یکشنبه ۱۰ خرداد ۱۳۹۴ / Sunday, 31 May, 2015
یلدای‌ ایرانیان‌

یلدای‌ ایرانیان‌شب‌ اول‌ چله‌ بزرگ‌ زمستان‌ را كه‌ مقارن‌ با شب‌اول‌ دی‌ ماه‌ است‌، شب‌ یلدا می‌گویند. در این‌شب‌ كه‌ بلندترین‌ شب‌ سال‌ است‌، اكثر خانواده‌هابه‌ شب‌ زنده‌داری‌ می‌پردازند. بعضی‌ نیز بسیاری‌از دوستان‌ و بستگان‌ خود را دعوت‌ می‌كنند وبرای‌ پذیرایی‌ از آنها و نیز صرف‌ غذا سفره‌ای‌می‌گسترند. این‌ سفره‌ كه‌ بی‌شباهت‌ به‌ سفره‌هفت‌سین‌ نوروز نیست‌، در اتاقی‌ گسترده‌ می‌شود،یكی‌ دو لاله‌ و چند شمع‌ زیبا و نگین‌ در آن‌ گذاشته‌و روشن‌ می‌كنند. در حاشیه‌ آن‌، در ظرفی‌ زیبامقداری‌ اسپند می‌گذارند و روی‌ آن‌ را آتش‌می‌ریزند تا بوی‌ آن‌ در اتاق‌ بپیچد. از میوه‌ها انارو مركبات‌، به‌ ویژه‌ هندوانه‌ باید در سفره‌ باشد. ازانواع‌ تنقلات‌ نخودچی‌، كشمش‌، حلوا ارده‌،آجیل‌ مشكل‌گشا، رنگینك‌ و ارده‌ شیره‌، خرما وانجیر نیز در سفره‌ گذاشته‌ می‌شود و غذای‌ ویژه‌سفره‌ شب‌ یلدا هویج‌پلو است‌.
قدیمی‌ها معتقد بودند كه‌ عموم‌ مردم‌ یا گرم‌مزاجند، یا سرد مزاجند و در شب‌ یلدا آنها كه‌ گرم‌مزاجند باید حتما انواع‌ خنكی‌ها مانند هندوانه‌بخورند تا طبعشان‌ برگردد و سردمزاج‌ شوند و آنهاكه‌ سرد مزاجند، باید در این‌ شب‌ از انواع‌گرمی‌ها مانند: خرما، رنگینك‌، انجیر و ارده‌ شیره‌بخورند تا مزاج‌ آنها نیز به‌ گرمی‌ برگردد. در این‌شب‌، تا دیرگاهان‌ می‌نشینند و به‌ شوخی‌،گفت‌وگو، خاطره‌ گویی‌ و مشاعره‌ وشب‌زنده‌داری‌ می‌پردازند.
فال‌ حافظ نیز در میان‌ خانواده‌ها، به‌خصوص‌در این‌ شب‌ رواج‌ فراوان‌ دارد.
شب‌ یلدا یا «شب‌ چله‌» شب‌ اول‌ زمستان‌ ودرازترین‌ شب‌ سال‌ است‌ و فردای‌ آن‌ با دمیدن‌خورشید، روزها بزرگ‌تر شده‌ و تابش‌ نور ایزدی‌افزونی‌ می‌یابد. این‌ بود كه‌ ایرانیان‌ باستان‌، آخرپاییز و اول‌ زمستان‌ را شب‌ زایش‌ مهر یا زایش‌خورشید می‌خواندند و برای‌ آن‌ جشن‌ بزرگی‌برپا می‌كردند.
نور، روز و روشنایی‌ خورشید، نشانه‌هایی‌ ازآفریدگار بود; در حالی‌ كه‌ شب‌، تاریكی‌ و سرما ونشانه‌هایی‌ از اهریمن‌. مشاهده‌ تغییرات‌ مداوم‌شب‌ و روز مردم‌ را به‌ این‌ باور رسانده‌ بود كه‌ شب‌و روز یا روشنایی‌ و تاریكی‌ در یك‌ جنگ‌ همیشگی‌به‌ سر می‌برند. روزهای‌ بلندتر روزهای‌ پیروزی‌ وروشنایی‌ بود; در حالی‌ كه‌ روزهای‌ كوتاه‌ترنشانه‌ای‌ از غلبه‌ تاریكی‌.
