یکشنبه ۲ اردیبهشت ۱۳۹۷ / Sunday, 22 April, 2018

درباره عبدالله کوثری


درباره عبدالله کوثری
▪ متولد ۱۳۲۵ همدان
▪ مترجم، شاعر و ویراستار
▪لیسانس از دانشكده اقتصاد دانشكده شهید بهشتی تهران
▪ عزیمت به لندن
▪ بیش از ۵۰ اثر ترجمه شده در دو گروه ادبی و اقتصادی
● تعدادی از آثار ترجمه شده
▪ پوست انداختن، كارلوس فوئنتس، انتشارات آگاه
▪ خودم با دیگران، كارلوس فوئنتس، انتشارات قطره
▪ گرینگوی پیر، كارلوس فوئنتس، انتشارات طرح نو
▪آئورا، كارلوس فوئنتس، انتشارات تندر
▪ خوان رامون خیمنس، هاواردتی یانگ، انتشارات كهكشان
▪ استاد شیشه ای، میكل سروانتس، انتشارات تجربه
▪الكساندر نبسوك، جرالد پیروگ، انتشارات كهكشان
▪ الكساندر پوشكین، جی تاماس شا، انتشارات كهكشان
▪ باریس پاسترناك، گی دومالاك، انتشارات كهكشان
▪ داستان های آمریكای لاتین، روبرتو گونسالس اچه وریا، انتشارات نی
▪ دنی دیدرو، گیتامی، انتشارات كهكشان
▪ سروانتس، دبلیو بروس، انتشارات اشاره
▪ شارل بودلر، جاناتان آراك، انتشارات كهشكان
▪ مرگ در آند، ماریو بارگاس یوسا، انتشارات آگاه
● مجموعه شعر:
▪ گزیده شعرها، انتشارات آگاه
ادبیات دنیای گسترده ای است كه مترجمان در شناسایی آن سهم بسزا دارند. ادبیات ملل مختلف را مترجمان باذوق به علاقه مندان عرضه و آنان را با دنیایی پررمز و راز آشنا می كنند و دنیای هر نویسنده را با زبانی فصیح و نثری فخیم به ما می شناسانند.
ترجمه آثار ادبی یكی از راه های شناخت و آشنایی با ادبیات سرزمین های جهان و كاری بس عظیم و دشوار است.
ترجمه، پلی میان ملت ها است، وظیفه مترجم در قبال متن، روایت صحیح و امانتداری است. آنان علاوه بر انتقال لحن و آوردن معنی صحیح باید با زبان مبدأ نیز آشنا باشند.
عبدالله كوثری نیز از آن دسته مترجمانی است كه به اصول و متون ترجمه آگاهی كامل دارد و با رعایت اصل امانتداری در حفظ و گسترش ادبیات ملت های مختلف سعی و تلاشی وافر كرده است. او اكنون ساكن مشهد است و در آرامش میانسالی، آثاری را برای ترجمه، انتخاب می كند و در این مسیر با تجربه ای كه از گذشته به دست آورده، آثار ارزنده ای را به جامعه ادبی ما عرضه كرده است.
آثاری كه عبدالله كوثری به ما شناسانده، آثاری عظیم و با ارزش است و نقش او بخصوص در شناخت ادبیات آمریكای لاتین بسیار مهم و انكارناپذیر بوده است.
وقتی نام عبدالله كوثری به عنوان مترجم بر كتابی می نشیند، بی شك می توان آن كتاب را با لذت و آرامش بیشتری خواند.
عبدالله كوثری به سال ۱۳۲۵ در همدان دیده به جهان گشود. تحصیلات ابتدایی و راهنمایی را در همان شهر با موفقیت به پایان برد. علاقه به ادبیات از كودكی در او موج می زد، اما كنجكاوی و علاقه و عشق به علوم انسانی او رابرآن داشت تا در دانشگاه، رشته اقتصاد را انتخاب كند؛ اما تا زمانی كه اقتصاد می خواند، هنوز عاشق ادبیات بود و همین انگیزه باعث شد آهسته آهسته گام در وادی ترجمه نهد. خواندن اقتصاد هم البته به او كمك كرد تا در این زمینه بیش از ده اثر ترجمه داشته باشد، كه در نوع خود آثار بی همتایی هستند.
بعد از مدتی به ویراستاری پرداخت و برای مدت كوتاهی به لندن رفت، بعد از مراجعت تمام هم و توان خود را برروی ترجمه گذاشت.
عبدالله كوثری از نسل دوم مترجمانی است كه سال ها ادبیات آمریكای لاتین را ترجمه كرده و در شناساندن این ادبیات به خوانندگان ایرانی، تلاش های فراوانی داشته است.
پیش از عبدالله كوثری، مترجمان بسیاری چون «ذبیح الله صفا»، «نجف دریابندری»، «رضا سیدحسینی» و «ابوالحسن نجفی» بسیاری از آثار طراز اول دنیا را ترجمه كرده بودند و به همین دلیل ادبیات آمریكای لاتین آثار دست ناخورده ای داشت كه او آن ها را گزینش و ترجمه كرد.
با این حال ترجمه ادبیات آمریكا نیز با توجه به محدودیت آثار، بسیار انگشت شمار بود؛ از این رو وقتی عبدالله كوثری دست به ترجمه آثار ادبی زد بسیاری از آن ها ترجمه شده بود اما او از ترجمه وانماند و آثار برجسته ای را برای ترجمه جست.
آشنایی عبدالله كوثری با ادبیات آمریكای لاتین به اواخر دهه ۴۰ یعنی زمان ترجمه «انفجار در كلیسای جامع» كارپانیته ـ نخستین كسی كه آثارش ترجمه شد ـ باز می گردد. بعد از آن، كاری از «آستوریاس» به نام «آقای رئیس جمهور» بود كه هر دو این نویسندگان از آغازگران رئالیسم جادویی بودند. بعد از این ها در دهه پنجاه كارهای بورخس و ماركز شناخته شدند.
عبدالله كوثری علاقه بسیاری به ادبیات داشت وقتی در سال ۶۳ یكی از دوستان به او كتابی داد تا ترجمه كند او «آئورا» اثر كارلوس فوئنتس را به دلیل جذابیت عجیبی كه داشت انتخاب كرد و در سال ۶۴ ترجمه آن را به ناشر سپرد. در آن روزگار با توجه به اوضاع كشور و بحران جنگ، انتشارات رونق چندانی نداشت و به همین دلیل چاپ این كتاب با چند سال تأخیر انجام شد. از آن به بعد از آثار ترجمه شده كوثری می توان آثار مایو وبارگاس یوسا و بعدها كارلوس فوئنتس را برشمرد. كوثری ابتدا این نویسندگان را در انتشارات نسل قلم معرفی و بعد آثار آن ها را با زبانی قابل فهم و نثری روان ترجمه كرد تا جایی كه بسیاری از ادبیان و علاقه مندان به آمریكای لاتین او را با این آثار می شناسند. او در سال های بعد سعی كرد، دانش عمومی اش را بالا ببرد و نویسندگان دیگر را به خوانندگانش بشناساند.
