‌های عید فطر، فروش گیشه‌های سینمای ایران از مرز دو میلیارد گذشت.
مجری ممنوع‌الکار تلویزیون در یک تئاتر - نمایش "هر کس با تنهایی‌اش" به نویسندگی دوریس لسینگ و کارگردانی سید مهدی احمدپناه از هفتم مرداد ماه در تالار حافظ به روی صحنه می‌رود.
داعش قدیمی‌ترین مناره عراق را با خاک یکسان کرد - گروه تروریستی داعش قدیمی‌ترین مناره عراق در موصل را با خاک یکسان کرد.
پنج مورد جالب که باید درباره لیگ چهاردهم فوتبال ایران بدانید - لیگ چهاردهم فوتبال ایران، در حالی فردا با بازی فولاد و تراکتورسازی آغاز می‌شود که تفاوت‌های فراوان و جالبی نسبت به دوره‌های قبلی‌اش در آن دیده می‌شود؛ از قانون سقف بودجه‌ای که سازمان لیگ برای تیم‌ها در نظر گرفته است تا فروش اینترنتی بلیت های لیگ برتر و حواشی دیگر.
مسئولان در حق فیلمی درباره امیرالمومنین بی عدالتی کردند/ ارتباط با وقایع سال 88 شایعه است - احمد گرشاسبی کارگردان فیلم «اینجا شهر دیگری است» که با موضوع ضربت خوردن حضرت علی (ع) اکرانی محدود شده است، از رفتارهای تبعیض آمیز مسئولان سینمایی کشور با این فیلم از ...
1255 شهید و7100 زخمی/شدیدترین درگیری رزمندگان مقاومت و نظامیان صهیونیستی - منابع فلسطینی ضمن اعلام جدیدترین آمار شهدا و مجروحان حملات ددمنشانه صهیونیستها، از درگیری های شدید میان رزمندگان مقاومت و نظامیان رژیم صهیونیستی در مناطق التفاح و ...
اعلام عملکرد تحقیقاتی دستگاه‌های اجرایی کشور/ عدم ثبت اطلاعات پژوهشی72 درصد دستگاه‎ها - بررسی آخرين وضعيت جمع آوري اطلاعات عملكرد تحقيقاتي دستگاههاي اجرايي و پژوهشي كشور نشان می دهد از مجموع 1870 دستگاه مشمول، 180 دستگاه ملی و 320 دستگاه استانی و در مجموع ...
فلسطین متعلق به فلسطینی ها است - وزیر خارجه ترکیه با تاکید بر ادامه تلاش های دیپلماتیک برای حل بحران غزه گفت فلسطین متعلق به فلسطینیان است.


بیشترین بازدیدها - سرویس خبر
Copyright © 2008 - 2014 vista.ir. All Rights Reserved