برای‌ در امان‌ بودن‌ از خطر اهریمن‌، در این‌شب‌ همه‌ دور هم‌ جمع‌ می‌شدند و با افروختن‌آتش‌ از خورشید، طلب‌ بركت‌ می‌كردند.
آیین‌ شب‌ یلدا یا شب‌ چله‌، خوردن‌ آجیل‌مخصوص‌، هندوانه‌، انار و شیرینی‌ و میوه‌های‌گوناگون‌ است‌ كه‌ همه‌ جنبه‌ نمادین‌ دارند و نشانه‌بركت‌، تندرستی‌، فراوانی‌ و شادكامی‌ هستند.
بعضی‌ می‌گویند كه‌ مردم‌ باستان‌ چنین‌ شبی‌ راتولد خورشید می‌دانستند; زیرا بعد از آن‌ روز به‌كوتاه‌ترین‌ حد خود می‌رسید. بعد از یلدا، روزهامجددا بلند و بلندتر می‌شوند و خورشید زمان‌بیشتری‌ بر مردم‌ نورافشانی‌ می‌كند.
● سفره‌ رنگین‌
قدیمی‌ها برای‌ شكستن‌ تیرگی‌ و سردی‌ آن‌ درگذشته‌ای‌ نه‌ چندان‌ دور، آتش‌ می‌افروختند واین‌ آتش‌ را تا طلوع‌ خورشید پاس‌ می‌داشتند كه‌خاموش‌ نشود. برای‌ فراموش‌ كردن‌ بلندی‌ آن‌،جشن‌، سور، شبچره‌ در شكل‌های‌ مختلف‌ درخانواده‌های‌ ایرانی‌ مرسوم‌ بود. در چنین‌ شبی‌اغلب‌ به‌ خانه‌ بزرگ‌ خانواده‌ می‌روند و صاحب‌خانه‌ از میهمانان‌ با آجیل‌ مخصوص‌ شب‌ یلدا وهندوانه‌، انار و میوه‌های‌ آبدار دیگر پذیرایی‌می‌كند. آجیل‌ شب‌ یلدا مخلوطی‌ است‌ از تخمه‌،
بادام‌، پسته‌، فندق‌، كشمش‌، نخودچی‌، توت‌ وانجیر خشك‌...
هندوانه‌، میوه‌ اصلی‌ شب‌ یلداست‌. از هر میوه‌می‌توان‌ گذشت‌ اما هندوانه‌ باید باشد. این‌ روزهاهندوانه‌ فروش‌ها در گوشه‌ و كنار شهر با كامیون‌هندوانه‌ به‌ مردم‌ عرضه‌ می‌كنند.
عقیده‌ عامه‌ بر این‌ است‌ كه‌ هر كس‌ در شب‌ یلداهندوانه‌ بخورد، در تابستان‌ آینده‌ تشنگی‌ بر اوغلبه‌ نخواهد كرد.
شب‌ زنده‌ داران‌ شب‌ یلدا، اغلب‌ به‌سرگرمی‌های‌ رایج‌ دسته‌ جمعی‌ می‌پردازند. ازرسومی‌ كه‌ در اغلب‌ شهرهای‌ ایران‌ برگزارمی‌شود، تفال‌ به‌ حافظ است‌. طبیعی‌ است‌ كه‌تفال‌ به‌ حافظ، حداكثر از اواخر قرن‌ هشتم‌هجری‌ یا اوایل‌ قرن‌ نهم‌ مرسوم‌ شده‌ است‌; درحالی‌ كه‌ مراسم‌ یلدا بسیار قدیم‌تر است‌. سبب‌عجین‌ شدن‌ تفال‌ حافظ را با یلدا باید در علاقه‌مردم‌ به‌ این‌ غزلسرا و رگه‌های‌ تفكر در اشعار اوجستجو كرد.
بزرگ‌ خانواده‌ دیوان‌ حافظ را برمی‌ دارد و باخواندن‌ سوره‌های‌ حمد و توحید و سپس‌ با گفتن‌این‌ جملات‌، آن‌ را می‌گشاید:
یا خواجه‌ حافظ شیرازی‌ بر ما نظر اندازی‌، ماطالب‌ این‌ رازیم‌ و تو كاشف‌ این‌ نیازی‌، تو را به‌ بادمصلی‌ و آب‌ ركن‌ آباد، تو را به‌ شاخ‌ نبات‌، تو را به‌پیر خودت‌ علی‌ (ع‌) قسم‌ می‌دهم‌ كه‌ راست‌ وحقیقت‌ را بگویی‌...