عبدالله كوثری معتقد است: «در ادبیات كسی نمی تواند خود را در حیطه خاصی محدود كند؛ به ویژه این كه ادبیات جهان بسیار وسیع است.»
عبدالله كوثری به ترجمه آثار كلاسیك روس و انگلیس هم علاقه مند بوده، اما با توجه به این كه نویسندگان آمریكای لاتین در رمان های جدید ـ غیر از قالب رئالیسم جادویی ـ قالب و زبان خاصی داشته اند او با دقت و صرف زمان بیشتری به این كار تن داده است تا آثار جاودان و درخور تأملی از خود به جای بگذارد. او در آینده ای نه چندان دور برخی از تراژدی های یونانی را ترجمه خواهد كرد.
عبدالله كوثری معتقد است: «ادبیات اروپا از دهه ۷۰ و ۸۰ به بعد ادبیات پویایی نیست. در ایالات متحده در دهه ۷۰ و ۸۰ «همینگوی»، «فاكنر» و «جان اشتان بك» نداریم و یك باره ادبیاتی از سرزمین استعداد زده و فقیر به پا می خیزد و جهان را خیره می كند. تجربه جدید آنها در شیوه بیان و هم در تعریف انسان باعث شد هم در ایران و هم در جهان این ادبیات به عنوان پویاترین ادبیات معاصر شناخته شود.»
عبدالله كوثری از آن دسته مترجمانی است كه جریان های مهم ادبیات جهان را تا حدممكن به دوستداران ادبیات جهان شناسانده و در این مسیر نقش مؤثر و مفیدی ایفا كرده است.
از كارهای او در زمینه نقد و بررسی آثار نویسندگان در قالب بنیانگذاران فرهنگ و مجموعه نسل قلم می توان به سروانتس، فوئنتس، بودلر، پوشكین، پاسترناك، الكساندر بلسوك، خیمسن، اسكاروایلد و... اشاره كرد.
او درباره شناخت مترجم از اثری كه ترجمه می كند، معتقد است: «مترجمان سراغ اثری می روند كه نویسنده اش را نمی شناسند، پس نمی توانند زبان و نوع بیان آن نویسنده را خوب از كار درآورند. از طرف دیگر بعضی ها تسلط كافی بر زبان فارسی ندارند و زمانی كه به سراغ ترجمه می روند حاصل، خوب نخواهد بود.»
از نظر او ترجمه كار پیچیده ای است. از یك طرف نوعی هنر است و از طرفی دیگر فن. هنر است چون با ذوق و سلیقه و ظرافت همراه است و فن، چون اصول و قواعد و قوانین خاص خودش را دارد. از این رو كسی كه به كار ترجمه روی می آورد و ابتدای راه است باید از یك ویراستار باتجربه و حرفه ای كمك بگیرد تا بتواند اشكالات خود را اصلاح كند، اما متأسفانه از آنجا كه ضوابط مدونی برای ترجمه وجود ندارد، هر كس به خود اجازه می دهد خود را مترجم بنامد.
او در زمینه مشكلات ترجمه و بحران ترجمه با اظهار نگرانی می گوید: «اصولاً در زمینه علوم انسانی و ادبیات فارسی نمی توانیم راه حل مناسبی ارائه كنیم. اگر دولت وارد عمل شود و از چاپ كتاب هایی با ترجمه بد جلوگیری كند بسیار عالی است، اما در این شرایط ناشران باید فیلترگذاری كنند. در ترجمه چیزی به نام اصل داریم؛ یعنی مترجم متن خود را از روی متن دیگری می نویسد و اگر كسی اهل نظر باشد، می تواند تشخیص بدهد، ترجمه غلط است.»
«چرا ادبیات» اثر «ماریو بارگاس یوسا» با ترجمه عبدالله كوثری یكی از شاهكارهای ترجمه اوست. محتوای این كتاب سه مقاله از یوساست؛ با عنوان های «چرا ادبیات»، «فرهنگ آزادی» و «آمریكای لاتین» همه این مقالات با نوشتاری از یوسا بسیار خواندنی وجالب است و در كنار آن با ترجمه كوثری خواندنی تر شده است.
عبدالله كوثری بسیار اهل مطالعه است و دوستداران ادبیات را نیز به این امر تشویق می كند. از نظر او فعالیت ادبی فعالیتی بی تردید ارجمند است.
از نظر او ترجمه كار بسیار سخت و طاقت فرسایی است، زیرا وظیفه یك مترجم فقط ترجمه واژه ها نیست، بلكه باید حالات، فرهنگ، آداب و رسوم و ضرب المثل را هم ترجمه كند كه بسیاری از آنها در فارسی معادل ندارند؛ بنابراین مترجم برگردان یك فرهنگ است نه صرفاً واژه ها. عبدالله كوثری با این كه خود استادی بزرگ در ترجمه است، اما به استادان و بزرگسالان اهل ترجمه نیز همواره احترام گذاشته است. در همین راستا در هشتادمین سالروز تولد مرد ترجمه كشورمان، «رضا سیدحسینی» ، عبدالله كوثری می گوید: «ادبیات امروز ما وامدار ترجمه است. در این صد سال اخیر مترجمان، خوانندگان فارسی زبان را با ادبیات جهان آشنا كردند و ژانرهای مختلف ادبی را شناساندند. استاد رضا سیدحسینی بی تردید یكی از پیشگامان و نیز یكی از تأثیرگذارترین مترجمان شش دهه اخیر بوده است. او با شناخت عمیق از ادبیات غرب كه در كتاب بی بدیل «مكتب های ادبی» تجلی كرده ما را به شناخت بهتر ادبیات رهنمون كرده است...»
یكی از پیشنهادهای عبدالله كوثری برای پیشرفت فن ترجمه در ایران، نقد ترجمه است. او معتقد است با پذیرفتن نقد ترجمه و داشتن نقد ترجمه در مسیر پیشرفت گام هایی برداشته می شود كه بسیار مفید خواهد بود.
از ترجمه های عبدالله كوثری كه بیش از ۵۰ اثر در دو زمینه ادبیات و اقتصاد است می توان به این آثار اشاره كرد: «اسكاروایلد» جان استوكر، «آئورا» كارلوس فوئنتس، «ادم اسمیت» دی دی رافایل، «اراسموس» جیمز مك كونیكا، «استاد شیشه ای» میگل سروانتس، «اصول مدیریت (نظریه و عمل)» ارنست دیل، «اعتماد» اریل دورفمن، «اقتصاد» دنی مایزر، «اقتصاد شهر» ادوین میلز، «الكساندر بلوك» جرالد پیروگ، «باریس پاسترناك» گی دومالاك، «پوست انداختن» كارلوس فوئنتس، «خاطرات پس از مرگ برای كوباس» آسیس ماشادود، «جنگ آخر زمان» ماریو بارگاس یوسا، «خاورمیانه» پیتر بیومونت، «خطر و بازده» ریچار بویلی، «خوان رامون خیمنس» هاواردتی یانگ، «خودم با دیگران» كارلوس فوئنتس، «داستان های كوتاه لاتین» روبرتو گونسالس اپه وریا، «دنی دیدرو» گیتامی، «دوره كامل اقتصاد» دنی می یرز، «روانكاو» آسیس ماشادود، «سروانتس» دبلیو بروس، «شارل بودلر» جاناتان آراك، «كارلوس فوئنتس» لاینن ای گیوكو، «گرینكگوی پیر» كارلوس فوئنتس، «مرگ در آند» ماریو بارگاس یوسا، «ویرژیل» گریفین، «هومر» جسپر گریفین و...
این مترجم توانا سروده هایی نیز دارد كه در مجموعه ای به نام «گزیده شعرها» در سال ۱۳۷۷ آنها را به چاپ رسانده است. این شعرها در سال های ۱۳۴۶ تا ۱۳۷۳ سروده شده اند. این كتاب با مقدمه ای از زندگینامه خودنوشت شاعر آغاز می شود و سپس ۴۳ قطعه شعر نو در آن عرضه شده است.
بی شك عبدالله كوثری با پشتكار فراوانی كه دارد، آثار بسیار دیگری را نیز در سال های آینده برای فارسی زبانان ترجمه خواهد كرد. برایش آرزوی موفقیت و سلامتی می كنیم.

زهرا طهماسبی
پی نوشت:
در نگارش این مطلب از گفت وگوی تفصیلی عبدالله كوثری با ایسنا نیز استفاده شده است.

منبع : روزنامه ایران

مطالب مرتبط

مزار منسوب پیر مولانا در تاجیکستان

مزار منسوب پیر مولانا در تاجیکستان
در کنار رود زرفشان، در قسمت پایانی دهِ وشب، واقع در ولایت سغدِ تاجیکستان مزار مبارکه موجود است، که مردم آن دیار به عارف نام آور و آفتاب عالم عرفان شمس الدّین تبریزی منسوب می دانند و به وجه اخلاص و ارادت بی پایان به آن بزرگوار مجموع جشنوارهای مذهبی، سنّت های دینی مردمی دِه و روستاهای اطراف آن در خانقاه مزار صورت می گیرد. با مقصد بررسی وجوه انتساب این مزار به شمس تبریزی و زمینه های علمی و نظری وقوع این نظر مردم آن دیار تصمیم شده، که با استفاده از سرچشمه‌های علمی و بازنگری به ملاحظات مردم تحقیقی به انجام رسد، که بخشی از مطالب آن در این نگاشته بیان گردیده است.
زندگانی شگفت آور عارف نام آور جهان اسلام، سلطان مشایخ و خداوندگار حضرت مولانا جلال الدّین رومی- آن که با حضور منوّرش در بیشه اندیشه‌های این سوخته دل آتشی از عشق و اخلاص و ارادت افروخت، حضرت شمس تبریزی و قصّّه غیبت وی در انتهای عمر برای روشن کردن ادامه نامه قسمت و مدفن این بزرگوار اشکالات بی‌شماری ایجاد کرد. با آن که عدّه‌ای از سرچشمه‌ها و مأخذ دست اوّل، که در شناخت روزگار، شخصیت و اندیشه و آرای شمس الدّین تبریزی به قتل وی به دست عدوّان و اغیار اشارت کرده‌اند، امّا هر آینه بر این سند اساس محکمی را تایید نکرده و نظریات خویش را در لباس تعابیر و کلمات «نقل است»، «گویند»، «روایت هست» و امثال این آورده، که تخمین زدن اهل نظر و محقّقین هم عصر و نزدیک به زمان شمس الدّین تبریزی را بازگو می‌شوند. روایت معروف تداعی بر سند شهادت این انیس حرم کبریا در تالیفات فریدون سپهسالار، که از هم عصران و مریدان مولانا جلال الدّین رومی محسوب می‌شود، محمّد افلاکی و دگران به شکل همگون نقل شده است.۱ عبدالرّحمان جامی نیز به این حادثه مفاجای فرجام عمر شمس الدّین در تکیه به مطالب مؤلفان فوق اشارت فرموده است.
امّا در کنار این اشارات نظر کلّی این است، که جمع اکابر عرفان، مؤلفان تذکره ها و آثار تحقیقی زمان شمس الدّین ، نزدیک به او و قرن‌های مابعد زندگی وی حادثه غیبت شمس را تاکید کرده‌اند و فکر می‌کنیم، که نقل پاره از "ولدنامه" سلطان ولد، پسر مولانا دلیل روشن بر این حادثه است، که سریحاُ آن را بازگوی کرده:
ناگهان گم شد از میان همه،
تا رهد از دل اندوهان همه.
یک - دو روز او چو گشت ناپیدا،
کرد افغان ز درد، مولانا.
بعد از آن به جدّ او را جستند،
سوی هر کوو هر سرا جستند.
هیج از وی کسی نداد خبر،
نه به کس بو رسید از و نه اثر.
روز و شب در سماع رقصان شد،
بر زمین همچو چرخ گردان شد.
بانگ افغانی او به عرش رسید،
ناله عشا بزرگ و خرد شنید.
یک نفس بی‌سماع و رقص نبود،
روزو شب لحظه‌ای نمی‌آسود.
غلغله افتاد اندر شهر،
شهر چه، بلکه در زمان و دهر.
کینچنین قتب و مفتی اسلام،
کاوست کاندر دو کون شیخ و امام.
شورحال می‌کند چو شیدا او،
گاه پنهان و گه هویدا او.
خلق از وی ز شرع و دین گشتند،
همگان عشق را رهین گشتند.