ندیدم‌ خوشتر از شعر تو حافظ
به‌ قرآنی‌ كه‌ اندر سینه‌ داری‌
پس‌ از گشودن‌ دیوان‌، اولین‌ غزل‌ بالای‌ صفحه‌دست‌ راست‌ را می‌خواند. اگر این‌ غزل‌ نیمه‌ كاره‌باشد، با ورق‌ زدن‌ از پشت‌ صفحه‌ غزل‌ را از آغاز،قرائت‌ می‌كند. بعد بیت‌ اول‌ از غزل‌ بعدی‌ یا ازغزل‌ هفتم‌ را به‌ عنوان‌ شاهد می‌خواند و شنونده‌با برداشت‌ از غزل‌، خوب‌ بودن‌ یا بد بودن‌ تفال‌خویش‌ را می‌یابد.
گاهی‌ نیز گیرنده‌ فال‌ افراد را شماره‌ گذاری‌می‌كند و پس‌ از فاتحه‌ و گفتن‌ جملاتی‌ كه‌ ذكر شد،غزل‌ اول‌ را برای‌ نفر اول‌ و غزل‌ دوم‌ را برای‌ نفردوم‌... می‌خواند...
امید آن‌ كه‌ در دل‌ این‌ شب‌ سرد و تاریك‌،دوستی‌ها و همبستگی‌ها محفل‌ همه‌ ما را نور وگرمی‌ ببخشند... ما همواره‌ اندیشه‌ همه‌ هموطنان‌خود هستیم‌، شما هم‌ به‌ یاد ما باشید

منبع : مجله خانواده سبز

مطالب مرتبط
حراج بزرگ آثار هنری تهران / تصاویر - حراج بزرگ آثار هنرهای تجسمی تهران در هتل آزادی تهران با حضور دایی و همسرش و جمعی از هنرمندان برگزار شد.
این دندانپزشکان دهن آمریکا را سرویس میکنند - روز گذشته گروهی از مخالفان مذاکرات هسته‌ای (موسوم به دلواپسان) در مشهد تجمع کردند که مهرداد بذرپاش (رئیس گروه مشاوران ...
دختر مهناز افشار متولد شد / عکس - مهناز افشار بازیگر سینمای ایران چند روز پس از تولد دخترش عکسی از او را در صفحه اینستاگرامش منتشر کرده است.
تبِ عکس یادگاری با جمشید مشایخی / تصاویر - این روزها تبِ عکس یادگاری با جمشید مشایخی خیلی داغ شده است. همینطور عکس با عزت الله انتظامی و محمدعلی کشاورز. کلاً درجه این تب با گذر سن این عزیزان رابطه مستقیم دارد.
فیلم زنده سوزاندن ‎مسلمانان آفریقای مرکزی +18 - جنایت زنده سوزاندن انسانهای بی گناه در سکوت سردمداران حقوق بشر و بی‌توجهی خود انسانها به یکدیگر هنوز ادامه دارد . این ویدئو به جنایت مسیحیان آفریقای مرکزی در حق مسلمانان این کشور نسبت داده شده است.
هویت فیلمبردار فاش شد ! / تصاویر - اقدام جالب و منحصر به فرد این نماینده ، گرچه باعث افشای دقیق اتفاقات در روز حادثه شد، اما احتمالاً پس از این باعث خواهد شد برخی در شلوغی های مجلس، مواظب زبان و بیان خود باشند، چرا که ممکن است حتی دور از دسترس خبرنگاران، نماینده ای در حال فیلمبرداری از ماجرا باشد.
تصاویر مراسم اختتامیه جشنواره کن - مراسم اعطای جوایز شصت و هشتمین دوره جشنواره فیلم کن با اعطای جایزه نخل طلای این دوره به فیلم «دیپان» ساخته «ژاک ائودیار» کارگردان معروف فرانسوی برگزار شد.