حافظان جمله شعرخوان شدند،
به سوی مطربان روان شدند.
عشق شد طریق و مذهبشان،
غیر عشق است، پیششان هزیان.
کفرو اسلام نیست در رهشان،
شمس تبریز شد شهنشهشان.
کارشان مستی است و بی‌‌خویشی،
ملّت عشق، مست بی کیشی
به نظر سلطان ولد غیبت شمس تا جای مؤثر آمد، که مذهب عشق و طریقت بی‌خویشی اهل عرفان ربط به این فراق ابدی دارد. تنها هجرت همیشگی و جدا افتادگی آن بزرگوار قادر است، که چنین طریقی را به دنیای سوز گداز و عشق و عصیان، ملّتی را با بی کیشی و مستی برپا گزارد. حتا همین غیبت ناگهانی، که در بیشه دل مولانا دوباره آتش فراق بر می‌‌انگیزد، طریقت مولویه را اساس می‌گزارد، چون در زمینه‌ی رنج فرقت آن شهنشاه همیشگی نفسی از سماع بیرون آمده نمی‌‌تواند و در هوای آن آرامش روحی درمی‌یابد و پیوند روحی پیدا می‌کند.
مولف "مناقب العارفین" از زبان شمس الدّین این نقل آورده، که :«شمس الدّین از راه حکایت به سلطان ولد اظهار نمود، که این بار از حرکات این مردم… چنان غیبت خواهم کرد. که هیج آفریده اثر مرا نیابد».۲
مجموع این اقوال، که در اصل به واقع پذیر بودن غیبت شمس را نسبت به این که او را به قتل رسانیده باشند، اشارت می‌کنند. دکتر"علی اصغر حلبی" نیز وقتی حقیقت قتل شمس الدّین را زیر سوال می‌گزارد،در وسط تاکید می‌کند،که «اگر شمس می‌دانست، که او را خواهند کشت، چگونه و چرا از خلوت بیرون شود؟ دوّم این که مولوی با آن همه عشق و محبّت، که ساعتی از دیدار شمس شکیب نداشت، چگونه به کشته شدن او رضا داد و چگونه به هجران ابد تن در داد و شمس را به دست مردم کشان باز گذاشت؟»۳
محض،حکایت غیبت شمس در انتهای عمر و مستور ماندن عاقبت کار وی مباحث زیادی را اطراف جایگاه اصلی مدفن وی به بار آورده است.
چنانکه گفته آمد، از جمله در کنار رود زرفشان، واقع در روستای وشب، که حدوداً از پایتخت تاجیکستان ۲۰۰ کیلومتر و از سمرقند۲۵۰ کیلومتر راه است، مزار متبرّکی‌ست،که مردم دیار آن را با نام مزار مولانا محمّد شمس الدّین محمّد ابن علی ابن ملک داد سبزپوش تبریزی نام می‌برند و بدین وسیله به شخصیت و زندگینامه این عارف نام آور و حضرت بزرگوار اعتقاد تمام می‌ورزند. فزون بر این از شهرهای بزرگ ماورالنّهر چون سمرقند و بخارا، پنجکنت و استروشن، خجند و مناطق دیگر به این دیار مردمان زیادی به زیارت این سلطان عارفان می‌رسند و اعتقاد و اخلاص بی پایانی نسبت به ایشان دارند. سوالی پیش می آید، که وجوه اصلی انتساب این مزار متّبرکه به حضرت شمس الدّین تبریزی در چه افاده یافته و کدام عوامل و اساس برای شناخت اصل مطلب موجود است؟
قبل از همه چون در افتتاح این نگاشته از غیبت شمس سخن کردیم و نظراتی را، که وجه اصلی غیب زدن بزرگوار را تایید می‌کنند، بازگوی نمودیم، خود همین نکته اندیشه‌ای را پیش می‌آورد، که امکان دارد، در زمینه پنهان شدن و به قول خود شمس الدّین «آنچنان غیب زدن، که هیج آفریده اثر مرا نیابد»، به سمت ماورالنّهر حرکت کرده باشد. افزوده بر این برای این ملاحظه اسنادی را نیز مردمان دیار پیش می‌گذارند و از همه اوّل نقل این روایت است، که در زمینه ثابت نمودن نکات آن ذکر چند سند امکان‌پذیر خواهد بود. این روایت را مورّخ شناخته تاجیک "حمزه کمال" نیز در کتاب خود "مزارات شمال تاجیکستان" به گونه ذیل نقل کرده است:
«این جانب در جست وجوی مدارک بیشتر پیرامون این مزار صحبت‌های متعدّدی با پیران روشن ضمیر این وادی داشتم. صحبت‌ها پیرامون این مزار ناشی از این رویت است، که گویا بیشتر از ۷۰۰ سال پیش از این شمس تبریزی به بخارا می‌آید و در کاروانسرای مکان اقامت اختیار می‌کند. در این ایّام شاه بخارا (دقیقا میر بخارا باید باشد، چون این دوران اصول ادار کنی بخارا میری بود- تاکید از موالّف مقاله است) خواب می‌بیند، که تختش واژگون شده است. معبّران را طلب می‌کند. خواب شاه را به این مزمون تعبیر می‌کنند، که در این شهر تو بزرگی آمده است و پادشاه توجه مبذول نداشته است. به دستور شاه نخست این بزرگوار را از خانقاه‌ها جست و جو می‌کنند و کسی را نمی‌یابند، بعد تمام کاروانسراها را می‌پالند و بالاخره شمس را پیدا می‌کنند. پادشاه عزّت و اکرامش می‌کند و از او خواهش می‌نماید، که هر دستوری، که داری بفرما. گویا شمس می‌گوید، که تا این شهر تو همه راه‌ها فراخ و همه املاک عمران بود. به این دیار بی‌گزند رسیدم. من قصد زیارت ابوموسی (مزار ابوموسی در بالا آب دریای زرفشان واقع است) دارم. چون آن دیار کوهستان و مشکل رو است، خواهش دارم، که در مشایعت من چند نفر را مأمور بداری، تا سلامت به کوی مقصود برسم . شاه آن دو نفر را در بدرقه شمس دستور می‌فرمایند و آنان عازم راه می‌شوند. بعد چند روز رهپیمای می‌رسند به این مکان، که در نهایت زیبایست. دو طرف کوه‌های سر به افلاک و در دامنه این کوه‌ها چمنزار دلنشین، که از وسعتش رودخانه مصفّایی جاری‌ست. شمس مبتلای زیبایی این موضوع می‌شود و انتظار سیری شب در این جنّت الماوا می‌گردد و جای را برای استراحت انتخاب می‌کند، که گویا جای مکتب کنونی ده وشب است. چون چادر شب را انوار خورشید به دور می‌افکند، شمس بیدار می‌شود و در کمال حیرت در جای امروزی مزار دو گنبد زیبای را می‌بیند و به همرهانش می‌گوید، که مکان من این جاست و برای همیشه ماندگار می‌شود و بعد وفاتش ارادتمندانش او را در این جا دفن می کنند»۴
در کنار رود زرفشان، واقع در روستای وشب، که حدوداً از پایتخت تاجیکستان ۲۰۰ کیلومتر و از سمرقند۲۵۰ کیلومتر راه است، مزار متبرّکی‌ست،که مردم دیار آن را با نام مزار مولانا محمّد شمس الدّین محمّد ابن علی ابن ملک داد سبزپوش تبریزی نام می‌برند و بدین وسیله به شخصیت و زندگینامه این عارف نام آور و حضرت بزرگوار اعتقاد تمام می‌ورزند. فزون بر این از شهرهای بزرگ ماورالنّهر چون سمرقند و بخارا، پنجکنت و استروشن، خجند و مناطق دیگر به این دیار مردمان زیادی به زیارت این سلطان عارفان می‌رسند و اعتقاد و اخلاص بی پایانی نسبت به ایشان دارند. سوالی پیش می آید، که وجوه اصلی انتساب این مزار متّبرکه به حضرت شمس الدّین تبریزی در چه افاده یافته و کدام عوامل و اساس برای شناخت اصل مطلب موجود است؟
افزوده به این روایت حتا نقل دیگری هم وجود دارد،که گویا عنوان این ده، یعنی «ویشب» را هم آن بزرگوار گذاشته‌اند.هرچند محقّقین تاریخ زبان اصل سغدی داشتن واژه را تایید کرده‌اند، ولی مریدان و مخلصان شمس الدّین اعتقاد بر آن دارند، که چون آن حضرت به آن دیار شب هنگام رسیدند، آن مکان را روشن و منوّر دریافتند. صبح چون فرا رسید دیدند، از اشتیاق پرتوی مهتاب ریزی شب هنگام گفتند، که این جا شب و روز همسان و بیشب بوده است. طبق این روایت گویا مردم بر اساس این گفته بزروار از همان وقت نام آن روستارا بیشب،یعنی مکان بدون شب، یا جای، که شب ندارد، گفتند و بعدها به امتداد فرست مدید به شکل «ویشب» تبادل کرده است.
یادآوری به مورد است، که این محقّق صاحب نظر در این تالیفات خود در مورد مزار مزبور و علّل انتساب آن به شمس الدّین تبریز، آنچنین زندگینامه مختصر و اعمال و اقوال بزرگوار مقاله‌ای به قلم آوردست، که از زمره تحقیقات پرارزش در شناخت شمس الدّین تبریزی در کشور محسوب می شود.
در پیوند به روایات نقل شده چند نکته موجود است، که قابل توضیح بوده، تا جایی تأمّل در اطراف آنها برای صراحت مطالب اصلی مورد بحث کمک خواهد کرد.
اوّل، چون شمس الدّین تبریزی از نام آوران دنیای عرفان محسوب می‌شوند و چون اهل تصوّف مسافرت از شهر به شهر و از دهی به دهی را رکن مهم جهانشناسی عرفانی خود دانسته اند، امکان دارد، که این سفر همچون مهمترین وجه کشف اسرار عالم برای یک نفر مردعارف اتّفاق افتاده باشد. از نظر دگر، محض تاکید به زیارت حضرت ابوموسی رفتن شمس الدّین بی حکمت نیست و این امر واقع پذیر است. چون مسلّم است، که اکثر اکابر طریقت بیشتر اوقات خود را به زیارت اهل سلف و مشایخ و بزرگان مصرف کرده‌اند. در کنار این، در موزیع و منازل کنار رود زرفشان مزارات بی‌شماری مجودند، که اکثراً به بزرگان اهل مذهب و عرفان انتساب یافته، زیارتگاه اهل نظر محسوب می‌گردند. از جمله، مزارهای منسوب به شیخ ابوالقاسم گرگانی، شیخ ابولحسن خرقانی، خواجه محمّد بشارا، شیخ دهقان، شیخ صیف الدّین، خواجه اسحاق، خواجه شمس الدّین و دیگران، که در مورد این مزارها تحقیقات حمزه کمال اطّّلاع می‌دهد.
البتّه وجود قسمتی از این مزارهای متبّرکه امکان دارد، که بعد از روزگار شمس تبریزی در این وادی اتّفاق افتاده باشد. هر آیینه، کثرت وجود مزارهای اکابر اسلام و عرفان در این دیار بی‌شک مردی را چون شمس الدّین تبریزی نمی‌توانست، که به زیارت این بزرگان نبرد.
دوم، در روایت تاکید شده، که شیخ را بعد جست‌وجوهای فراوان از کاروانسراهای بخارا پیدا می‌کنند. نکته جالب توجّه آن است، که فریدون سپهسالار نیز به آن اشارت فرموده است، که حضرت بزرگوار ضمن مسافرت بیشتر در کاروانسرای‌ها قرار می‌گرفت. این مطلب در کتاب او "زندگینامه مولانا جلال الدّین مولوی" چنین افاده یافته است: «شمس تبریزی جامه بازرگانان می‌پوشید و در هر شهری، که وارد می‌شد، مانند بازرگانان در کاروانسراها منزل می‌کرد و قفل بزرگی بر در هجره می‌زد، چنانچه گوی کالای گرانبهای در اندرون آن است و حال آن که آن‌جا حصیر پاره‌ای پیش نبود»۵. و در جریان این مسافرت اشتغال شمس را اینگونه بیان کرده. «گاهی در یکی از شهرها به مکتبداری می‌پرداخت و زمانی دگر شلواربند می‌بافت و از درآمد آن زندگی می‌کرد»۶
در خاتمه نسخه "کلّیات شمس تبریزی"، که در مطبعه نول کشور هند به طبع رسیده نیز این مطلب قید شده و علاوه بر این به کثرت مسافرت شمس در آخرین سال عمر او اشارت رفته.۷
از این ملاحظات معلوم می‌شود، که ذکر اشارت مذکور در روایت راجع به مسافرت شمس در انتهای عمر و استقامت در کاروانسراها بی اساس نیست و تا جای نکات آن‌را روشن می‌کند.