شوک سلفی مادر و دختری هانیه غلامی / تصاویر - سلفی مهران غفوریان، امین زندگانی و همسرش در ردیف اول یک کنسرت. لادن مستوفی و هنگامه قاضیانی. حضور علی اوجی هم که اتفاقی طبیعی است. عکسی دیدنی از سید احمد خمینی. مهتاب کرامتی در اختتامیه جشن عکاسان سینمای ایران
اینجا واس ماس تیتر یک «گاردین»! / عکس - رجمه ساده این عبارت انگلیسی که خلاصه صحبت های این مقام مسئول صهیونیستی است دقیقا دیالوگ معروف جواد رضویان در سریال در حاشیه است: « اینجا واس ماس، اینجا کل‌ش واس ماس»
حجامت / گزارش تصویری - پزشکان اعتقاد دارند حجامت نقش مهمی در پیشگیری از بیماری ها، مخصوصا بیماری های مزمن و مرتبط با سبک زندگی دارد. از دیرباز هدف اصلی در حجامت ارتقای سلامتی جسمی و روحی بوده است.
ویدیو: مشاجره لفظی کوچک زاده و ظریف در مجلس - جلسه غیر علنی مجلس با حضور محمد جواد ظریف وزیر امور خارجه و سید عباس عراقچی عضو ارشد تیم مذاکره کننده هسته‌ای امروز صبح به ریاست علی لاریجانی برگزار شد. ظریف و عراقچی آخرین روند مذاکرات ایران با 1+5 را در جلسه غیر علنی امروز مجلس برای نمایندگان تشریح کردند.اما پس از پایان سخنان ظریف و زمانی که وی قصد ترک مجلس را داشت برای لحظاتی صحن علنی با مشاجره کوچک زاده با ظریف به تشنج کشیده شد.
تصاویر دار زدن یک نطامی ایرانی! توسط داعش - این جنایت هولناک درحالی صورت گرفته که یک سایت معتبر مصر اعلام کرد که نظامی اعدام شده، یک سرباز ایرانی بوده که در گروه الحشد الشعبی (نیروهای بسیج مردمی) در فلوجه می‌جنگیده است!
ورود خاندان هاشمی به انتخابات مجلس / عکس - مشی پدران و رفتار دختران اگرچه با علم به این تفاوت‌ها نمی‌توان عملکرد 3 زن را در یک راستا ارزیابی کرد اما مشترکات آنها قابل توجه است که از مهم‌ترین آن می‌توان به نحوه مواجهه پدران با نگاه ایده‌آلیستی دختران اشاره کرد.
گلشیفته فراهانی در فرش قرمز جشنواره کن 2015 - گلشیفته فراهانی با فیلم سینمایی "دو دوست" به کارگردانی لویی گرل بازیگر و کارگردان فرانسوی در پنجاه و چهارمین دوره "هفته بین‌المللی منتقدان کن" شرکت کرده است. گزارش تصویری از گلشیفته فراهانی را ببینید.
خواهران اسکندری؛ لاله، سارا، ستاره / تصاویر - گریم متفاوت لیلا حاتمی که به سختی قابل تشخیص است، هنر دست استاد عبدالله اسکندری. و امیرمحمد زند و سارا منجزی پور در ارگ کریم خان زند.
این آزاده نامداری نیست کتیه ! / عکس - آزاده نامداری در واکنش به انتشار عکس گریمش در فیلم «نسیم» نوشت: این یه درد دله، باهمه کسایی که دوسشون دارم، من آزاده نامداری‌ام. چادریم، بخاطر اعتقادم، بخاطر قلبم. این عکس من نیستم، کتیه، تو فیلم جناب شهبازی، میخوام درکم کنید.
رایزنی هسته‌ای در منزل صالحی / عکس - عراقچی در صفحه شخصی‌اش در اینستاگرام با انتشار عکسی از این دیدار نوشت : عيادت كاري! استفاده از فرصت عيادت از استاد عزيز جناب آقاي دكتر صالحي براي پيگيري مباحث مذاكرات.