سوّم نکته، که باید در آنجا روی آن نیز تأمل شود و آن هم به توضیح روایت فوق اساس‌های منظور خواهد نمود، اطّلای کتاب عبدالرحمان مستجیر "روزنامه سفر اسکندرکول" می‌باشد. کتاب مذکور حاصل مسافرت مؤلّف آن همراه به نمایندگان حکومت روسیه است، که در سال۱۸۷۰میلادی تالیف شده و در ذکر روستای ویشب از جمله چنین آمده:
«در این موضع (روستای ویشب نن) بزرگواری هستند، که مولانا شمس الدّین سبزپوش می‌گویند. در بالای حضرت بزرگوار خانقاهی است، که با فرمان امیر نسرالله۸ انداخته بودند،که بیست و هشت سال شده‌ا‌ت. در نزد مقبره بزرگوار آشخانه‌ای هست، که هر کس به نیت خدای بُز یا گوسفند آورده، کشته، در آن آشخانه حضرت پخته، به مردم می‌خوراند»
از اخبار مستجیر روشن می‌شود، که امیران بخارا نیز به مزار بزرگوار اعتقادی کامل داشته‌اند و بی‌شک اخلاص و ارادتشان منشا از روزگار پیشین می‌گرد و برای این پیش از همه نقل اهل سلف امیران مرکزی ماورالنّهر بی‌شک ایجاد ارادت به این مکان مقدّس کرده است. از این جا واقعیت داشتن روایت بالا، که به خواب سابق امیر بخارا اشارت می‌کند، بعید نمی‌نماید و آن باعث شده، که دوره به دوره این امیران به هستی مبارک حضرت شمس الدّین اعتقادی تمام بورزند و پیوسته در پی تعمیر و حفاظت و نگهبانی و پاسداشت آن مزار اهتمام ورزند.
در نگاشته عالم روس ولادیمر سزاناف "وادی خرس"، که به تاکید خود مؤلّف برداشت‌های سفر او را هنگام زیارت مزار ابوموسی اشعری فرا می‌گرد، نیز به وجود این مزار در رستای ویشب اشارت شده است.۱۰
سند دیگری نیز موجود است، که قابل ملاحظه است. در خانقاه مزار کتابی‌ست، که سال‌های زیاد نگاه داشته می‌شد. از روی نقل ساکنان دیهه قبلا آن‌را مردم همچون تاریخ مزار حفظ می‌کردند. حتا در این مورد روایتی هم نقل می‌شود، که آن‌را حمزه کمال در کتاب خود چنین آورده:
«حکایت است، که دانشمندی از دیهه آبوردان مسچاه۱۱ این کتاب را به ودیعه برای مطالعه می‌گیرد و همان شب خواب می‌بیند، که بزرگوار این مزار تحدیدش می‌کنند، تا کتاب را به جایش برگردانند. صبح روز دیگر این کتاب به دیهه برگردانیده می‌شود».۱۲
با کمک شیخ شراف (-شیخ کنونی مزار) مردم امروز هم مریدان بزرگوار را، که به اصطلاح‌اشان جاروبکشی این درگاه مقدّس می‌کنند، چنین نام می‌برند.- ن.ن.) برایم میسّر شد، که از این کتاب استفادت کنم. بعد مطالعه این کتاب و آشنایی با آن معلوم گردید، که نسخه "کلّیات شمس تبریزی" بوده است. از این جا هم سوالی پیدا می‌شود، که اگر روایات بالای زمین‌های واقعی ندارند، پس چرا این مردم محض کتاب مزبور را در رابطه به پیوند آن به شخصیت مدفون حفظ کرده آمده‌اند. این سند نیز تامّلی را خواستار است، تا در واقعیت نظرات بالا اعتماد حاصل شود.
نکته دیگر، که از تامّل در اسامی جغرافیای حدود مزار بیرون می‌آید، نیز به توضیح نیاز دارد، که تعمّق در مضمون آن ربطی را در انتساب موضع به وجود آن بزرگوار آشکار می‌سازد. در رو به روی مزار، آن سوی رود زرفشان دشتی موجود است، که مردم آن دیار به عنوان "دشت شیخ" (shekh) نام می‌برند و واژه "شیخ" اصلا مخفّف "شیخ") (shaykhاست. از سوی دگر چون واژه شیخ در رسم‌الخط فارسی با "ش""ی" و"خ" و در مجموع "شیخ" نوشته می‌شود، تخمین می‌رود، که مردم آن‌را به شکل "شیخ"(shekh) خوانده‌اند. روایت کنند، که بعد از یک عصر درگذشت حضرت شمس امیر از بخارا جانب مسچاه می‌رود و در همین موضع خیمه زده، قرار می‌گرد. شب به خواب آن بزرگواررا میبیند. چون بیدار میگردد، از مردوم صاحب آن زمین را پرسان میشود. وقتی صاحب اصلی آن زمین را از میان مردوم پیدا نمیکند، با مهرو وسیقه آن را به مزار میبخشد و آن دشت تا امروز مسمّا بر دشت "شیخ") (shaykh یا "شیخ"(shekh) است.
در رابطه به نظرات فوق اگر به قضیه غیبت حضرت بزرگوار از قونیه تکیه کنیم و در ادامه سرنوشت این عارف حقشناس بیندیشیم، ممکن است، که این فرضیه پیش آید. مسلّم است، که در اخبار سرچشمه‌ها در کنار ابوبکر سلّّباف، بابا کمال جندی را پیر حضرت شمس الدّین نام برده‌اند. حتا به نقل جامی در "نفهات الاونس" شمس با هدایت این مرشد خویش راه قونیه گرفت و به دیدار مولانا مشرّف گردید. جامی آن فرصت زندگی شمس الدّین را به گونه ذیل آورده:«و گویند، در آن وقت، که مولانا شمس الدّین در صحبت بابا کمال بود، شیخ فخرالدّین عراقی نیز به مجیب شیخ بهاالدّین ذکریا آن‌جا بوده است و هر فتح و کشفی، که شیخ فخرالدّین عراقی را روی می‌نمود، آن‌را در لباس نظم و نثر اظهار می‌کرد و به نظر بابا کمال می‌رسانید و شیخ شمس الدّین از آن هیج چیزرا اظهار نمی‌کرد.
روزی بابا کمال وی را گفت:«فرزند شمس الدّین از آن اسرار و حقایق، که فرزند فخرالدّین عراقی را ظاهر می‌کند، بر تو هیج لایه نمی‌شود؟» گفت: بیش از آن مشاهده می‌افتد، امّا به واسطه آن، که وی با بعضی مصطلحات ورزیده می‌تواند، که آنها را در لباس نیکو جلوه دهد و مرا آن قوّت نیست. بابا کمال فرمود،که: حق سبحانه و تعالی تورا مصاحبی روزی کند، که معارف و حقایق اوّلین و آخرین را به نام تو اظهار کند و ناب حکم از دل به زبانش جاری شود و در لباس حرف و صوت درآید. طراز آن لباس نام تو باشد»۱۳
هر چند نام اصلی این عآرف معروف بابا کمال جندی بوده و جامی نیز ضمن ذکر زندگی و احوالش از وی همچون بابا کمال جندی یاد کرد، ولی در بیان احوال شمس الدّین هنگام تاکید مطالب فوق به اسم بابا کمال اکتفا کرده است. چنین رویش در سرچشمه‌های دیگر، از جمله مقدّمه نسخه چاپی "کلّیات شمس تبریزی " نیز به مشاهده می‌رسد.۱۴
امّا برخی محقّقان دیگر باشند، بابا کمال را به خجندی نیز انتساب داده‌اند. از جمله، دانشمند ایرانی دکتر سید محمّد دامادی ضمن بازگوی احوال شمس الدّین وی را موردی بابا کمال خجندی گفته است.۱۵ هرچند در کتاب‌های ماخذ و سرچشمه‌ها صریحا به مرید بابا کمال جندی بودن شمس الدّین اشارت رفته، امّا به اشتیاه گرفتن شهرهای جند و خجند نیز در بعضی از این گونه نظرات جای دارد، که این اَمر باعث گاهی به "جندی" و گاه به "خجندی" یاد شدن پیر شمس الدّین گردیده است. چنانکه تاکید شد، به نام بابا کمال جندی معروف بودن پیر شمس در "نفهات الانس" جامی و دیگر معاخذ تاکید شده. امّا نکته دیگر جالب آن است، که در شهر خجند نیز مزاری موجود است، که با نام مزار حضرت بابا کمال معروف است و معلوم می‌شود، که با این نام نیز از اکابر صوفیه در شهر خجند هم نفری زیسته. امّا عجبب هم نیست، که شاید این هر دو نفر یک شخصیت باشند و چون امروز از وجود اصلی شهر جند نشانی در دست نداریم، امکان دارد، که منتهای عمر خویش را بابا کمال در شهر خجند سپری نموده و مدفنشان این جا قرار گرفته باشد فکر می‌کنیم، که تحقیق نامه روزگار و اعمال و اقوال این دو شخصیت نیز امری مهم و کاوش‌های عمیقی را تقاضا دارد.
امّا این جا ضرورت بر توضیح در جغرافیای تاریخی این دو شهر پیش می‌آید، تا وجه به اشتباه گرفتن دو شهر تاریخی و شخصیت یگانه داشتن یا نداشتن هر دو بابا کمال مشخّص گردد.
در منابع تاریخی در تفسیر جغرافیای شهر جند تاکید شده، که شهری‌ست از شهرهای بزرگ ماورالنّهر، که در قرن۷ هجری هنگام حمله مُغول یکسره ویران و نابود گردید.۱۶ علی اکبر دهخدا نیز در تکیه بر مواد آثاری چون "منتهی العرب"، "معجم البلدان"، "حدود العالم"، این شهر را از بزرگ‌شهرهای ماورالنّهر دانسته، جغرافیای آن‌را در کنار رود سیحون مقرّر می‌کند، که به اثر حمله مغول از آن نشانی نمانده.۱۷
پس، در کنار رود سیحون جغرافیای تاریخی یگانه داشتن هر دو شهر از وجوه اوّلیه به اشتباه گرفتن و گاه یک شهر دانستن آنها گردیده است. وجه دیگر به آن تکیه می‌کند، که چون هر دو شهر در ماوراالنّهر قرار دارند و کنار رود سیحون جایگاه جغرافی آنهاست، فاصله میانشان نیز نباید چندان دور باشد. این فرضیه از آن هم روشن می‌گردد، که عطاملک جوینی ضمن بیان حادثه حمله مغول و ورود لشکر و اساکر آن را به این دو شهر پس همدیگر ذکر می‌کند، که این مطلب در فاصله قریب همدیگر مکان داشتن آنها را به اثبات می‌رساند۱۸ در شعر کلاسّیک نیز گاه این دو شهر مثل شهرهای قرینی چون سمرقند و بخارا یاد شده‌اند. چنانچه انوری گوید:
تو که در حفظ ایزدی چه کنی
هر زو تعویض اهل جند و خجند.
حتا مولانا هم در بیتی از خود شهر جند را یادآور شده، که قابل ملاحظه است:
ای تبع روسیه، سوی هند باز رو،
و-إی عشق ترک‌تاز، سفر سوی جند کن
اگر به ارتباط بحث اصلی هجرت و غیبت شمس را بپذیریم، امکان دارد، که او به ادامه مسافرت‌های عارفانه خود دوباره به این سمت حرکت کرده باشد، تا به زیارت پیری رهنمای خویش برسد و منتها به آن مسیر، که به آن اشارت شد،برود. علّت اصلی حرکت به این سمت می‌تواند اشتیاق و اخلاص به پیر خود بوده باشد. ولی از نظر تاریخی منتهای روزگار شمس به زمان مغول مطابق است، که آن زمان باید شهر جند به اتّفاق مورّخان بر اثر تهاجم مغول خراب شده و بعید نیست، که حضرت بابا کمال از این دیار به خجند رفته باشد. این هم پیوند به آن می‌گردد، که اگر شخصیت مدفون در مزاری بابا کمال را، که واقع در شهر خجند است، با بابا کمال جند یک بشمریم و تخمین بزنیم، که حضرت بزرگوار بر اثر آن فشار افزون، که از جانب عدّه‌ای از مخالفین خود در قونیه دیدند و به اندیشه آن که حضرت مولانا را از این آسیبی نرسد، این زمین‌ را ترک گفته و بِدآن سرزمین مراجعت کرده‌اند.
از شهر خجند تا مزار منسوب به شمس تبریزی نیز فاصله چندان دور نیست و امروز این شهر -مرکز ولایت سغد تاجیکستان است، که دیهه ویشب، یعنی مکان مدفن منسوب به شمس تبریزی نیز شامل همین منطقه جغرافی است.
در مجموع، ملاحظه روی مباحث چگونگی انتساب این مزار به شمس تبریزی و بررّسی عوامل وقوع آن در منطقه مورد نظر ، که در زمینه تحقیق روایات، فرضیه‌ها و نظرات دانشمندان در آثار علمی جریان گرفته است، ثابت می‌سازد، که اندیشه‌های فوق و نقل و اقوال ارایه شده در جایگاه خالی به وجود نیامده، بر دلایل و اسنادی تکیه می‌کنند.