تصاویری از خودسوزی دختر دانشجو در شیراز! - ﺑﺮﺧﯽ ﺷﻨﯿﺪﻩ‌ﻫﺎ ﺣﺎﮐﯽ ﺍﺯ ﺁﻥ ﺍﺳﺖ ﯾﮏ ﺭﺍﺑﻄﻪ ﻋﺸﻘﯽ ﻭ ﻋﺎﻃﻔﯽ ﻧﺎﻓﺮﺟﺎﻡ ﻋﻠﺖ ﺍﯾﻦ ﮐﺎﺭ ﺑﻮﺩﻩ ﺍﺳﺖ ﻭ ﺁﺧﺮﯾﻦ ﺗﻤﺎﺱ ﺗﻠﻔﻨﯽ ﺩﺍﻧﺸﺠﻮ ﺑﺎ‌‌ ﻫﻤﺎﻥ ﻓﺮﺩ ﻣﻮﺭﺩﻧﻈﺮ ﺑﺮﻗﺮﺍﺭ ﺷﺪﻩ ﮐﻪ ﺩﺭ ﺣﺎﻝ ﺣﺎﺿﺮ ﺍﯾﻦ ﻓﺮﺩ ﺩﺭ ﺑﺎﺯﺩﺍﺷﺖ ﺑﻪ ﺳﺮ ﻣﯽ‌ﺑﺮﺩ.
فقیهه سلطانی پای سفره عقد / تصاویر - سلفی جدید آزاده نامداری با شال و مانتوی جدید در پشت فرمان که به لطف خدا همه چیز سر جایش است و خیلی خندان و بشاش و خوب بنظر میرسد. فقیهه سلطانی و همسر فوتبالیست پای سفره عقد.
وقتی امین حیایی ادای رامبد جوان رو درمیآره... - در برنامه خندوانه اتفاق افتاد.
پربازدیدها
فیلمنامه‌ ضعیف، فیلمنامه‌نویس بی‌انگیزه - هسته شکل‌گیری آثار نمایشی با یک طرح توسط نویسنده آغاز می‌شود و بعد از آن فیلمنامه نوشته می‌شود. مسلما وقتی این هسته درست در جایگاه خودش قرار نگیرد، بقیه حلقه‌ها ...
آرسنال قهرمان FA Cup انگلستان شد - گروه ورزشی: آرسنال با پیروزی 4-0 مقابل استون ویلا، قهرمانی رقابت های جام حذفی انگلیس شد.
موافقان مذاکرات هم می‌توانند بیرون بیایند؟ - گروه سیاسی: نماینده تبریز در مجلس گفت: دلواپسان هر وقت خوششان بیاید از سخنان مقام معظم رهبری هزینه می‌کنند و هر ...
وزیر اطلاعات: برخی دنبال برکناری‌ام هستند - گروه سیاسی: وزیر اطلاعات با اعلام اینکه برخی مجموعه ها که دستی در انتخابات دارند، از هم اکنون جهت‌گیری کرده و از همین حالا برای جایگزینی ...
نوبخت :در صورت توافق در مذاکرات 100 میلیارد دلار به منابع اقتصادی کشور وارد می‌شود - معاون رییس جمهوری و رییس سازمان مدیریت و برنامه ریزی کشور با بیان اینکه امروز شش کشور بزرگ دنیا در مقابل مردان دیپلماسی متعهد ادامه...
حیدر العبادی: به اعزام نیروهای «الحشد الشعبی» به موصل پایبند هستیم - نخست‌وزیر عراق متعهد شد که برای آزادسازی موصل از اشغال داعش، نیروهای بسیج مردمی «الحشد الشعبی» را اعزام کند.
آرسنال قهرمان FA Cup شد - آرسنال با پیروزی 4-0 مقابل استون ویلا، قهرمانی رقابت های جام حذفی انگلیس شد.
هشدار دولت لیبی درباره تسلط داعش بر تاسیسات نفتی شرق این کشور - دولت لیبی اعلام کرد مراکز و تاسیسات نفتی در نزدیکی شهر ساحلی سرت در شرق این کشور در معرض حملات احتمالی عناصر داعش قرار دارند.
بازی با اسم ها برای استقلال/ هیات مدیره آبی ها دوشنبه تغییر می کند! - بازی با اسم ها برای استقلال/ هیات مدیره آبی ها دوشنبه تغییر می کند! آخرین گمانه زنی ها حکایت از این دارد که دوشنبه آخرین نشست هیات مدیره فعلی استقلال است.
کری: مذاکرات بسیار خوبی داشتیم - وزیر خارجه آمریکا مذاکرات امروزش با جواد ظریف را «بسیار خوب» توصیف کرد.