فکر می‌کنم، که انجام تحقیق کامل و مفصل در مورد مزار مذکور و مسایل مطرح شده در خور نیازهای پژوهشی امروز است و انشاالله در آینده‌های نزدیک باید به انجام برسد. امّا یادآور به مورد است، که در مورد زندگی‌نامه مختصر و اعمال و اقوال شمس الدّین تبریز و معرّفی این شخصیت صاحب‌نظر در تاجیکیستان دو تحقیقات جداگانه به انجام رسیده است. اوّل، مقاله مورّخ حمزه کمال است، که در آن برابر ذکر نامه روزگار، اقوال و احوال شمس تبریزی به قسمی از عوامل و علل انتساب مزار یادشده به شمسی تبریزی سخن رفته است و مقاله در کتاب "مزارهای شمال تاجیکستان" و مجموعه مقالات"چارده مزار"به نشر رسیده است. همزمان دانشمند دیگر تاجیک مرزا حسن سلطان "مختصر زندگی‌نامه شمس تبریزی" نام کتابی نوشته است، که به عنوان یکی از نخستین رساله علمی در شناخت روزگار، آثار و اعمال و اقوال این بزرگوار در تاجیکستان خدمت می‌کند. کتاب مذکور با تجدید نظر چند مرتبه به نشر رسیده است. در این کتاب نیز اشارات کوتاه به انتساب مزار مذکور به شمس تبریزی رفته است و در ضمن آشنایی با هر دو مطالب پی بردن ممکن است، که توجه اصلی مؤلّفان به نامه روزگار و احوال و اقوال شمس پیش از همه به پیوند یافتن مزار یادشده به آن بزرگوار تکیه می‌کند.

وبگردی
سومین روز جشنواره جهانی فیلم فجر
سومین روز جشنواره جهانی فیلم فجر - سی و ششمین جشنواره جهانی فیلم فجر از 30 فروردین با حضور فیلم سازانی از ایران و نمایندگانی ازسینمای 78 کشور جهان تا 7 اردیبهشت در پردیس سینمایی «چارسو» برگزار می شود.
سیلی زدن به «امید» مردم در پارک!
سیلی زدن به «امید» مردم در پارک! - کتک خوردن دختری که جز التماس دوستانش هیچ فریادرسی ندارد از یک پلیس زن عضو گشت ارشاد که ماموران مرد هم آنها را همراهی می کردند، آنقدر دردناک است که کمتر وجدان بیداری به آن واکنش نشان نداده است.
عصر ما - پرونده حضور زنان در ورزشگاه ها
عصر ما - پرونده حضور زنان در ورزشگاه ها - بررسی حضور زنان در ورزشگاه ها با حضور نرگس آبیار، لاله افتخاری، حمید رسایی، حجت الاسلام محسن غرویان و فائزه هاشمی.
حمله فیزیکی به بازیگر زن ایرانی در خیابان! / عکس
حمله فیزیکی به بازیگر زن ایرانی در خیابان! / عکس - بازیگر سریال "تعطیلات رویایی" از حمله افراد ناشناس به خود خبر داد. مریم معصومی، بازیگر سینما و تلویزیون مورد حمله افراد ناشناس قرار گرفت.
گفتگوی تلفنی با همسر مرتضوی / صوت
گفتگوی تلفنی با همسر مرتضوی / صوت - سعید مرتضوی که در روزهای گذشته خبری از او نبود و حتی سخنگوی دستگاه قضایی گفته بود حکم جلبش صادر شده اما گیرش نیاورده‌اند، به گفته همسرش در تهران است.
ارسطوی پایتخت با مونا فائض پور ازدواج کرد
ارسطوی پایتخت با مونا فائض پور ازدواج کرد - «احمد مهران فر» بازيگر نقش «ارسطو عامل» در سريال پايتخت ۵ در اینستاگرام خود از ازدواجش با «مونا فائض پور» خبر داد.
صحبت های جنجالی رییسی علیه روحانی
صحبت های جنجالی رییسی علیه روحانی - صحبت های جنجالی رییسی پیرامون استفاده روحانی از نام امام رضا در انتخابات
500 نفر محتوای نامه‌های پستی مردم را میخواندند و چک می‌کردند!
500 نفر محتوای نامه‌های پستی مردم را میخواندند و چک می‌کردند! - محمد غرضی می‌گوید: زمانی که به عنوان وزیر در وزارت حضور یافتم بیش از ۵۰۰ نفر را دیدم نامه‌هایی که از داخل به خارج و از خارج به داخل کشور ارسال می‌شدند را چک می‌کردند و به صورت سه شیفت فعالیت می‌کردند و نامه‌ها را می‌خواندند.
جنجال ویدیو دختر بازیگر روی کول بازیکن پرسپولیس!
جنجال ویدیو دختر بازیگر روی کول بازیکن پرسپولیس! - عکس و ویدیویی منتسب به ستاره پرسپولیس فرشاد احمدزاده و ترلان پروانه بازیگر سینما و تلویزیون در فضای مجازی منتشر شده است. عجب پاپراتزی‌هایی داریم!
دختر داعشی سریال پایتخت کیست ؟
دختر داعشی سریال پایتخت کیست ؟ - در قسمت های اخیر سریال پایتخت بازیگر جدیدی به جمع خانواده معمولی پیوسته است؛ نیلوفر رجایی فر نقش الیزابت را در سریال پایتخت ۵ ایفا می کند ؛ این بازیگر با جلب اعتماد سیروس مقدم این فرصت ط بازی در سریال پر طرفدار پایتخت را به دست آورد .
خانم ایرانی، عامل تیراندازی در مقر یوتیوب / فیلم
خانم ایرانی، عامل تیراندازی در مقر یوتیوب / فیلم - ویدیوهایی از نسیم نجفی اقدم در شبکه های اجتماعی به زبان های انگلیسی و فارسی موجود است که در آن ها وی از حذف ویدیوهای خود توسط یوتیوب شکایت دارد.
رقص کاوه مدنی یا کالای ایرانی؟
رقص کاوه مدنی یا کالای ایرانی؟ - بگذارید اینطور بپرسم: مگر کیروش، مربی تیم ملی فوتبال جمهوری اسلامی ایران عرق نمی‌خورد؟ نمی‌رقصد؟ مگر برانکو و شفر نمازشب می‌خوانند و روزه می‌گیرند و اصولگرا و ارزشی و انقلابی هستند؟!